ഉപഗീയമാനോ ഗന്ധര്വൈഃ സൂര്യലോകം സ ഗച്ഛതി ഭുക്ത്വാ തത്ര വരാന് ഭോഗാന് യാവദ് ആഭൂതസംപ്ലവമ്
ഗന്ധർവന്മാർ പാടുമ്പോൾ, അവൻ സൂര്യലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ ആ ഭോഗങ്ങൾ ആസ്വദിച്ച് സൃഷ്ടിയുടെ അവസാനംവരെ താമസിക്കുന്നു.
പുണ്യക്ഷയാദ് ഇഹായാതഃ പ്രവരേ യോഗിനാം കുലേ ചതുര്വേദോ ഭവേദ് വിപ്രഃ സ്വധര്മനിരതഃ ശുചിഃ
പുണ്യം തീർന്നാൽ, അവൻ ഇവിടെ ഉത്തമമായ യോഗികളുടെ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച്, നാലു വേദങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യം നേടിയ, സ്വധർമ്മത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ശുദ്ധനായ ബ്രാഹ്മണനാകും.
യോഗം വിവസ്വതഃ പ്രാപ്യ തതോ മോക്ഷമ് അവാപ്നുയാത് ചൈത്രേ മാസി സിതേ പക്ഷേ യാത്രാം ദമനഭഞ്ജികാമ്
വിവസ്വാന്റെ യോഗം പ്രാപിച്ച ശേഷം മോക്ഷം നേടുന്നു; ചൈത്രമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ദമനഭഞ്ജിക എന്ന തീർത്ഥയാത്രയുണ്ട്.
യഃ കരോതി നരസ് തത്ര പൂര്വോക്തം സ ഫലം ലഭേത് ശയനോത്ഥാപനേ ഭാനോഃ സംക്രാന്ത്യാം വിഷുവായനേ
അവിടെ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ ആചരണം ചെയ്താൽ, സൂര്യോദയത്തിലും സംക്രാന്തിയിലും വിഷുവിനും ആ ഫലം ലഭിക്കും.
വാരേ രവേസ് തിഥൌ ചൈവ പര്വകാലേ ഽഥവാ ദ്വിജാഃ യേ തത്ര യാത്രാം കുര്വന്തി ശ്രദ്ധയാ സംയതേന്ദ്രിയാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, രവിവാസരത്തോ, തിഥിയിലോ, ഉത്സവസമയത്തോ, അവിടെ വിശ്വാസത്തോടെയും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹത്തോടെയും തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യുന്നവർ—
വിമാനേനാര്കവര്ണേന സൂര്യലോകം വ്രജന്തി തേ ആസ്തേ തത്ര മഹാദേവസ് തീരേ നദനദീപതേഃ
അവർ സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള രഥത്തിൽ കയറി സൂര്യലോകത്തേക്ക് എത്തി, നദീനാഥന്റെ മഹാതീരത്ത് വസിക്കുന്നു.
രാമേശ്വര ഇതി ഖ്യാതഃ സര്വകാമഫലപ്രദഃ യേ തം പശ്യന്തി കാമാരിം സ്നാത്വാ സമ്യങ് മഹോദധൌ
രാമേശ്വരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നവനാണ്. ആ മഹാസമുദ്രത്തിൽ ശരിയായി സ്നാനം ചെയ്ത്, ആ കാമദ്വേശിയെ ദർശിക്കുന്നവർക്ക്,
ഗന്ധൈഃ പുഷ്പൈസ് തഥാ ധൂപൈര് ദീപൈര് നൈവേദ്യകൈര് വരൈഃ പ്രണിപാതൈസ് തഥാ സ്തോത്രൈര് ഗീതൈര് വാദ്യൈര് മനോഹരൈഃ
സുഗന്ധങ്ങൾ, പുഷ്പങ്ങൾ, ധൂപം, ദീപം, ഉത്തമമായ ഭോജനനൈവേദ്യം, നമസ്കാരം, സ്തോത്രങ്ങൾ, ഗാനം, മനോഹരമായ വാദ്യങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട്
രാജസൂയഫലം സമ്യഗ് വാജിമേധഫലം തഥാ പ്രാപ്നുവന്തി മഹാത്മാനഃ സംസിദ്ധിം പരമാം തഥാ
അവരെപ്പോലെയുള്ള മഹാത്മാക്കൾക്ക് രാജസൂയയാഗഫലവും അശ്വമേധയാഗഫലവും സമ്പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കും. അതുപോലെ പരമമായ സിദ്ധിയും അവർ നേടുന്നു.
