പ്രാവൃട്കാലവഹാഃ സന്തി സദാകാലവഹാശ് ച യാഃ മത്സ്യാ മുകുടകുല്യാശ് ച കുന്തലാഃ കാശികോശലാഃ
മഴക്കാലത്ത് ഒഴുകുന്നവയും, വർഷം മുഴുവൻ ഒഴുകുന്നവയും ഉണ്ട്; മത്സ്യ, മുകുടകുല്യ, കുന്തല, കാശികോഷല എന്നിങ്ങനെ നദികളും ഉണ്ട്.
അന്ധ്രകാശ് ച കലിങ്ഗാശ് ച ശമകാശ് ച വൃകൈഃ സഹ മധ്യദേശാ ജനപദാഃ പ്രായശോ ഽമീ പ്രകീര്തിതാഃ
ആന്ധ്രർ, കലിങർ, ശമകർ, വൃകർ എന്നിവരോടൊപ്പം മധ്യദേശത്തിലെ ജനങ്ങൾ കൂടുതലും ഇവിടെ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സഹ്യസ്യ ചോത്തരേ യസ് തു യത്ര ഗോദാവരീ നദീ പൃഥിവ്യാമ് അപി കൃത്സ്നായാം സ പ്രദേശോ മനോരമഃ
സഹ്യപർവ്വതത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, ഗോദാവരി നദി ഒഴുകുന്ന സ്ഥലമാണ് ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ പ്രദേശം.
ഗോവര്ധനപുരം രമ്യം ഭാര്ഗവസ്യ മഹാത്മനഃ വാഹീകരാടധാനാശ് ച സുതീരാഃ കാലതോയദാഃ
ഗോവർധനപുരം ഭർഗവമഹാത്മാവിന്റെ മനോഹരമായ നഗരം, വാഹീകരാടധാനർ, സുതീരർ, കാലതോയദർ എന്നിങ്ങനെ മറ്റു ജനവിഭാഗങ്ങളും ഉണ്ട്.
അപരാന്താശ് ച ശൂദ്രാശ് ച വാഹ്ലികാശ് ച സകേരലാഃ ഗാന്ധാരാ യവനാശ് ചൈവ സിന്ധുസൌവീരമദ്രകാഃ
അപരാന്തർ, ശൂദ്രർ, വാഹ്ലികർ, കേരളർ, ഗാന്ധാരർ, യവനർ, സിന്ധു, സൌവീര, മദ്രകർ എന്നിങ്ങനെ ജനവിഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്.
ശതദ്രുഹാഃ കലിങ്ഗാശ് ച പാരദാ ഹാരഭൂഷികാഃ മാഠരാശ് ചൈവ കനകാഃ കൈകേയാ ദമ്ഭമാലികാഃ
ശതദ്രുഹർ, കലിങർ, പാരദർ, ഹാരഭൂഷികർ, മാഠരർ, കനകർ, കൈകേയർ, ദംഭമാലികർ എന്നിങ്ങനെ പല ജനവിഭാഗങ്ങളും ഉണ്ട്.
ക്ഷത്രിയോപമദേശാശ് ച വൈശ്യശൂദ്രകുലാനി ച കാമ്ബോജാശ് ചൈവ വിപ്രേന്ദ്രാ ബര്ബരാശ് ച സലൌകികാഃ
ക്ഷത്രിയന്മാരുടെ ദേശങ്ങൾ പോലെ, വൈശ്യരും ശൂദ്രരും ഉള്ള കുടുംബങ്ങൾ, കാംബോജന്മാർ, ഭ്രാമണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ബർബരന്മാരും സാധാരണ ജനങ്ങളും.
വീരാശ് ചൈവ തുഷാരാശ് ച പഹ്ലവാധായതാ നരാഃ ആത്രേയാശ് ച ഭരദ്വാജാഃ പുഷ്കലാശ് ച ദശേരകാഃ
വീരന്മാർ, തുഷാരന്മാർ, പഹ്ലവരിൽ നിന്ന് വംശജരായ പുരുഷന്മാർ, ആത്രേയന്മാർ, ഭാരദ്വാജന്മാർ, പുഷ്കലന്മാർ, ദശേരകന്മാർ.
