ഗഭസ്തിഹസ്തോ ബ്രഹ്മാ ച സര്വദേവനമസ്കൃതഃ ഏകവിംശതി ഇത്യ് ഏഷ സ്തവ ഇഷ്ടഃ സദാ രവേഃ
കിരണങ്ങൾ കൈകളായവൻ, ബ്രഹ്മാവ്, എല്ലാ ദേവന്മാരും വന്ദിക്കുന്നവൻ—ഈ ഇരുപത്തൊന്ന് പേരുകളും രവിക്ക് പ്രിയമായ സ്തോത്രമാണ്.
ശരീരാരോഗ്യദശ് ചൈവ ധനവൃദ്ധിയശസ്കരഃ സ്തവരാജ ഇതി ഖ്യാതസ് ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതഃ
ശരീരാരോഗ്യം നൽകുന്നവൻ, സമ്പത്തും കീർത്തിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവൻ, സ്തോത്രങ്ങളുടെ രാജാവ് എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തൻ.
യ ഏതേന ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ ദ്വിസംധ്യേ ഽസ്തമനോദയേ സ്തൌതി സൂര്യം ശുചിര് ഭൂത്വാ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ആരെങ്കിലും ഉദയാസ്തമയ സമയങ്ങളിൽ, സൂര്യനെ ശുദ്ധനായ് സ്തുതിച്ചാൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
മാനസം വാചികം വാപി ദേഹജം കര്മജം തഥാ ഏകജപ്യേന തത് സര്വം നശ്യത്യ് അര്കസ്യ സംനിധൌ
മനസ്സിലുള്ളതോ, വാക്കിലൂടെ ഉള്ളതോ, ശരീരത്തിൽ നിന്നോ, പ്രവർത്തിയിൽ നിന്നോ ഉണ്ടായതോ—അവയെല്ലാം സൂര്യന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഒരിക്കൽ ജപിച്ചാൽ നശിക്കും.
ഏകജപ്യശ് ച ഹോമശ് ച സംധ്യോപാസനമ് ഏവ ച ധൂപമന്ത്രാര്ഘ്യമന്ത്രശ് ച ബലിമന്ത്രസ് തഥൈവ ച
ഒരു മന്ത്രം ജപിക്കുക, ഹോമം നടത്തുക, സന്ധ്യാസമയത്തിൽ ഉപാസന ചെയ്യുക, ധൂപത്തിനുള്ള മന്ത്രങ്ങൾ, അർഘ്യത്തിനുള്ള മന്ത്രങ്ങൾ, ബലിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള മന്ത്രങ്ങൾ — ഇതൊക്കെയും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യണം.
അന്നപ്രദാനേ ദാനേ ച പ്രണിപാതേ പ്രദക്ഷിണേ പൂജിതോ ഽയം മഹാമന്ത്രഃ സര്വപാപഹരഃ ശുഭഃ
അന്നദാനം ചെയ്യുമ്പോഴും, ദാനം നൽകുമ്പോഴും, നമസ്കാരം ചെയ്യുമ്പോഴും, പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുമ്പോഴും, ഈ മഹാമന്ത്രം ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; ഇത് എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കംചെയ്യുന്നതും, ശുഭകരവുമാണ്.
തസ്മാദ് യൂയം പ്രയത്നേന സ്തവേനാനേന വൈ ദ്വിജാഃ സ്തുവീധ്വം വരദം ദേവം സര്വകാമഫലപ്രദമ്
അതിനാൽ, ദ്വിജന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഈ സ്തോത്രം ഉപയോഗിച്ച് എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്ന ഈ വരദേവനെ ഭക്തിപൂർവ്വം സ്തുതിക്കണം.
നിര്ഗുണഃ ശാശ്വതോ ദേവസ് ത്വയാ പ്രോക്തോ ദിവാകരഃ പുനര് ദ്വാദശധാ ജാതഃ ശ്രുതോ ഽസ്മാഭിസ് ത്വയോദിതഃ
നീ പറഞ്ഞത് പോലെ, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തതും ശാശ്വതനുമായ ദേവൻ, സൂര്യനായി വീണ്ടും പന്ത്രണ്ടു രൂപങ്ങളിൽ ജനിച്ചതായി നാം നിന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് കേട്ടിരിക്കുന്നു.
