തതശ് ച പൂര്വവര്ഷേണ ഭദ്രാശ്വേനൈതി സാര്ണവമ് തഥൈവാലകനന്ദാ ച ദക്ഷിണേനൈത്യ ഭാരതമ്
അതിനുശേഷം, കിഴക്കേ ദിക്കിലൂടെ ഭദ്ര സാർണവം എന്ന സമുദ്രത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അതുപോലെ, ആലകനന്ദ ദക്ഷിണ വഴി ഭാരതഭൂമിയിലേക്ക് എത്തുന്നു.
പ്രയാതി സാഗരം ഭൂത്വാ സപ്തഭേദാ ദ്വിജോത്തമാഃ ചക്ഷുശ് ച പശ്ചിമഗിരീന് അതീത്യ സകലാംസ് തതഃ
അവൾ ഏഴായി വിഭജിച്ച് സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ; ചക്ഷു പടിഞ്ഞാറൻ പർവതങ്ങൾ കടന്ന് അവിടത്തെ എല്ലാം എത്തുന്നു.
പശ്ചിമം കേതുമാലാഖ്യം വര്ഷമ് അന്വേതി സാര്ണവമ് ഭദ്രാ തഥോത്തരഗിരീന് ഉത്തരാംശ് ച തഥാ കുരൂന്
അവൾ പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിലുള്ള കേതുമാല എന്ന ദേശം പിന്തുടർന്ന് പടിഞ്ഞാറൻ സമുദ്രം എത്തുന്നു; ഭദ്ര പിന്നെ വടക്കേ പർവതങ്ങൾക്കും വടക്കൻ കുരുക്കൾക്കും അകത്ത് കടക്കുന്നു.
അതീത്യോത്തരമ് അമ്ഭോധിം സമഭ്യേതി ദ്വിജോത്തമാഃ ആനീലനിഷധായാമൌ മാല്യവദ്ഗന്ധമാദനൌ
വടക്കേ സമുദ്രം കടന്ന് അവൾ അവിടെ എത്തുന്നു, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ; അനിലയും നിഷധയും, മാല്യവാനും ഗന്ധമാദനനും ഇരട്ട പർവതങ്ങൾ ആകുന്നു.
തയോര് മധ്യഗതോ മേരുഃ കര്ണികാകാരസംസ്ഥിതഃ ഭാരതാഃ കേതുമാലാശ് ച ഭദ്രാശ്വാഃ കുരവസ് തഥാ
ഈ രണ്ടിനും നടുവിൽ, കർണികയുടെ രൂപത്തിലുള്ള മെരു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ഭാരതം, കേതുമാലം, ഭദ്രാശ്വം, കുരുക്കൾ — ഇവിടങ്ങളാണ് അവിടെ.
പത്ത്രാണി ലോകശൈലസ്യ മര്യാദാശൈലബാഹ്യതഃ ജഠരോ ദേവകൂടശ് ച മര്യാദാപര്വതാവ് ഉഭൌ
ലോകപർവതത്തിന്റെ ഇലകൾ അതിന്റെ അതിരുപർവതങ്ങൾക്ക് പുറത്താണ്; ജഠരവും ദേവകൂഠവും അതിരുപർവതങ്ങളാണ്.
തൌ ദക്ഷിണോത്തരായാമാവ് ആനീലനിഷധായതൌ ഗന്ധമാദനകൈലാസൌ പൂര്വപശ്ചാത് തു താവ് ഉഭൌ
അനിലയും നിഷധയും തെക്കും വടക്കും ഭാഗങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ഗന്ധമാദനവും കൈലാസും കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
അശീതിയോജനായാമാവ് അര്ണവാന്തര്വ്യവസ്ഥിതൌ നിഷധഃ പാരിയാത്രശ് ച മര്യാദാപര്വതാവ് ഉഭൌ
എൺപത് യോജന ദൈർഘ്യമുള്ള ഈ പർവതങ്ങൾ സമുദ്രത്തിനകത്താണ്; നിഷധയും പരിയാത്രയും അതിരുപർവതങ്ങളാണ്.
