സുവര്ണസ്യോദപാനം ച ശ്വേതതീര്ഥഹ്രദം തഥാ കുണ്ഡം ഘര്ഘരികായാശ് ച ശ്യാമകൂപം ച ചന്ദ്രികാ
സ്വർണ്ണയുള്ള കിണർ, ശ്വേതതീർത്ഥഹ്രദം, ഘർഘരികയുടെ കുളം, ചന്ദ്രികയുടെ കറുത്ത കിണർ — ഇവയും പുണ്യമായവയാണ്.
ശ്മശാനസ്തമ്ഭകൂപം ച വിനായകഹ്രദം തഥാ കൂപം സിന്ധൂദ്ഭവം ചൈവ പുണ്യം ബ്രഹ്മസരം തഥാ
ശ്മശാനസ്തംഭകിണർ, വിനായകഹ്രദം, സിന്ധുവിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച കിണർ, പുണ്യമായ ബ്രഹ്മസരം — ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
രുദ്രാവാസം തഥാ തീര്ഥം നാഗതീര്ഥം പുലോമകമ് ഭക്തഹ്രദം ക്ഷീരസരഃ പ്രേതാധാരം കുമാരകമ്
രുദ്രന്റെ വാസസ്ഥലം, നാഗതീർത്ഥം, പുലോമകം, ഭക്തഹ്രദം, പാൽഹ്രദം, പ്രേതാധാരം, കുമാരകം — ഇവയും വിശുദ്ധമായവയാണ്.
ബ്രഹ്മാവര്തം കുശാവര്തം ദധികര്ണോദപാനകമ് ശൃങ്ഗതീര്ഥം മഹാതീര്ഥം തീര്ഥശ്രേഷ്ഠാ മഹാനദീ
ബ്രഹ്മാവർത്തം, കുശാവർത്തം, ദധികർണകിണർ, ശ്രിംഗതീർത്ഥം, മഹാതീർത്ഥം, ഉത്തമമായ തിര്ഥങ്ങൾ, മഹാനദി — ഇവയും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളാണ്.
ദിവ്യം ബ്രഹ്മസരം പുണ്യം ഗയാശീര്ഷാക്ഷയം വടമ് ദക്ഷിണം ചോത്തരം ചൈവ ഗോമയം രൂപശീതികമ്
ദിവ്യമായ ബ്രഹ്മസരം, ഗയയുടെ തലയിൽ അക്ഷയവടം, തെക്കേയും വടക്കേയും ഗോമയം, രൂപശീതികം — ഇവയും വിശേഷമായവയാണ്.
കപിലാഹ്രദം ഗൃധ്രവടം സാവിത്രീഹ്രദമ് ഏവ ച പ്രഭാസനം സീതവനം യോനിദ്വാരം ച ധേനുകമ്
കപിലഹ്രദം, ഗൃധ്രവടം, സാവിത്രീഹ്രദം, പ്രഭാസനം, സീതാവനം, യോനിദ്വാരം, ധേനുകം — ഇവയും തിര്ഥങ്ങളാണ്.
ധന്യകം കോകിലാഖ്യം ച മതങ്ഗഹ്രദമ് ഏവ ച പിതൃകൂപം രുദ്രതീര്ഥം ശക്രതീര്ഥം സുമാലിനമ്
ധന്യകം, കോകില എന്ന സ്ഥലം, മതംഗഹ്രദം, പിതൃകിണർ, രുദ്രതീർത്ഥം, ശക്രതീർത്ഥം, സുമാലിനം — ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ബ്രഹ്മസ്ഥാനം സപ്തകുണ്ഡം മണിരത്നഹ്രദം തഥാ കൌശിക്യം ഭരതം ചൈവ തീര്ഥം ജ്യേഷ്ഠാലികാ തഥാ
ബ്രഹ്മസ്ഥാനം, ഏഴു കുളങ്ങൾ, മണിരത്നഹ്രദം, കൗശിക്യം, ഭാരതം, തിര്ഥം, ജ്യേഷ്ഠാലികാ — ഇവയും വിശുദ്ധമായവയാണ്.
വിശ്വേശ്വരം കല്പസരഃ കന്യാസംവേത്യമ് ഏവ ച നിശ്ചീവാ പ്രഭവശ് ചൈവ വസിഷ്ഠാശ്രമമ് ഏവ ച
വിശ്വേശ്വരം, കല്പസരം, കന്യാസംവേത്യം, നിശ്ചീവ, പ്രഭവം, വസിഷ്ഠാശ്രമം — ഇവയും തിര്ഥങ്ങളാണ്.
ദേവകൂടം ച കൂപം ച വസിഷ്ഠാശ്രമമ് ഏവ ച വീരാശ്രമം ബ്രഹ്മസരോ ബ്രഹ്മവീരാവകാപിലീ
ദേവകൂട്ട്, അതിന്റെ കിണർ, വസിഷ്ഠാശ്രമം, വീരാശ്രമം, ബ്രഹ്മസരം, ബ്രഹ്മവീര, ആവകപിലി — ഇവയും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളാണ്.
