സ്നേഹപാത്രേ യഥാ പൂര്ണേ മന ആധായ നിശ്ചലമ് പുരുഷോ യുക്ത ആരോഹേത് സോപാനം യുക്തമാനസഃ
പൂർണ്ണമായ എണ്ണക്കലശത്തിൽ മനസ്സ് സ്ഥിരമായി വെച്ച്, ഒരാൾ ശ്രദ്ധയോടെ പടികൾ കയറുന്നതുപോലെ, യോഗിയും ഏകാഗ്രതയോടെ മുന്നേറുന്നു.
മുക്തസ് തഥായമ് ആത്മാനം യോഗം തദ്വത് സുനിശ്ചലമ് കരോത്യ് അമലമ് ആത്മാനം ഭാസ്കരോപമദര്ശനേ
ഇങ്ങനെ തന്നെ, മോചിതനായവൻ ആത്മാവിനെ യോഗത്തിൽ സ്ഥിരമാക്കി, അതിനെ ശുദ്ധവും അചഞ്ചലവുമാക്കി, സൂര്യനെപ്പോലെ ആത്മാവിനെ കാണുന്നു.
യഥാ ച നാവം വിപ്രേന്ദ്രാഃ കര്ണധാരഃ സമാഹിതഃ മഹാര്ണവഗതാം ശീഘ്രം നയേദ് വിപ്രാംസ് തു പത്തനമ്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ശ്രദ്ധയോടെ നാവികൻ വലിയ സമുദ്രം കടന്ന് നാവിനെ വേഗത്തിൽ തുറമുഖത്ത് എത്തിക്കുന്നതുപോലെ—
തദ്വദ് ആത്മസമാധാനം യുക്തോ യോഗേന യോഗവിത് ദുര്ഗമം സ്ഥാനമ് ആപ്നോതി ഹിത്വാ ദേഹമ് ഇമം ദ്വിജാഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, യോഗം അറിയുന്നവൻ യോഗത്തിൽ ലീനനായി ആത്മാവിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, ഈ ശരീരം വിട്ട ശേഷം ദുർലഭമായ സ്ഥാനം പ്രാപിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.
സാരഥിശ് ച യഥാ യുക്തഃ സദശ്വാന് സുസമാഹിതഃ ദേശമ് ഇഷ്ടം നയത്യ് ആശു ധന്വിനം പുരുഷര്ഷഭമ്
ശ്രദ്ധയോടെ, നല്ല കുതിരകളോടുകൂടിയ സാരഥി, അമ്പുയർത്തുന്ന പുരുഷശ്രേഷ്ഠനെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് വേഗത്തിൽ എത്തിക്കുന്നതുപോലെ—
തഥൈവ ച ദ്വിജാ യോഗീ ധാരണാസു സമാഹിതഃ പ്രാപ്നോത്യ് ആശു പരം സ്ഥാനം ലക്ഷ്യമുക്ത ഇവാശുഗഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, ദ്വിജന്മാരേ, ധാരണയിൽ ഏകാഗ്രനായ യോഗി വേഗത്തിൽ പരമാവസ്ഥ പ്രാപിക്കുന്നു, ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് വിട്ട അമ്പുപോലെ.
ആവിശ്യാത്മനി ചാത്മാനം യോ ഽവതിഷ്ഠതി സോ ഽചലഃ പാശം ഹത്വേവ മീനാനാം പദമ് ആപ്നോതി സോ ഽജരമ്
ആത്മാവിൽ ആത്മാവിനെ പ്രവേശിപ്പിച്ച് അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നവൻ അചഞ്ചലനാകുന്നു; ബന്ധങ്ങൾ തകർത്തു മീനുകൾപോലെ, അവൻ ജരയില്ലാത്ത അവസ്ഥ പ്രാപിക്കുന്നു.
