കഥാ ച യാ വിപ്രവരാഃ പ്രസക്താ ദൈവേ മഹാവീര്യമതൌ ശുഭേയമ് യോഗാന് സ സര്വാന് അനുഭൂയ മര്ത്യാ നാരായണം തം ദ്രുതമ് ആപ്നുവന്തി
ദൈവികമായ മഹാവീര്യവും ജ്ഞാനവും നിറഞ്ഞ ഈ കഥ, മഹർഷികളിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണേ, ശുഭകരമാണ്. എല്ലാ യോഗങ്ങളുടെയും അനുഭവം നേടിയ ശേഷം, മനുഷ്യർ അതിവേഗം നാരായണനെ പ്രാപിക്കുന്നു.
സമ്യക് ക്രിയേയം വിപ്രേന്ദ്ര വര്ണിതാ ശിഷ്ടസംമതാ യോഗമാര്ഗോ യഥാന്യായം ശിഷ്യായേഹ ഹിതൈഷിണാ
ബ്രാഹ്മണന്മാരിലെ മുഖ്യനായവനേ, ഈ ആചരണം ശരിയായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. നല്ലവരുടെ അംഗീകാരം ലഭിച്ച ഈ യോഗമാർഗ്ഗം, ശിഷ്യന്റെ ഹിതത്തിനായി യുക്തിയായ രീതിയിൽ ഇവിടെ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സാംഖ്യേ ത്വ് ഇദാനീം ധര്മസ്യ വിധിം പ്രബ്രൂഹി തത്ത്വതഃ ത്രിഷു ലോകേഷു യജ് ജ്ഞാനം സര്വം തദ് വിദിതം ഹി തേ
ഇപ്പോൾ സംഖ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ധർമ്മത്തിന്റെ നിയമം യഥാർത്ഥത്തിൽ പറയൂ. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും എല്ലാ ജ്ഞാനവും നിനക്കറിയാം.
ശൃണുധ്വം മുനയഃ സര്വമ് ആഖ്യാനം വിദിതാത്മനാമ് വിഹിതം യതിഭിര് വൃദ്ധൈഃ കപിലാദിഭിര് ഈശ്വരൈഃ
മഹർഷികളേ, ആത്മാവിനെ spഹ്യമായവരുടെ മുഴുവൻ കഥയും കേൾക്കൂ. കപിലനും മറ്റു മുതിർന്ന യതികളും ഈശ്വരന്മാരും സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
യസ്മിന് സുവിഭ്രമാഃ കേചിദ് ദൃശ്യന്തേ മുനിസത്തമാഃ ഗുണാശ് ച യസ്മിന് ബഹവോ ദോഷഹാനിശ് ച കേവലാ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ചിലർ വളരെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ ആകുന്നതും, അതിൽ അനേകം ഗുണങ്ങളും, ദോഷങ്ങളും മാത്രം കാണപ്പെടുന്നതുമാണ്.
ജ്ഞാനേന പരിസംഖ്യായ സദോഷാന് വിഷയാന് ദ്വിജാഃ മാനുഷാന് ദുര്ജയാന് കൃത്സ്നാന് പൈശാചാന് വിഷയാംസ് തഥാ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ എല്ലാ ദോഷമുള്ള വിഷയങ്ങളും, മനുഷ്യർക്കു ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവയും, പിശാച് സ്വഭാവമുള്ള വിഷയങ്ങളും എണ്ണിക്കാണണം.
വിഷയാന് ഔരഗാഞ് ജ്ഞാത്വാ ഗന്ധര്വവിഷയാംസ് തഥാ പിതൄണാം വിഷയാഞ് ജ്ഞാത്വാ തിര്യക്ത്വം ചരതാം ദ്വിജാഃ
പാമ്പുകളുടെ വിഷയങ്ങളും, അതുപോലെ ഗന്ധർവ്വരുടെ വിഷയങ്ങളും, പിതൃകളുടെ വിഷയങ്ങളും, ജീവികൾ അനുഭവിക്കുന്ന അവസ്ഥയും അറിയണം, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
സുപര്ണവിഷയാഞ് ജ്ഞാത്വാ മരുതാം വിഷയാംസ് തഥാ മഹര്ഷിവിഷയാംശ് ചൈവ രാജര്ഷിവിഷയാംസ് തഥാ
സുപർണ്ണരുടെ വിഷയങ്ങളും, മരുതുകളുടെ വിഷയങ്ങളും, മഹർഷിമാരുടെയും രാജർഷിമാരുടെയും വിഷയങ്ങളും അറിയണം.