ലമ്പകാഃ ശുനശോകാശ് ച കുലികാ ജാങ്ഗലൈഃ സഹ ഔഷധ്യശ് ചലചന്ദ്രാ ച കിരാതാനാം ച ജാതയഃ
ലമ്പകന്മാർ, ശുനശോകന്മാർ, ജംഗലന്മാരോടൊപ്പം കുലികന്മാർ, ഔഷധ്യന്മാർ, ചലചന്ദ്രന്മാർ, കിരാതന്മാരുടെ ജാതികൾ.
തോമരാ ഹംസമാര്ഗാശ് ച കാശ്മീരാഃ കരുണാസ് തഥാ ശൂലികാഃ കുഹകാശ് ചൈവ മാഗധാശ് ച തഥൈവ ച
തോമരന്മാർ, ഹംസമാർഗന്മാർ, കാശ്മീരികൾ, കരുണന്മാർ, ശൂലികന്മാർ, കുഹകന്മാർ, മാഗധന്മാർ.
ഏതേ ദേശാ ഉദീച്യാസ് തു പ്രാച്യാന് ദേശാന് നിബോധത അന്ധാ വാമങ്കുരാകാശ് ച വല്ലകാശ് ച മഖാന്തകാഃ
ഇവയാണ് വടക്കൻ ദേശങ്ങൾ; ഇനി കിഴക്കൻ ദേശങ്ങൾ കേൾക്കൂ: അന്ധന്മാർ, വാമങ്കുരന്മാർ, വല്ലകന്മാർ, മഖാന്തകന്മാർ.
തഥാപരേ ഽങ്ഗാ വങ്ഗാശ് ച മലദാ മാലവര്തികാഃ ഭദ്രതുങ്ഗാഃ പ്രതിജയാ ഭാര്യാങ്ഗാശ് ചാപമര്ദകാഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, അങ്കന്മാർ, വംഗന്മാർ, മലദന്മാർ, മാലവർത്തികന്മാർ, ഭദ്രതുങ്ഗന്മാർ, പ്രതിജയന്മാർ, ഭാര്യംഗന്മാർ, അപമർദകന്മാർ.
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷാശ് ച മദ്രാശ് ച വിദേഹാസ് താമ്രലിപ്തകാഃ മല്ലാ മഗധകാ നന്ദാഃ പ്രാച്യാ ജനപദാസ് തഥാ
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷന്മാർ, മദ്രന്മാർ, വിദേഹന്മാർ, താമ്രലിപ്തകന്മാർ, മല്ലന്മാർ, മാഗധന്മാർ, നന്ദന്മാർ, അങ്ങനെ തന്നെ കിഴക്കൻ ജനങ്ങൾ.
അഥാപരേ ജനപദാ ദക്ഷിണാപഥവാസിനഃ പൂര്ണാശ് ച കേവലാശ് ചൈവ ഗോലാങ്ഗൂലാസ് തഥൈവ ച
ഇനി ദക്ഷിണഭാഗത്തുള്ള മറ്റു ജനങ്ങൾ: പൂർണന്മാർ, കേവലന്മാർ, ഗോളാംഗൂലന്മാർ.
ഋഷികാ മുഷികാശ് ചൈവ കുമാരാ രാമഠാഃ ശകാഃ മഹാരാഷ്ട്രാ മാഹിഷകാഃ കലിങ്ഗാശ് ചൈവ സര്വശഃ
ഋഷികന്മാർ, മുഷികന്മാർ, കുമാരന്മാർ, രാമഠന്മാർ, ശകന്മാർ, മഹാരാഷ്ട്രന്മാർ, മാഹിഷകന്മാർ, കളിംഗന്മാർ.