നാഭ്യാം ശീര്ഷേ ച കുക്ഷൌ ച ഹൃദി വക്ഷസി പാര്ശ്വയോഃ ദര്ശനേ ശ്രവണേ വാപി ഘ്രാണേ ചാമിതവിക്രമഃ
നാഭിയിൽ, തലയിൽ, വയറ്റിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, നെഞ്ചിൽ, ഇരുവശങ്ങളിലും, കാഴ്ചയിൽ, കേൾവിയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഘ്രാണത്തിൽ പോലും, അജയശക്തിയുള്ളവനേ—
സ്ഥാനേഷ്വ് ഏതേഷു യോ യോഗീ മഹാവ്രതസമാഹിതഃ ആത്മനാ സൂക്ഷ്മമ് ആത്മാനം യുങ്ക്തേ സമ്യഗ് ദ്വിജോത്തമാഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, മഹാവ്രതത്തിൽ ലീനനായ യോഗി ഈ സ്ഥാനങ്ങളിൽ ആത്മാവിനെ സൂക്ഷ്മമായി ആത്മാവുമായി ഏകീകരിച്ചാൽ, അത് ശരിയായ രീതിയിലാണ്.
സുശീഘ്രമ് അചലപ്രഖ്യം കര്മ ദഗ്ധ്വാ ശുഭാശുഭമ് ഉത്തമം യോഗമ് ആസ്ഥായ യദീച്ഛതി വിമുച്യതേ
വേഗത്തിൽ, അചഞ്ചലമായതുപോലെ, ശുഭവും അശുഭവും കർമ്മങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ച്, ഉത്തമമായ യോഗം സ്വീകരിച്ചാൽ, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ മോചിതനാകും.
ആഹാരാന് കീദൃശാന് കൃത്വാ കാനി ജിത്വാ ച സത്തമ യോഗീ ബലമ് അവാപ്നോതി തദ് ഭവാന് വക്തുമ് അര്ഹതി
എന്ത് തരത്തിലുള്ള ആഹാരം കഴിക്കണം, എന്തെല്ലാം ജയിക്കണം, യോഗിക്ക് ശക്തി ലഭിക്കാൻ? മഹാനേ, ഇതെല്ലാം പറയാൻ നിങ്ങൾക്ക് അർഹതയുണ്ട്.
കണാനാം ഭക്ഷണേ യുക്തഃ പിണ്യാകസ്യ ച ഭോ ദ്വിജാഃ സ്നേഹാനാം വര്ജനേ യുക്തോ യോഗീ ബലമ് അവാപ്നുയാത്
ദ്വിജന്മാരേ, ധാന്യവും പിണ്യാക്കും മിതമായി കഴിക്കുകയും, എണ്ണയുള്ള ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന യോഗിക്ക് ശക്തി ലഭിക്കും.
ഭുഞ്ജാനോ യാവകം രൂക്ഷം ദീര്ഘകാലം ദ്വിജോത്തമാഃ ഏകാഹാരീ വിശുദ്ധാത്മാ യോഗീ ബലമ് അവാപ്നുയാത്
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഒരുപാട് കാലം കഠിനമായ യവം മാത്രം കഴിച്ച്, ദിവസം ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, മനസ്സു ശുദ്ധിയോടെ ജീവിക്കുന്ന യോഗി ശക്തി നേടുന്നു.
പക്ഷാന് മാസാന് ഋതൂംശ് ചിത്രാന് സംചരംശ് ച ഗുഹാസ് തഥാ അപഃ പീത്വാ പയോമിശ്രാ യോഗീ ബലമ് അവാപ്നുയാത്
രണ്ടാഴ്ചകളും മാസങ്ങളും കാലാവസ്ഥകളും മാറി മാറി കന്യകൾക്കുള്ളിൽ താമസിച്ച്, പാലു കലർന്ന വെള്ളം കുടിച്ച്, യോഗി ശക്തി നേടുന്നു.
അഖണ്ഡമ് അപി വാ മാസം സതതം മുനിസത്തമാഃ ഉപോഷ്യ സമ്യക് ശുദ്ധാത്മാ യോഗീ ബലമ് അവാപ്നുയാത്
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഒരുമാസം മുഴുവൻ ഉപവാസം അനവധിയായി തുടരുമ്പോഴും, മനസ്സു ശുദ്ധിയോടെ ജീവിക്കുന്ന യോഗി ശക്തി നേടുന്നു.
