അസത്ത്വം സത്ത്വമ് ആത്മാനമ് അമൃതം മൃതമ് ആത്മനഃ അമൃത്യും മൃത്യുമ് ആത്മാനമ് അചരം ചരമ് ആത്മനഃ
ആത്മാവ് തന്നെ ഇല്ലാത്തതോ ഉള്ളതോ, അമരമായതോ മരണമുള്ളതോ, മരണരഹിതമായതോ മരണബന്ധമായതോ, ചലനമില്ലാത്തതോ ചലനമുള്ളതോ എന്നിങ്ങനെ കരുതുന്നു.
അക്ഷേത്രം ക്ഷേത്രമ് ആത്മാനമ് അസങ്ഗം സങ്ഗമ് ആത്മനഃ അതത്ത്വം തത്ത്വമ് ആത്മാനമ് അഭവം ഭവമ് ആത്മനഃ
ആത്മാവ് തന്നെ നിലമില്ലാത്തതോ നിലയുള്ളതോ, ബന്ധമില്ലാത്തതോ ബന്ധമുള്ളതോ, യാഥാർത്ഥ്യമല്ലാത്തതോ യാഥാർത്ഥ്യമുള്ളതോ, ഉല്പത്തിയില്ലാത്തതോ ഉല്പത്തിയുള്ളതോ എന്നിങ്ങനെ കരുതുന്നു.
അക്ഷരം ക്ഷരമ് ആത്മാനമ് അബുദ്ധത്വാദ് ധി മന്യതേ ഏവമ് അപ്രതിബുദ്ധത്വാദ് അബുദ്ധജനസേവനാത്
അവൻ തന്നെ നശിക്കാത്തതോ നശിക്കുന്നതോ എന്നിങ്ങനെ, അറിവില്ലായ്മ കൊണ്ടാണ് കരുതുന്നത്; അങ്ങനെ തന്നെ ഉണരാതിരിക്കുകയും, അജ്ഞന്മാരോടൊപ്പം ഇരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സര്ഗകോടിസഹസ്രാണി പതനാന്താനി ഗച്ഛതി ജന്മാന്തരസഹസ്രാണി മരണാന്താനി ഗച്ഛതി
അവൻ ആയിരക്കണക്കിന് സൃഷ്ടിച്ചക്രങ്ങൾ വീണു തീരുന്നതുവരെ കടന്നു പോകുന്നു; ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങൾ മരണത്തിൽ അവസാനിക്കും.
തിര്യഗ്യോനിമനുഷ്യത്വേ ദേവലോകേ തഥൈവ ച ചന്ദ്രമാ ഇവ കോശാനാം പുനസ് തത്ര സഹസ്രശഃ
മൃഗജന്മം, മനുഷ്യജന്മം, ദേവലോകം എന്നിവയിൽ, ചന്ദ്രൻ തൻറെ കലകളിൽ എങ്ങനെ ഇരിക്കുന്നു, അങ്ങനെ തന്നെ അവിടെയും വീണ്ടും വീണ്ടും ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങൾ.
നീയതേ ഽപ്രതിബുദ്ധത്വാദ് ഏവമ് ഏവ കുബുദ്ധിമാന് കലാ പഞ്ചദശീ യോനിസ് തദ് ധാമ ഇതി പഠ്യതേ
ഉണരാതിരിപ്പും തെറ്റായ ബുദ്ധിയും കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ നയിക്കപ്പെടുന്നത്; പതിനഞ്ചാം കലയെ യോനി എന്ന് വിളിക്കുന്നു, അതാണ് ആ വാസസ്ഥലം എന്ന് പറയുന്നു.
നിത്യമ് ഏവ വിജാനീഹി സോമം വൈ ഷോഡശാംശകൈഃ കലയാ ജായതേ ഽജസ്രം പുനഃ പുനര് അബുദ്ധിമാന്
നിത്യമായും മനസ്സിലാക്കണം, സോമം പതിനാറു കലകളാൽ ഉണ്ടാകുന്നു; വീണ്ടും വീണ്ടും, അജ്ഞാനികൾ ജനിക്കുന്നു.
