ശം നോ ഽസ്തു ദ്വിപദേ നിത്യം ശം നശ് ചാസ്തു ചതുഷ്പദേ തതോ വിദ്യാധരഗണാ യക്ഷരാക്ഷസപന്നഗാഃ
രണ്ടുകാലികളായ ഞങ്ങൾക്കു് എപ്പോഴും ശാന്തി ഉണ്ടാകട്ടെ, നാലുകാലികൾക്കുമാണ് ശാന്തി. അതിനുശേഷം വിദ്യാധരന്മാരും യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും പാമ്പുകളും—
കൃതാഞ്ജലിപുടാഃ സര്വേ ശിരോഭിഃ പ്രണതാ രവിമ് ഊചുസ് തേ വിവിധാ വാചോ മനഃശ്രോത്രസുഖാവഹാഃ
അവർക്കെല്ലാവരും കൈകൾ കൂപ്പി, തലകൂർത്തു് സൂര്യനെ വണങ്ങി, മനസ്സിനും ചെവിക്കും ആനന്ദം നൽകുന്ന വിവിധ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
സഹ്യം ഭവതു തേജസ് തേ ഭൂതാനാം ഭൂതഭാവന തതോ ഹാഹാഹൂഹൂശ് ചൈവ നാരദസ് തുമ്ബുരുസ് തഥാ
നിന്റെ പ്രകാശം നിന്റെ സൃഷ്ടികളായ ജീവികൾക്ക് സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നതായിരിക്കട്ടെ. പിന്നെ ഹാഹാ, ഹൂഹൂ, നാരദൻ, തുംബുരു എന്നിവരും—
ഉപഗായിതുമ് ആരബ്ധാ ഗാന്ധര്വകുശലാ രവിമ് ഷഡ്ജമധ്യമഗാന്ധാരഗാനത്രയവിശാരദാഃ
ഗാന്ധർവസംഗീതത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, ഷഡ്ജം, മധ്യമം, ഗന്ധാരം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു സ്വരങ്ങളിൽ നിപുണരായവർ, സൂര്യനെ പാടാൻ തുടങ്ങി.
മൂര്ഛനാഭിശ് ച താലൈശ് ച സംപ്രയോഗൈഃ സുഖപ്രദമ് വിശ്വാചീ ച ഘൃതാചീ ച ഉര്വശ്യ് അഥ തിലോത്തമാഃ
മൂർഛനകളും താളങ്ങളും ചേർത്ത് മനോഹരമായ സംഗീതം പാടുമ്പോൾ, വിശ്വാചി, ഘൃതാചി, ഉർവശി, തിലോത്തമാ എന്നിവരും—
മേനകാ സഹജന്യാ ച രമ്ഭാ ചാപ്സരസാം വരാ നനൃതുര് ജഗതാമ് ഈശേ ലിഖ്യമാനേ വിഭാവസൌ
മേനക, സഹജന്യ, രംഭാ എന്നിങ്ങനെ അപ്സരസ്സുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠരായവർ, ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ സൂര്യൻ വരയ്ക്കപ്പെടുമ്പോൾ നൃത്തം ചെയ്തു.
ഭാവഹാവവിലാസാദ്യാന് കുര്വത്യോ ഽഭിനയാന് ബഹൂന് പ്രാവാദ്യന്ത തതസ് തത്ര വീണാ വേണ്വാദിഝര്ഝരാഃ
ഭാവം, ഹാവം, വിലാസം എന്നിവയാൽ സമൃദ്ധമായ അനേകം അഭിനയങ്ങൾ അവർ ചെയ്തു, പിന്നെ അവിടെ വീണ, വേണു മുതലായ വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി.
പണവാഃ പുഷ്കരാശ് ചൈവ മൃദങ്ഗാഃ പടഹാനകാഃ ദേവദുന്ദുഭയഃ ശങ്ഖാഃ ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ
പണവം, പുഷ്കരം, മൃദംഗം, പട്ടഹം, അനകം, ദൈവദുന്ദുഭി, ശംഖം എന്നിവ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും മുഴങ്ങി.
