യഥാ വാനിമിഷാഃ സ്ഥൂലം ജാലം ഛിത്ത്വാ പുനര് ജലമ് പ്രാപ്നുവന്തി തഥാ യോഗാത് തത് പദം വീതകല്മഷാഃ
പക്ഷികൾ ഒരു കനത്ത വല തകർത്താൽ പിന്നെയും മറ്റൊരു വല കാണുന്നതുപോലെ, യോഗം വഴി പാപരഹിതരായവർ ആ നിലയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.
തഥൈവ വാഗുരാം ഛിത്ത്വാ ബലവന്തോ യഥാ മൃഗാഃ പ്രാപ്നുയുര് വിമലം മാര്ഗം വിമുക്താഃ സര്വബന്ധനൈഃ
അതുപോലെ ശക്തിയുള്ള മാൻ വലയം തകർത്തു എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരായി ശുദ്ധമായ വഴിയിലേക്ക് കടക്കുന്നു.
ലോഭജാനി തഥാ വിപ്രാ ബന്ധനാനി ബലാന്വിതഃ ഛിത്ത്വാ യോഗാത് പരം മാര്ഗം ഗച്ഛന്തി വിമലം ശുഭമ്
അങ്ങനെ തന്നെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ശക്തിയുള്ളവർ ലാഭത്തിൽ നിന്നുള്ള ബന്ധങ്ങൾ യോഗം വഴി തകർത്തു ഉത്തമവും ശുദ്ധവുമായ പുണ്യവഴിയിലേക്ക് പോകുന്നു.
അചലാസ് ത്വ് ആവിലാ വിപ്രാ വാഗുരാസു തഥാപരേ വിനശ്യന്തി ന സംദേഹസ് തദ്വദ് യോഗബലാദ് ഋതേ
പക്ഷേ, ചിലർ അചഞ്ചലരും മനസ്സിലാകാതെ വലയങ്ങളിൽ കുടുങ്ങി നശിക്കുന്നു; യോഗശക്തിയില്ലാതെ ഇങ്ങനെയാണ് സംഭവിക്കുന്നത് — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ബലഹീനാശ് ച വിപ്രേന്ദ്രാ യഥാ ജാലം ഗതാ ദ്വിജാഃ ബന്ധം ന ഗച്ഛന്ത്യ് അനഘാ യോഗാസ് തേ തു സുദുര്ലഭാഃ
ശക്തിയില്ലാത്തവർ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, വലയിൽ കുടുങ്ങിയ പക്ഷികളെപ്പോലെ ബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടുന്നില്ല; അത്തരത്തിലുള്ള യോഗം വളരെ അപൂർവമാണ്.
യഥാ ച ശകുനാഃ സൂക്ഷ്മം പ്രാപ്യ ജാലമ് അരിംദമാഃ തത്രാശക്താ വിപദ്യന്തേ മുച്യന്തേ തു ബലാന്വിതാഃ
പക്ഷികൾ സൂക്ഷ്മമായ വലയിൽ കുടുങ്ങുമ്പോൾ ശക്തിയില്ലാത്തവർ നശിക്കുന്നു; ശക്തിയുള്ളവർ മാത്രമാണ് മോചിതരാകുന്നത്.
കര്മജൈര് ബന്ധനൈര് ബദ്ധാസ് തദ്വദ് യോഗപരാ ദ്വിജാഃ അബലാ ന വിമുച്യന്തേ മുച്യന്തേ ച ബലാന്വിതാഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, ദ്വിജന്മാരേ, യോഗത്തിൽ ലീനരായവർ കർമ്മത്തിൽ നിന്നുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽ കുടുങ്ങിയാൽ, ശക്തിയില്ലാത്തവർ മോചനം നേടുന്നില്ല; ശക്തിയുള്ളവർ മാത്രമാണ് മോചിതരാകുന്നത്.
അല്പകശ് ച യഥാ വിപ്രാ വഹ്നിഃ ശാമ്യതി ദുര്ബലഃ ആക്രാന്ത ഇന്ധനൈഃ സ്ഥൂലൈസ് തദ്വദ് യോഗബലഃ സ്മൃതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ചെറിയ ദുർബലമായ അഗ്നി കനത്ത ഇന്ധനത്തിൽ മൂടപ്പെടുമ്പോൾ അണയുന്നതുപോലെ, യോഗശക്തിയും അങ്ങനെ തന്നെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
സ ഏവ ച തദാ വിപ്രാ വഹ്നിര് ജാതബലഃ പുനഃ സമീരണഗതഃ കൃത്സ്നാം ദഹേത് ക്ഷിപ്രം മഹീമ് ഇമാമ്
പക്ഷേ, ആ അഗ്നി വീണ്ടും ശക്തി നേടി കാറ്റ് വീശുമ്പോൾ, ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ വേഗത്തിൽ ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.