ആസുരാന് വിഷയാഞ് ജ്ഞാത്വാ വൈശ്വദേവാംസ് തഥൈവ ച ദേവര്ഷിവിഷയാഞ് ജ്ഞാത്വാ യോഗാനാമ് അപി വൈ പരാന്
അസുരരുടെ വിഷയങ്ങളും, വൈശ്വദേവരുടെ വിഷയങ്ങളും, ദേവർഷിമാരുടെ വിഷയങ്ങളും, അതുപോലെ ഉത്തമമായ യോഗങ്ങളും അറിയണം.
വിഷയാംശ് ച പ്രമാണസ്യ ബ്രഹ്മണോ വിഷയാംസ് തഥാ ആയുഷശ് ച പരം കാലം ലോകൈര് വിജ്ഞായ തത്ത്വതഃ
അളവിന്റെ വിഷയങ്ങളും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വിഷയങ്ങളും, ആയുസ്സിന്റെ പരമാവധി കാലവും ലോകങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നതുപോലെ മനസ്സിലാക്കണം.
സുഖസ്യ ച പരം കാലം വിജ്ഞായ മുനിസത്തമാഃ പ്രാപ്തകാലേ ച യദ് ദുഃഖം പതതാം വിഷയൈഷിണാമ്
മഹർഷികളേ, സുഖത്തിന്റെ പരമാവധി കാലവും, സമയമായപ്പോൾ വിഷയം അന്വേഷിക്കുന്നവർക്കു സംഭവിക്കുന്ന ദുഃഖവും മനസ്സിലാക്കണം.
തിര്യക്ത്വേ പതതാം വിപ്രാസ് തഥൈവ നരകേഷു യത് സ്വര്ഗസ്യ ച ഗുണാഞ് ജ്ഞാത്വാ ദോഷാന് സര്വാംശ് ച ഭോ ദ്വിജാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ജീവികളുടെ നിലയിലേക്കുള്ള വീഴ്ചയും, നരകത്തിലേക്കുള്ള വീഴ്ചയും, സ്വർഗത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളും അവിടെയുള്ള എല്ലാ ദോഷങ്ങളും മനസ്സിലാക്കണം.
വേദവാദേ ച യേ ദോഷാ ഗുണാ യേ ചാപി വൈദികാഃ ജ്ഞാനയോഗേ ച യേ ദോഷാ ജ്ഞാനയോഗേ ച യേ ഗുണാഃ
വേദവാദത്തിലെ ദോഷങ്ങളും, വേദത്തിൽ ഉള്ള ഗുണങ്ങളും, ജ്ഞാനയോഗത്തിലെ ദോഷങ്ങളും, ജ്ഞാനയോഗത്തിലെ ഗുണങ്ങളും മനസ്സിലാക്കണം.
സാംഖ്യജ്ഞാനേ ച യേ ദോഷാംസ് തഥൈവ ച ഗുണാ ദ്വിജാഃ സത്ത്വം ദശഗുണം ജ്ഞാത്വാ രജോ നവഗുണം തഥാ
സംഖ്യജ്ഞാനത്തിലെ ദോഷങ്ങളും, അതുപോലെ ഗുണങ്ങളും, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സത്ത്വത്തിന്റെ പത്തു ഗുണങ്ങളും, രജസ്സിന്റെ ഒൻപത് ഗുണങ്ങളും അറിയണം.
തമശ് ചാഷ്ടഗുണം ജ്ഞാത്വാ ബുദ്ധിം സപ്തഗുണാം തഥാ ഷഡ്ഗുണം ച നഭോ ജ്ഞാത്വാ തമശ് ച ത്രിഗുണം മഹത്
തമസ്സിന്റെ എട്ട് ഗുണങ്ങളും, ബുദ്ധിയുടെ ഏഴ് ഗുണങ്ങളും, ആകാശത്തിന്റെ ആറു ഗുണങ്ങളും, മഹത്തായ തമസ്സിന്റെ മൂന്നു ഗുണങ്ങളും അറിയണം.
