അഭക്തമ് അടവീപ്രായം ദാവദഗ്ധമഹീരുഹമ് പന്ഥാനം തസ്കരാകീര്ണം ക്ഷേമേണാഭിപതേത് തഥാ
നിര്ജനവും കാടുപോലെയും കാട്ടുതീയിൽ ചുട്ടുപോയ മരങ്ങളും കള്ളന്മാർ നിറഞ്ഞ വഴിയും ആയിരിക്കും. എങ്കിലും അവൻ സുരക്ഷിതമായി കടക്കുന്നു.
യോഗമാര്ഗം സമാസാദ്യ യഃ കശ്ചിദ് വ്രജതേ ദ്വിജഃ ക്ഷേമേണോപരമേന് മാര്ഗാദ് ബഹുദോഷോ ഽപി സംമതഃ
യോഗമാർഗം ലഭിച്ച ദ്വിജൻ ആ വഴി പോകുമ്പോൾ, ആ വഴി ദോഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാണെന്നു കരുതിയാലും, അവൻ സുരക്ഷിതമായി ശാന്തിയിൽ എത്തുന്നു.
ആസ്ഥേയം ക്ഷുരധാരാസു നിശിതാസു ദ്വിജോത്തമാഃ ധാരണാ സാ തു യോഗസ്യ ദുര്ഗേയമ് അകൃതാത്മഭിഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, യോഗത്തിന്റെ വഴി മൂർച്ചയുള്ള കത്തിയുടെ അറ്റത്തിൽ നടക്കുന്നതുപോലെയാണ്. മനസ്സു ഒരുക്കമില്ലാത്തവർക്ക് ആ ഏകാഗ്രതയിലേക്കു കടക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.
വിഷമാ ധാരണാ വിപ്രാ യാന്തി വൈ ന ശുഭാം ഗതിമ് നേതൃഹീനാ യഥാ നാവഃ പുരുഷാണാം തു വൈ ദ്വിജാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഏകാഗ്രത പ്രയാസമാണ്. നയിക്കുന്നവൻ ഇല്ലാത്തവർ നല്ല ലക്ഷ്യത്തിൽ എത്തുന്നില്ല, മനുഷ്യർക്കിടയിൽ കപ്പലിന് കപ്പൽക്കാരൻ ഇല്ലാത്തതുപോലെ.
യസ് തു തിഷ്ഠതി യോഗാധൌ ധാരണാസു യഥാവിധി മരണം ജന്മദുഃഖിത്വം സുഖിത്വം സ വിശിഷ്യതേ
യോഗാസനത്തിലും ധാരണയിലും ശരിയായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ, മരണം, ജനനദുഃഖം, സുഖം എന്നിവയെ അതിജയിച്ച് ഉന്നതനാകുന്നു.
നാനാശാസ്ത്രേഷു നിയതം നാനാമുനിനിഷേവിതമ് പരം യോഗസ്യ പന്ഥാനം നിശ്ചിതം തം ദ്വിജാതിഷു
ദ്വിജന്മാരിൽ, പല ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പല മുനിമാരും ആചരിച്ച യോഗത്തിന്റെ പരമമായ വഴി ഉറപ്പായിട്ടാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.