തത്ത്വജ്ഞാനബലോ യോഗീ ദീപ്തതേജാ മഹാബലഃ അന്തകാല ഇവാദിത്യഃ കൃത്സ്നം സംശോഷയേജ് ജഗത്
തത്വജ്ഞാനശക്തിയുള്ള യോഗി, പ്രകാശവും മഹാശക്തിയും ഉള്ളവൻ, പ്രളയകാലത്തെ സൂര്യനെപ്പോലെ ലോകം മുഴുവൻ ഉണക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
ദുര്ബലശ് ച യഥാ വിപ്രാഃ സ്രോതസാ ഹ്രിയതേ നരഃ ബലഹീനസ് തഥാ യോഗീ വിഷയൈര് ഹ്രിയതേ ച സഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ദുർബലനായ മനുഷ്യൻ ഒഴുക്കിൽ ഒഴുകിപ്പോകുന്നതുപോലെ, ശക്തിയില്ലാത്ത യോഗിയും വിഷയങ്ങളിൽ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു.
തദ് ഏവ തു യഥാ സ്രോതോ വിഷ്കമ്ഭയതി വാരണഃ തദ്വദ് യോഗബലം ലബ്ധ്വാ ന ഭവേദ് വിഷയൈര് ഹൃതഃ
പക്ഷേ, ആന ഒഴുക്കിനെ തടയുന്നതുപോലെ, യോഗശക്തി നേടിയാൽ വിഷയങ്ങൾ കൊണ്ട് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
വിശന്തി വാ വശാദ് വാഥ യോഗാദ് യോഗബലാന്വിതാഃ പ്രജാപതീന് മനൂന് സര്വാന് മഹാഭൂതാനി ചേശ്വരാഃ
സ്വച്ഛന്ദമായോ യോഗശക്തിയാലോ, യോഗശക്തിയുള്ളവർ പ്രജാപതിമാരിലും എല്ലാ മനുമാരിലും മഹാഭൂതങ്ങളിലും പ്രവേശിക്കുന്നു.
ന യമോ നാന്തകഃ ക്രുദ്ധോ ന മൃത്യുര് ഭീമവിക്രമഃ വിശന്തേ തദ് ദ്വിജാഃ സര്വേ യോഗസ്യാമിതതേജസഃ
യമനും ക്രുദ്ധനായ മരണനും ഭയങ്കരനായ അന്തകനും അവിടെ പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയില്ല; യോഗത്തിന്റെ അതിരില്ലാത്ത പ്രകാശം അതെല്ലാം അതിജയിക്കുന്നു.
ആത്മനാം ച സഹസ്രാണി ബഹൂനി ദ്വിജസത്തമാഃ യോഗം കുര്യാദ് ബലം പ്രാപ്യ തൈശ് ച സര്വൈര് മഹീം ചരേത്
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ശക്തി ലഭിച്ച ശേഷം, അനേകം ആയിരം ആത്മാക്കളുമായി ഒരുമിച്ച്, അവയൊക്കെയും കൂട്ടിയായി ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കണം.
പ്രാപ്നുയാദ് വിഷയാന് കശ്ചിത് പുനശ് ചോഗ്രം തപശ് ചരേത് സംക്ഷിപ്യേച് ച പുനര് വിപ്രാഃ സൂര്യസ് തേജോഗുണാന് ഇവ
ആർക്കെങ്കിലും ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾ ലഭിച്ചാലും, പിന്നെയും കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്യണം; പിന്നെ വീണ്ടും, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സൂര്യൻ തന്റെ കിരണങ്ങൾ ഒളിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, തന്റെ ശക്തികൾ വീണ്ടും അടുക്കിക്കൊള്ളണം.
ബലസ്ഥസ്യ ഹി യോഗസ്യ ബലാര്ഥം മുനിസത്തമാഃ വിമോക്ഷപ്രഭവം വിഷ്ണുമ് ഉപപന്നമ് അസംശയമ്
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, യോഗത്തിന്റെ ശക്തി ശക്തിക്കായാണ്; അതിനാൽ, സംശയമില്ലാതെ മോക്ഷത്തിന്റെ ഉറവിടമായ വിഷ്ണുവിനെ അതിനാൽ പ്രാപിക്കാം.
ബലാനി യോഗപ്രോക്താനി മയൈതാനി ദ്വിജോത്തമാഃ നിദര്ശനാര്ഥം സൂക്ഷ്മാണി വക്ഷ്യാമി ച പുനര് ദ്വിജാഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് യോഗത്തിൽ പറയുന്ന ശക്തികളെ വിവരിച്ചു; ഉദാഹരണത്തിനായി, അവയുടെ സൂക്ഷ്മരൂപങ്ങൾ ഞാൻ വീണ്ടും പറയാം.
