തത്രൈവാവസ്ഥിതോ ഹ്യ് ആസീദ് അഹം വിഷ്ണുര് മഹേശ്വരഃ വിമൂഢാസ് താമസാഃ സര്വേ പ്രധ്യായന്തി തമ് ഈശ്വരമ്
അവിടെ ഞാനും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും പാർത്തു; എല്ലാവരും താമസികതയിൽ ആഴ്ന്ന്, ആ പരമേശ്വരനെ ധ്യാനിച്ചു.
തതോ വൈ സുമഹാതേജാഃ പ്രാദുര്ഭൂതസ് തമോനുദഃ ധ്യാനയോഗേന ചാസ്മാഭിര് വിജ്ഞാതഃ സവിതാ തദാ
അപ്പോൾ അതിവിശാലമായ പ്രകാശം ഉള്ളവൻ, ഇരുട്ട് നീക്കുന്നവൻ, അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; ധ്യാനയോഗം വഴി ഞങ്ങൾ ആ സമയത്ത് സവിതാവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ജ്ഞാത്വാ ച പരമാത്മാനം സര്വ ഏവ പൃഥക് പൃഥക് ദിവ്യാഭിഃ സ്തുതിഭിര് ദേവഃ സ്തുതോ ഽസ്മാഭിസ് തദേശ്വരഃ
ആ പരമാത്മാവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ഞങ്ങൾ ഓരോരുത്തരും വേർതിരിച്ച് ദൈവീയസ്തുതികളാൽ ആ ഇശ്വരനെ വാഴ്ത്തി.
ആദിദേവോ ഽസി ദേവാനാമ് ഐശ്വര്യാച് ച ത്വമ് ഈശ്വരഃ ആദികര്താസി ഭൂതാനാം ദേവദേവോ ദിവാകരഃ
നീ ദേവന്മാരിൽ ആദിദേവൻ; ഐശ്വര്യത്താൽ നീ ഇശ്വരൻ; സകലഭൂതങ്ങളുടെ ആദികർത്താവും ദേവദേവനും ദിവാകരനുമാണ് നീ.
ജീവനഃ സര്വഭൂതാനാം ദേവഗന്ധര്വരക്ഷസാമ് മുനികിംനരസിദ്ധാനാം തഥൈവോരഗപക്ഷിണാമ്
സകലഭൂതങ്ങളുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും മുനിമാരുടെയും കിന്നരന്മാരുടെയും സിദ്ധന്മാരുടെയും അതുപോലെ പാമ്പുകളുടെയും പക്ഷികളുടെയും ജീവൻ നീയാണു.
ത്വം ബ്രഹ്മാ ത്വം മഹാദേവസ് ത്വം വിഷ്ണുസ് ത്വം പ്രജാപതിഃ വായുര് ഇന്ദ്രശ് ച സോമശ് ച വിവസ്വാന് വരുണസ് തഥാ
നീ ബ്രഹ്മാവും മഹാദേവനും വിഷ്ണുവും പ്രജാപതിയും വായുവും ഇന്ദ്രനും സോമനും വിവസ്വാനും വരുണനും ആകുന്നു.
ത്വം കാലഃ സൃഷ്ടികര്താ ച ഹര്താ ഭര്താ തഥാ പ്രഭുഃ സരിതഃ സാഗരാഃ ശൈലാ വിദ്യുദിന്ദ്രധനൂംഷി ച
നീ കാലം, സൃഷ്ടികർത്താവ്, സംഹാരകനും പോഷകനും പ്രഭുവും ആകുന്നു; നദികൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ, മിന്നൽ, ഇന്ദ്രധനുസ് ഇവയും എല്ലാം നിന്റെ ഭാഗമാണ്.