കാമം ജിത്വാ തഥാ ക്രോധം ശീതോഷ്ണം വര്ഷമ് ഏവ ച ഭയം ശോകം തഥാ സ്വാപം പൌരുഷാന് വിഷയാംസ് തഥാ
കാമം, ക്രോധം, ചൂട്, തണുപ്പ്, മഴ, ഭയം, ദുഃഖം, ഉറക്കം, പുരുഷത്വം, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾ എന്നിവയെ ജയിച്ചാൽ,
അരതിം ദുര്ജയാം ചൈവ ഘോരാം ദൃഷ്ട്വാ ച ഭോ ദ്വിജാഃ സ്പര്ശം നിദ്രാം തഥാ തന്ദ്രാം ദുര്ജയാം മുനിസത്തമാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, അത്യന്തം ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള അസന്തോഷം, ഭയങ്കരമായ സ്പർശം, ഉറക്കം, മന്ദത്വം എന്നിവയെ നേരിട്ട്, മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാർ അവയെ അതിജയിക്കുന്നു.
ദീപയന്തി മഹാത്മാനം സൂക്ഷ്മമ് ആത്മാനമ് ആത്മനാ വീതരാഗാ മഹാപ്രാജ്ഞാ ധ്യാനാധ്യയനസംപദാ
വിരാഗവും മഹാബുദ്ധിയും ഉള്ള മഹാത്മാക്കൾ ധ്യാനവും പഠനവും വഴി സൂക്ഷ്മമായ ആത്മാവിനെ തിളക്കമാർന്നതാക്കുന്നു.
ദുര്ഗസ് ത്വ് ഏഷ മതഃ പന്ഥാ ബ്രാഹ്മണാനാം വിപശ്ചിതാമ് യഃ കശ്ചിദ് വ്രജതി ക്ഷിപ്രം ക്ഷേമേണ മുനിപുംഗവാഃ
മുനിപുങ്ഗവന്മാരേ, ഈ വഴി ജ്ഞാനമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പ്രയാസമാണ്. എന്നാൽ ആരെങ്കിലും ഈ വഴി വേഗത്തിൽ പോകുമ്പോൾ സുരക്ഷിതത്വം നേടുന്നു.
യഥാ കശ്ചിദ് വനം ഘോരം ബഹുസര്പസരീസൃപമ് ശ്വഭ്രവത് തോയഹീനം ച ദുര്ഗമം ബഹുകണ്ടകമ്
ഒരാൾ അനേകം പാമ്പുകളും സർപ്പങ്ങളും നിറഞ്ഞ, വിള്ളലുകളും വെള്ളമില്ലാത്തതും കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതും കുരുക്കളും നിറഞ്ഞതുമായ ഭയങ്കരമായ കാടിൽ കടക്കുന്നതുപോലെ,
അഭക്തമ് അടവീപ്രായം ദാവദഗ്ധമഹീരുഹമ് പന്ഥാനം തസ്കരാകീര്ണം ക്ഷേമേണാഭിപതേത് തഥാ
നിര്ജനവും കാടുപോലെയും കാട്ടുതീയിൽ ചുട്ടുപോയ മരങ്ങളും കള്ളന്മാർ നിറഞ്ഞ വഴിയും ആയിരിക്കും. എങ്കിലും അവൻ സുരക്ഷിതമായി കടക്കുന്നു.
യോഗമാര്ഗം സമാസാദ്യ യഃ കശ്ചിദ് വ്രജതേ ദ്വിജഃ ക്ഷേമേണോപരമേന് മാര്ഗാദ് ബഹുദോഷോ ഽപി സംമതഃ
യോഗമാർഗം ലഭിച്ച ദ്വിജൻ ആ വഴി പോകുമ്പോൾ, ആ വഴി ദോഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാണെന്നു കരുതിയാലും, അവൻ സുരക്ഷിതമായി ശാന്തിയിൽ എത്തുന്നു.
ആസ്ഥേയം ക്ഷുരധാരാസു നിശിതാസു ദ്വിജോത്തമാഃ ധാരണാ സാ തു യോഗസ്യ ദുര്ഗേയമ് അകൃതാത്മഭിഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, യോഗത്തിന്റെ വഴി മൂർച്ചയുള്ള കത്തിയുടെ അറ്റത്തിൽ നടക്കുന്നതുപോലെയാണ്. മനസ്സു ഒരുക്കമില്ലാത്തവർക്ക് ആ ഏകാഗ്രതയിലേക്കു കടക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.