തൌ ദക്ഷിണോത്തരായാമാവ് ആനീലനിഷധായതൌ മേരോഃ പശ്ചിമദിഗ്ഭാഗേ യഥാ പൂര്വൌ തഥാ സ്ഥിതൌ
അനിലയും നിഷധയും തെക്കും വടക്കും ഭാഗങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; മെരുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തും അവ കിഴക്കുപോലെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ത്രിശൃങ്ഗോ ജാരുധിശ് ചൈവ ഉത്തരൌ വര്ഷപര്വതൌ പൂര്വപശ്ചായതാവ് ഏതാവ് അര്ണവാന്തര്വ്യവസ്ഥിതൌ
തൃശൃംഗവും ജാരുധിയും വടക്കേ ദേശങ്ങളിലെ പർവതങ്ങളാണ്; ഈ രണ്ടും കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ദിശകളിലായി സമുദ്രത്തിനകത്താണ്.
ഇത്യ് ഏതേ ഹി മയാ പ്രോക്താ മര്യാദാപര്വതാ ദ്വിജാഃ ജഠരാവസ്ഥിതാ മേരോര് യേഷാം ദ്വൌ ദ്വൌ ചതുര്ദിശമ്
ഇങ്ങനെ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, ഞാൻ മെരുവിനെ ചുറ്റുമുള്ള അതിരുപർവതങ്ങൾ, നാലു ദിക്കുകളിലും രണ്ടായി രണ്ടായി, വിവരിച്ചു.
മേരോശ് ചതുര്ദിശം യേ തു പ്രോക്താഃ കേസരപര്വതാഃ ശീതാന്താദ്യാ ദ്വിജാസ് തേഷാമ് അതീവ ഹി മനോഹരാഃ
മെരുവിന്റെ നാലു ദിക്കുകളിലുമുള്ള ശീതാദി എന്ന പേരിലുള്ള കേസരപർവതങ്ങൾ ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, അതീവ മനോഹരമാണ്.
ശൈലാനാമ് അന്തരദ്രോണ്യഃ സിദ്ധചാരണസേവിതാഃ സുരമ്യാണി തഥാ താസു കാനനാനി പുരാണി ച
ഈ പർവതങ്ങളുടെ അകത്തുള്ള താഴ്വരകൾ സിദ്ധന്മാരും ചരണമാരും സന്ദർശിക്കുന്ന അതീവ മനോഹരമായ സ്ഥലങ്ങളാണ്; അവയിൽ പുരാതന കാടുകളും ഉണ്ട്.
ലക്ഷ്മീവിഷ്ണ്വഗ്നിസൂര്യേന്ദ്രദേവാനാം മുനിസത്തമാഃ താസ്വ് ആയതനവര്യാണി ജുഷ്ടാനി നരകിംനരൈഃ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, അവിടങ്ങളിൽ ലക്ഷ്മി, വിഷ്ണു, അഗ്നി, സൂര്യൻ, ഇന്ദ്രൻ, ദേവന്മാർ എന്നിവരുടെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ മനുഷ്യരും കിന്നരന്മാരും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഗന്ധര്വയക്ഷരക്ഷാംസി തഥാ ദൈതേയദാനവാഃ ക്രീഡന്തി താസു രമ്യാസു ശൈലദ്രോണീഷ്വ് അഹര്നിശമ്
ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, ദൈത്യന്മാർ, ദാനവന്മാർ എന്നിവരും ആ മനോഹരമായ പർവതതാഴ്വരകളിൽ പകലും രാത്രിയും കളിക്കുന്നു.
ഭൌമാ ഹ്യ് ഏതേ സ്മൃതാഃ സ്വര്ഗാ ധര്മിണാമ് ആലയാ ദ്വിജാഃ നൈതേഷു പാപകര്താരോ യാന്തി ജന്മശതൈര് അപി
ഇവ ഭൂമിയിലെ സ്വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നപോലെ ധാർമ്മികരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ; പാപം ചെയ്യുന്നവർക്ക് നൂറു ജന്മം കഴിഞ്ഞാലും അവിടെയെത്താൻ കഴിയില്ല.
