ചിത്രോത്പലാ വേത്രവതീ കരമോദാ പിശാചികാ തഥാന്യാതിലഘുശ്രോണീ വിപാപ്മാ ശൈവലാ നദീ
ചിത്രോത്പലാ, വേത്രവതി, കരമോദാ, പിശാചികാ, അൻയാതിലഘുശ്രോണി, വിപാപ്മാ, ശൈവലാ എന്നിങ്ങനെ നദികളും ഉണ്ട്.
സധേരുജാ ശക്തിമതീ ശകുനീ ത്രിദിവാ ക്രമുഃ ഋക്ഷപാദപ്രസൂതാ വൈ തഥാന്യാ വേഗവാഹിനീ
സധേരുജാ, ശക്തിമതി, ശകുനി, ത്രിദിവാ, ക്രമു, ഋക്ഷവൃക്ഷങ്ങളുടെ വേരുകളിൽ നിന്നു ഉദിച്ച മറ്റും വേഗത്തിൽ ഒഴുകുന്ന നദികളും ഉണ്ട്.
സിപ്രാ പയോഷ്ണീ നിര്വിന്ധ്യാ താപീ ചൈവ സരിദ്വരാ വേണാ വൈതരണീ ചൈവ സിനീവാലീ കുമുദ്വതീ
ശിപ്ര, പയോഷ്ണി, നിർവിന്ദ്യാ, താപി, വേണാ, വൈതരണി, സിനീവാലി, കുമുദ്വതി എന്നിങ്ങനെ ഉത്തമമായ നദികൾ ഉണ്ട്.
തോയാ ചൈവ മഹാഗൌരീ ദുര്ഗാ ചാന്തഃശിലാ തഥാ വിന്ധ്യപാദപ്രസൂതാസ് താ നദ്യഃ പുണ്യജലാഃ ശുഭാഃ
തോയാ, മഹാഗൗരി, ദുര്ഗാ, അന്തഃശിലാ, വിന്ധ്യപർവ്വതങ്ങളുടെ വേരുകളിൽ നിന്നു ഉദിച്ച മറ്റും, എല്ലാം പുണ്യവും ശുഭവും നിറഞ്ഞ ജലമുള്ള നദികളാണ്.
ഗോദാവരീ ഭീമരഥീ കൃഷ്ണവേണാ തഥാപഗാ തുങ്ഗഭദ്രാ സുപ്രയോഗാ തഥാന്യാ പാപനാശിനീ
ഗോദാവരി, ഭീമരഥി, കൃഷ്ണവേണാ, തുങ്ഗഭദ്ര, സുപ്രയോഗാ, പാപനാശിനി എന്നിങ്ങനെ മറ്റു വിശിഷ്ടമായ നദികളും ഉണ്ട്.
സഹ്യപാദവിനിഷ്ക്രാന്താ ഇത്യ് ഏതാഃ സരിതാം വരാഃ കൃതമാലാ താമ്രപര്ണീ പുഷ്യജാ പ്രത്യലാവതീ
സഹ്യപർവ്വതത്തിന്റെ അടിയിൽ നിന്നു ഉദിച്ച കൃതമാല, താംരപർണി, പുഷ്യജാ, പ്രത്യാലാവതി എന്നിങ്ങനെ നദികൾ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
മലയാദ്രിസമുദ്ഭൂതാഃ പുണ്യാഃ ശീതജലാസ് ത്വ് ഇമാഃ പിതൃസോമര്ഷികുല്യാ ച വഞ്ജുലാ ത്രിദിവാ ച യാ
മലയപർവ്വതത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ച, തണുത്ത ജലമുള്ള പുണ്യനദികൾ ഇവയാണ്: പിതൃസോമർഷികുല്യാ, വഞ്ജുലാ, ത്രിദിവാ.