ധീമാംശ് ചായം ന ഭവതി നൃപ ഏവം ഹി ജായതേ ഷോഡശീ തു കലാ സൂക്ഷ്മാ സ സോമ ഉപധാര്യതാമ്
ധീരനായവൻ ഇങ്ങനെ ആകുന്നില്ല, രാജാവേ; അതുകൊണ്ട്, അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായ പതിനാറാം കലയാണ് സോമം എന്ന് ഗ്രഹിക്കണം.
ന തൂപയുജ്യതേ ദേവൈര് ദേവാന് അപി യുനക്തി സഃ മമത്വം ക്ഷപയിത്വാ തു ജായതേ നൃപസത്തമ പ്രകൃതേസ് ത്രിഗുണായാസ് തു സ ഏവ ത്രിഗുണോ ഭവേത്
ദേവന്മാർക്ക് അതു നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാനാവില്ല, എന്നാൽ അതു ദേവന്മാരെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു; മമതയെ നശിപ്പിച്ച ശേഷം, രാജാവേ, അതു ജനിക്കുന്നു. സ്വഭാവത്തിലെ മൂന്നു ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു അതു മൂന്നു വിധമാകുന്നു.
അക്ഷരക്ഷരയോര് ഏഷ ദ്വയോഃ സംബന്ധ ഇഷ്യതേ സ്ത്രീപുംസയോര് വാ സംബന്ധഃ സ വൈ പുരുഷ ഉച്യതേ
ക്ഷരവും അക്ഷരവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു; സ്ത്രീയും പുരുഷനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും അങ്ങനെ തന്നെ — അതാണ് പുരുഷൻ എന്നു പറയുന്നത്.
ഋതേ തു പുരുഷം നേഹ സ്ത്രീ ഗര്ഭാന് ധാരയത്യ് ഉത ഋതേ സ്ത്രിയം ന പുരുഷോ രൂപം നിര്വര്തതേ തഥാ
പുരുഷൻ ഇല്ലാതെ സ്ത്രീക്ക് ഇവിടെ ഗർഭം ധരിക്കാൻ കഴിയില്ല; അതുപോലെ സ്ത്രീ ഇല്ലാതെ പുരുഷനു രൂപം സൃഷ്ടിക്കാനാവില്ല.
അന്യോന്യസ്യാഭിസംബന്ധാദ് അന്യോന്യഗുണസംശ്രയാത് രൂപം നിര്വര്തയേദ് ഏതദ് ഏവം സര്വാസു യോനിഷു
പരസ്പരബന്ധവും പരസ്പരഗുണങ്ങളിൽ ആശ്രയവും കൊണ്ടാണ് രൂപം ഉണ്ടാകുന്നത്; എല്ലാ യോനികളിലും ഇതേ രീതിയിലാണ്.
രത്യര്ഥമ് അതിസംയോഗാദ് അന്യോന്യഗുണസംശ്രയാത് ഋതൌ നിര്വര്തതേ രൂപം തദ് വക്ഷ്യാമി നിദര്ശനമ്
സുഖത്തിനായി ചേർന്നും പരസ്പരഗുണങ്ങളിൽ ആശ്രയിച്ചും, കാലം എത്തിയപ്പോൾ രൂപം ഉണ്ടാകുന്നു; അതിന്റെ ഉദാഹരണം ഞാൻ പറയും.
യേ ഗുണാഃ പുരുഷസ്യേഹ യേ ച മാതുര് ഗുണാസ് തഥാ അസ്ഥി സ്നായു ച മജ്ജാ ച ജാനീമഃ പിതൃതോ ദ്വിജ
പുരുഷന്റെ ഗുണങ്ങൾ, അമ്മയുടെ ഗുണങ്ങൾ, അസ്ഥി, സ്നायु, മജ്ജ — ഇവയെല്ലാം അച്ഛനിൽ നിന്നാണെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു, ദ്വിജൻ.
ത്വങ്മാംസശോണിതം ചേതി മാതൃജാന്യ് അനുശുശ്രുമ ഏവമ് ഏതദ് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ വേദശാസ്ത്രേഷു പഠ്യതേ
ത്വക്ക്, മാംസം, രക്തം — ഇവ അമ്മയിൽ നിന്നാണെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; അതാണ് സത്യം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ, വേദശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പഠിപ്പിക്കുന്നത്.
