യഥോക്തകര്മകര്തൃത്വാത് സ്വാധികാരക്ഷയായ തേ തത്ര തേ തു കുശദ്വീപേ ബ്രഹ്മരൂപം ജനാര്ദനമ്
മുൻപറഞ്ഞ കർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നതിനാൽ, തങ്ങളുടെ അധികാരങ്ങൾ തീർന്നപ്പോൾ അവിടെയുള്ളവർ കുശദ്വീപിൽ ബ്രഹ്മസ്വരൂപിയായ ജനാർദ്ദനനെ ആരാധിക്കുന്നു.
യജന്തഃ ക്ഷപയന്ത്യ് ഉഗ്രമ് അധികാരഫലപ്രദമ് വിദ്രുമോ ഹേമശൈലശ് ച ദ്യുതിമാന് പുഷ്ടിമാംസ് തഥാ
യാഗങ്ങൾ നടത്തി, അവർക്കുള്ള ഫലങ്ങൾ നൽകുന്ന കടുത്ത ഫലങ്ങളെ അവർ അകറ്റുന്നു; അവിടെ വിദ്യുമോ, ഹേമശൈല, ദ്യുതിമാൻ, പുഷ്ടിമാൻ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ അറിയപ്പെടുന്നു.
കുശേശയോ ഹരിശ് ചൈവ സപ്തമോ മന്ദരാചലഃ വര്ഷാചലാസ് തു സപ്തൈതേ ദ്വീപേ തത്ര ദ്വിജോത്തമാഃ
കുശേശയൻ, ഹരി, ഏഴാമത്തേത് മന്ദരാചലൻ—ഇവയാണ് ആ ദ്വീപിലെ ഏഴ് പർവ്വതങ്ങൾ, മഹാനുഭാവരായ ദ്വിജന്മാരേ.
നദ്യശ് ച സപ്ത താസാം തു വക്ഷ്യേ നാമാന്യ് അനുക്രമാത് ധൂതപാപാ ശിവാ ചൈവ പവിത്രാ സംമതിസ് തഥാ
അവിടെ ഏഴ് നദികളുണ്ട്; അവയുടെ പേരുകൾ ഞാൻ ക്രമത്തിൽ പറയും: ധൂതപാപ, ശിവ, പവിത്ര, സമ്മതി എന്നിങ്ങനെ.
വിദ്യുദ് അമ്ഭോ മഹീ ചാന്യാ സര്വപാപഹരാസ് ത്വ് ഇമാഃ അന്യാഃ സഹസ്രശസ് തത്ര ക്ഷുദ്രനദ്യസ് തഥാചലാഃ
വിദ്യുത്, അംബ, മഹി എന്നിങ്ങനെയും, പാപങ്ങളെ അകറ്റുന്നവയും; ഇതു കൂടാതെ ആയിരക്കണക്കിന് ചെറിയ നദികളും ഒഴുകുന്നുണ്ട്.
കുശദ്വീപേ കുശസ്തമ്ബഃ സംജ്ഞയാ തസ്യ തത് സ്മൃതമ് തത്പ്രമാണേന സ ദ്വീപോ ഘൃതോദേന സമാവൃതഃ
കുശദ്വീപിൽ കുശസ്തംഭം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അതിന്റെ അളവിനനുസരിച്ച് ആ ദ്വീപ് നെയ്യ് സമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.
ഘൃതോദശ് ച സമുദ്രോ വൈ ക്രൌഞ്ചദ്വീപേന സംവൃതഃ ക്രൌഞ്ചദ്വീപോ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ ശ്രൂയതാം ചാപരോ മഹാന്
നെയ്യ് സമുദ്രം കൌഞ്ചദ്വീപ് ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു; മഹർഷികളെ, ഇപ്പോൾ ആ മഹത്തായ കൌഞ്ചദ്വീപിനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
കുശദ്വീപസ്യ വിസ്താരാദ് ദ്വിഗുണോ യസ്യ വിസ്തരഃ ക്രൌഞ്ചദ്വീപേ ദ്യുതിമതഃ പുത്രാഃ സപ്ത മഹാത്മനഃ
കുശദ്വീപിന്റെ വിസ്തൃതിയുടെ ഇരട്ടിയാണു കൌഞ്ചദ്വീപ്; അവിടെ മഹാത്മാവായ ദ്യുതിമാന്റെ ഏഴ് പുത്രന്മാർ വസിക്കുന്നു.