കുമാരധാരാ ശ്രീധാരാ ഗൌരീശിഖരമ് ഏവ ച ശുനഃ കുണ്ഡോ ഽഥ തീര്ഥം ച നന്ദിതീര്ഥം തഥൈവ ച
കുമാരധാര, ശ്രീധാര, ഗൗരീശിഖരം, ശുനഃകുളം, തിര്ഥം, നന്ദിതീർത്ഥം — ഇവയും വിശേഷപ്പെട്ടവയാണ്.
കുമാരവാസം ശ്രീവാസമ് ഔര്വീശീതാര്ഥമ് ഏവ ച കുമ്ഭകര്ണഹ്രദം ചൈവ കൌശികീഹ്രദമ് ഏവ ച
കുമാരവാസം, ശ്രീവാസം, ഭൂമിയെ ശീതളമാക്കുന്ന തിര്ഥം, കുംബകർണഹ്രദം, കൗശികീഹ്രദം — ഇവയും വിശുദ്ധമായവയാണ്.
ധര്മതീര്ഥം കാമതീര്ഥം തീര്ഥമ് ഉദ്ദാലകം തഥാ സംധ്യാതീര്ഥം കാരതോയം കപിലം ലോഹിതാര്ണവമ്
ധർമ്മതീർത്ഥം, കാമതീർത്ഥം, ഉദ്ദാലകന്റെ തിര്ഥം, സന്ധ്യാതീർത്ഥം, കാരതോയ, കപിലം, ചുവപ്പുനദി — ഇവയും തിര്ഥങ്ങളാണ്.
ശോണോദ്ഭവം വംശഗുല്മമ് ഋഷഭം കലതീര്ഥകമ് പുണ്യാവതീഹ്രദം തീര്ഥം തീര്ഥം ബദരികാശ്രമമ്
ശോണമുനമ്പ്, വംശഗുല്മം, ഋഷഭം, കാലതീർത്ഥം, പുണ്യവതീഹ്രദം, തിര്ഥം, ബദരികാശ്രമം — ഇവയും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളാണ്.
രാമതീര്ഥം പിതൃവനം വിരജാതീര്ഥമ് ഏവ ച മാര്കണ്ഡേയവനം ചൈവ കൃഷ്ണതീര്ഥം തഥാ വടമ്
രാമതീർത്ഥം, പിതൃവനം, വിരജാതീർത്ഥം, മാർകണ്ഡേയവനം, കൃഷ്ണതീർത്ഥം, വടവൃക്ഷം — ഇവയും വിശുദ്ധമായവയാണ്.
രോഹിണീകൂപപ്രവരമ് ഇന്ദ്രദ്യുമ്നസരം ച യത് സാനുഗര്തം സമാഹേന്ദ്രം ശ്രീതീര്ഥം ശ്രീനദം തഥാ
രോഹിണിയുടെ പ്രധാന കിണർ, ഇന്ദ്രദ്യുമ്നഹ്രദം, സാനുഗർത്തം, സമാഹേന്ദ്രം, ശ്രീതീർത്ഥം, ശ്രീനദി — ഇവയും തിര്ഥങ്ങളാണ്.
ഇഷുതീര്ഥം വാര്ഷഭം ച കാവേരീഹ്രദമ് ഏവ ച കന്യാതീര്ഥം ച ഗോകര്ണം ഗായത്രീസ്ഥാനമ് ഏവ ച
ഇഷുതീർത്ഥം, വൃഷഭം, കാവേരി കുളം, കന്യാതീർത്ഥം, ഗോകർണം, ഗായത്രി സ്ഥലം — ഇവയെല്ലാം.
ബദരീഹ്രദമ് അന്യച് ച മധ്യസ്ഥാനം വികര്ണകമ് ജാതീഹ്രദം ദേവകൂപം കുശപ്രവണമ് ഏവ ച
ബദരീ കുളവും, മറ്റൊരു വിശുദ്ധ കുളവും, വിഖർണകം എന്ന നടുവിലുള്ള സ്ഥലം, ജാതി കുളം, ദേവകൂപം, കുശത്തിൻ ചായൽ — ഇവയും.
സര്വദേവവ്രതം ചൈവ കന്യാശ്രമഹ്രദം തഥാ തഥാന്യദ് വാലഖില്യാനാം സപൂര്വാണാം തഥാപരമ്
സകല ദേവന്മാരുടെയും വ്രതം, കന്യാശ്രമത്തിലെ കുളം, അതുപോലെ വാലഖില്യന്മാരുടെ പഴയതും പുതിയതുമായ മറ്റൊരു സ്ഥലം — ഇവയും.