സ കഥം തേജസോ രശ്മിഃ സ്ത്രിയാ ഗര്ഭേ മഹാദ്യുതിഃ സംഭൂതോ ഭാസ്കരോ ജാതസ് തത്ര നഃ സംശയോ മഹാന്
സൂര്യന്റെ പ്രകാശവും കിരണങ്ങളും അതിയായ തേജസ്സും ഒരു സ്ത്രീയുടെ ഗർഭത്തിൽ എങ്ങനെ ഉദിച്ചുവന്നു? ഇതിൽ ഞങ്ങൾക്ക് വലിയ സംശയമുണ്ട്.
ദക്ഷസ്യ ഹി സുതാഃ ശ്രേഷ്ഠാ ബഭൂവുഃ ഷഷ്ടിഃ ശോഭനാഃ അദിതിര് ദിതിര് ദനുശ് ചൈവ വിനതാദ്യാസ് തഥൈവ ച
ദക്ഷന് അറുപത് ഉത്തമയായ പുത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നു; അതിൽ ആദിതിയും ദിതിയും ദനുവും വിനതയും മറ്റ് പലരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ദക്ഷസ് താഃ പ്രദദൌ കന്യാഃ കശ്യപായ ത്രയോദശ അദിതിര് ജനയാമ് ആസ ദേവാംസ് ത്രിഭുവനേശ്വരാന്
ദക്ഷൻ ആ പതിമൂന്നു പുത്രിമാരെ കശ്യപന് നൽകി; ആദിതിയാണ് മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ദേവന്മാരെ പ്രസവിച്ചത്.
ദൈത്യാന് ദിതിര് ദനുശ് ചോഗ്രാന് ദാനവാന് ബലദര്പിതാന് വിനതാദ്യാസ് തഥാ ചാന്യാഃ സുഷുവുഃ സ്ഥാനുജങ്ഗമാന്
ദിതിയും ദനുവും ഭയങ്കരനും അഭിമാനവും നിറഞ്ഞ അസുരന്മാരെ പ്രസവിച്ചു; വിനതയും മറ്റ് ചിലരും നിലനിൽക്കുന്നവരെയും ചലിക്കുന്നവരെയും ജനിപ്പിച്ചു.
തസ്യാഥ പുത്രദൌഹിത്രൈഃ പൌത്രദൌഹിത്രകാദിഭിഃ വ്യാപ്തമ് ഏതജ് ജഗത് സര്വം തേഷാം താസാം ച വൈ മുനേ
അങ്ങനെ, മഹർഷേ, അവരുടെ പുത്രന്മാരും മക്കളും പൗത്രന്മാരും മറ്റു സന്തതികളും ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിറച്ചു.
തേഷാം കശ്യപപുത്രാണാം പ്രധാനാ ദേവതാഗണാഃ സാത്ത്വികാ രാജസാശ് ചാന്യേ താമസാശ് ച ഗണാഃ സ്മൃതാഃ
കശ്യപന്റെ പുത്രന്മാരിൽ പ്രധാനമായ ദേവതാസംഘങ്ങൾ സാത്വികരായും, മറ്റുള്ളവർ രാജസികരായും, ചിലർ താമസികരായും അറിയപ്പെടുന്നു.
ദേവാന് യജ്ഞഭുജശ് ചക്രേ തഥാ ത്രിഭുവനേശ്വരാന് സ്രഷ്ടാ ബ്രഹ്മവിദാം ശ്രേഷ്ഠഃ പരമേഷ്ഠീ പ്രജാപതിഃ
യാഗഫലഭോക്താക്കളായ ദേവന്മാരെയും മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും അധിപന്മാരെയും സൃഷ്ടാവ്, ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള പ്രജാപതി സൃഷ്ടിച്ചു.
താന് അബാധന്ത സഹിതാഃ സാപത്ന്യാദ് ദൈത്യദാനവാഃ തതോ നിരാകൃതാന് പുത്രാന് ദൈതേയൈര് ദാനവൈസ് തഥാ
ദൈത്യരും ദാനവരും അവരുടെ സഹപത്നിമാരോടൊപ്പം ചേർന്ന് അവരെ എതിര്ത്തു; പിന്നെ, ദൈത്യരും ദാനവരും അവരുടെ പുത്രന്മാരെ പുറത്താക്കി.
