ധ്രുവാധാരാണ്യ് അശേഷാണി ധിഷ്ണ്യാനി മുനിസത്തമാഃ ത്രുട്യദ്രശ്മിനിബന്ധീനി ബന്ധനാനി അധോ യയുഃ
മഹർഷിമാരേ, എല്ലാ സ്ഥിരമായ ആധാരങ്ങളും ഭവനങ്ങളും, കിരണങ്ങളാൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന ബന്ധങ്ങൾ തകർന്നു താഴേക്ക് വീണു.
വേഗഭ്രമണസംപാതവായുക്ഷിപ്താഃ സഹസ്രശഃ വ്യശീര്യന്ത മഹാമേഘാ ഘോരാരാവവിരാവിണഃ
ചക്രഭ്രമണവായുവിന്റെ ശക്തിയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് വലിയ മേഘങ്ങൾ പിരിഞ്ഞു, ഭയാനകമായ ശബ്ദത്തോടെ ചിതറിപ്പോയി.
ഭാസ്വദ്ഭ്രമണവിഭ്രാന്തഭൂമ്യാകാശരസാതലമ് ജഗദ് ആകുലമ് അത്യര്ഥം തദാസീന് മുനിസത്തമാഃ
മഹർഷിമാരേ, പ്രകാശത്തിന്റെ ഭ്രമണത്തിൽ ഭൂമി, ആകാശം, പാതാളം എന്നിവ മുഴുവൻ അത്യന്തം അശാന്തമായി.
ത്രൈലോക്യമ് ആകുലം വീക്ഷ്യ ഭ്രമമാണം സുരര്ഷയഃ ദേവാശ് ച ബ്രഹ്മണാ സാര്ധം ഭാസ്വന്തമ് അഭിതുഷ്ടുവുഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളും അശാന്തമായി ചുറ്റുന്നത് കണ്ട ദേവർഷിമാരും ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മാവിനൊപ്പം ആ പ്രകാശവാനെ സ്തുതിച്ചു.
ആദിദേവോ ഽസി ദേവാനാം ജാതസ് ത്വം ഭൂതയേ ഭുവഃ സര്ഗസ്ഥിത്യന്തകാലേഷു ത്രിധാ ഭേദേന തിഷ്ഠസി
ദേവന്മാരിൽ ആദിദേവൻ നീയാണു്, ലോകത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി ജനിച്ചവൻ. സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, ലയമെന്നിങ്ങനെ മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളിലും നീ വ്യത്യസ്തരൂപങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
സ്വസ്തി തേ ഽസ്തു ജഗന്നാഥ ഘര്മവര്ഷദിവാകര ഇന്ദ്രാദയസ് തദാ ദേവാ ലിഖ്യമാനമ് അഥാസ്തുവന്
ലോകനാഥാ, സൂര്യനേ, ഉഷ്ണവും മഴയും നൽകുന്നവനേ, നിനക്കു് സുഖം ഉണ്ടാകട്ടെ. അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും നീ വരയ്ക്കപ്പെടുമ്പോൾ നിന്നെ സ്തുതിച്ചു.
ജയ ദേവ ജഗത്സ്വാമിഞ് ജയാശേഷജഗത്പതേ ഋഷയശ് ച തതഃ സപ്ത വസിഷ്ഠാത്രിപുരോഗമാഃ
വിജയം നിനക്കാകട്ടെ, ലോകങ്ങളുടെ സ്വാമിനേ! വിജയമാകട്ടെ, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ അധിപനേ! പിന്നെ വസിഷ്ഠനും അത്രിയും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ഏഴു മഹർഷിമാരും നിന്നെ സ്തുതിച്ചു.
തുഷ്ടുവുര് വിവിധൈഃ സ്തോത്രൈഃ സ്വസ്തി സ്വസ്തീതിവാദിനഃ വേദോക്തിഭിര് അഥാഗ്ര്യാഭിര് വാലഖില്യാശ് ച തുഷ്ടുവുഃ
അവർ വിവിധങ്ങളായ സ്തോത്രങ്ങൾ കൊണ്ട്, ആശംസകളും മംഗളവാക്കുകളും ഉച്ചരിച്ച്, വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഉത്തമമായ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് നിന്നെ സ്തുതിച്ചു. വാലഖില്യന്മാരും സ്തുതികൾ അർപ്പിച്ചു.