പരം ഹി തദ് ബ്രഹ്മമയം മുനീന്ദ്രാ ബ്രഹ്മാണമ് ഈശം വരദം ച വിഷ്ണുമ് ഭവം ച ധര്മം ച മഹാനുഭാവം യദ് ബ്രഹ്മപുത്രാന് സുമഹാനുഭാവാന്
മുനീന്ദ്രന്മാരേ, ആ പരമം ബ്രഹ്മസ്വഭാവമുള്ളതാണ്; ബ്രഹ്മാവും, ഈശ്വരനും, അനുഗ്രഹദായകനായ വിഷ്ണുവും, ശിവനും, ധർമ്മവും, മഹാത്മാവും, ബ്രഹ്മപുത്രന്മാർ മഹാശക്തിയോടുകൂടിയവരും ആ പരമത്വത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
തമശ് ച കഷ്ടം സുമഹദ് രജശ് ച സത്ത്വം ച ശുദ്ധം പ്രകൃതിം പരാം ച സിദ്ധിം ച ദേവീം വരുണസ്യ പത്നീം തേജശ് ച കൃത്സ്നം സുമഹച് ച ധൈര്യമ്
അന്ധകാരം, മഹത്ത്വം, രാജസികത്വം, ശുദ്ധമായ സത്ത്വം, പരപ്രകൃതി, സിദ്ധി, വരുണന്റെ ഭാര്യയായ ദേവി, സമ്പൂർണ്ണമായ തേജസ്സ്, മഹത്തായ ധൈര്യം എന്നിവയും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
താരാധിപം ഖേ വിമലം സുതാരം വിശ്വാംശ് ച ദേവാന് ഉരഗാന് പിതൄംശ് ച ശൈലാംശ് ച കൃത്സ്നാന് ഉദധീംശ് ച വാചലാന് നദീശ് ച സര്വാഃ സനഗാംശ് ച നാഗാന്
നക്ഷത്രാധിപൻ ആകാശത്തിൽ വെളിച്ചവും നിർമ്മലത്വവുംകൊണ്ടു, എല്ലാ ദേവന്മാരും സർപ്പന്മാരും പിതൃകൾ, എല്ലാ പർവതങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും, എല്ലാ നദികളും പർവതങ്ങളോടുകൂടിയ നാഗന്മാരും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
സാധ്യാംസ് തഥാ യക്ഷഗണാന് ദിശശ് ച ഗന്ധര്വസിദ്ധാന് പുരുഷാന് സ്ത്രിയശ് ച പരസ്പരം പ്രാപ്യ മഹാന് മഹാത്മാ വിശേത യോഗീ നചിരാദ് വിമുക്തഃ
സാധ്യന്മാർ, യക്ഷസംഘങ്ങൾ, ദിശകൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, പുരുഷന്മാർ, സ്ത്രീകൾ — ഇവർ പരസ്പരം പ്രാപിച്ചപ്പോൾ, മഹാനായ യോഗി ഉടൻ മോചിതനായി പരമാവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
കഥാ ച യാ വിപ്രവരാഃ പ്രസക്താ ദൈവേ മഹാവീര്യമതൌ ശുഭേയമ് യോഗാന് സ സര്വാന് അനുഭൂയ മര്ത്യാ നാരായണം തം ദ്രുതമ് ആപ്നുവന്തി
ദൈവികമായ മഹാവീര്യവും ജ്ഞാനവും നിറഞ്ഞ ഈ കഥ, മഹർഷികളിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണേ, ശുഭകരമാണ്. എല്ലാ യോഗങ്ങളുടെയും അനുഭവം നേടിയ ശേഷം, മനുഷ്യർ അതിവേഗം നാരായണനെ പ്രാപിക്കുന്നു.
സമ്യക് ക്രിയേയം വിപ്രേന്ദ്ര വര്ണിതാ ശിഷ്ടസംമതാ യോഗമാര്ഗോ യഥാന്യായം ശിഷ്യായേഹ ഹിതൈഷിണാ
ബ്രാഹ്മണന്മാരിലെ മുഖ്യനായവനേ, ഈ ആചരണം ശരിയായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. നല്ലവരുടെ അംഗീകാരം ലഭിച്ച ഈ യോഗമാർഗ്ഗം, ശിഷ്യന്റെ ഹിതത്തിനായി യുക്തിയായ രീതിയിൽ ഇവിടെ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സാംഖ്യേ ത്വ് ഇദാനീം ധര്മസ്യ വിധിം പ്രബ്രൂഹി തത്ത്വതഃ ത്രിഷു ലോകേഷു യജ് ജ്ഞാനം സര്വം തദ് വിദിതം ഹി തേ
ഇപ്പോൾ സംഖ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ധർമ്മത്തിന്റെ നിയമം യഥാർത്ഥത്തിൽ പറയൂ. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും എല്ലാ ജ്ഞാനവും നിനക്കറിയാം.
ശൃണുധ്വം മുനയഃ സര്വമ് ആഖ്യാനം വിദിതാത്മനാമ് വിഹിതം യതിഭിര് വൃദ്ധൈഃ കപിലാദിഭിര് ഈശ്വരൈഃ
മഹർഷികളേ, ആത്മാവിനെ spഹ്യമായവരുടെ മുഴുവൻ കഥയും കേൾക്കൂ. കപിലനും മറ്റു മുതിർന്ന യതികളും ഈശ്വരന്മാരും സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
യസ്മിന് സുവിഭ്രമാഃ കേചിദ് ദൃശ്യന്തേ മുനിസത്തമാഃ ഗുണാശ് ച യസ്മിന് ബഹവോ ദോഷഹാനിശ് ച കേവലാ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ചിലർ വളരെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ ആകുന്നതും, അതിൽ അനേകം ഗുണങ്ങളും, ദോഷങ്ങളും മാത്രം കാണപ്പെടുന്നതുമാണ്.