പ്രമാണം യച് ച വേദോക്തം ശാസ്ത്രോക്തം യച് ച പഠ്യതേ വേദശാസ്ത്രപ്രമാണം ച പ്രമാണം തത് സനാതനമ്
വേദത്തിൽ പറയുന്നതും ശാസ്ത്രത്തിൽ പഠിപ്പിക്കുന്നതും എല്ലാം പ്രമാണമാണ്; വേദശാസ്ത്രങ്ങളുടെ പ്രമാണം ശാശ്വതമാണ്.
ഏവമ് ഏവാഭിസംബന്ധൌ നിത്യം പ്രകൃതിപൂരുഷൌ യച് ചാപി ഭഗവംസ് തസ്മാന് മോക്ഷധര്മോ ന വിദ്യതേ
ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് പ്രകൃതിയും പുരുഷനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എപ്പോഴും; അതിനാൽ മോക്ഷധർമ്മം ഇല്ല, ഭഗവൻ.
അഥവാനന്തരകൃതം കിംചിദ് ഏവ നിദര്ശനമ് തന് മമാചക്ഷ്വ തത്ത്വേന പ്രത്യക്ഷോ ഹ്യ് അസി സര്വദാ
അല്ലെങ്കിൽ, ഉള്ളിൽ നിന്നു മറ്റേതെങ്കിലും ഉദാഹരണം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതു സത്യമായി എനിക്ക് പറയണം, കാരണം നീ എല്ലാം നേരിട്ട് കാണുന്നവനാണ്.
മോക്ഷകാമാ വയം ചാപി കാങ്ക്ഷാമോ യദ് അനാമയമ് അജേയമ് അജരം നിത്യമ് അതീന്ദ്രിയമ് അനീശ്വരമ്
മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഞങ്ങൾ രോഗമില്ലാത്തതും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തതും വൃദ്ധിപിടിക്കാത്തതും ശാശ്വതവുമായതും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അതീതമായതും യജമാനനില്ലാത്തതുമായതും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യദ് ഏതദ് ഉക്തം ഭവതാ വേദശാസ്ത്രനിദര്ശനമ് ഏവമ് ഏതദ് യഥാ വക്ഷ്യേ തത്ത്വഗ്രാഹീ യഥാ ഭവാന്
നീ വേദശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്നു ഉദാഹരണമായി പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്; ഞാൻ വിശദീകരിക്കും, നീയാണ് സത്യം ഗ്രഹിച്ചവൻ.
ധാര്യതേ ഹി ത്വയാ ഗ്രന്ഥ ഉഭയോര് വേദശാസ്ത്രയോഃ ന ച ഗ്രന്ഥസ്യ തത്ത്വജ്ഞോ യഥാതത്ത്വം നരേശ്വര
വേദവും ശാസ്ത്രവും ഇരുന്നതിലും നീ ഗ്രന്ഥം കൈവശം വയ്ക്കുന്നു; പക്ഷേ, ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ സത്യം അറിയുന്നവൻ രാജാവിനുപോലെയല്ല.
യോ ഹി വേദേ ച ശാസ്ത്രേ ച ഗ്രന്ഥധാരണതത്പരഃ ന ച ഗ്രന്ഥാര്ഥതത്ത്വജ്ഞസ് തസ്യ തദ്ധാരണം വൃഥാ
വേദത്തിലും ശാസ്ത്രത്തിലും ഗ്രന്ഥം മനസ്സിൽ വയ്ക്കുന്നവൻ, എന്നാൽ അതിന്റെ അർത്ഥം അറിയാത്തവനാണെങ്കിൽ, അവന്റെ പഠനം വെറുതെ.
ഭാരം സ വഹതേ തസ്യ ഗ്രന്ഥസ്യാര്ഥം ന വേത്തി യഃ യസ് തു ഗ്രന്ഥാര്ഥതത്ത്വജ്ഞോ നാസ്യ ഗ്രന്ഥാഗമോ വൃഥാ
ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ അർത്ഥം അറിയാതെ ഭാരം ചുമക്കുകയാണ് അവൻ; എന്നാൽ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ സത്യം അറിയുന്നവന്റെ പഠനം വെറുതെയല്ല.
