മത്സ്യോദകേ യഥാ തദ്വദ് അന്യത്വമ് ഉപലഭ്യതേ ഏവമ് ഏവ ച ഗന്തവ്യം നാനാത്വൈകത്വമ് ഏതയോഃ
മീനും വെള്ളവും പോലെ ഇവരിൽ വ്യത്യാസം കാണാം; അതുപോലെ തന്നെ, ഇവരിൽ ഒന്നായതും വ്യത്യാസവും മനസ്സിലാക്കണം.
ഏതാവന് മോക്ഷ ഇത്യ് ഉക്തോ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനസംജ്ഞിതഃ പഞ്ചവിംശതികസ്യാശു യോ ഽയം ദേഹേ പ്രവര്തതേ
ഇവിടുവരെ മോക്ഷം എന്നു പറയുന്നു, ജ്ഞാനവും വിവേകവും എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഇത് ഇരുപത്തിയഞ്ചാമന്നവന്റെ ശരീരത്തിൽ വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ഏഷ മോക്ഷയിതവ്യൈതി പ്രാഹുര് അവ്യക്തഗോചരാത് സോ ഽയമ് ഏവം വിമുച്യേത നാന്യഥേതി വിനിശ്ചയഃ
ഇതാണു മോചിപ്പിക്കേണ്ടത് എന്നു അവർ പറയുന്നു, അവ്യക്തമായ അതിൽനിന്ന്; ഇതുപോലെ മാത്രമേ മോചനം ഉണ്ടാകൂ, വേറൊരു വഴി ഇല്ല, ഇതാണ് ഉറപ്പായത്.
പരശ് ച പരധര്മാ ച ഭവത്യ് ഏവ സമേത്യ വൈ വിശുദ്ധധര്മാ ശുദ്ധേന നാശുദ്ധേന ച ബുദ്ധിമാന്
പരവും മറ്റുള്ളവന്റെ ധർമ്മവും ഒന്നിച്ചു ചേരുന്നു; വിശുദ്ധധർമ്മം വിശുദ്ധനോടും, അശുദ്ധനോടു ബുദ്ധിമാനോടും കൂടിയാണ്.
വിമുക്തധര്മാ ബുദ്ധേന സമേത്യ പുരുഷര്ഷഭ വിയോഗധര്മിണാ ചൈവ വിമുക്താത്മാ ഭവത്യ് അഥ
ധർമ്മത്തിൽനിന്ന് മോചിതനായവനും ഉണർന്നവനും ചേർന്നാൽ, മഹാനായ മനുഷ്യനേ, വേർപാടിലൂടെ ആത്മാവ് മോചിതനാകും.
വിമോക്ഷിണാ വിമോക്ഷശ് ച സമേത്യേഹ തഥാ ഭവേത് ശുചികര്മാ ശുചിശ് ചൈവ ഭവത്യ് അമിതബുദ്ധിമാന്
മോചിപ്പിക്കുന്നവനും മോക്ഷവും ഇവിടെ ചേർന്നാൽ അങ്ങനെ സംഭവിക്കും; ശുദ്ധമായ പ്രവർത്തിയും മനസ്സുമുള്ളവൻ അതിയായ ബുദ്ധിയുള്ളവനാകും.
വിമലാത്മാ ച ഭവതി സമേത്യ വിമലാത്മനാ കേവലാത്മാ തഥാ ചൈവ കേവലേന സമേത്യ വൈ സ്വതന്ത്രശ് ച സ്വതന്ത്രേണ സ്വതന്ത്രത്വമ് അവാപ്യതേ
വിമലാത്മാവും മറ്റൊരു വിമലാത്മാവിനോടു ചേർന്നാൽ ഉണരുന്നു; അതുപോലെ ഏകാത്മാവും ഏകാത്മാവിനോടു ചേർന്നാൽ, സ്വതന്ത്രനും സ്വതന്ത്രനോടു ചേർന്ന് സ്വതന്ത്രത്വം നേടുന്നു.
ഏതാവദ് ഏതത് കഥിതം മയാ തേ തഥ്യം മഹാരാജ യഥാര്ഥതത്ത്വമ് അമത്സരസ് ത്വം പ്രതിഗൃഹ്യ ബുദ്ധ്യാ സനാതനം ബ്രഹ്മ വിശുദ്ധമ് ആദ്യമ്
മഹാരാജാവേ, ഇതുവരെ ഞാൻ സത്യം നിന്നോട് പറഞ്ഞു; നീ അസൂയയില്ലാതെ മനസ്സോടെ ഈ ശാശ്വതമായ വിശുദ്ധമായ ആദി ബ്രഹ്മം സ്വീകരിക്കണം.