പ്രലയഃ പ്രഭവശ് ചൈവ വ്യക്താവ്യക്തഃ സനാതനഃ ഈശ്വരാത് പരതോ വിദ്യാ വിദ്യായാഃ പരതഃ ശിവഃ
നീ പ്രളയവും ഉത്ഭവവും, പ്രകടവും അപ്രകടവും, ശാശ്വതനും ആകുന്നു; ഇശ്വരനിൽ നിന്ന് വിജ്ഞാനം ഉരുത്തിരിയുന്നു, വിജ്ഞാനത്തിന് അപ്പുറം ശിവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശിവാത് പരതരോ ദേവസ് ത്വമ് ഏവ പരമേശ്വരഃ സര്വതഃപാണിപാദാന്തഃ സര്വതോക്ഷിശിരോമുഖഃ
ശിവനിൽ അപ്പുറം പരമേശ്വരനായ ദേവൻ നീയാണു മാത്രം; എല്ലാ ദിക്കിലും കൈകളും കാലുകളും, കണ്ണുകളും തലകളും മുഖങ്ങളും ഉള്ളവൻ നീയാണു.
സഹസ്രാംശുഃ സഹസ്രാസ്യഃ സഹസ്രചരണേക്ഷണഃ ഭൂതാദിര് ഭൂര് ഭുവഃ സ്വശ് ച മഹഃ സത്യം തപോ ജനഃ
ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ളവൻ, ആയിരം മുഖങ്ങളുള്ളവൻ, ആയിരം കാലും കണ്ണുകളും ഉള്ളവൻ; ഭൂതങ്ങളുടെ ആദിയും ഭൂമിയും അന്തരീക്ഷവും സ്വർഗ്ഗവും മഹലോകവും സത്യവും തപസ്സും ജനലോകവും നീയാണു.
പ്രദീപ്തം ദീപനം ദിവ്യം സര്വലോകപ്രകാശകമ് ദുര്നിരീക്ഷം സുരേന്ദ്രാണാം യദ് രൂപം തസ്യ തേ നമഃ
ദീപ്തിയും പ്രകാശവും നിറഞ്ഞ്, എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന ദിവ്യമായ ആ രൂപത്തിന്, ദേവേന്ദ്രന്മാർക്കും നേരിട്ട് കാണാൻ കഴിയാത്ത അത്ഭുതമായ ആ ഭാവത്തിന് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
സുരസിദ്ധഗണൈര് ജുഷ്ടം ഭൃഗ്വത്രിപുലഹാദിഭിഃ സ്തുതം പരമമ് അവ്യക്തം യദ് രൂപം തസ്യ തേ നമഃ
ദേവതകളും സിദ്ധന്മാരും ചുറ്റി നിൽക്കുന്ന, ഭൃഗു, അത്രി, പുലഹ തുടങ്ങിയവർ സ്തുതിച്ച, പരമമായും മനസ്സിൽ പിടികൂടാനാകാത്തതുമായ ആ രൂപത്തിന് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
വേദ്യം വേദവിദാം നിത്യം സര്വജ്ഞാനസമന്വിതമ് സര്വദേവാതിദേവസ്യ യദ് രൂപം തസ്യ തേ നമഃ
വേദം അറിയുന്നവർ എപ്പോഴും അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന, എല്ലാ ജ്ഞാനവും നിറഞ്ഞ, എല്ലാ ദേവന്മാരിലും അതീതനായ ദേവന്റെ ആ രൂപത്തിന് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
വിശ്വകൃദ് വിശ്വഭൂതം ച വൈശ്വാനരസുരാര്ചിതമ് വിശ്വസ്ഥിതമ് അചിന്ത്യം ച യദ് രൂപം തസ്യ തേ നമഃ
ലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആന്തര്യാമിയുമായും, വൈശ്വാനരനും ദേവന്മാരും ആരാധിക്കുന്നവനും, ലോകമാകെ വ്യാപിച്ചും, മനസ്സിൽ പിടികൂടാനാകാത്തതുമായ ആ രൂപത്തിന് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
പരം യജ്ഞാത് പരം വേദാത് പരം ലോകാത് പരം ദിവഃ പരമാത്മേത്യ് അഭിഖ്യാതം യദ് രൂപം തസ്യ തേ നമഃ
യജ്ഞത്തിലും വേദത്തിലും ലോകങ്ങളിലും സ്വർഗ്ഗത്തിലും അതീതമായ, പരമാത്മാവെന്നു അറിയപ്പെടുന്ന ആ രൂപത്തിന് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
അവിജ്ഞേയമ് അനാലക്ഷ്യമ് അധ്യാനഗതമ് അവ്യയമ് അനാദിനിധനം ചൈവ യദ് രൂപം തസ്യ തേ നമഃ
അറിയാനോ കാണാനോ കഴിയാത്ത, ധ്യാനത്തിലൂടെ മാത്രം ലഭിക്കാവുന്ന, ക്ഷയിക്കാത്ത, ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത ആ രൂപത്തിന് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
നമോ നമഃ കാരണകാരണായ നമോ നമഃ പാപവിമോചനായ നമോ നമസ് തേ ദിതിജാര്ദനായ നമോ നമോ രോഗവിമോചനായ
സകല കാരണങ്ങളുടെ കാരണമായവനേ, പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നവനേ, ദിതിയുടെ മക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനേ, രോഗങ്ങൾ നീക്കുന്നവനേ, ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു.