ലാങ്ഗുലിനീ വംശകരാ മഹേന്ദ്രപ്രഭവാഃ സ്മൃതാഃ സുവികാലാ കുമാരീ ച മനൂഗാ മന്ദഗാമിനീ
ലാംഗുലിനി, വംശകരാ, മഹേന്ദ്രപർവ്വതത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ചവ, സുഭവികാല, കുമാരി, മനൂഗാ, മന്ദഗാമിനി എന്നിങ്ങനെ നദികൾ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
ക്ഷയാപലാസിനീ ചൈവ ശുക്തിമത്പ്രഭവാഃ സ്മൃതാഃ സര്വാഃ പുണ്യാഃ സരസ്വത്യഃ സര്വാ ഗങ്ഗാഃ സമുദ്രഗാഃ
ക്ഷയാപലാസിനി, ശുക്തിമത്പർവ്വതത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ചവ, എല്ലാം പുണ്യമായ സരസ്വതികൾ, എല്ലാം സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഗംഗകൾ തന്നെയാണ്.
വിശ്വസ്യ മാതരഃ സര്വാഃ സര്വാഃ പാപഹരാഃ സ്മൃതാഃ അന്യാഃ സഹസ്രശഃ പ്രോക്താഃ ക്ഷുദ്രനദ്യോ ദ്വിജോത്തമാഃ
ഇവയെല്ലാം ലോകത്തിന്റെ മാതാക്കളാണ്, പാപം നീക്കുന്നവയാണെന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. അനവധി ചെറിയ നദികളും ഇവിടെ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.
പ്രാവൃട്കാലവഹാഃ സന്തി സദാകാലവഹാശ് ച യാഃ മത്സ്യാ മുകുടകുല്യാശ് ച കുന്തലാഃ കാശികോശലാഃ
മഴക്കാലത്ത് ഒഴുകുന്നവയും, വർഷം മുഴുവൻ ഒഴുകുന്നവയും ഉണ്ട്; മത്സ്യ, മുകുടകുല്യ, കുന്തല, കാശികോഷല എന്നിങ്ങനെ നദികളും ഉണ്ട്.
അന്ധ്രകാശ് ച കലിങ്ഗാശ് ച ശമകാശ് ച വൃകൈഃ സഹ മധ്യദേശാ ജനപദാഃ പ്രായശോ ഽമീ പ്രകീര്തിതാഃ
ആന്ധ്രർ, കലിങർ, ശമകർ, വൃകർ എന്നിവരോടൊപ്പം മധ്യദേശത്തിലെ ജനങ്ങൾ കൂടുതലും ഇവിടെ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സഹ്യസ്യ ചോത്തരേ യസ് തു യത്ര ഗോദാവരീ നദീ പൃഥിവ്യാമ് അപി കൃത്സ്നായാം സ പ്രദേശോ മനോരമഃ
സഹ്യപർവ്വതത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, ഗോദാവരി നദി ഒഴുകുന്ന സ്ഥലമാണ് ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ പ്രദേശം.
ഗോവര്ധനപുരം രമ്യം ഭാര്ഗവസ്യ മഹാത്മനഃ വാഹീകരാടധാനാശ് ച സുതീരാഃ കാലതോയദാഃ
ഗോവർധനപുരം ഭർഗവമഹാത്മാവിന്റെ മനോഹരമായ നഗരം, വാഹീകരാടധാനർ, സുതീരർ, കാലതോയദർ എന്നിങ്ങനെ മറ്റു ജനവിഭാഗങ്ങളും ഉണ്ട്.
അപരാന്താശ് ച ശൂദ്രാശ് ച വാഹ്ലികാശ് ച സകേരലാഃ ഗാന്ധാരാ യവനാശ് ചൈവ സിന്ധുസൌവീരമദ്രകാഃ
അപരാന്തർ, ശൂദ്രർ, വാഹ്ലികർ, കേരളർ, ഗാന്ധാരർ, യവനർ, സിന്ധു, സൌവീര, മദ്രകർ എന്നിങ്ങനെ ജനവിഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്.