തദ് വേദനിഷ്ഠസ്യ ജനസ്യ രാജന് പ്രദേയമ് ഏതത് പരമം ത്വയാ ഭവേത് വിധിത്സമാനായ നിബോധകാരകം പ്രബോധഹേതോഃ പ്രണതസ്യ ശാസനമ്
രാജാവേ, വേദത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവനു മാത്രമേ ഈ പരമോപദേശം നൽകേണ്ടതുള്ളു; അറിവ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും ഉണരലിനായി ശരണം പ്രാപിക്കുന്നവനും ഇത് ലഭിക്കണം.
ന ദേയമ് ഏതച് ച യഥാനൃതാത്മനേ ശഠായ ക്ലീബായ ന ജിഹ്മബുദ്ധയേ ന പണ്ഡിതജ്ഞാനപരോപതാപിനേ ദേയം തഥാ ശിഷ്യവിബോധനായ
ഇത് കപടസ്വഭാവമുള്ളവർക്കും, വഞ്ചകനുമുള്ളവർക്കും, മനസ്സുതിരിഞ്ഞവർക്കും, കപടബുദ്ധിയുള്ളവർക്കും, അറിവ് ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നവർക്കും നൽകരുത്; യോഗ്യരായ ശിഷ്യന്മാർക്ക് പഠിപ്പിക്കാനാണ് നൽകേണ്ടത്.
ശ്രദ്ധാന്വിതായാഥ ഗുണാന്വിതായ പരാപവാദാദ് വിരതായ നിത്യമ് വിശുദ്ധയോഗായ ബുധായ ചൈവ കൃപാവതേ ഽഥ ക്ഷമിണേ ഹിതായ
വിശ്വാസവും ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവർക്കും, മറ്റുള്ളവരെ അപവാദം ചെയ്യാത്തവർക്കും, ശുദ്ധമായ യോഗത്തിൽ എപ്പോഴും ലീനരായവർക്കും, ജ്ഞാനികൾക്കും കരുണയുള്ളവർക്കും ക്ഷമയുള്ളവർക്കും, ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും—
വിവിക്തശീലായ വിധിപ്രിയായ വിവാദഹീനായ ബഹുശ്രുതായ വിനീതവേശായ നഹൈതുകാത്മനേ സദൈവ ഗുഹ്യം ത്വ് ഇദമ് ഏവ ദേയമ്
ഒറ്റപ്പെട്ട ജീവിതശൈലിയും, നിയമങ്ങൾ പ്രിയമുള്ളവനും, വഴക്കില്ലാത്തവനും, ബഹുവിദ്യാഭ്യാസമുള്ളവനും, വിനീതമായ വേഷമുള്ളവനും, സ്വാർത്ഥമില്ലാത്തവനും— എപ്പോഴും ഈ രഹസ്യം അത്തരം ആളുകൾക്ക് മാത്രമേ നൽകേണ്ടത്.
ഏതൈര് ഗുണൈര് ഹീനതമേ ന ദേയമ് ഏതത് പരം ബ്രഹ്മ വിശുദ്ധമ് ആഹുഃ ന ശ്രേയസേ യോക്ഷ്യതി താദൃശേ കൃതം ധര്മപ്രവക്താരമ് അപാത്രദാനാത്
ഈ ഗുണങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവർക്കു ഈ പരമ വിശുദ്ധ ബ്രഹ്മം നൽകരുത്; അത്തരം ആളുകൾക്ക് പരമശ്രേയസ്സു ലഭിക്കില്ല, യോഗ്യനല്ലാത്തവർക്കു പഠിപ്പിച്ചാൽ അധ്യാപകനു തന്നെ കുറ്റം വരും.
പൃഥ്വീമ് ഇമാം വാ യദി രത്നപൂര്ണാം ദദ്യാദ് അദേയം ത്വ് ഇദമ് അവ്രതായ ജിതേന്ദ്രിയായ പ്രയതായ ദേയം ദേയം പരം തത്ത്വവിദേ നരേന്ദ്ര
ഈ ഭൂമി രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞതായാലും, വ്രതം പാലിക്കാത്തവർക്കു ഇത് നൽകരുത്; ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവർക്കും പരിശ്രമമുള്ളവർക്കും പരമതത്ത്വം അറിയുന്നവർക്കും മാത്രം നൽകണം, രാജാവേ.