തന്നാമാനി ച വര്ഷാണി തേഷാം ചക്രേ മഹാമനാഃ കുശഗോ മന്ദഗശ് ചോഷ്ണഃ പീവരോ ഽഥാന്ധകാരകഃ
അവരുടെ പേരുകളും ദേശങ്ങളും മഹാമനസ്സുള്ളവർ നിർണ്ണയിച്ചിരിക്കുന്നു: കുശഗ, മണ്ഡഗ, ഉഷ്ണ, പീവര, അന്ധകാരക എന്നിങ്ങനെ.
മുനിശ് ച ദുന്ദുഭിശ് ചൈവ സപ്തൈതേ തത്സുതാ ദ്വിജാഃ തത്രാപി ദേവഗന്ധര്വസേവിതാഃ സുമനോരമാഃ
മുനി, ദുന്ദുഭി എന്നിവരും ഉൾപ്പെടെ ആ ഏഴ് പേരും അവന്റെ പുത്രന്മാരാണ്, മഹർഷികളെ. അവിടെയും ദേവരും ഗന്ധർവന്മാരും സേവിക്കുന്ന മനോഹരമായ ദേശങ്ങളുണ്ട്.
വര്ഷാചലാ മുനിശ്രേഷ്ഠാസ് തേഷാം നാമാനി ഭോ ദ്വിജാഃ ക്രൌഞ്ചശ് ച വാമനശ് ചൈവ തൃതീയശ് ചാന്ധകാരകഃ
മഹർഷികളെ, അവിടെയുള്ള പർവ്വതങ്ങളുടെ പേരുകൾ: കൌഞ്ച, വാമന, മൂന്നാമത്തേത് അന്ധകാരക എന്നിങ്ങനെയാണ്.
ദേവവ്രതോ ധമശ് ചൈവ തഥാന്യഃ പുണ്ഡരീകവാന് ദുന്ദുഭിശ് ച മഹാശൈലോ ദ്വിഗുണാസ് തേ പരസ്പരമ്
ദേവവ്രതൻ, ധമൻ, മറ്റൊന്ന് പുണ്ഡരീകവാൻ, ദുന്ദുഭി, മഹാശൈലൻ—ഇവയെല്ലാം പരസ്പരം ഇരട്ടിയാണു വലിപ്പത്തിൽ.
ദ്വീപാദ് ദ്വീപേഷു യേ ശൈലാസ് തഥാ ദ്വീപാനി തേ തഥാ വര്ഷേഷ്വ് ഏതേഷു രമ്യേഷു വര്ഷശൈലവരേഷു ച
ഓരോ ദ്വീപിലും അവിടെയുള്ള പർവ്വതങ്ങളും ദ്വീപുകളും, അതുപോലെ ആ മനോഹരമായ ദേശങ്ങളിലും ഉത്തമമായ പർവ്വതങ്ങളിലും.
നിവസന്തി നിരാതങ്കാഃ സഹ ദേവഗണൈഃ പ്രജാഃ പുഷ്കലാ പുഷ്കരാ ധന്യാസ് തേ ഖ്യാതാശ് ച ദ്വിജോത്തമാഃ
അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം ഭയമില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു; സമൃദ്ധിയും ഐശ്വര്യവും നിറഞ്ഞ, ഭാഗ്യശാലികളായ അവർ പ്രശസ്തരാണ്, മഹാനുഭാവരേ.
ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാശ് ചാനുക്രമോദിതാഃ തത്ര നദ്യോ മുനിശ്രേഷ്ഠാ യാഃ പിബന്തി തു തേ സദാ
ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവിടുത്തെ നദികൾ അവർ എപ്പോഴും കുടിക്കുന്നു, മഹർഷികളെ.