ഹതം ത്രിഭുവനം ദൃഷ്ട്വാ അദിതിര് മുനിസത്തമാഃ ആച്ഛിനദ് യജ്ഞഭാഗാംശ് ച ക്ഷുധാ സംപീഡിതാന് ഭൃശമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളും നശിച്ചുപോയത് കണ്ട ആദിതിയും, മഹർഷിമാരേ, വിശേഷമായി വിശപ്പുകൊണ്ട് കഷ്ടപ്പെട്ട് യാഗഭാഗങ്ങൾ മുറിച്ചെടുത്തു.
ആരാധനായ സവിതുഃ പരം യത്നം പ്രചക്രമേ ഏകാഗ്രാ നിയതാഹാരാ പരം നിയമമ് ആസ്ഥിതാ തുഷ്ടാവ തേജസാം രാശിം ഗഗനസ്ഥം ദിവാകരമ്
സവിതാവിനെ ആരാധിക്കാൻ, ഏകാഗ്രതയോടെ, നിയന്ത്രിതാഹാരത്തോടും കഠിനനിയമത്തോടും കൂടി, ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്ന സൂര്യന്റെ അതിവിശാലമായ പ്രകാശത്തെ ആദിതി സ്തുതിച്ചു.
നമസ് തുഭ്യം പരം സൂക്ഷ്മം സുപുണ്യം ബിഭ്രതേ ഽതുലമ് ധാമ ധാമവതാമ് ഈശം ധാമാധാരം ച ശാശ്വതമ്
നിനക്കു വന്ദനം, അത്യന്തം സൂക്ഷ്മവും ഉത്തമവും താരതമ്യമില്ലാത്ത തേജസ്സും ധാരാളം ഗുണങ്ങളുമുള്ളവനേ, പ്രകാശമുള്ളവരുടെ അധിപനേ, ശാശ്വതമായ പ്രകാശത്തിന്റെ ആധാരമേ.
ജഗതാമ് ഉപകാരായ ത്വാമ് അഹം സ്തൌമി ഗോപതേ ആദദാനസ്യ യദ് രൂപം തീവ്രം തസ്മൈ നമാമ്യ് അഹമ്
ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, ഗോപാലനേ, ഞാൻ നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു; നീ സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ കാണിക്കുന്ന അതി ശക്തമായ ആ രൂപത്തിന് ഞാൻ വന്ദനം ചെയ്യുന്നു.
ഗ്രഹീതുമ് അഷ്ടമാസേന കാലേനാമ്ബുമയം രസമ് ബിഭ്രതസ് തവ യദ് രൂപമ് അതിതീവ്രം നതാസ്മി തത്
എട്ട് മാസക്കാലം നീ ജലസാരത്തെ ആഗിരണം ചെയ്യുമ്പോൾ കാണിക്കുന്ന അതി ശക്തമായ ആ രൂപത്തിന് ഞാൻ വന്ദനം ചെയ്യുന്നു.
സമേതമ് അഗ്നിസോമാഭ്യാം നമസ് തസ്മൈ ഗുണാത്മനേ യദ് രൂപമ് ഋഗ്യജുഃസാമ്നാമ് ഐക്യേന തപതേ തവ
അഗ്നിയും സോമനും ചേർന്ന് നിലകൊള്ളുന്ന ഗുണമുള്ള ആ രൂപത്തിന് ഞാൻ വന്ദനം ചെയ്യുന്നു; ഋക്, യജുസ്, സാമവേദങ്ങളുടെ ഐക്യത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന നിന്റെ ആ രൂപം ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
വിശ്വമ് ഏതത് ത്രയീസംജ്ഞം നമസ് തസ്മൈ വിഭാവസോ യത് തു തസ്മാത് പരം രൂപമ് ഓം ഇത്യ് ഉക്ത്വാഭിസംഹിതമ് അസ്ഥൂലം സ്ഥൂലമ് അമലം നമസ് തസ്മൈ സനാതന
മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള വേദങ്ങളുടെ ആധാരമായ, എല്ലാറ്റിനും അതീതമായ, ഓം എന്ന ശബ്ദത്തിൽ വിളിക്കപ്പെടുന്ന, സൂക്ഷ്മവും സ്ഥൂലവും നിർമ്മലവുമായ, ശാശ്വതമായ പ്രകാശസ്വരൂപത്തിന് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ഏവം സാ നിയതാ ദേവീ ചക്രേ സ്തോത്രമ് അഹര്നിശമ് നിരാഹാരാ വിവസ്വന്തമ് ആരിരാധയിഷുര് ദ്വിജാഃ
അങ്ങനെ, ആ ദേവി അഹോരാത്രം ഉപവാസം പാലിച്ച്, വിവസ്വാനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ മനസ്സോടെ സ്തോത്രങ്ങൾ രചിച്ചു.