വിഷമാ ധാരണാ വിപ്രാ യാന്തി വൈ ന ശുഭാം ഗതിമ് നേതൃഹീനാ യഥാ നാവഃ പുരുഷാണാം തു വൈ ദ്വിജാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഏകാഗ്രത പ്രയാസമാണ്. നയിക്കുന്നവൻ ഇല്ലാത്തവർ നല്ല ലക്ഷ്യത്തിൽ എത്തുന്നില്ല, മനുഷ്യർക്കിടയിൽ കപ്പലിന് കപ്പൽക്കാരൻ ഇല്ലാത്തതുപോലെ.
യസ് തു തിഷ്ഠതി യോഗാധൌ ധാരണാസു യഥാവിധി മരണം ജന്മദുഃഖിത്വം സുഖിത്വം സ വിശിഷ്യതേ
യോഗാസനത്തിലും ധാരണയിലും ശരിയായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ, മരണം, ജനനദുഃഖം, സുഖം എന്നിവയെ അതിജയിച്ച് ഉന്നതനാകുന്നു.
നാനാശാസ്ത്രേഷു നിയതം നാനാമുനിനിഷേവിതമ് പരം യോഗസ്യ പന്ഥാനം നിശ്ചിതം തം ദ്വിജാതിഷു
ദ്വിജന്മാരിൽ, പല ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പല മുനിമാരും ആചരിച്ച യോഗത്തിന്റെ പരമമായ വഴി ഉറപ്പായിട്ടാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.
പരം ഹി തദ് ബ്രഹ്മമയം മുനീന്ദ്രാ ബ്രഹ്മാണമ് ഈശം വരദം ച വിഷ്ണുമ് ഭവം ച ധര്മം ച മഹാനുഭാവം യദ് ബ്രഹ്മപുത്രാന് സുമഹാനുഭാവാന്
മുനീന്ദ്രന്മാരേ, ആ പരമം ബ്രഹ്മസ്വഭാവമുള്ളതാണ്; ബ്രഹ്മാവും, ഈശ്വരനും, അനുഗ്രഹദായകനായ വിഷ്ണുവും, ശിവനും, ധർമ്മവും, മഹാത്മാവും, ബ്രഹ്മപുത്രന്മാർ മഹാശക്തിയോടുകൂടിയവരും ആ പരമത്വത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
തമശ് ച കഷ്ടം സുമഹദ് രജശ് ച സത്ത്വം ച ശുദ്ധം പ്രകൃതിം പരാം ച സിദ്ധിം ച ദേവീം വരുണസ്യ പത്നീം തേജശ് ച കൃത്സ്നം സുമഹച് ച ധൈര്യമ്
അന്ധകാരം, മഹത്ത്വം, രാജസികത്വം, ശുദ്ധമായ സത്ത്വം, പരപ്രകൃതി, സിദ്ധി, വരുണന്റെ ഭാര്യയായ ദേവി, സമ്പൂർണ്ണമായ തേജസ്സ്, മഹത്തായ ധൈര്യം എന്നിവയും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
താരാധിപം ഖേ വിമലം സുതാരം വിശ്വാംശ് ച ദേവാന് ഉരഗാന് പിതൄംശ് ച ശൈലാംശ് ച കൃത്സ്നാന് ഉദധീംശ് ച വാചലാന് നദീശ് ച സര്വാഃ സനഗാംശ് ച നാഗാന്
നക്ഷത്രാധിപൻ ആകാശത്തിൽ വെളിച്ചവും നിർമ്മലത്വവുംകൊണ്ടു, എല്ലാ ദേവന്മാരും സർപ്പന്മാരും പിതൃകൾ, എല്ലാ പർവതങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും, എല്ലാ നദികളും പർവതങ്ങളോടുകൂടിയ നാഗന്മാരും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
സാധ്യാംസ് തഥാ യക്ഷഗണാന് ദിശശ് ച ഗന്ധര്വസിദ്ധാന് പുരുഷാന് സ്ത്രിയശ് ച പരസ്പരം പ്രാപ്യ മഹാന് മഹാത്മാ വിശേത യോഗീ നചിരാദ് വിമുക്തഃ
സാധ്യന്മാർ, യക്ഷസംഘങ്ങൾ, ദിശകൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, പുരുഷന്മാർ, സ്ത്രീകൾ — ഇവർ പരസ്പരം പ്രാപിച്ചപ്പോൾ, മഹാനായ യോഗി ഉടൻ മോചിതനായി പരമാവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.