ശതദ്രുഹാഃ കലിങ്ഗാശ് ച പാരദാ ഹാരഭൂഷികാഃ മാഠരാശ് ചൈവ കനകാഃ കൈകേയാ ദമ്ഭമാലികാഃ
ശതദ്രുഹർ, കലിങർ, പാരദർ, ഹാരഭൂഷികർ, മാഠരർ, കനകർ, കൈകേയർ, ദംഭമാലികർ എന്നിങ്ങനെ പല ജനവിഭാഗങ്ങളും ഉണ്ട്.
ക്ഷത്രിയോപമദേശാശ് ച വൈശ്യശൂദ്രകുലാനി ച കാമ്ബോജാശ് ചൈവ വിപ്രേന്ദ്രാ ബര്ബരാശ് ച സലൌകികാഃ
ക്ഷത്രിയന്മാരുടെ ദേശങ്ങൾ പോലെ, വൈശ്യരും ശൂദ്രരും ഉള്ള കുടുംബങ്ങൾ, കാംബോജന്മാർ, ഭ്രാമണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ബർബരന്മാരും സാധാരണ ജനങ്ങളും.
വീരാശ് ചൈവ തുഷാരാശ് ച പഹ്ലവാധായതാ നരാഃ ആത്രേയാശ് ച ഭരദ്വാജാഃ പുഷ്കലാശ് ച ദശേരകാഃ
വീരന്മാർ, തുഷാരന്മാർ, പഹ്ലവരിൽ നിന്ന് വംശജരായ പുരുഷന്മാർ, ആത്രേയന്മാർ, ഭാരദ്വാജന്മാർ, പുഷ്കലന്മാർ, ദശേരകന്മാർ.
ലമ്പകാഃ ശുനശോകാശ് ച കുലികാ ജാങ്ഗലൈഃ സഹ ഔഷധ്യശ് ചലചന്ദ്രാ ച കിരാതാനാം ച ജാതയഃ
ലമ്പകന്മാർ, ശുനശോകന്മാർ, ജംഗലന്മാരോടൊപ്പം കുലികന്മാർ, ഔഷധ്യന്മാർ, ചലചന്ദ്രന്മാർ, കിരാതന്മാരുടെ ജാതികൾ.
തോമരാ ഹംസമാര്ഗാശ് ച കാശ്മീരാഃ കരുണാസ് തഥാ ശൂലികാഃ കുഹകാശ് ചൈവ മാഗധാശ് ച തഥൈവ ച
തോമരന്മാർ, ഹംസമാർഗന്മാർ, കാശ്മീരികൾ, കരുണന്മാർ, ശൂലികന്മാർ, കുഹകന്മാർ, മാഗധന്മാർ.
ഏതേ ദേശാ ഉദീച്യാസ് തു പ്രാച്യാന് ദേശാന് നിബോധത അന്ധാ വാമങ്കുരാകാശ് ച വല്ലകാശ് ച മഖാന്തകാഃ
ഇവയാണ് വടക്കൻ ദേശങ്ങൾ; ഇനി കിഴക്കൻ ദേശങ്ങൾ കേൾക്കൂ: അന്ധന്മാർ, വാമങ്കുരന്മാർ, വല്ലകന്മാർ, മഖാന്തകന്മാർ.
തഥാപരേ ഽങ്ഗാ വങ്ഗാശ് ച മലദാ മാലവര്തികാഃ ഭദ്രതുങ്ഗാഃ പ്രതിജയാ ഭാര്യാങ്ഗാശ് ചാപമര്ദകാഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, അങ്കന്മാർ, വംഗന്മാർ, മലദന്മാർ, മാലവർത്തികന്മാർ, ഭദ്രതുങ്ഗന്മാർ, പ്രതിജയന്മാർ, ഭാര്യംഗന്മാർ, അപമർദകന്മാർ.
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷാശ് ച മദ്രാശ് ച വിദേഹാസ് താമ്രലിപ്തകാഃ മല്ലാ മഗധകാ നന്ദാഃ പ്രാച്യാ ജനപദാസ് തഥാ
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷന്മാർ, മദ്രന്മാർ, വിദേഹന്മാർ, താമ്രലിപ്തകന്മാർ, മല്ലന്മാർ, മാഗധന്മാർ, നന്ദന്മാർ, അങ്ങനെ തന്നെ കിഴക്കൻ ജനങ്ങൾ.