ജ്ഞാനേന പരിസംഖ്യായ സദോഷാന് വിഷയാന് ദ്വിജാഃ മാനുഷാന് ദുര്ജയാന് കൃത്സ്നാന് പൈശാചാന് വിഷയാംസ് തഥാ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ എല്ലാ ദോഷമുള്ള വിഷയങ്ങളും, മനുഷ്യർക്കു ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവയും, പിശാച് സ്വഭാവമുള്ള വിഷയങ്ങളും എണ്ണിക്കാണണം.
വിഷയാന് ഔരഗാഞ് ജ്ഞാത്വാ ഗന്ധര്വവിഷയാംസ് തഥാ പിതൄണാം വിഷയാഞ് ജ്ഞാത്വാ തിര്യക്ത്വം ചരതാം ദ്വിജാഃ
പാമ്പുകളുടെ വിഷയങ്ങളും, അതുപോലെ ഗന്ധർവ്വരുടെ വിഷയങ്ങളും, പിതൃകളുടെ വിഷയങ്ങളും, ജീവികൾ അനുഭവിക്കുന്ന അവസ്ഥയും അറിയണം, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
സുപര്ണവിഷയാഞ് ജ്ഞാത്വാ മരുതാം വിഷയാംസ് തഥാ മഹര്ഷിവിഷയാംശ് ചൈവ രാജര്ഷിവിഷയാംസ് തഥാ
സുപർണ്ണരുടെ വിഷയങ്ങളും, മരുതുകളുടെ വിഷയങ്ങളും, മഹർഷിമാരുടെയും രാജർഷിമാരുടെയും വിഷയങ്ങളും അറിയണം.
ആസുരാന് വിഷയാഞ് ജ്ഞാത്വാ വൈശ്വദേവാംസ് തഥൈവ ച ദേവര്ഷിവിഷയാഞ് ജ്ഞാത്വാ യോഗാനാമ് അപി വൈ പരാന്
അസുരരുടെ വിഷയങ്ങളും, വൈശ്വദേവരുടെ വിഷയങ്ങളും, ദേവർഷിമാരുടെ വിഷയങ്ങളും, അതുപോലെ ഉത്തമമായ യോഗങ്ങളും അറിയണം.
വിഷയാംശ് ച പ്രമാണസ്യ ബ്രഹ്മണോ വിഷയാംസ് തഥാ ആയുഷശ് ച പരം കാലം ലോകൈര് വിജ്ഞായ തത്ത്വതഃ
അളവിന്റെ വിഷയങ്ങളും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വിഷയങ്ങളും, ആയുസ്സിന്റെ പരമാവധി കാലവും ലോകങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നതുപോലെ മനസ്സിലാക്കണം.
സുഖസ്യ ച പരം കാലം വിജ്ഞായ മുനിസത്തമാഃ പ്രാപ്തകാലേ ച യദ് ദുഃഖം പതതാം വിഷയൈഷിണാമ്
മഹർഷികളേ, സുഖത്തിന്റെ പരമാവധി കാലവും, സമയമായപ്പോൾ വിഷയം അന്വേഷിക്കുന്നവർക്കു സംഭവിക്കുന്ന ദുഃഖവും മനസ്സിലാക്കണം.
തിര്യക്ത്വേ പതതാം വിപ്രാസ് തഥൈവ നരകേഷു യത് സ്വര്ഗസ്യ ച ഗുണാഞ് ജ്ഞാത്വാ ദോഷാന് സര്വാംശ് ച ഭോ ദ്വിജാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ജീവികളുടെ നിലയിലേക്കുള്ള വീഴ്ചയും, നരകത്തിലേക്കുള്ള വീഴ്ചയും, സ്വർഗത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളും അവിടെയുള്ള എല്ലാ ദോഷങ്ങളും മനസ്സിലാക്കണം.