തതഃ കാലേന മഹതാ ഭഗവാംസ് തപനോ ദ്വിജാഃ പ്രത്യക്ഷതാമ് അഗാത് തസ്യാ ദാക്ഷായണ്യാ ദ്വിജോത്തമാഃ
അങ്ങനെ, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, മഹത്വമുള്ള സൂര്യദേവൻ ദക്ഷയുടെ മകളുടെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷമായി.
സാ ദദര്ശ മഹാകൂടം തേജസോ ഽമ്ബരസംവൃതമ് ഭൂമൌ ച സംസ്ഥിതം ഭാസ്വജ്ജ്വാലാഭിര് അതിദുര്ദൃശമ് തം ദൃഷ്ട്വാ ച തതോ ദേവീ സാധ്വസം പരമം ഗതാ
അവൾ ഭൂമിയിൽ നിലകൊണ്ടു പ്രകാശം കൊണ്ടു മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഒരു വലിയ ജ്യോതിസ്സമൂഹം കണ്ടു; അതിൽ നിന്നു തീപ്പൊള്ളുപോലെയുള്ള ജ്വാലകൾ പൊങ്ങി, അതിനെ നോക്കാൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു. അതു കണ്ട ദേവിക്ക് അത്യന്തം ഭയം തോന്നി.
ജഗദാദ്യ പ്രസീദേതി ന ത്വാം പശ്യാമി ഗോപതേ പ്രസാദം കുരു പശ്യേയം യദ് രൂപം തേ ദിവാകര ഭക്താനുകമ്പക വിഭോ ത്വദ്ഭക്താന് പാഹി മേ സുതാന്
ലോകത്തിന്റെ ആദിയായ കൃഷ്ണാ, ദയവായി ദയചെയ്യണം; ഞാൻ നിന്നെ കാണുന്നില്ല. ദയവായി, ഞാൻ നിന്റെ രൂപം കാണാൻ കഴിയട്ടെ. ഭക്തന്മാരോടു കരുണയുള്ള സൂര്യദേവാ, എന്റെ മക്കളെ രക്ഷിക്കണം.
തതഃ സ തേജസസ് തസ്മാദ് ആവിര്ഭൂതോ വിഭാവസുഃ അദൃശ്യത തദാദിത്യസ് തപ്തതാമ്രോപമഃ പ്രഭുഃ
അപ്പോൾ ആ പ്രകാശത്തിൽ നിന്ന് പ്രകാശമുള്ള സൂര്യൻ പ്രത്യക്ഷമായി; ആ പ്രഭു ഉരുകിയ താമ്രംപോലെ ദീപ്തിയോടെ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തതസ് താം പ്രണതാം ദേവീം തസ്യാസംദര്ശനേ ദ്വിജാഃ പ്രാഹ ഭാസ്വാന് വൃണുഷ്വൈകം വരം മത്തോ യമ് ഇച്ഛസി
അവളെ നമസ്കരിച്ച നിലയിൽ കാണാതെ നിന്ന ദേവിയെ നോക്കി സൂര്യദേവൻ പറഞ്ഞു: 'നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു വരം എനിക്ക് നിന്നിൽ നിന്ന് ചോദിക്കൂ.'
പ്രണതാ ശിരസാ സാ തു ജാനുപീഡിതമേദിനീ പ്രത്യുവാച വിവസ്വന്തം വരദം സമുപസ്ഥിതമ്
അവൾ തലകുന്നി മണ്ണിൽ മുട്ടുകുത്തി, അവളുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷമായ വരദായകനായ വിവസ്വാനോട് പറഞ്ഞു.