സപ്ത പ്രധാനാഃ ശതശസ് തഥാന്യാഃ ക്ഷുദ്രനിമ്നഗാഃ ഗൌരീ കുമുദ്വതീ ചൈവ സംധ്യാ രാത്രിര് മനോജവാ
ഏഴ് പ്രധാന നദികളും, നൂറുകണക്കിന് ചെറിയ നദികളും അവിടുണ്ട്: ഗൗരി, കുമുദ്വതി, സന്ദ്യ, രാത്രി, മനോജവ എന്നിങ്ങനെ.
ഖ്യാതിശ് ച പുണ്ഡരീകാ ച സപ്തൈതാ വര്ഷനിമ്നഗാഃ തത്രാപി വര്ണൈര് ഭഗവാന് പുഷ്കരാദ്യൈര് ജനാര്ദനഃ
ഖ്യാതിയും പുണ്ഡരീകയും ഉള്പ്പെടെ ആഴ്ച്ചു ഒഴുകുന്ന ഏഴ് നദികളുണ്ട്. അവിടെയും, പുഷ്കരമൊക്കെയുള്ള വിവിധ രൂപങ്ങളിലായി ജനാര്ദനന് ഭഗവാന് വര്ണ്ണങ്ങള്പ്രകാരം ആരാധനയാകുന്നു.
ധ്യാനയോഗൈ രുദ്രരൂപ ഈജ്യതേ യജ്ഞസംനിധൌ ക്രൌഞ്ചദ്വീപഃ സമുദ്രേണ ദധിമണ്ഡോദകേന തു
ധ്യാനയോഗത്തിലൂടെ രുദ്രന് യജ്ഞസമയത്ത് ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. കൌഞ്ചദ്വീപ് തൈര്വെള്ളം നിറഞ്ഞ സമുദ്രം ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആവൃതഃ സര്വതഃ ക്രൌഞ്ചദ്വീപതുല്യേന മാനതഃ ദധിമണ്ഡോദകശ് ചാപി ശാകദ്വീപേന സംവൃതഃ
കൌഞ്ചദ്വീപ് എല്ലാ ദിശയിലും തനിക്കു തുല്യമായ അളവിലുള്ള തൈര്വെള്ളം നിറഞ്ഞ സമുദ്രം ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനെയും വീണ്ടും ശാകദ്വീപ് ചുറ്റുന്നു.
ക്രൌഞ്ചദ്വീപസ്യ വിസ്താരദ്വിഗുണേന ദ്വിജോത്തമാഃ ശാകദ്വീപേശ്വരസ്യാപി ഭവ്യസ്യ സുമഹാത്മനഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ശാകദ്വീപ് കൌഞ്ചദ്വീപിനേക്കാള് ഇരട്ടിയോളം വലുതാണ്. അതിന്റെ രാജാവായ ഭവ്യന് മഹാത്മാവും ഉത്തമനും ആണു.
സപ്തൈവ തനയാസ് തേഷാം ദദൌ വര്ഷാണി സപ്ത സഃ ജലദശ് ച കുമാരശ് ച സുകുമാരോ മനീരകഃ
അവന് ഏഴ് പുത്രന്മാരുണ്ടായിരുന്നു. അവര്ക്ക് അവന് ഏഴ് പ്രദേശങ്ങള് നല്കി: ജലദന്, കുമാരന്, സുകുമാരന്, മണീരകം,
കുസമോദശ് ച മോദാകിഃ സപ്തമശ് ച മഹാദ്രുമഃ തത്സംജ്ഞാന്യ് ഏവ തത്രാപി സപ്ത വര്ഷാണ്യ് അനുക്രമാത്
കുസമോദന്, മോദാകി, ഏഴാമന് മഹാദ്രുമന്—ഇവരാണ് അവര്; അവിടെയും ഇവരുടെ പേരില് ഏഴ് പ്രദേശങ്ങളുണ്ട്.