അഗ്നിര് ആദ്യാശ് ച ഭാസ്വന്തം ലിഖ്യമാനം മുദാ യുതാഃ ത്വം നാഥ മോക്ഷിണാം മോക്ഷോ ധ്യേയസ് ത്വം ധ്യാനിനാം പരഃ
അഗ്നിയും മറ്റു ദേവന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ പ്രകാശമുള്ള നിന്നെ വരയ്ക്കുമ്പോൾ സ്തുതിച്ചു. മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു് നീ മോക്ഷമാണ്, ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവർക്കു് നീ പരമമായ ധ്യേയൻ.
ത്വം ഗതിഃ സര്വഭൂതാനാം കര്മകാണ്ഡവിവര്തിനാമ് സംപൂജ്യസ് ത്വം തു ദേവേശ ശം നോ ഽസ്തു ജഗതാം പതേ
കർമ്മചക്രത്തിൽ ചുറ്റുന്ന എല്ലാ ജീവികൾക്കും നീയാണു് മാർഗം. ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനേ, നീ ആരാധ്യനാണ്. ലോകങ്ങളുടെ അധിപനേ, ഞങ്ങൾക്കു് ശാന്തി ഉണ്ടാകട്ടെ.
ശം നോ ഽസ്തു ദ്വിപദേ നിത്യം ശം നശ് ചാസ്തു ചതുഷ്പദേ തതോ വിദ്യാധരഗണാ യക്ഷരാക്ഷസപന്നഗാഃ
രണ്ടുകാലികളായ ഞങ്ങൾക്കു് എപ്പോഴും ശാന്തി ഉണ്ടാകട്ടെ, നാലുകാലികൾക്കുമാണ് ശാന്തി. അതിനുശേഷം വിദ്യാധരന്മാരും യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും പാമ്പുകളും—
കൃതാഞ്ജലിപുടാഃ സര്വേ ശിരോഭിഃ പ്രണതാ രവിമ് ഊചുസ് തേ വിവിധാ വാചോ മനഃശ്രോത്രസുഖാവഹാഃ
അവർക്കെല്ലാവരും കൈകൾ കൂപ്പി, തലകൂർത്തു് സൂര്യനെ വണങ്ങി, മനസ്സിനും ചെവിക്കും ആനന്ദം നൽകുന്ന വിവിധ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
സഹ്യം ഭവതു തേജസ് തേ ഭൂതാനാം ഭൂതഭാവന തതോ ഹാഹാഹൂഹൂശ് ചൈവ നാരദസ് തുമ്ബുരുസ് തഥാ
നിന്റെ പ്രകാശം നിന്റെ സൃഷ്ടികളായ ജീവികൾക്ക് സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നതായിരിക്കട്ടെ. പിന്നെ ഹാഹാ, ഹൂഹൂ, നാരദൻ, തുംബുരു എന്നിവരും—
ഉപഗായിതുമ് ആരബ്ധാ ഗാന്ധര്വകുശലാ രവിമ് ഷഡ്ജമധ്യമഗാന്ധാരഗാനത്രയവിശാരദാഃ
ഗാന്ധർവസംഗീതത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, ഷഡ്ജം, മധ്യമം, ഗന്ധാരം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു സ്വരങ്ങളിൽ നിപുണരായവർ, സൂര്യനെ പാടാൻ തുടങ്ങി.