കാമഗേന വിമാനേന കിങ്കിണീജാലമാലിനാ ഉപഗീയമാനാ ഗന്ധര്വൈഃ ശിവലോകം വ്രജന്തി തേ
കാമപ്രേരിതമായ, മണിക്കൊമ്പുകൾ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന ദിവ്യവിമാനത്തിൽ, ഗാന്ധർവന്മാർ പാടിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, അവർ ശിവലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
ആഹൂതസംപ്ലവം യാവദ് ഭുക്ത്വാ ഭോഗാന് മനോരമാന് പുണ്യക്ഷയാദ് ഇഹാഗത്യ ചാതുര്വേദാ ഭവന്തി തേ
അവിടെ, ആഹുതിസമുദ്രം അവസാനിക്കുന്നതുവരെ മനോഹരമായ അനുഭവങ്ങൾ ആസ്വദിച്ച്, പുണ്യം തീർന്നാൽ, ഇവിടേക്ക് തിരിച്ചെത്തി, അവർ നാലു വേദങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യം നേടുന്നവരാകും.
ശാംകരം യോഗമ് ആസ്ഥായ തതോ മോക്ഷം വ്രജന്തി തേ യസ് തത്ര സവിതുഃ ക്ഷേത്രേ പ്രാണാംസ് ത്യജതി മാനവഃ
ശംകരന്റെ യോഗത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ നിലകൊണ്ടവർക്ക് പിന്നീട് മോക്ഷം ലഭിക്കും. അവിടെ, സൂര്യന്റെ പുണ്യഭൂമിയിൽ ജീവൻ വിട്ട മനുഷ്യൻക്ക് അതു ലഭിക്കും.
സ സൂര്യലോകമ് ആസ്ഥായ ദേവവന് മോദതേ ദിവി പുനര് മാനുഷതാം പ്രാപ്യ രാജാ ഭവതി ധാര്മികഃ
അവൻ സൂര്യലോകം പ്രാപിച്ച്, ദേവന്മാരെപ്പോലെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു. പിന്നെ മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ച്, ധാർമ്മികനായ രാജാവാകുന്നു.
യോഗം രവേഃ സമാസാദ്യ തതോ മോക്ഷമ് അവാപ്നുയാത് ഏവം മയാ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ പ്രോക്തം ക്ഷേത്രം സുദുര്ലഭമ്
രവിയുടെ യോഗം പ്രാപിച്ചാൽ, അതിനുശേഷം മോക്ഷം ലഭിക്കും. മഹർഷികളേ, അതീവ ദുർലഭമായ ആ പുണ്യഭൂമി ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു.
കോണാര്കസ്യോദധേസ് തീരേ ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദഃ
കൊണാർക്കയിലെ സമുദ്രത്തീരത്ത്, അതു ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.
ശ്രുതോ ഽസ്മാഭിഃ സുരശ്രേഷ്ഠ ഭവതാ യദ് ഉദാഹൃതമ് ഭാസ്കരസ്യ പരം ക്ഷേത്രം ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദമ്
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഭാസ്കരന്റെ പരമമായ പുണ്യഭൂമി, ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നതെന്നു നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതെല്ലാം ഞങ്ങൾ കേട്ടു.
ന തൃപ്തിമ് അധിഗച്ഛാമഃ ശൃണ്വന്തഃ സുഖദാം കഥാമ് തവ വക്ത്രോദ്ഭവാം പുണ്യാമ് ആദിത്യസ്യാഘനാശിനീമ്
നിന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്ന, പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന, ആനന്ദം നൽകുന്ന ആ കഥ കേൾക്കുമ്പോൾ ഞങ്ങൾ തൃപ്തി അനുഭവിക്കുന്നില്ല.
അതഃ പരം സുരശ്രേഷ്ഠ ബ്രൂഹി നോ വദതാം വര ദേവപൂജാഫലം യച് ച യച് ച ദാനഫലം പ്രഭോ
അതുകൊണ്ട്, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ദേവപൂജയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലവും ദാനഫലവും എന്താണെന്നു ഞങ്ങൾക്കു പറയേണമേ, പ്രഭോ.
പ്രണിപാതേ നമസ്കാരേ തഥാ ചൈവ പ്രദക്ഷിണേ ദീപധൂപപ്രദാനേ ച സംമാര്ജനവിധൌ ച യത്
പ്രണാമം, നമസ്കാരം, പ്രദക്ഷിണം, ദീപം, ധൂപം അർപ്പിക്കൽ, ക്ഷേത്രം വൃത്തിയാക്കൽ എന്നിവയിൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം എന്താണെന്ന് പറയുക.
ഉപവാസേ ച യത് പുണ്യം യത് പുണ്യം നക്തഭോജനേ അര്ഘശ് ച കീദൃശഃ പ്രോക്തഃ കുത്ര വാ സംപ്രദീയതേ
ഉപവാസത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യവും, രാത്രി മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നതിൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യവും, അർഘ്യത്തിന്റെ സ്വഭാവം എന്താണെന്നും, അത് എവിടെ അർപ്പിക്കണമെന്ന് പറയുക.