തത്രാപി പര്വതാഃ സപ്ത വര്ഷവിച്ഛേദകാരകാഃ പൂര്വസ് തത്രോദയഗിരിര് ജലധാരസ് തഥാപരഃ
അവിടെയും ഏഴ് പര്വ്വതങ്ങള് പ്രദേശങ്ങളെ വിഭജിക്കുന്നു: ആദ്യം ഉദയഗിരി, പിന്നെ ജലധാര,
തഥാ രൈവതകഃ ശ്യാമസ് തഥൈവാമ്ഭോഗിരിര് ദ്വിജാഃ ആസ്തികേയസ് തഥാ രമ്യഃ കേസരീ പര്വതോത്തമഃ
അതിനുശേഷം രൈവതക, ശ്യാമന്, അംബോഗിരി, അസ്തികേയന്, രമ്യന്, കേശരി—ഇവയാണ് അവിടെയുള്ള ഉത്തമപര്വ്വതങ്ങള്.
ശാകശ് ചാത്ര മഹാവൃക്ഷഃ സിദ്ധഗന്ധര്വസേവിതഃ യത്പത്ത്രവാതസംസ്പര്ശാദ് ആഹ്ലാദോ ജായതേ പരഃ
അവിടെ ശാകമെന്ന മഹാവൃക്ഷം ഉണ്ട്, സിദ്ധരും ഗാന്ധര്വ്വരും സേവിക്കുന്നതു. അതിന്റെ ഇലകളിലൂടെയുള്ള കാറ്റ് തൊടുമ്പോള് അത്യന്താനന്ദം ഉണ്ടാകുന്നു.
തത്ര പുണ്യാ ജനപദാശ് ചാതുര്വര്ണ്യസമന്വിതാഃ നിവസന്തി മഹാത്മാനോ നിരാതങ്കാ നിരാമയാഃ
അവിടെ നാലു വര്ണ്ണങ്ങളിലുമുള്ള പുണ്യജനങ്ങള്, മഹാത്മാക്കള്, ഭയമോ രോഗമോ ഇല്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ താമസിക്കുന്നു.
നദ്യശ് ചാത്ര മഹാപുണ്യാഃ സര്വപാപഭയാപഹാഃ സുകുമാരീ കുമാരീ ച നലിനീ രേണുകാ ച യാ
അവിടെയും എല്ലാ പാപവും ഭയവും മാറ്റുന്ന മഹാപുണ്യമായ നദികളുണ്ട്: സുകുമാരി, കുമാരി, നളിനി, രേണുക—ഇവ.
ഇക്ഷുശ് ച ധേനുകാ ചൈവ ഗഭസ്തീ സപ്തമീ തഥാ അന്യാസ് ത്വ് അയുതശസ് തത്ര ക്ഷുദ്രനദ്യോ ദ്വിജോത്തമാഃ
ഇക്ഷു, ധേനുക, ഗഭസ്തി, സപ്തമി എന്നിവയും കൂടാതെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് ചെറിയ നദികളും ഉണ്ട്.
മഹീധരാസ് തഥാ സന്തി ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ താഃ പിബന്തി മുദാ യുക്താ ജലദാദിഷു യേ സ്ഥിതാഃ
അവിടെ നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് വലിയ പര്വ്വതങ്ങളുണ്ട്. ജലദിയിലുമുള്ളവര് സന്തോഷത്തോടെ അവയുടെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നു.
വര്ഷേഷു യേ ജനപദാശ് ചതുര്ഥാര്ഥസമന്വിതാഃ നദ്യശ് ചാത്ര മഹാപുണ്യാഃ സ്വര്ഗാദ് അഭ്യേത്യ മേദിനീമ്
അവിടെയുള്ള ജനങ്ങള്ക്ക് ധര്മത്തില് നാലിലൊന്ന് ഭാഗം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു. അവിടെയും സ്വര്ഗത്തില് നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന മഹാപുണ്യനദികളുണ്ട്.