ദ്വിഗുണം ച രജോ ജ്ഞാത്വാ സത്ത്വം ചൈകഗുണം പുനഃ മാര്ഗം വിജ്ഞായ തത്ത്വേന പ്രലയപ്രേക്ഷണേന തു
രജസ്സിന്റെ രണ്ട് ഗുണങ്ങളും, സത്ത്വത്തിന്റെ ഒരു ഗുണവും വീണ്ടും അറിയണം. സത്യസന്ധമായ രീതിയിൽ മാർഗ്ഗം മനസ്സിലാക്കി, പ്രളയത്തെ കണക്കിലെടുത്ത് ആലോചിക്കണം.
ജ്ഞാനവിജ്ഞാനസംപന്നാഃ കാരണൈര് ഭാവിതാത്മഭിഃ പ്രാപ്നുവന്തി ശുഭം മോക്ഷം സൂക്ഷ്മാ ഇവ നഭഃ പരമ്
ജ്ഞാനവും വിവേകവും നിറഞ്ഞവരും, കാരണംമൂലം മനസ്സു വളർന്നവരും, ആകാശംപോലെ സൂക്ഷ്മമായ ഉത്തമ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു.
രൂപേണ ദൃഷ്ടിം സംയുക്താം ഘ്രാണം ഗന്ധഗുണേന ച ശബ്ദഗ്രാഹ്യം തഥാ ശ്രോത്രം ജിഹ്വാം രസഗുണേന ച
രൂപം കാണുന്ന കാഴ്ച, ഗന്ധം അറിയുന്ന മൂക്ക്, ശബ്ദം ഗ്രഹിക്കുന്ന ചെവി, രുചി അനുഭവിക്കുന്ന നാവ് — ഇവ ഓരോന്നും അതത് ഗുണങ്ങളുമായി ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
ത്വചം സ്പര്ശം തഥാ ശക്യം വായും ചൈവ തദാശ്രിതമ് മോഹം തമസി സംയുക്തം ലോഭം മോഹേഷു സംശ്രിതമ്
ത്വചയും സ്പർശവും, അവയെ ആശ്രയിക്കുന്ന വായുവും, അന്ധകാരത്തോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുന്ന മായയും, മായയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ലോഭവും മനസ്സിലാക്കണം.
വിഷ്ണും ക്രാന്തേ ബലേ ശക്രം കോഷ്ഠേ സക്തം തഥാനലമ് അപ്സു ദേവീം സമായുക്താമ് ആപസ് തേജസി സംശ്രിതാഃ
ശക്തിയിൽ വിഷ്ണു വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, ശരീരത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, അഗ്നി അകത്താണ്, ജലങ്ങളിൽ ദേവി ഏകീകരിച്ചിരിക്കുന്നു, ജലങ്ങൾ ശക്തിയിൽ അധിഷ്ഠിതമാണ്.
തേജോ വായൌ തു സംയുക്തം വായും നഭസി ചാശ്രിതമ് നഭോ മഹതി സംയുക്തം തമോ മഹസി സംസ്ഥിതമ്
ശക്തി വായുവിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു, വായു ആകാശത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമാണ്, ആകാശം മഹത്തുമായി ഏകീകരിച്ചിരിക്കുന്നു, അന്ധകാരം മഹത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
രജഃ സത്ത്വം തഥാ സക്തം സത്ത്വം സക്തം തഥാത്മനി സക്തമ് ആത്മാനമ് ഈശേ ച ദേവേ നാരായണേ തഥാ
രാജസികം സത്ത്വഗുണത്തിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു, സത്ത്വം ആത്മാവിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു, ആത്മാവ് ദൈവമായ നാരായണനിൽ ഏകീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദേവം മോക്ഷേ ച സംയുക്തം തതോ മോക്ഷം ച ന ക്വചിത് ജ്ഞാത്വാ സത്ത്വഗുണം ദേഹം വൃതം ഷോഡശഭിര് ഗുണൈഃ
ദൈവം മോക്ഷത്തിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു, അതിനാൽ മോക്ഷം മറ്റൊരിടത്തുമില്ല; സത്ത്വഗുണം മനസ്സിലാക്കി, ശരീരം പതിനാറ് ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സ്വഭാവം ഭാവനാം ചൈവ ജ്ഞാത്വാ ദേഹസമാശ്രിതാമ് മധ്യസ്ഥമ് ഇവ ചാത്മാനം പാപം യസ്മിന് ന വിദ്യതേ
സ്വഭാവവും ഭാവനയും ശരീരത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, പാപം ഇല്ലാത്ത ആത്മാവിനെ നടുവിൽപോലെ കാണുന്നു.