ഭദ്രാശ്വേ ഭഗവാന് വിഷ്ണുര് ആസ്തേ ഹയശിരാ ദ്വിജാഃ വാരാഹഃ കേതുമാലേ തു ഭാരതേ കൂര്മരൂപധൃക്
ഭദ്രാശ്വത്തിൽ മഹാവിഷ്ണു ഹയശിരസ്സായി വസിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ. കെതുമാലയിൽ അവൻ വരാഹരൂപത്തിൽ ഉണ്ട്. ഭാരതത്തിൽ കൂർമാവതാരമായാണ് പ്രത്യക്ഷമാകുന്നത്.
മത്സ്യരൂപശ് ച ഗോവിന്ദഃ കുരുഷ്വ് ആസ്തേ സനാതനഃ വിശ്വരൂപേണ സര്വത്ര സര്വഃ സര്വേശ്വരോ ഹരിഃ
കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ ഗോവിന്ദൻ മത്സ്യരൂപത്തിൽ ശാശ്വതമായി വസിക്കുന്നു. ഹരിയെന്ന സർവ്വേശ്വരൻ സർവ്വത്രയും വിശ്വരൂപിയായി നിലകൊള്ളുന്നു.
സര്വസ്യാധാരഭൂതോ ഽസൌ ദ്വിജാ ആസ്തേ ഽഖിലാത്മകഃ യാനി കിംപുരുഷാദ്യാനി വര്ഷാണ്യ് അഷ്ടൌ ദ്വിജോത്തമാഃ
സകലത്തിന്റെയും ആധാരമായ അവൻ, ദ്വിജന്മാരേ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. കിംപുരുഷം മുതലായ എട്ട് ദേശങ്ങൾക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
ന തേഷു ശോകോ നായാസോ നോദ്വേഗഃ ക്ഷുദ്ഭയാദികമ് സുസ്ഥാഃ പ്രജാ നിരാതങ്കാഃ സര്വദുഃഖവിവര്ജിതാഃ
അവിടങ്ങളിൽ ദുഃഖമോ ക്ഷീണമോ ഭയമോ വിശപ്പോ ഒന്നുമില്ല. ജനങ്ങൾ ആരോഗ്യവാന്മാരും ആശങ്കയില്ലാത്തവരും എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരുമാണ്.
ദശദ്വാദശവര്ഷാണാം സഹസ്രാണി സ്ഥിരായുഷഃ നൈതേഷു ഭൌമാന്യ് അന്യാനി ക്ഷുത്പിപാസാദി നോ ദ്വിജാഃ
അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് പത്ത് അല്ലെങ്കിൽ പന്ത്രണ്ട് ആയിരം വർഷം ദീർഘമായ ആയുസ്സാണ്. അങ്ങനെയുള്ള ദേശങ്ങളിൽ, ദ്വിജന്മാരേ, ഭൂമിയിലെ വിശപ്പോ ദാഹമോ പോലുള്ള കഷ്ടങ്ങൾ ഇല്ല.
കൃതത്രേതാദികാ നൈവ തേഷു സ്ഥാനേഷു കല്പനാ സര്വേഷ്വ് ഏതേഷു വര്ഷേഷു സപ്ത സപ്ത കുലാചലാഃ നദ്യശ് ച ശതശസ് തേഭ്യഃ പ്രസൂതാ യാ ദ്വിജോത്തമാഃ
അവിടങ്ങളിൽ കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം മുതലായ കാലഘട്ടങ്ങളെന്ന ആശയം ഇല്ല. ഓരോ ദേശത്തും ഏഴെണ്ണം വലിയ മലനിരകളും, അവയിൽ നിന്ന് നൂറുകണക്കിന് നദികളും ഉത്ഭവിക്കുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
ഉത്തരേണ സമുദ്രസ്യ ഹിമാദ്രേശ് ചൈവ ദക്ഷിണേ വര്ഷം തദ് ഭാരതം നാമ ഭാരതീ യത്ര സംതതിഃ
സമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കിലും ഹിമാലയത്തിന്റെ തെക്കിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദേശം ഭാരതം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അവിടെയാണ് ഭാരതവംശം നിലനിൽക്കുന്നത്.