അഥാപരേ ജനപദാ ദക്ഷിണാപഥവാസിനഃ പൂര്ണാശ് ച കേവലാശ് ചൈവ ഗോലാങ്ഗൂലാസ് തഥൈവ ച
ഇനി ദക്ഷിണഭാഗത്തുള്ള മറ്റു ജനങ്ങൾ: പൂർണന്മാർ, കേവലന്മാർ, ഗോളാംഗൂലന്മാർ.
ഋഷികാ മുഷികാശ് ചൈവ കുമാരാ രാമഠാഃ ശകാഃ മഹാരാഷ്ട്രാ മാഹിഷകാഃ കലിങ്ഗാശ് ചൈവ സര്വശഃ
ഋഷികന്മാർ, മുഷികന്മാർ, കുമാരന്മാർ, രാമഠന്മാർ, ശകന്മാർ, മഹാരാഷ്ട്രന്മാർ, മാഹിഷകന്മാർ, കളിംഗന്മാർ.
ആഭീരാഃ സഹ വൈശിക്യാ അടവ്യാഃ സരവാശ് ച യേ പുലിന്ദാശ് ചൈവ മൌലേയാ വൈദര്ഭാ ദണ്ഡകൈഃ സഹ
ആഭീരന്മാർ, വൈശിക്യന്മാർ, എല്ലാ കാടുകാരും, പുലിന്ദന്മാർ, മൗലേയന്മാർ, വൈദർഭന്മാർ, ദണ്ഡകന്മാരോടൊപ്പം.
പൌലികാ മൌലികാശ് ചൈവ അശ്മകാ ഭോജവര്ധനാഃ കൌലികാഃ കുന്തലാശ് ചൈവ ദമ്ഭകാ നീലകാലകാഃ
പൗലികന്മാർ, മൗലികന്മാർ, അശ്മകന്മാർ, ഭോജവർദ്ധനന്മാർ, കൗലികന്മാർ, കുന്തലന്മാർ, ദംഭകന്മാർ, നീലകാലകന്മാർ.
ദാക്ഷിണാത്യാസ് ത്വ് അമീ ദേശാ അപരാന്താന് നിബോധത ശൂര്പാരകാഃ കാലിധനാ ലോലാസ് താലകടൈഃ സഹ
ഇവയാണ് ദക്ഷിണ ദേശങ്ങൾ; ഇനി പടിഞ്ഞാറൻ ദേശങ്ങൾ കേൾക്കൂ: ശൂർപ്പാരകന്മാർ, കാലിധനന്മാർ, ലോലന്മാർ, താലകടയന്മാരോടൊപ്പം.
ഇത്യ് ഏതേ ഹ്യ് അപരാന്താശ് ച ശൃണുധ്വം വിന്ധ്യവാസിനഃ മലജാഃ കര്കശാശ് ചൈവ മേലകാശ് ചോലകൈഃ സഹ
ഇവയാണ് പടിഞ്ഞാറൻ ജനങ്ങൾ; വീണ്ടും, വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിൽ താമസിക്കുന്നവർ: മലജന്മാർ, കർക്കശന്മാർ, മേലകന്മാർ, ചോളകന്മാരോടൊപ്പം.
ഉത്തമാര്ണാ ദശാര്ണാശ് ച ഭോജാഃ കിഷ്കിന്ധകൈഃ സഹ തോഷലാഃ കോശലാശ് ചൈവ ത്രൈപുരാ വൈദിശാസ് തഥാ
ഉത്തമാർണന്മാർ, ദശാർണന്മാർ, ഭോജന്മാർ, കിഷ്കിന്ദകന്മാരോടൊപ്പം, തോഷലന്മാർ, കോശലന്മാർ, ത്രൈപുരന്മാർ, വൈദിശന്മാർ.