നമോ നമഃ സര്വവരപ്രദായ നമോ നമഃ സര്വസുഖപ്രദായ നമോ നമഃ സര്വധനപ്രദായ നമോ നമഃ സര്വമതിപ്രദായ
എല്ലാ വരങ്ങളും നൽകുന്നവനേ, എല്ലാ സന്തോഷവും നൽകുന്നവനേ, എല്ലാ സമ്പത്തും നൽകുന്നവനേ, എല്ലാ ജ്ഞാനവും നൽകുന്നവനേ, ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു.
സ്തുതഃ സ ഭഗവാന് ഏവം തൈജസം രൂപമ് ആസ്ഥിതഃ ഉവാച വാചാ കല്യാണ്യാ കോ വരോ വഃ പ്രദീയതാമ്
ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ഭഗവാൻ, ദീപ്തിയുള്ള രൂപം ധരിച്ച്, മംഗളമായ വാക്കുകളിൽ ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങൾക്ക് ഏത് വരം വേണം? ഞാൻ അതു നൽകാം.'
തവാതിതൈജസം രൂപം ന കശ്ചിത് സോഢുമ് ഉത്സഹേത് സഹനീയം തദ് ഭവതു ഹിതായ ജഗതഃ പ്രഭോ
പ്രഭേ, നിങ്ങളുടെ അത്യന്തം ദീപ്തമായ രൂപം ആരും സഹിക്കാനാവില്ല; ലോകത്തിന്റെ ഭാവി നന്മയ്ക്കായി അതു സഹിക്കാവുന്നതാകട്ടെ.
ഏവമ് അസ്ത്വ് ഇതി സോ ഽപ്യ് ഉക്ത്വാ ഭഗവാന് ആദികൃത് പ്രഭുഃ ലോകാനാം കാര്യസിദ്ധ്യര്ഥം ഘര്മവര്ഷഹിമപ്രദഃ
'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞ് ആദികർത്താവായ ഭഗവാൻ ലോകങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ചൂടും മഴയും തണുപ്പും നൽകുന്നവനായി.
തതഃ സാംഖ്യാശ് ച യോഗാശ് ച യേ ചാന്യേ മോക്ഷകാങ്ക്ഷിണഃ ധ്യായന്തി ധ്യായിനോ ദേവം ഹൃദയസ്ഥം ദിവാകരമ്
ശാംഖ്യവും യോഗവും അനുശീലിക്കുന്നവരും, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റുള്ളവരും, ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദൈവമായ സൂര്യനെ ധ്യാനം ചെയ്യുന്നു.
സര്വലക്ഷണഹീനോ ഽപി യുക്തോ വാ സര്വപാതകൈഃ സര്വം ച തരതേ പാപം ദേവമ് അര്കം സമാശ്രിതഃ
എന്ത് ലക്ഷണവും ഇല്ലാത്തവനോ, എല്ലാ പാപങ്ങളിലും കുടുങ്ങിയവനോ ആയാലും, ദൈവമായ അർക്കനിൽ ആശ്രയം പ്രാപിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും കടന്ന് പോകും.