മൂര്ഛനാഭിശ് ച താലൈശ് ച സംപ്രയോഗൈഃ സുഖപ്രദമ് വിശ്വാചീ ച ഘൃതാചീ ച ഉര്വശ്യ് അഥ തിലോത്തമാഃ
മൂർഛനകളും താളങ്ങളും ചേർത്ത് മനോഹരമായ സംഗീതം പാടുമ്പോൾ, വിശ്വാചി, ഘൃതാചി, ഉർവശി, തിലോത്തമാ എന്നിവരും—
മേനകാ സഹജന്യാ ച രമ്ഭാ ചാപ്സരസാം വരാ നനൃതുര് ജഗതാമ് ഈശേ ലിഖ്യമാനേ വിഭാവസൌ
മേനക, സഹജന്യ, രംഭാ എന്നിങ്ങനെ അപ്സരസ്സുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠരായവർ, ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ സൂര്യൻ വരയ്ക്കപ്പെടുമ്പോൾ നൃത്തം ചെയ്തു.
ഭാവഹാവവിലാസാദ്യാന് കുര്വത്യോ ഽഭിനയാന് ബഹൂന് പ്രാവാദ്യന്ത തതസ് തത്ര വീണാ വേണ്വാദിഝര്ഝരാഃ
ഭാവം, ഹാവം, വിലാസം എന്നിവയാൽ സമൃദ്ധമായ അനേകം അഭിനയങ്ങൾ അവർ ചെയ്തു, പിന്നെ അവിടെ വീണ, വേണു മുതലായ വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി.
പണവാഃ പുഷ്കരാശ് ചൈവ മൃദങ്ഗാഃ പടഹാനകാഃ ദേവദുന്ദുഭയഃ ശങ്ഖാഃ ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ
പണവം, പുഷ്കരം, മൃദംഗം, പട്ടഹം, അനകം, ദൈവദുന്ദുഭി, ശംഖം എന്നിവ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും മുഴങ്ങി.
ഗായദ്ഭിശ് ചൈവ നൃത്യദ്ഭിര് ഗന്ധര്വൈര് അപ്സരോഗണൈഃ തൂര്യവാദിത്രഘോഷൈശ് ച സര്വം കോലാഹലീകൃതമ്
ഗാന്ധർവർ, അപ്സരസ്സുകൾ പാടിയും നൃത്തം ചെയ്തും, വിവിധ വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങിയും, എല്ലാം ഉല്ലാസഭരിതമായി.
തതഃ കൃതാഞ്ജലിപുടാ ഭക്തിനമ്രാത്മമൂര്തയഃ ലിഖ്യമാനം സഹസ്രാംശും പ്രണേമുഃ സര്വദേവതാഃ
അപ്പോൾ ഭക്തിയോടെ കൈകൂപ്പി, ശരീരം നമർത്തി, എല്ലാ ദേവന്മാരും ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യനെ വരയ്ക്കുമ്പോൾ വണങ്ങി.
തതഃ കോലാഹലേ തസ്മിന് സര്വദേവസമാഗമേ തേജസഃ ശാതനം ചക്രേ വിശ്വകര്മാ ശനൈഃ ശനൈഃ
അങ്ങിനെയുള്ള ആഹ്ലാദത്തിൽ, എല്ലാ ദേവന്മാരും കൂടിയപ്പോൾ, വിശ്വകർമ്മൻ സൂര്യന്റെ പ്രകാശം ക്രമേണ കുറച്ചു.
ആജാനുലിഖിതശ് ചാസൌ നിപുണം വിശ്വകര്മണാ നാഭ്യനന്ദത് തു ലിഖനം തതസ് തേനാവതാരിതഃ
ആ രൂപം കാൽമുട്ടുവരെ എത്തി, വിശ്വകർമ്മൻ നന്നായി വരച്ചപ്പോൾ, സൂര്യൻ ആ ചിത്രത്തെ അംഗീകരിച്ചില്ല. അതിനാൽ അവൻ താഴെ ഇറക്കപ്പെട്ടു.
ന തു നിര്ഭര്ത്സിതം രൂപം തേജസോ ഹനനേന തു കാന്താത് കാന്തതരം രൂപമ് അധികം ശുശുഭേ തതഃ
അവന്റെ പ്രകാശം കുറയുന്നതുകൊണ്ടോ ഭയപ്പെടുത്തലുകൊണ്ടോ ആ രൂപം ചോരുകയോ മങ്ങുകയോ ചെയ്തില്ല; മറിച്ച് അതിനേക്കാൾ മനോഹരമായ ഒരു രൂപം അതിൽ നിന്നു തെളിഞ്ഞു.
