മേരോശ് ചതുര്ദിശം തത്ര നവസാഹസ്രവിസ്തൃതമ് ഇലാവൃതം മഹാഭാഗാശ് ചത്വാരശ് ചാത്ര പര്വതാഃ
മേരു പർവതത്തിന്റെ നാലു ദിക്കിലും, ഒറ്റയിരുപതിനായിരം യോജന വീതിയുള്ള ഇലാവൃതം എന്ന മഹത്തായ പ്രദേശം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അവിടെ നാലു വലിയ പർവതങ്ങളും ഉണ്ട്.
വിഷ്കമ്ഭാ വിതതാ മേരോര് യോജനായുതവിസ്തൃതാഃ പൂര്വേണ മന്ദരോ നാമ ദക്ഷിണേ ഗന്ധമാദനഃ
മേരുവിന്റെ ഈ വലിയ പർവതങ്ങൾ ഓരോന്നും പത്ത് ആയിരം യോജന വീതിയിലാണ്. കിഴക്കോട്ട് മന്ദരപർവതം, തെക്കോട്ട് ഗന്ധമാദനപർവതം എന്നിങ്ങനെയാണ് അവയുടെ പേര്.
വിപുലഃ പശ്ചിമേ പാര്ശ്വേ സുപാര്ശ്വശ് ചോത്തരേ സ്ഥിതഃ കദമ്ബസ് തേഷു ജമ്ബൂശ് ച പിപ്പലോ വട ഏവ ച
പടിഞ്ഞാറ് വിപുലപർവതവും, വടക്കോട്ട് സുപാർശ്വപർവതവും നിലകൊള്ളുന്നു. അവിടങ്ങളിൽ കടമ്പ, ജാമ്പു, അരിപ്പ, ആൽമരം എന്നിവ വളരുന്നു.
ഏകാദശശതായാമാഃ പാദപാ ഗിരികേതവഃ ജമ്ബൂദ്വീപസ്യ സാ ജമ്ബൂര് നാമഹേതുര് ദ്വിജോത്തമാഃ
അവിടെയുള്ള മരങ്ങൾ പതിനൊന്ന് നൂറ് യോജന ഉയരമുള്ളവയാണ്, പർവതങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാരുപോലെയാണ് അവ. അവയിൽ ജാമ്പു എന്ന വൃക്ഷം ജാമ്പുദ്വീപിന് പേര് നൽകുന്നു, മഹാന്മാരേ.
മഹാഗജപ്രമാണാനി ജമ്ബ്വാസ് തസ്യാഃ ഫലാനി വൈ പതന്തി ഭൂഭൃതഃ പൃഷ്ഠേ ശീര്യമാണാനി സര്വതഃ
ആ ജാമ്പുവൃക്ഷത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ വലിയ ആനകളുടെ വലിപ്പം ഉള്ളവയാണ്. അവ പർവതശൃംഗങ്ങളിൽ വീണു ചിതറുമ്പോൾ എല്ലായിടത്തും പടരുന്നു.
രസേന തേഷാം വിഖ്യാതാ തത്ര ജമ്ബൂനദീതി വൈ സരിത് പ്രവര്തതേ സാ ച പീയതേ തന്നിവാസിഭിഃ
അവയുടെ രസത്തിൽ നിന്നാണ് അവിടുത്തെ പ്രശസ്തമായ ജാമ്പുനദി ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ആ നദിയുടെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നു.