വേദവാദേ ച യേ ദോഷാ ഗുണാ യേ ചാപി വൈദികാഃ ജ്ഞാനയോഗേ ച യേ ദോഷാ ജ്ഞാനയോഗേ ച യേ ഗുണാഃ
വേദവാദത്തിലെ ദോഷങ്ങളും, വേദത്തിൽ ഉള്ള ഗുണങ്ങളും, ജ്ഞാനയോഗത്തിലെ ദോഷങ്ങളും, ജ്ഞാനയോഗത്തിലെ ഗുണങ്ങളും മനസ്സിലാക്കണം.
സാംഖ്യജ്ഞാനേ ച യേ ദോഷാംസ് തഥൈവ ച ഗുണാ ദ്വിജാഃ സത്ത്വം ദശഗുണം ജ്ഞാത്വാ രജോ നവഗുണം തഥാ
സംഖ്യജ്ഞാനത്തിലെ ദോഷങ്ങളും, അതുപോലെ ഗുണങ്ങളും, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സത്ത്വത്തിന്റെ പത്തു ഗുണങ്ങളും, രജസ്സിന്റെ ഒൻപത് ഗുണങ്ങളും അറിയണം.
തമശ് ചാഷ്ടഗുണം ജ്ഞാത്വാ ബുദ്ധിം സപ്തഗുണാം തഥാ ഷഡ്ഗുണം ച നഭോ ജ്ഞാത്വാ തമശ് ച ത്രിഗുണം മഹത്
തമസ്സിന്റെ എട്ട് ഗുണങ്ങളും, ബുദ്ധിയുടെ ഏഴ് ഗുണങ്ങളും, ആകാശത്തിന്റെ ആറു ഗുണങ്ങളും, മഹത്തായ തമസ്സിന്റെ മൂന്നു ഗുണങ്ങളും അറിയണം.
ദ്വിഗുണം ച രജോ ജ്ഞാത്വാ സത്ത്വം ചൈകഗുണം പുനഃ മാര്ഗം വിജ്ഞായ തത്ത്വേന പ്രലയപ്രേക്ഷണേന തു
രജസ്സിന്റെ രണ്ട് ഗുണങ്ങളും, സത്ത്വത്തിന്റെ ഒരു ഗുണവും വീണ്ടും അറിയണം. സത്യസന്ധമായ രീതിയിൽ മാർഗ്ഗം മനസ്സിലാക്കി, പ്രളയത്തെ കണക്കിലെടുത്ത് ആലോചിക്കണം.
ജ്ഞാനവിജ്ഞാനസംപന്നാഃ കാരണൈര് ഭാവിതാത്മഭിഃ പ്രാപ്നുവന്തി ശുഭം മോക്ഷം സൂക്ഷ്മാ ഇവ നഭഃ പരമ്
ജ്ഞാനവും വിവേകവും നിറഞ്ഞവരും, കാരണംമൂലം മനസ്സു വളർന്നവരും, ആകാശംപോലെ സൂക്ഷ്മമായ ഉത്തമ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു.
രൂപേണ ദൃഷ്ടിം സംയുക്താം ഘ്രാണം ഗന്ധഗുണേന ച ശബ്ദഗ്രാഹ്യം തഥാ ശ്രോത്രം ജിഹ്വാം രസഗുണേന ച
രൂപം കാണുന്ന കാഴ്ച, ഗന്ധം അറിയുന്ന മൂക്ക്, ശബ്ദം ഗ്രഹിക്കുന്ന ചെവി, രുചി അനുഭവിക്കുന്ന നാവ് — ഇവ ഓരോന്നും അതത് ഗുണങ്ങളുമായി ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
ത്വചം സ്പര്ശം തഥാ ശക്യം വായും ചൈവ തദാശ്രിതമ് മോഹം തമസി സംയുക്തം ലോഭം മോഹേഷു സംശ്രിതമ്
ത്വചയും സ്പർശവും, അവയെ ആശ്രയിക്കുന്ന വായുവും, അന്ധകാരത്തോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുന്ന മായയും, മായയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ലോഭവും മനസ്സിലാക്കണം.
വിഷ്ണും ക്രാന്തേ ബലേ ശക്രം കോഷ്ഠേ സക്തം തഥാനലമ് അപ്സു ദേവീം സമായുക്താമ് ആപസ് തേജസി സംശ്രിതാഃ
ശക്തിയിൽ വിഷ്ണു വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, ശരീരത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, അഗ്നി അകത്താണ്, ജലങ്ങളിൽ ദേവി ഏകീകരിച്ചിരിക്കുന്നു, ജലങ്ങൾ ശക്തിയിൽ അധിഷ്ഠിതമാണ്.