അഗ്നിഹോത്രം ച വേദാശ് ച യജ്ഞാശ് ച ബഹുദക്ഷിണാഃ ഭാനോര് ഭക്തിനമസ്കാരകലാം നാര്ഹന്തി ഷോഡശീമ്
അഗ്നിഹോത്രം, വേദങ്ങൾ, ധാരാളം ദക്ഷിണയുള്ള യജ്ഞങ്ങൾ — ഇവയൊന്നും ഭാനുവിന് ഭക്തിയും നമസ്കാരവും അർപ്പിക്കുന്നതിന്റെ പത്തിരണ്ടിലൊന്നിനും തുല്യമായിരിക്കില്ല.
തീര്ഥാനാം പരമം തീര്ഥം മങ്ഗലാനാം ച മങ്ഗലമ് പവിത്രം ച പവിത്രാണാം പ്രപദ്യന്തേ ദിവാകരമ്
എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായതും, എല്ലാ മംഗളങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മംഗളകരമായതും, എല്ലാ വിശുദ്ധികളിൽ ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായതും സൂര്യനാണ്; മനുഷ്യർ അവനിൽ ആശ്രയം തേടുന്നു.
ശക്രാദ്യൈഃ സംസ്തുതം ദേവം യേ നമസ്യന്തി ഭാസ്കരമ് സര്വകില്ബിഷനിര്മുക്താഃ സൂര്യലോകം വ്രജന്തി തേ
ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവരും സ്തുതിച്ച ഭാസ്കരനെ ആരാധിക്കുന്നവർ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരായി സൂര്യലോകം പ്രാപിക്കും.
ചിരാത് പ്രഭൃതി നോ ബ്രഹ്മഞ് ശ്രോതുമ് ഇച്ഛാ പ്രവര്തതേ നാമ്നാമ് അഷ്ടശതം ബ്രൂഹി യത് ത്വയോക്തം പുരാ രവേഃ
ബ്രഹ്മനേ, വളരെക്കാലമായി ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരിക്കുന്നു; നിങ്ങൾ മുമ്പ് സൂര്യനെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞ എട്ടുനൂറ് പേരുകൾ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അഷ്ടോത്തരശതം നാമ്നാം ശൃണുധ്വം ഗദതോ മമ ഭാസ്കരസ്യ പരം ഗുഹ്യം സ്വര്ഗമോക്ഷപ്രദം ദ്വിജാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, ഞാൻ പറയുന്ന ഭാസ്കരന്റെ അശ്ഠോത്തരശതം പേരുകൾ കേൾക്കൂ; അതു ഏറ്റവും രഹസ്യവും സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നതുമാണ്.
ഓം സൂര്യോ ഽര്യമാ ഭഗസ് ത്വഷ്ടാ പൂഷാര്കഃ സവിതാ രവിഃ ഗഭസ്തിമാന് അജഃ കാലോ മൃത്യുര് ധാതാ പ്രഭാകരഃ
ഓം. അവൻ സൂര്യൻ, അർയമൻ, ഭാഗൻ, ത്വഷ്ടാവ്, പൂഷൻ, അർക്കൻ, സവിതാവ്, രവി, ഗഭസ്തിമാൻ, അജൻ, കാലൻ, മൃത്യു, ധാതാവ്, പ്രകാശം നൽകുന്നവൻ എന്നിങ്ങനെയാണ്.
പൃഥിവ്യ് ആപശ് ച തേജശ് ച ഖം വായുശ് ച പരായണമ് സോമോ ബൃഹസ്പതിഃ ശുക്രോ ബുധോ ഽങ്ഗാരക ഏവ ച
അവൻ ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, ആകാശം, വായു, പരമഗതി, സോമൻ, ബൃഹസ്പതി, ശുക്രൻ, ബുധൻ, അങ്ങാരകനും കൂടിയാണ്.