ന ഖേദോ ന ച ദൌര്ഗന്ധ്യം ന ജരാ നേന്ദ്രിയക്ഷയഃ തത്പാനസ്വസ്ഥമനസാം ജനാനാം തത്ര ജായതേ
ആ ജലം കുടിക്കുന്നവർക്ക് ക്ഷീണം ഉണ്ടാകുന്നില്ല, ദുർഗന്ധം ഇല്ല, വൃദ്ധ likewise, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ക്ഷയിക്കുന്നതുമില്ല. അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് ഇങ്ങനെ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
തീരമൃത് തദ്രസം പ്രാപ്യ സുഖവായുവിശോഷിതാ ജാമ്ബൂനദാഖ്യം ഭവതി സുവര്ണം സിദ്ധഭൂഷണമ്
ആ നദിയുടെ രസം തീരത്ത് എത്തി, മൃദുവായ കാറ്റിൽ ഉണക്കുമ്പോൾ, അതു ജാമ്പുനദ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പൊന്നായി മാറുന്നു, അതു സിദ്ധന്മാർ അലങ്കാരത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഭദ്രാശ്വം പൂര്വതോ മേരോഃ കേതുമാലം ച പശ്ചിമേ വര്ഷേ ദ്വേ തു മുനിശ്രേഷ്ഠാസ് തയോര് മധ്യേ ത്വ് ഇലാവൃതമ്
മേരുവിന്റെ കിഴക്കോട്ട് ഭദ്രാശ്വം, പടിഞ്ഞാറോട്ട് കേതുമാലം എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പ്രദേശങ്ങളുണ്ട്, മഹർഷികളേ. അവയുടെ നടുവിലാണ് ഇലാവൃതം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
വനം ചൈത്രരഥം പൂര്വേ ദക്ഷിണേ ഗന്ധമാദനമ് വൈഭ്രാജം പശ്ചിമേ തദ്വദ് ഉത്തരേ നന്ദനം സ്മൃതമ്
കിഴക്കോട്ട് ചൈത്രരഥവനം, തെക്കോട്ട് ഗന്ധമാദനം, പടിഞ്ഞാറോട്ട് വൈഭ്രാജവനം, വടക്കോട്ട് പ്രശസ്തമായ നന്ദനവനം എന്നിങ്ങനെയാണ് അവിടുത്തെ കാടുകൾ.
അരുണോദം മഹാഭദ്രമ് അസിതോദം സമാനസമ് സരാംസ്യ് ഏതാനി ചത്വാരി ദേവഭോഗ്യാനി സര്വദാ
അരുണോദം, മഹാഭദ്രം, അസിതോദം, സമാനസം എന്നിങ്ങനെ നാലു തടാകങ്ങൾ അവിടുണ്ട്. ദേവന്മാർ എപ്പോഴും അവയിൽ ആസ്വദിക്കുന്നു.
ശാന്തവാംശ് ചക്രകുഞ്ജശ് ച കുരരീ മാല്യവാംസ് തഥാ വൈകങ്കപ്രമുഖാ മേരോഃ പൂര്വതഃ കേസരാചലാഃ
ശാന്തവാൻ, ചക്രകുഞ്ചം, കുറരി, മാല്യവാൻ, ഇവയും വൈകങ്കം എന്നിവയും ചേർന്ന് മേരുവിന്റെ കിഴക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കെസരാചലങ്ങൾ ആണ്.
ത്രികൂടഃ ശിശിരശ് ചൈവ പതംഗോ രുചകസ് തഥാ നിഷധാദയോ ദക്ഷിണതസ് തസ്യ കേസരപര്വതാഃ
ത്രികൂഠം, ശിശിരം, പതംഗം, രുചകം, നിഷധം മുതലായവയും മേരുവിന്റെ തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കെസരപർവതങ്ങൾ ആണ്.
ശിഖിവാസഃ സവൈദൂര്യഃ കപിലോ ഗന്ധമാദനഃ ജാനുധിപ്രമുഖാസ് തദ്വത് പശ്ചിമേ കേസരാചലാഃ
ശിഖിവാസം, സവൈദൂര്യം, കപിലം, ഗന്ധമാദനം, ജനുധി എന്നിവയും ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കെസരാചലങ്ങൾ ആണ്.