ഗായദ്ഭിശ് ചൈവ നൃത്യദ്ഭിര് ഗന്ധര്വൈര് അപ്സരോഗണൈഃ തൂര്യവാദിത്രഘോഷൈശ് ച സര്വം കോലാഹലീകൃതമ്
ഗാന്ധർവർ, അപ്സരസ്സുകൾ പാടിയും നൃത്തം ചെയ്തും, വിവിധ വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങിയും, എല്ലാം ഉല്ലാസഭരിതമായി.
തതഃ കൃതാഞ്ജലിപുടാ ഭക്തിനമ്രാത്മമൂര്തയഃ ലിഖ്യമാനം സഹസ്രാംശും പ്രണേമുഃ സര്വദേവതാഃ
അപ്പോൾ ഭക്തിയോടെ കൈകൂപ്പി, ശരീരം നമർത്തി, എല്ലാ ദേവന്മാരും ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യനെ വരയ്ക്കുമ്പോൾ വണങ്ങി.
തതഃ കോലാഹലേ തസ്മിന് സര്വദേവസമാഗമേ തേജസഃ ശാതനം ചക്രേ വിശ്വകര്മാ ശനൈഃ ശനൈഃ
അങ്ങിനെയുള്ള ആഹ്ലാദത്തിൽ, എല്ലാ ദേവന്മാരും കൂടിയപ്പോൾ, വിശ്വകർമ്മൻ സൂര്യന്റെ പ്രകാശം ക്രമേണ കുറച്ചു.
ആജാനുലിഖിതശ് ചാസൌ നിപുണം വിശ്വകര്മണാ നാഭ്യനന്ദത് തു ലിഖനം തതസ് തേനാവതാരിതഃ
ആ രൂപം കാൽമുട്ടുവരെ എത്തി, വിശ്വകർമ്മൻ നന്നായി വരച്ചപ്പോൾ, സൂര്യൻ ആ ചിത്രത്തെ അംഗീകരിച്ചില്ല. അതിനാൽ അവൻ താഴെ ഇറക്കപ്പെട്ടു.
ന തു നിര്ഭര്ത്സിതം രൂപം തേജസോ ഹനനേന തു കാന്താത് കാന്തതരം രൂപമ് അധികം ശുശുഭേ തതഃ
അവന്റെ പ്രകാശം കുറയുന്നതുകൊണ്ടോ ഭയപ്പെടുത്തലുകൊണ്ടോ ആ രൂപം ചോരുകയോ മങ്ങുകയോ ചെയ്തില്ല; മറിച്ച് അതിനേക്കാൾ മനോഹരമായ ഒരു രൂപം അതിൽ നിന്നു തെളിഞ്ഞു.
ഇതി ഹിമജലഘര്മകാലഹേതോര് ഹരകമലാസനവിഷ്ണുസംസ്തുതസ്യ തദുപരി ലിഖനം നിശമ്യ ഭാനോര് വ്രജതി ദിവാകരലോകമ് ആയുഷോ ഽന്തേ
തണുപ്പ്, വെള്ളം, ചൂട്, കാലം എന്നിവയുടെ ഫലമായി ഹരൻ, കമലാസനം, വിഷ്ണു ഇവർ വാഴ്ത്തിയ ആ സൂര്യന്റെ മുകളിൽ എഴുതിയതും കേട്ട ശേഷം, സൂര്യൻ തന്റെ ആയുസ്സിന്റെ അവസാനം ദിവാകരലോകത്തേക്ക് യാത്രയായി.
ഏവം ജന്മ രവേഃ പൂര്വം ബഭൂവ മുനിസത്തമാഃ രൂപം ച പരമം തസ്യ മയാ സംപരികീര്തിതമ്
ഇങ്ങനെ, മഹർഷികളേ, സൂര്യന്റെ ജനനം മുമ്പ് എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്നും അവന്റെ അതിമനോഹരമായ രൂപം ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ഭൂയോ ഽപി കഥയാസ്മാകം കഥാം സൂര്യസമാശ്രിതാമ് ന തൃപ്തിമ് അധിഗച്ഛാമഃ ശൃണ്വന്തസ് താം കഥാം ശുഭാമ്
സൂര്യനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആ കഥ വീണ്ടും ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ; ആ പുണ്യകഥ കേൾക്കുമ്പോൾ ഞങ്ങൾക്കു ഒരിക്കലും തൃപ്തി വരുന്നില്ല.