ആഭീരാഃ സഹ വൈശിക്യാ അടവ്യാഃ സരവാശ് ച യേ പുലിന്ദാശ് ചൈവ മൌലേയാ വൈദര്ഭാ ദണ്ഡകൈഃ സഹ
ആഭീരന്മാർ, വൈശിക്യന്മാർ, എല്ലാ കാടുകാരും, പുലിന്ദന്മാർ, മൗലേയന്മാർ, വൈദർഭന്മാർ, ദണ്ഡകന്മാരോടൊപ്പം.
പൌലികാ മൌലികാശ് ചൈവ അശ്മകാ ഭോജവര്ധനാഃ കൌലികാഃ കുന്തലാശ് ചൈവ ദമ്ഭകാ നീലകാലകാഃ
പൗലികന്മാർ, മൗലികന്മാർ, അശ്മകന്മാർ, ഭോജവർദ്ധനന്മാർ, കൗലികന്മാർ, കുന്തലന്മാർ, ദംഭകന്മാർ, നീലകാലകന്മാർ.
ദാക്ഷിണാത്യാസ് ത്വ് അമീ ദേശാ അപരാന്താന് നിബോധത ശൂര്പാരകാഃ കാലിധനാ ലോലാസ് താലകടൈഃ സഹ
ഇവയാണ് ദക്ഷിണ ദേശങ്ങൾ; ഇനി പടിഞ്ഞാറൻ ദേശങ്ങൾ കേൾക്കൂ: ശൂർപ്പാരകന്മാർ, കാലിധനന്മാർ, ലോലന്മാർ, താലകടയന്മാരോടൊപ്പം.
ഇത്യ് ഏതേ ഹ്യ് അപരാന്താശ് ച ശൃണുധ്വം വിന്ധ്യവാസിനഃ മലജാഃ കര്കശാശ് ചൈവ മേലകാശ് ചോലകൈഃ സഹ
ഇവയാണ് പടിഞ്ഞാറൻ ജനങ്ങൾ; വീണ്ടും, വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിൽ താമസിക്കുന്നവർ: മലജന്മാർ, കർക്കശന്മാർ, മേലകന്മാർ, ചോളകന്മാരോടൊപ്പം.
ഉത്തമാര്ണാ ദശാര്ണാശ് ച ഭോജാഃ കിഷ്കിന്ധകൈഃ സഹ തോഷലാഃ കോശലാശ് ചൈവ ത്രൈപുരാ വൈദിശാസ് തഥാ
ഉത്തമാർണന്മാർ, ദശാർണന്മാർ, ഭോജന്മാർ, കിഷ്കിന്ദകന്മാരോടൊപ്പം, തോഷലന്മാർ, കോശലന്മാർ, ത്രൈപുരന്മാർ, വൈദിശന്മാർ.
തുമ്ബുരാസ് തു ചരാശ് ചൈവ യവനാഃ പവനൈഃ സഹ അഭയാ രുണ്ഡികേരാശ് ച ചര്ചരാ ഹോത്രധര്തയഃ
തുംബുരന്മാർ, ചരന്മാർ, യവനന്മാർ, പവനന്മാരോടൊപ്പം, അഭയന്മാർ, റുണ്ടികേരന്മാർ, ചര്ചരന്മാർ, ഹോത്രധർത്തയന്മാർ.
ഏതേ ജനപദാഃ സര്വേ തത്ര വിന്ധ്യനിവാസിനഃ അതോ ദേശാന് പ്രവക്ഷ്യാമി പര്വതാശ്രയിണശ് ച യേ
ഇവരൊക്കെയും വിന്ധ്യപ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്നവർ; ഇനി പർവ്വതങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവരുടെ ദേശങ്ങൾ ഞാൻ പറയും.
നീഹാരാസ് തുഷമാര്ഗാശ് ച കുരവസ് തുങ്ഗണാഃ ഖസാഃ കര്ണപ്രാവരണാശ് ചൈവ ഊര്ണാ ദര്ഘാഃ സകുന്തകാഃ
നീഹാരന്മാർ, തുഷമാർഗന്മാർ, കുറവന്മാർ, തുങ്ങണന്മാർ, ഖസന്മാർ, കർണപ്രാവരണന്മാർ, ഊർണ്ണന്മാർ, ദർഘന്മാർ, ശകുന്തകന്മാർ.