മേരോര് അനന്തരാസ് തേ ച ജഠരാദിഷ്വ് അവസ്ഥിതാഃ ശങ്ഖകൂടോ ഽഥ ഋഷഭോ ഹംസോ നാഗസ് തഥാപരാഃ
മേരുവിന് സമീപം, ജഠരാദി പ്രദേശങ്ങളിൽ, ശംഖകൂഠം, ഋഷഭം, ഹംസം, നാഗം തുടങ്ങിയ മറ്റു പർവതങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു.
കാലഞ്ജരാദ്യാശ് ച തഥാ ഉത്തരേ കേസരാചലാഃ ചതുര്ദശ സഹസ്രാണി യോജനാനാം മഹാപുരീ
വടക്കോട്ട് കാലഞ്ജരപർവതം മുതലായ കെസരാചലങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവിടു പതിനാലായിരം യോജന വ്യാപമുള്ള മഹാനഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
മേരോര് ഉപരി വിപ്രേന്ദ്രാ ബ്രഹ്മണഃ കഥിതാ ദിവി തസ്യാം സമന്തതശ് ചാഷ്ടൌ ദിശാസു വിദിശാസു ച
മേരുവിന്റെ മുകളിലായി, ബ്രഹ്മാവിന്റെ നഗരം സ്വർഗത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു എന്ന് മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, അതു എട്ട് ദിശകളിലും ഇടക്കിടയിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇന്ദ്രാദിലോകപാലാനാം പ്രഖ്യാതാഃ പ്രവരാഃ പുരഃ വിഷ്ണുപാദവിനിഷ്ക്രാന്താ പ്ലാവയന്തീന്ദുമണ്ഡലമ്
ഇന്ദ്രനും മറ്റും ലോകപാലന്മാരുടെ പ്രശസ്തമായ നഗരങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ട്. അവ വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്നു, ചന്ദ്രമണ്ഡലത്തെ നിറയ്ക്കുന്നു.
സമന്താദ് ബ്രഹ്മണഃ പുര്യാം ഗങ്ഗാ പതതി വൈ ദിവി സാ തത്ര പതിതാ ദിക്ഷു ചതുര്ധാ പ്രത്യപദ്യത
ബ്രഹ്മയുടെ നഗരത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഗംഗാ താഴെ വീണു; അവിടെ വീണതിനു ശേഷം, അവൾ നാലു ദിക്കുകളിലായി വിഭജിച്ചു.
സീതാ ചാലകനന്ദാ ച ചക്ഷുര് ബധ്രാ ച വൈ ക്രമാത് പൂര്വേണ സീതാ ശൈലാച് ച ശൈലം യാന്ത്യ് അന്തരിക്ഷഗാ
സീത, ആലകനന്ദ, ചക്ഷു, ഭദ്ര — ഇവയാണ് അവളുടെ പേരുകൾ. ആദ്യം സീത ആകാശത്തിലൂടെ ഒരു പർവതത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു പർവതത്തിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
തതശ് ച പൂര്വവര്ഷേണ ഭദ്രാശ്വേനൈതി സാര്ണവമ് തഥൈവാലകനന്ദാ ച ദക്ഷിണേനൈത്യ ഭാരതമ്
അതിനുശേഷം, കിഴക്കേ ദിക്കിലൂടെ ഭദ്ര സാർണവം എന്ന സമുദ്രത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അതുപോലെ, ആലകനന്ദ ദക്ഷിണ വഴി ഭാരതഭൂമിയിലേക്ക് എത്തുന്നു.
പ്രയാതി സാഗരം ഭൂത്വാ സപ്തഭേദാ ദ്വിജോത്തമാഃ ചക്ഷുശ് ച പശ്ചിമഗിരീന് അതീത്യ സകലാംസ് തതഃ
അവൾ ഏഴായി വിഭജിച്ച് സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ; ചക്ഷു പടിഞ്ഞാറൻ പർവതങ്ങൾ കടന്ന് അവിടത്തെ എല്ലാം എത്തുന്നു.