കഥം ച ക്രിയതേ ഭക്തിഃ കഥം ദേവഃ പ്രസീദതി ഏതത് സര്വം സുരശ്രേഷ്ഠ ശ്രോതുമ് ഇച്ഛാമഹേ വയമ്
ഭക്തി എങ്ങനെ നടത്തണം? ദൈവം എങ്ങനെ സന്തോഷിക്കും? ഇതെല്ലാം ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
അര്ഘ്യം പൂജാദികം സര്വം ഭാസ്കരസ്യ ദ്വിജോത്തമാഃ ഭക്തിം ശ്രദ്ധാം സമാധിം ച കഥ്യമാനം നിബോധത
ഭാസ്കരന്റെ അർഘ്യവും എല്ലാ പൂജാരീതികളും, ഭക്തിയും വിശ്വാസവും ധ്യാനവും എങ്ങനെ ചെയ്യണമെന്ന് ഞാൻ വിശദീകരിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
മനസാ ഭാവനാ ഭക്തിര് ഇഷ്ടാ ശ്രദ്ധാ ച കീര്ത്യതേ ധ്യാനം സമാധിര് ഇത്യ് ഉക്തം ശൃണുധ്വം സുസമാഹിതാഃ
മനസ്സിൽ ഭാവനയോടെ ചെയ്യുന്നതാണ് ഭക്തി എന്നും, വിശ്വാസം പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു എന്നും, ധ്യാനമാണ് സമാധി എന്നും പറയുന്നു. നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
തത്കഥാം ശ്രാവയേദ് യസ് തു തദ്ഭക്താന് പൂജയീത വാ അഗ്നിശുശ്രൂഷകശ് ചൈവ സ വൈ ഭക്തഃ സനാതനഃ
ആ കഥ മറ്റുള്ളവർക്ക് കേൾപ്പിക്കുന്നവൻ, ആ ഭക്തരെ ആരാധിക്കുന്നവൻ, അഗ്നിയെ സേവിക്കുന്നവൻ — അവൻ സനാതനഭക്തനാണ്.
തച്ചിത്തസ് തന്മനാശ് ചൈവ ദേവപൂജാരതഃ സദാ തത്കര്മകൃദ് ഭവേദ് യസ് തു സ വൈ ഭക്തഃ സനാതനഃ
ആ മനസ്സും ഹൃദയവും അതിലേയ്ക്ക് കേന്ദ്രീകരിച്ച് ദേവാരാധനയിൽ എപ്പോഴും ലയിച്ചിരിക്കുകയും, അതിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ സദാ ശാശ്വതഭക്തനാണ്.
ദേവാര്ഥേ ക്രിയമാണാനി യഃ കര്മാണ്യ് അനുമന്യതേ കീര്തനാദ് വാ പരോ വിപ്രാഃ സ വൈ ഭക്തതരോ നരഃ
ദേവന്മാരുടെ കാര്യത്തിനായി ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ അംഗീകരിക്കുന്നവനും, അവരെ സ്തുതിക്കുന്നതിൽ അതിപ്രധാനനുമായവനും, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ഭക്തനാണ്.
നാഭ്യസൂയേത തദ്ഭക്താന് ന നിന്ദ്യാച് ചാന്യദേവതാമ് ആദിത്യവ്രതചാരീ ച സ വൈ ഭക്തതരോ നരഃ
അവ ഭക്തന്മാരെ ഇർഷ്യപ്പെടാതെയും, മറ്റു ദേവതകളെ അപമാനിക്കാതെയും, ആദിത്യവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവനും മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ഭക്തനാണ്.
ഗച്ഛംസ് തിഷ്ഠന് സ്വപഞ് ജിഘ്രന്ന് ഉന്മിഷന് നിമിഷന്ന് അപി യഃ സ്മരേദ് ഭാസ്കരം നിത്യം സ വൈ ഭക്തതരോ നരഃ
നടക്കുമ്പോഴും, നിൽക്കുമ്പോഴും, ഉറങ്ങുമ്പോഴും, വാസനയെടുക്കുമ്പോഴും, കണ്ണ് തുറക്കുമ്പോഴും അടയ്ക്കുമ്പോഴും, ഭാസ്കരനെ എപ്പോഴും ഓർക്കുന്നവൻ മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ഭക്തനാണ്.
ഏവംവിധാ ത്വ് ഇയം ഭക്തിഃ സദാ കാര്യാ വിജാനതാ ഭക്ത്യാ സമാധിനാ ചൈവ സ്തവേന മനസാ തഥാ
ഇങ്ങനെ ഉള്ള ഭക്തി അറിവുള്ളവൻ എപ്പോഴും ആചരിക്കണം; ഭക്തിയോടും ഏകാഗ്രതയോടും മനസ്സിൽ സ്തുതിയോടും കൂടി.
ക്രിയതേ നിയമോ യസ് തു ദാനം വിപ്രായ ദീയതേ പ്രതിഗൃഹ്ണന്തി തം ദേവാ മനുഷ്യാഃ പിതരസ് തഥാ
നിയമം പാലിക്കുകയും, ബ്രാഹ്മണനു ദാനം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നവനെ ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും പിതാക്കളും അംഗീകരിക്കുന്നു.