കരാല മാ തേ ഭയമ് അസ്തി കിംചിദ് ഏതച് ഛ്രുതം ബ്രഹ്മ പരം ത്വയാദ്യ യഥാവദ് ഉക്തം പരമം പവിത്രം വിശോകമ് അത്യന്തമ് അനാദിമധ്യമ്
കരാളാ, ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല; നീ ഇന്നലെ ഈ പരമ ബ്രഹ്മം ശരിയായി കേട്ടു, അത്യന്തം വിശുദ്ധവും ദുഃഖരഹിതവും അനന്തവും ആദിയും നടുവുമില്ലാത്തതുമാണ്.
അഗാധമ് ഏതദ് അജരാമരം ച നിരാമയം വീതഭയം ശിവം ച സമീക്ഷ്യ മോഹം പരവാദസംജ്ഞമ് ഏതസ്യ തത്ത്വാര്ഥമ് ഇമം വിദിത്വാ
ഇത് അതിരില്ലാത്തതും, വൃദ്ധിയില്ലാത്തതും, മരണമില്ലാത്തതും, രോഗരഹിതവും ഭയമില്ലാത്തതും, മംഗളകരവുമാണ്; ഇതിന്റെ സത്യാർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി, മോഹം മറ്റുള്ളവരുടെ വാക്കുകൾ മാത്രമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയണം.
അവാപ്തമ് ഏതദ് ധി പുരാ സനാതനാദ് ധിരണ്യഗര്ഭാദ് ധി തതോ നരാധിപ പ്രസാദ്യ യത്നേന തമ് ഉഗ്രതേജസം സനാതനം ബ്രഹ്മ യഥാ ത്വയൈതത്
ഇത് വളരെ പഴയകാലത്ത് ശാശ്വതനായ ഹിരണ്യഗർഭനിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചതാണ്. രാജാവേ, നീ വലിയ പരിശ്രമത്തോടെ അവനെ സന്തോഷിപ്പിച്ച്, അതിയായ തേജസ്സുള്ള ശാശ്വത ബ്രഹ്മം ഇങ്ങനെ നേടിയെടുത്തുവല്ലോ.
പൃഷ്ടസ് ത്വയാ ചാസ്മി യഥാ നരേന്ദ്ര തഥാ മയേദം ത്വയി നോക്തമ് അന്യത് യഥാവാപ്തം ബ്രഹ്മണോ മേ നരേന്ദ്ര മഹാജ്ഞാനം മോക്ഷവിദാം പരായണമ്
രാജാവേ, നീ എന്നോട് ചോദിച്ചതിനാൽ ഞാൻ ഇതെല്ലാം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഞാൻ മറ്റൊന്നും പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ഈ മഹത്തായ ജ്ഞാനം, മോക്ഷം തേടുന്നവർക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ മാർഗ്ഗം, എനിക്ക് ലഭിച്ചപോലെ തന്നെയാണ്.
ഏതദ് ഉക്തം പരം ബ്രഹ്മ യസ്മാന് നാവര്തതേ പുനഃ പഞ്ചവിംശം മുനിശ്രേഷ്ഠാ വസിഷ്ഠേന യഥാ പുരാ
ഈ പരമ ബ്രഹ്മം ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ നിന്ന് പിന്നെ തിരിച്ചുവരവ് ഇല്ല. അതുപോലെ തന്നെ, പഴയകാലത്ത് മഹർഷി വസിഷ്ഠൻ ഇതു പറഞ്ഞതുമാണ്.
പുനരാവൃത്തിമ് ആപ്നോതി പരമം ജ്ഞാനമ് അവ്യയമ് നാതി ബുധ്യതി തത്ത്വേന ബുധ്യമാനോ ഽജരാമരമ്
ഈ പരമവും അക്ഷയവുമായ ജ്ഞാനം ആരെങ്കിലും യഥാർത്ഥത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ജന്മമെടുക്കും. എന്നാൽ ആരെങ്കിലും അതിന്റെ സത്യസ്വരൂപം അറിഞ്ഞാൽ അവൻ വൃദ്ധിയും മരണവും ഇല്ലാത്തവനാകും.