ചിത്രമാര്ഗാ മാലവാശ് ച കിരാതാസ് തോമരൈഃ സഹ കൃതത്രേതാദികശ് ചാത്ര ചതുര്യുഗകൃതോ വിധിഃ
ചിത്രമാർഗന്മാർ, മാലവന്മാർ, കിരാതന്മാർ, തോമരന്മാരോടൊപ്പം; ഇവിടെ തന്നെ കൃതയുഗം മുതൽ ത്രേതയുഗം വരെ നാലു യുഗങ്ങൾക്കുള്ള നിയമവും ഉണ്ട്.
ഏവം തു ഭാരതം വര്ഷം നവസംസ്ഥാനസംസ്ഥിതമ് ദക്ഷിണേ പരതോ യസ്യ പൂര്വേ ചൈവ മഹോദധിഃ
ഭാരതം എന്ന ദേശം ഒമ്പത് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ തെക്കിലും കിഴക്കിലും പടിഞ്ഞാറിലും വലിയ സമുദ്രം ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഹിമവാന് ഉത്തരേണാസ്യ കാര്മുകസ്യ യഥാ ഗുണഃ തദ് ഏതദ് ഭാരതം വര്ഷം സര്വബീജം ദ്വിജോത്തമാഃ
ഇതിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, വില്ലുപോലെയുള്ള രൂപത്തിൽ, ഹിമാലയം നിലകൊള്ളുന്നു. മഹാന്മാരേ, ഈ ഭാരതം എല്ലാ ജീവികളുടെ വിത്താണ്.
ബ്രഹ്മത്വമ് അമരേശത്വം ദേവത്വം മരുതാം തഥാ മൃഗയക്ഷാപ്സരോയോനിം തദ്വത് സര്പസരീസൃപാഃ
ബ്രഹ്മാവായിരിക്കുക, അമരന്മാരുടെ രാജാവാകുക, ദേവതയായിരിക്കുക, മരുത് ജന്മം, വേട്ടക്കാരും യക്ഷന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും, അതുപോലെ പാമ്പുകളും ഇനിയും—
സ്ഥാവരാണാം ച സര്വേഷാം മിതോ വിപ്രാഃ ശുഭാശുഭൈഃ പ്രയാന്തി കര്മഭൂര് വിപ്രാ നാന്യാ ലോകേഷു വിദ്യതേ
സ്ഥാവരജന്തുക്കളെല്ലാം, മഹർഷിമാരേ, ഇവിടുത്തെ കർമ്മഫലപ്രകാരം ശുഭവും അശുഭവും ആയ ലോകങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്നു; ഇങ്ങനെ മറ്റൊരു ലോകം ഇല്ല.
ദേവാനാമ് അപി ഭോ വിപ്രാഃ സദൈവൈഷ മനോരഥഃ അപി മാനുഷ്യമ് ആപ്സ്യാമോ ദേവത്വാത് പ്രച്യുതാഃ ക്ഷിതൌ
ദേവന്മാര്ക്ക് പോലും, മഹർഷിമാരേ, എപ്പോഴും ഈ ആഗ്രഹം ഉണ്ട്: 'ദൈവത്വം നഷ്ടപ്പെട്ട് ഭൂമിയിൽ വന്നാൽ മനുഷ്യജന്മം ലഭിക്കണമേ' എന്ന്.
മനുഷ്യഃ കുരുതേ യത് തു തന് ന ശക്യം സുരാസുരൈഃ തത്കര്മനിഗഡഗ്രസ്തൈസ് തത്കര്മക്ഷപണോന്മുഖൈഃ
മനുഷ്യൻ ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തികൾ ദേവന്മാരോ അസുരന്മാരോ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല, കാരണം അവർ കർമ്മത്തിന്റെ ബന്ധനത്തിൽ പെട്ട്, അതിന്റെ ഫലം തീർക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരിക്കുന്നു.