ഇതി ഹിമജലഘര്മകാലഹേതോര് ഹരകമലാസനവിഷ്ണുസംസ്തുതസ്യ തദുപരി ലിഖനം നിശമ്യ ഭാനോര് വ്രജതി ദിവാകരലോകമ് ആയുഷോ ഽന്തേ
തണുപ്പ്, വെള്ളം, ചൂട്, കാലം എന്നിവയുടെ ഫലമായി ഹരൻ, കമലാസനം, വിഷ്ണു ഇവർ വാഴ്ത്തിയ ആ സൂര്യന്റെ മുകളിൽ എഴുതിയതും കേട്ട ശേഷം, സൂര്യൻ തന്റെ ആയുസ്സിന്റെ അവസാനം ദിവാകരലോകത്തേക്ക് യാത്രയായി.
ഏവം ജന്മ രവേഃ പൂര്വം ബഭൂവ മുനിസത്തമാഃ രൂപം ച പരമം തസ്യ മയാ സംപരികീര്തിതമ്
ഇങ്ങനെ, മഹർഷികളേ, സൂര്യന്റെ ജനനം മുമ്പ് എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്നും അവന്റെ അതിമനോഹരമായ രൂപം ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ഭൂയോ ഽപി കഥയാസ്മാകം കഥാം സൂര്യസമാശ്രിതാമ് ന തൃപ്തിമ് അധിഗച്ഛാമഃ ശൃണ്വന്തസ് താം കഥാം ശുഭാമ്
സൂര്യനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആ കഥ വീണ്ടും ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ; ആ പുണ്യകഥ കേൾക്കുമ്പോൾ ഞങ്ങൾക്കു ഒരിക്കലും തൃപ്തി വരുന്നില്ല.
യോ ഽയം ദീപ്തോ മഹാതേജാ വഹ്നിരാശിസമപ്രഭഃ ഏതദ് വേദിതുമ് ഇച്ഛാമഃ പ്രഭാവോ ഽസ്യ കുതഃ പ്രഭോ
ഈ ദീപ്തിയുള്ള, അതിവിശാലമായ, അഗ്നിപഞ്ചാരപോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ളവന്റെ ശക്തിയുടെ ഉറവിടം എന്താണെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പ്രഭോ.
തമോഭൂതേഷു ലോകേഷു നഷ്ടേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ പ്രകൃതേര് ഗുണഹേതുസ് തു പൂര്വം ബുദ്ധിര് അജായത
ലോകങ്ങൾ മുഴുവൻ ഇരുട്ടിൽ മുങ്ങി, ചലനമുള്ളതും അചലമായതും എല്ലാം ഇല്ലാതായപ്പോൾ, പ്രകൃതിയുടെ ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു ആദ്യം ബുദ്ധി ഉദിച്ചു.
അഹംകാരസ് തതോ ജാതോ മഹാഭൂതപ്രവര്തകഃ വായ്വഗ്നിര് ആപഃ ഖം ഭൂമിസ് തതസ് ത്വ് അണ്ഡമ് അജായത
അതിനുശേഷം മഹാഭൂതങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന അഹങ്കാരം ജനിച്ചു; പിന്നെ വായു, അഗ്നി, ജലം, ആകാശം, ഭൂമി എന്നിവയും അവയിൽ നിന്നു അണ്ഡവും പിറന്നു.
തസ്മിന്ന് അണ്ഡേ ത്വ് ഇമേ ലോകാഃ സപ്ത ചൈവ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ പൃഥിവീ സപ്തഭിര് ദ്വീപൈഃ സമുദ്രൈശ് ചൈവ സപ്തഭിഃ
ആ അണ്ഡത്തിനുള്ളിൽ ഈ ഏഴു ലോകങ്ങളും നിലനിന്നു; ഭൂമി ഏഴു ദ്വീപുകളോടും ഏഴു സമുദ്രങ്ങളോടും കൂടി അവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.