ഏതന് നിഃശ്രേയസകരം ജ്ഞാനം ഭോഃ പരമം മയാ കഥിതം തത്ത്വതോ വിപ്രാഃ ശ്രുത്വാ ദേവര്ഷിതോ ദ്വിജാഃ
ഈ പരമവും ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ശുഭഫലദായകമായ ജ്ഞാനം ഞാൻ സാരമായി വിശദീകരിച്ചു. ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഇത് കേട്ടതുകൊണ്ട് ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഹിരണ്യഗര്ഭാദ് ഋഷിണാ വസിഷ്ഠേന സമാഹൃതമ് വസിഷ്ഠാദ് ഋഷിശാര്ദൂലോ നാരദോ ഽവാപ്തവാന് ഇദമ്
ഹിരണ്യഗർഭനിൽ നിന്ന് മഹർഷി വസിഷ്ഠൻ ഈ ജ്ഞാനം സമാഹരിച്ചു. വസിഷ്ഠനിൽ നിന്ന് മഹർഷികളിൽ പ്രധാനനായ നാരദൻ ഇതു നേടി.
നാരദാദ് വിദിതം മഹ്യമ് ഏതദ് ഉക്തം സനാതനമ് മാ ശുചധ്വം മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ ശ്രുത്വൈതത് പരമം പദമ്
നാരദനിൽ നിന്ന് ഞാൻ ഈ ശാശ്വതമായ ഉപദേശം അറിഞ്ഞു. മഹർഷിമാരേ, ഈ പരമാവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് കേട്ടതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല.
യേന ക്ഷരാക്ഷരേ ഭിന്നേ ന ഭയം തസ്യ വിദ്യതേ വിദ്യതേ തു ഭയം യസ്യ യോ നൈനം വേത്തി തത്ത്വതഃ
ക്ഷരവും അക്ഷരവുമായ ഭേദം അറിയുന്നവനു ഭയമൊന്നുമില്ല. എന്നാൽ ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയാത്തവനു ഭയം ഉണ്ടാകും.
അവിജ്ഞാനാച് ച മൂഢാത്മാ പുനഃ പുനര് ഉപദ്രവാന് പ്രേത്യ ജാതിസഹസ്രാണി മരണാന്താന്യ് ഉപാശ്നുതേ
അജ്ഞാനത്താൽ മൂഢബുദ്ധിയുള്ളവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും കഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവിക്കുകയും, മരണത്തോടെ അവസാനിക്കുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങൾ അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദേവലോകം തഥാ തിര്യങ് മാനുഷ്യമ് അപി ചാശ്നുതേ യദി വാ മുച്യതേ വാപി തസ്മാദ് അജ്ഞാനസാഗരാത്
അവൻ ദേവലോകവും, അതുപോലെ തന്നെ ജന്തുക്കളുടെ ലോകവും, മനുഷ്യലോകവും അനുഭവിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ അജ്ഞാനസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുകയും ചെയ്യാം.
അജ്ഞാനസാഗരേ ഘോരേ ഹ്യ് അവ്യക്താഗാധ ഉച്യതേ അഹന്യ് അഹനി മജ്ജന്തി യത്ര ഭൂതാനി ഭോ ദ്വിജാഃ
അജ്ഞാനസമുദ്രം അത്യന്തം ഭയങ്കരവും, കാണാനാവാത്തതും അളക്കാനാവാത്തതുമാണ് എന്നു പറയുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, എല്ലാ ദിവസവും ജീവികൾ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു.
തസ്മാദ് അഗാധാദ് അവ്യക്താദ് ഉപക്ഷീണാത് സനാതനാത് തസ്മാദ് യൂയം വിരജസ്കാ വിതമസ്കാശ് ച ഭോ ദ്വിജാഃ
അതുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, നിങ്ങൾ ആ അളക്കാനാവാത്ത, കാണാനാവാത്ത, ശാശ്വതമായ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്നവരും, പാപരഹിതരും, ശുദ്ധരുമാണ്.
ഏവം മയാ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ സാരാത് സാരതരം പരമ് കഥിതം പരമം മോക്ഷം യം ജ്ഞാത്വാ ന നിവര്തതേ
ഇങ്ങനെ മഹർഷിമാരേ, ഞാൻ പരമാവസ്ഥയുടെ സാരവും അതിലുപരി സാരവും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതു അറിഞ്ഞാൽ പിന്നെ തിരിച്ചുവരവ് ഇല്ല.
ന നാസ്തികായ ദാതവ്യം നാഭക്തായ കദാചന ന ദുഷ്ടമതയേ വിപ്രാ ന ശ്രദ്ധാവിമുഖായ ച
ഇത് അസ്തികവിചാരമില്ലാത്തവർക്കും, ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്കും, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവർക്കും, വിശ്വാസമില്ലാത്തവർക്കും ഒരിക്കലും നൽകരുത്, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.