നവയോജനസാഹസ്രോ വിസ്താരശ് ച ദ്വിജോത്തമാഃ കര്മഭൂമിര് ഇയം സ്വര്ഗമ് അപവര്ഗം ച പൃച്ഛതാമ്
ഈ ദേശം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഒൻപതു ആയിരം യോജനങ്ങൾ വീതിയുള്ളതാണ്. ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചാൽ സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നേടാൻ കഴിയും.
മഹേന്ദ്രോ മലയഃ സഹ്യഃ ശുക്തിമാന് ഋക്ഷപര്വതഃ വിന്ധ്യശ് ച പാരിയാത്രശ് ച സപ്താത്ര കുലപര്വതാഃ
മഹേന്ദ്രൻ, മലയം, സഹ്യൻ, ശുക്തിമാൻ, ഋക്ഷപർവതം, വിന്ധ്യൻ, പാരിയാത്രൻ — ഇവയാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായ ഏഴു മലനിരകൾ.
അതഃ സംപ്രാപ്യതേ സ്വര്ഗോ മുക്തിമ് അസ്മാത് പ്രയാതി വൈ തിര്യക്ത്വം നരകം ചാപി യാന്ത്യ് അതഃ പുരുഷാ ദ്വിജാഃ
ഇവിടെ നിന്ന് സ്വർഗ്ഗം, മോക്ഷം എന്നിവ നേടാം. അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടാൽ ജീവികൾക്ക് മൃഗജന്മം അല്ലെങ്കിൽ നരകം വരെ ലഭിക്കാം, ദ്വിജന്മാരേ.
ഇതഃ സ്വര്ഗശ് ച മോക്ഷശ് ച മധ്യം ചാന്തേ ച ഗച്ഛതി ന ഖല്വ് അന്യത്ര മര്ത്യാനാം കര്മ ഭൂമൌ വിധീയതേ
ഇവിടെ നിന്ന് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കോ മോക്ഷത്തിലേക്കോ ഇടനിലത്തേക്കോ പോകാം. മരണശേഷം ചെയ്യുന്ന കര്മ്മങ്ങൾക്കായുള്ള ഭൂമി മറ്റൊന്നുമില്ല.
ഭാരതസ്യാസ്യ വര്ഷസ്യ നവ ഭേദാന് നിശാമയ ഇന്ദ്രദ്വീപഃ കസേതുമാംസ് താമ്രപര്ണോ ഗഭസ്തിമാന്
ഈ ഭാരതദേശത്തിന്റെ ഒൻപതു വിഭജനങ്ങളെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ: ഇന്ദ്രദ്വീപം, കാസേതുമ, താമ്രപർണ്ണി, ഗഭസ്തിമാൻ,
നാഗദ്വീപസ് തഥാ സൌമ്യോ ഗന്ധര്വസ് ത്വ് അഥ വാരുണഃ അയം തു നവമസ് തേഷാം ദ്വീപഃ സാഗരസംവൃതഃ
നാഗദ്വീപം, സൗമ്യ, ഗന്ധർവ, വാരുണൻ — ഇവയും. ഇതിൽ ഒൻപതാമത്തേതാണ് സമുദ്രം ചുറ്റപ്പെട്ട ദ്വീപ്.
യോജനാനാം സഹസ്രം ച ദ്വീപോ ഽയം ദക്ഷിണോത്തരാത് പൂര്വേ കിരാതാസ് തിഷ്ഠന്തി പശ്ചിമേ യവനാഃ സ്ഥിതാഃ
ഈ ദ്വീപ് തെക്കിൽ നിന്ന് വടക്ക് വരെ ആയിരം യോജനങ്ങൾ നീളുന്നു. കിഴക്കോട്ട് കിരാതർ താമസിക്കുന്നു, പടിഞ്ഞാറോട്ട് യവനർ വസിക്കുന്നു.