യോ ഽയം ദീപ്തോ മഹാതേജാ വഹ്നിരാശിസമപ്രഭഃ ഏതദ് വേദിതുമ് ഇച്ഛാമഃ പ്രഭാവോ ഽസ്യ കുതഃ പ്രഭോ
ഈ ദീപ്തിയുള്ള, അതിവിശാലമായ, അഗ്നിപഞ്ചാരപോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ളവന്റെ ശക്തിയുടെ ഉറവിടം എന്താണെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പ്രഭോ.
തമോഭൂതേഷു ലോകേഷു നഷ്ടേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ പ്രകൃതേര് ഗുണഹേതുസ് തു പൂര്വം ബുദ്ധിര് അജായത
ലോകങ്ങൾ മുഴുവൻ ഇരുട്ടിൽ മുങ്ങി, ചലനമുള്ളതും അചലമായതും എല്ലാം ഇല്ലാതായപ്പോൾ, പ്രകൃതിയുടെ ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു ആദ്യം ബുദ്ധി ഉദിച്ചു.
അഹംകാരസ് തതോ ജാതോ മഹാഭൂതപ്രവര്തകഃ വായ്വഗ്നിര് ആപഃ ഖം ഭൂമിസ് തതസ് ത്വ് അണ്ഡമ് അജായത
അതിനുശേഷം മഹാഭൂതങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന അഹങ്കാരം ജനിച്ചു; പിന്നെ വായു, അഗ്നി, ജലം, ആകാശം, ഭൂമി എന്നിവയും അവയിൽ നിന്നു അണ്ഡവും പിറന്നു.
തസ്മിന്ന് അണ്ഡേ ത്വ് ഇമേ ലോകാഃ സപ്ത ചൈവ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ പൃഥിവീ സപ്തഭിര് ദ്വീപൈഃ സമുദ്രൈശ് ചൈവ സപ്തഭിഃ
ആ അണ്ഡത്തിനുള്ളിൽ ഈ ഏഴു ലോകങ്ങളും നിലനിന്നു; ഭൂമി ഏഴു ദ്വീപുകളോടും ഏഴു സമുദ്രങ്ങളോടും കൂടി അവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തത്രൈവാവസ്ഥിതോ ഹ്യ് ആസീദ് അഹം വിഷ്ണുര് മഹേശ്വരഃ വിമൂഢാസ് താമസാഃ സര്വേ പ്രധ്യായന്തി തമ് ഈശ്വരമ്
അവിടെ ഞാനും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും പാർത്തു; എല്ലാവരും താമസികതയിൽ ആഴ്ന്ന്, ആ പരമേശ്വരനെ ധ്യാനിച്ചു.
തതോ വൈ സുമഹാതേജാഃ പ്രാദുര്ഭൂതസ് തമോനുദഃ ധ്യാനയോഗേന ചാസ്മാഭിര് വിജ്ഞാതഃ സവിതാ തദാ
അപ്പോൾ അതിവിശാലമായ പ്രകാശം ഉള്ളവൻ, ഇരുട്ട് നീക്കുന്നവൻ, അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; ധ്യാനയോഗം വഴി ഞങ്ങൾ ആ സമയത്ത് സവിതാവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ജ്ഞാത്വാ ച പരമാത്മാനം സര്വ ഏവ പൃഥക് പൃഥക് ദിവ്യാഭിഃ സ്തുതിഭിര് ദേവഃ സ്തുതോ ഽസ്മാഭിസ് തദേശ്വരഃ
ആ പരമാത്മാവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ഞങ്ങൾ ഓരോരുത്തരും വേർതിരിച്ച് ദൈവീയസ്തുതികളാൽ ആ ഇശ്വരനെ വാഴ്ത്തി.