ദ്വിതീയം കര്മ വൈ ജ്ഞാത്വാ വിപ്രേന്ദ്രാ വിഷയൈഷിണാമ് ഇന്ദ്രിയാണീന്ദ്രിയാര്ഥാംശ് ച സര്വാന് ആത്മനി സംശ്രിതാന്
ഇന്ദ്രിയസുഖം അന്വേഷിക്കുന്നവരുടെ രണ്ടാം കർമ്മം മനസ്സിലാക്കി, എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും അവയുടെ വിഷയങ്ങളും ആത്മാവിൽ അധിഷ്ഠിതമാണെന്ന് അറിയണം.
ദുര്ലഭത്വം ച മോക്ഷസ്യ വിജ്ഞായ ശ്രുതിപൂര്വകമ് പ്രാണാപാനൌ സമാനം ച വ്യാനോദാനൌ ച തത്ത്വതഃ
ശാസ്ത്രങ്ങൾ പഠിച്ച് മോക്ഷം പ്രാപിക്കാൻ എത്ര പ്രയാസമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, പ്രാണൻ, അപാനൻ, സമാനൻ, വ്യാനൻ, ഉദാനൻ എന്നിവയുടെ സത്യസ്വഭാവം അറിയണം.
ആദ്യം ചൈവാനിലം ജ്ഞാത്വാ പ്രഭവം ചാനിലം പുനഃ സപ്തധാ താംസ് തഥാ ശേഷാന് സപ്തധാ വിധിവത് പുനഃ
ആദ്യമായ വായുവും അതിന്റെ ഉത്ഭവവും മനസ്സിലാക്കി, ശേഷിച്ച ഏഴു വിഭാഗങ്ങളും, വീണ്ടും ആ ഏഴു വിഭാഗങ്ങൾ നിയമപ്രകാരം തിരിച്ചറിയണം.
പ്രജാപതീന് ഋഷീംശ് ചൈവ സര്ഗാംശ് ച സുബഹൂന് വരാന് സപ്തര്ഷീംശ് ച ബഹൂഞ് ജ്ഞാത്വാ രാജര്ഷീംശ് ച പരംതപാന്
പ്രജാപതിമാരെയും ഋഷിമാരെയും അനേകം ഉത്തമ സൃഷ്ടികളെയും, ഏഴു മഹാഋഷിമാരെയും അനേകം രാജർഷിമാരെയും അറിയണം.
സുരര്ഷീന് മരുതശ് ചാന്യാന് ബ്രഹ്മര്ഷീന് സൂര്യസംനിഭാന് ഐശ്വര്യാച് ച്യാവിതാന് ദൃഷ്ട്വാ കാലേന മഹതാ ദ്വിജാഃ
ദൈവീക ഋഷിമാരെയും മരുതുകളെയും, സൂര്യപ്രഭയുള്ള ബ്രഹ്മർഷിമാരെയും, കാലത്തിന്റെ മഹാശക്തിയാൽ ഐശ്വര്യം നഷ്ടപ്പെട്ടവരെയും ദ്വിജന്മാർ കാണുന്നു.
മഹതാം ഭൂതസംഘാനാം ശ്രുത്വാ നാശം ച ഭോ ദ്വിജാഃ ഗതിം വാചാം ശുഭാം ജ്ഞാത്വാ അര്ചാര്ഹാഃ പാപകര്മണാമ്
മഹത്തായ ഭൂതഗണങ്ങളുടെ നാശം കേട്ട്, ദ്വിജന്മാരേ, പാപകര്മ്മമുള്ളവർക്കും ആരാധനയോഗ്യമായ ശുഭമായ വാക്കുകളുടെ മാർഗം മനസ്സിലാക്കണം.