ഗ്രന്ഥസ്യാര്ഥം സ പൃഷ്ടസ് തു മാദൃശോ വക്തുമ് അര്ഹതി യഥാതത്ത്വാഭിഗമനാദ് അര്ഥം തസ്യ സ വിന്ദതി
ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ അർത്ഥം ചോദിച്ചാൽ, എന്റെപോലുള്ളവൻ പറയണം; സത്യം അറിയാൻ ശ്രമിച്ചാൽ അതിന്റെ അർത്ഥം കണ്ടെത്താം.
ന യഃ സമുത്സുകഃ കശ്ചിദ് ഗ്രന്ഥാര്ഥം സ്ഥൂലബുദ്ധിമാന് സ കഥം മന്ദവിജ്ഞാനോ ഗ്രന്ഥം വക്ഷ്യതി നിര്ണയാത്
ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ അർത്ഥം അറിയാൻ അത്യന്തം ആഗ്രഹമുള്ളവനും, പക്ഷേ ഭാവനയില്ലാത്തവനും, എങ്ങനെ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ സത്യസാരമായ അർത്ഥം വ്യക്തമാക്കാൻ കഴിയും?
അജ്ഞാത്വാ ഗ്രന്ഥതത്ത്വാനി വാദം യഃ കുരുതേ നരഃ ലോഭാദ് വാപ്യ് അഥവാ ദമ്ഭാത് സ പാപീ നരകം വ്രജേത്
ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സത്യം അറിയാതെ, സ്വാർത്ഥത്താലോ കപടത്വത്താലോ വാദത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവൻ പാപി ആകുന്നു; അത്തരം ഒരാൾ നരകത്തിൽ പോകും.
നിര്ണയം ചാപി ച്ഛിദ്രാത്മാ ന തദ് വക്ഷ്യതി തത്ത്വതഃ സോ ഽപീഹാസ്യാര്ഥതത്ത്വജ്ഞോ യസ്മാന് നൈവാത്മവാന് അപി
തെറ്റായ നിര്ണയം ഉള്ളവൻ സത്യം പറയാൻ കഴിയില്ല; കാരണം, യഥാർത്ഥ അർത്ഥം അറിയാത്തവൻ ആത്മസമാധാനമുള്ളവനല്ല.
തസ്മാത് ത്വം ശൃണു രാജേന്ദ്ര യഥൈതദ് അനുദൃശ്യതേ യഥാ തത്ത്വേന സാംഖ്യേഷു യോഗേഷു ച മഹാത്മസു
അതുകൊണ്ട്, രാജാധിരാജാ, ഇവിടെ എങ്ങനെ കാണപ്പെടുന്നു, മഹാത്മാക്കളിൽ സംഖ്യയിലും യോഗത്തിലും എങ്ങനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് നീ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കുക.
യദ് ഏവ യോഗാഃ പശ്യന്തി സാംഖ്യം തദ് അനുഗമ്യതേ ഏകം സാംഖ്യം ച യോഗം ച യഃ പശ്യതി സ ബുദ്ധിമാന്
യോഗികൾ കാണുന്നതെല്ലാം സംഖ്യയും പിന്തുടരുന്നു; സംഖ്യയും യോഗവും ഒന്നാണെന്ന് കാണുന്നവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ബുദ്ധിമാനാണ്.
ത്വങ് മാംസം രുധിരം മേദഃ പിത്തം മജ്ജാസ്ഥി സ്നായു ച ഏതദ് ഐന്ദ്രിയകം താത യദ് ഭവാന് ഇത്ഥമ് ആത്ഥ മാമ്
ത്വക്ക്, മാംസം, രക്തം, മേദസ്, പിത്തം, മജ്ജ, അസ്ഥി, സ്നായു — ഈ ശരീരഘടകങ്ങൾ നീ എനിക്ക് വിശദീകരിച്ചവയാണ്, പ്രിയനായവനേ.