തഥാന്യച് ച മഹര്ഷീണാമ് അഖണ്ഡിതഹ്രദം തഥാ തീര്ഥേഷ്വ് ഏതേഷു വിധിവത് സമ്യക് ശ്രദ്ധാസമന്വിതഃ
മഹർഷിമാരുടെ മറ്റൊരു അഖണ്ഡമായ കുളവും. ഈ തീർത്ഥങ്ങളിൽ, യഥാവിധി, പൂർണ്ണ വിശ്വാസത്തോടെ —
സ്നാനം കരോതി യോ മര്ത്യഃ സോപവാസോ ജിതേന്ദ്രിയഃ ദേവാന് ഋഷീന് മനുഷ്യാംശ് ച പിതൄന് സംതര്പ്യ ച ക്രമാത്
ആ മനുഷ്യൻ ഉപവാസം പാലിച്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ച് അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും മനുഷ്യരെയും പിതാക്കളെയും ക്രമമായി തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
അഭ്യര്ച്യ ദേവതാസ് തത്ര സ്ഥിത്വാ ച രജനീത്രയമ് പൃഥക് പൃഥക് ഫലം തേഷു പ്രതിതീര്ഥേഷു ഭോ ദ്വിജാഃ
അവിടെ ദേവതകളെ ആരാധിച്ച് മൂന്നു രാത്രി താമസിച്ചാൽ, ഓരോ തീർത്ഥത്തിലും വേറേ വേറേ ഫലം ലഭിക്കും, ദ്വിജന്മാരേ.
പ്രാപ്നോതി ഹയമേധസ്യ നരോ നാസ്ത്യ് അത്ര സംശയഃ യസ് ത്വ് ഇദം ശൃണുയാന് നിത്യം തീര്ഥമാഹാത്മ്യമ് ഉത്തമമ് പഠേച് ച ശ്രാവയേദ് വാപി സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ഹയമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും — ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല. ഈ തീർത്ഥ മഹാത്മ്യം ആരെങ്കിലും ദിവസേന കേൾക്കുകയോ വായിക്കുകയോ മറ്റുള്ളവരെ കേൾപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, എല്ലാ പാപങ്ങൾ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
പൃഥിവ്യാമ് ഉത്തമാം ഭൂമിം ധര്മകാമാര്ഥമോക്ഷദാമ് തീര്ഥാനാമ് ഉത്തമം തീര്ഥം ബ്രൂഹി നോ വദതാം വര
ഭൂമിയിൽ ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം, മോക്ഷം എന്നിവ നൽകുന്ന ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ദേശവും, തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ തീർത്ഥവും ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ, വാഗ്മികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
ഇമം പ്രശ്നം മമ ഗുരും പപ്രച്ഛുര് മുനയഃ പുരാ തമ് അഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി യത് പൃച്ഛധ്വം ദ്വിജോത്തമാഃ
ഈ ചോദ്യം മുൻകാലത്ത് എന്റെ ഗുരുവിനോട് മുനിവർ ചോദിച്ചിരുന്നു. നിങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതെന്താണോ, അതെല്ലാം ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദമായി പറയും, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
സ്വാശ്രമേ സുമഹാപുണ്യേ നാനാപുഷ്പോപശോഭിതേ നാനാദ്രുമലതാകീര്ണേ നാനാമൃഗഗണൈര് യുതേ
സ്വന്തം ആശ്രമത്തിൽ, അത്യന്തം പുണ്യമായ, പലതരം പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, വിവിധ വൃക്ഷങ്ങളും ലതകളും നിറഞ്ഞ, പലതരം മൃഗങ്ങൾ വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് —
പുംനാഗൈഃ കര്ണികാരൈശ് ച സരലൈര് ദേവദാരുഭിഃ ശാലൈസ് താലൈസ് തമാലൈശ് ച പനസൈര് ധവഖാദിരൈഃ
പുന്നാഗം, കർണികാരം, സരളം, ദേവദാരു, ശാല, താളം, തമാലം, പനസം, ധവം, കടിരം — ഇങ്ങനെ പലതരം വൃക്ഷങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പാടലാശോകബകുലൈഃ കരവീരൈഃ സചമ്പകൈഃ അന്യൈശ് ച വിവിധൈര് വൃക്ഷൈര് നാനാപുഷ്പോപശോഭിതൈഃ
പാടല, അശോകം, ബകുളം, കരവീരം, ചമ്പകം, മറ്റ് പലതരം പുഷ്പവൃക്ഷങ്ങളും അവിടെ പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
കുരുക്ഷേത്രേ സമാസീനം വ്യാസം മതിമതാം വരമ് മഹാഭാരതകര്താരം സര്വശാസ്ത്രവിശാരദമ്
കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ, മഹാഭാരതം രചിച്ച, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വ്യാസൻ ഇരുന്നു.
അധ്യാത്മനിഷ്ഠം സര്വജ്ഞം സര്വഭൂതഹിതേ രതമ് പുരാണാഗമവക്താരം വേദവേദാങ്ഗപാരഗമ്
അധ്യാത്മനിഷ്ഠനായ, എല്ലാം അറിയുന്ന, എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ള, പുരാണങ്ങളും ആഗമങ്ങളും പ്രസംഗിക്കുന്ന, വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും കൈവശമുള്ളവൻ.