ആദിദേവോ ഽസി ദേവാനാമ് ഐശ്വര്യാച് ച ത്വമ് ഈശ്വരഃ ആദികര്താസി ഭൂതാനാം ദേവദേവോ ദിവാകരഃ
നീ ദേവന്മാരിൽ ആദിദേവൻ; ഐശ്വര്യത്താൽ നീ ഇശ്വരൻ; സകലഭൂതങ്ങളുടെ ആദികർത്താവും ദേവദേവനും ദിവാകരനുമാണ് നീ.
ജീവനഃ സര്വഭൂതാനാം ദേവഗന്ധര്വരക്ഷസാമ് മുനികിംനരസിദ്ധാനാം തഥൈവോരഗപക്ഷിണാമ്
സകലഭൂതങ്ങളുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും മുനിമാരുടെയും കിന്നരന്മാരുടെയും സിദ്ധന്മാരുടെയും അതുപോലെ പാമ്പുകളുടെയും പക്ഷികളുടെയും ജീവൻ നീയാണു.
ത്വം ബ്രഹ്മാ ത്വം മഹാദേവസ് ത്വം വിഷ്ണുസ് ത്വം പ്രജാപതിഃ വായുര് ഇന്ദ്രശ് ച സോമശ് ച വിവസ്വാന് വരുണസ് തഥാ
നീ ബ്രഹ്മാവും മഹാദേവനും വിഷ്ണുവും പ്രജാപതിയും വായുവും ഇന്ദ്രനും സോമനും വിവസ്വാനും വരുണനും ആകുന്നു.
ത്വം കാലഃ സൃഷ്ടികര്താ ച ഹര്താ ഭര്താ തഥാ പ്രഭുഃ സരിതഃ സാഗരാഃ ശൈലാ വിദ്യുദിന്ദ്രധനൂംഷി ച
നീ കാലം, സൃഷ്ടികർത്താവ്, സംഹാരകനും പോഷകനും പ്രഭുവും ആകുന്നു; നദികൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ, മിന്നൽ, ഇന്ദ്രധനുസ് ഇവയും എല്ലാം നിന്റെ ഭാഗമാണ്.
പ്രലയഃ പ്രഭവശ് ചൈവ വ്യക്താവ്യക്തഃ സനാതനഃ ഈശ്വരാത് പരതോ വിദ്യാ വിദ്യായാഃ പരതഃ ശിവഃ
നീ പ്രളയവും ഉത്ഭവവും, പ്രകടവും അപ്രകടവും, ശാശ്വതനും ആകുന്നു; ഇശ്വരനിൽ നിന്ന് വിജ്ഞാനം ഉരുത്തിരിയുന്നു, വിജ്ഞാനത്തിന് അപ്പുറം ശിവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശിവാത് പരതരോ ദേവസ് ത്വമ് ഏവ പരമേശ്വരഃ സര്വതഃപാണിപാദാന്തഃ സര്വതോക്ഷിശിരോമുഖഃ
ശിവനിൽ അപ്പുറം പരമേശ്വരനായ ദേവൻ നീയാണു മാത്രം; എല്ലാ ദിക്കിലും കൈകളും കാലുകളും, കണ്ണുകളും തലകളും മുഖങ്ങളും ഉള്ളവൻ നീയാണു.
സഹസ്രാംശുഃ സഹസ്രാസ്യഃ സഹസ്രചരണേക്ഷണഃ ഭൂതാദിര് ഭൂര് ഭുവഃ സ്വശ് ച മഹഃ സത്യം തപോ ജനഃ
ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ളവൻ, ആയിരം മുഖങ്ങളുള്ളവൻ, ആയിരം കാലും കണ്ണുകളും ഉള്ളവൻ; ഭൂതങ്ങളുടെ ആദിയും ഭൂമിയും അന്തരീക്ഷവും സ്വർഗ്ഗവും മഹലോകവും സത്യവും തപസ്സും ജനലോകവും നീയാണു.