പശ്ചിമം കേതുമാലാഖ്യം വര്ഷമ് അന്വേതി സാര്ണവമ് ഭദ്രാ തഥോത്തരഗിരീന് ഉത്തരാംശ് ച തഥാ കുരൂന്
അവൾ പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിലുള്ള കേതുമാല എന്ന ദേശം പിന്തുടർന്ന് പടിഞ്ഞാറൻ സമുദ്രം എത്തുന്നു; ഭദ്ര പിന്നെ വടക്കേ പർവതങ്ങൾക്കും വടക്കൻ കുരുക്കൾക്കും അകത്ത് കടക്കുന്നു.
അതീത്യോത്തരമ് അമ്ഭോധിം സമഭ്യേതി ദ്വിജോത്തമാഃ ആനീലനിഷധായാമൌ മാല്യവദ്ഗന്ധമാദനൌ
വടക്കേ സമുദ്രം കടന്ന് അവൾ അവിടെ എത്തുന്നു, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ; അനിലയും നിഷധയും, മാല്യവാനും ഗന്ധമാദനനും ഇരട്ട പർവതങ്ങൾ ആകുന്നു.
തയോര് മധ്യഗതോ മേരുഃ കര്ണികാകാരസംസ്ഥിതഃ ഭാരതാഃ കേതുമാലാശ് ച ഭദ്രാശ്വാഃ കുരവസ് തഥാ
ഈ രണ്ടിനും നടുവിൽ, കർണികയുടെ രൂപത്തിലുള്ള മെരു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ഭാരതം, കേതുമാലം, ഭദ്രാശ്വം, കുരുക്കൾ — ഇവിടങ്ങളാണ് അവിടെ.
പത്ത്രാണി ലോകശൈലസ്യ മര്യാദാശൈലബാഹ്യതഃ ജഠരോ ദേവകൂടശ് ച മര്യാദാപര്വതാവ് ഉഭൌ
ലോകപർവതത്തിന്റെ ഇലകൾ അതിന്റെ അതിരുപർവതങ്ങൾക്ക് പുറത്താണ്; ജഠരവും ദേവകൂഠവും അതിരുപർവതങ്ങളാണ്.
തൌ ദക്ഷിണോത്തരായാമാവ് ആനീലനിഷധായതൌ ഗന്ധമാദനകൈലാസൌ പൂര്വപശ്ചാത് തു താവ് ഉഭൌ
അനിലയും നിഷധയും തെക്കും വടക്കും ഭാഗങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ഗന്ധമാദനവും കൈലാസും കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
അശീതിയോജനായാമാവ് അര്ണവാന്തര്വ്യവസ്ഥിതൌ നിഷധഃ പാരിയാത്രശ് ച മര്യാദാപര്വതാവ് ഉഭൌ
എൺപത് യോജന ദൈർഘ്യമുള്ള ഈ പർവതങ്ങൾ സമുദ്രത്തിനകത്താണ്; നിഷധയും പരിയാത്രയും അതിരുപർവതങ്ങളാണ്.
തൌ ദക്ഷിണോത്തരായാമാവ് ആനീലനിഷധായതൌ മേരോഃ പശ്ചിമദിഗ്ഭാഗേ യഥാ പൂര്വൌ തഥാ സ്ഥിതൌ
അനിലയും നിഷധയും തെക്കും വടക്കും ഭാഗങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; മെരുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തും അവ കിഴക്കുപോലെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ത്രിശൃങ്ഗോ ജാരുധിശ് ചൈവ ഉത്തരൌ വര്ഷപര്വതൌ പൂര്വപശ്ചായതാവ് ഏതാവ് അര്ണവാന്തര്വ്യവസ്ഥിതൌ
തൃശൃംഗവും ജാരുധിയും വടക്കേ ദേശങ്ങളിലെ പർവതങ്ങളാണ്; ഈ രണ്ടും കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ദിശകളിലായി സമുദ്രത്തിനകത്താണ്.