ആത്മനശ് ച സമാധാനേ ധാരണാം പ്രതി വാ ദ്വിജാഃ നിദര്ശനാനി സൂക്ഷ്മാണി ശൃണുധ്വം മുനിസത്തമാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, ആത്മാവിനെ ഏകാഗ്രമാക്കുന്നതിലും ധാരണയിലും ഉള്ള സൂക്ഷ്മ ഉദാഹരണങ്ങൾ നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ, മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
അപ്രമത്തോ യഥാ ധന്വീ ലക്ഷ്യം ഹന്തി സമാഹിതഃ യുക്തഃ സമ്യക് തഥാ യോഗീ മോക്ഷം പ്രാപ്നോത്യ് അസംശയമ്
ഏകാഗ്രതയോടെ ശ്രദ്ധയോടെ അമ്പുയർത്തുന്ന വില്ലാളൻ ലക്ഷ്യം തെറ്റാതെ എങ്ങനെ അമ്പെറിയുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ യോഗത്തിൽ ലീനനായ യോഗി സംശയമില്ലാതെ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും.
സ്നേഹപാത്രേ യഥാ പൂര്ണേ മന ആധായ നിശ്ചലമ് പുരുഷോ യുക്ത ആരോഹേത് സോപാനം യുക്തമാനസഃ
പൂർണ്ണമായ എണ്ണക്കലശത്തിൽ മനസ്സ് സ്ഥിരമായി വെച്ച്, ഒരാൾ ശ്രദ്ധയോടെ പടികൾ കയറുന്നതുപോലെ, യോഗിയും ഏകാഗ്രതയോടെ മുന്നേറുന്നു.
മുക്തസ് തഥായമ് ആത്മാനം യോഗം തദ്വത് സുനിശ്ചലമ് കരോത്യ് അമലമ് ആത്മാനം ഭാസ്കരോപമദര്ശനേ
ഇങ്ങനെ തന്നെ, മോചിതനായവൻ ആത്മാവിനെ യോഗത്തിൽ സ്ഥിരമാക്കി, അതിനെ ശുദ്ധവും അചഞ്ചലവുമാക്കി, സൂര്യനെപ്പോലെ ആത്മാവിനെ കാണുന്നു.
യഥാ ച നാവം വിപ്രേന്ദ്രാഃ കര്ണധാരഃ സമാഹിതഃ മഹാര്ണവഗതാം ശീഘ്രം നയേദ് വിപ്രാംസ് തു പത്തനമ്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ശ്രദ്ധയോടെ നാവികൻ വലിയ സമുദ്രം കടന്ന് നാവിനെ വേഗത്തിൽ തുറമുഖത്ത് എത്തിക്കുന്നതുപോലെ—
തദ്വദ് ആത്മസമാധാനം യുക്തോ യോഗേന യോഗവിത് ദുര്ഗമം സ്ഥാനമ് ആപ്നോതി ഹിത്വാ ദേഹമ് ഇമം ദ്വിജാഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, യോഗം അറിയുന്നവൻ യോഗത്തിൽ ലീനനായി ആത്മാവിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, ഈ ശരീരം വിട്ട ശേഷം ദുർലഭമായ സ്ഥാനം പ്രാപിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.
സാരഥിശ് ച യഥാ യുക്തഃ സദശ്വാന് സുസമാഹിതഃ ദേശമ് ഇഷ്ടം നയത്യ് ആശു ധന്വിനം പുരുഷര്ഷഭമ്
ശ്രദ്ധയോടെ, നല്ല കുതിരകളോടുകൂടിയ സാരഥി, അമ്പുയർത്തുന്ന പുരുഷശ്രേഷ്ഠനെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് വേഗത്തിൽ എത്തിക്കുന്നതുപോലെ—
തഥൈവ ച ദ്വിജാ യോഗീ ധാരണാസു സമാഹിതഃ പ്രാപ്നോത്യ് ആശു പരം സ്ഥാനം ലക്ഷ്യമുക്ത ഇവാശുഗഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, ദ്വിജന്മാരേ, ധാരണയിൽ ഏകാഗ്രനായ യോഗി വേഗത്തിൽ പരമാവസ്ഥ പ്രാപിക്കുന്നു, ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് വിട്ട അമ്പുപോലെ.
ആവിശ്യാത്മനി ചാത്മാനം യോ ഽവതിഷ്ഠതി സോ ഽചലഃ പാശം ഹത്വേവ മീനാനാം പദമ് ആപ്നോതി സോ ഽജരമ്
ആത്മാവിൽ ആത്മാവിനെ പ്രവേശിപ്പിച്ച് അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നവൻ അചഞ്ചലനാകുന്നു; ബന്ധങ്ങൾ തകർത്തു മീനുകൾപോലെ, അവൻ ജരയില്ലാത്ത അവസ്ഥ പ്രാപിക്കുന്നു.
നാഭ്യാം ശീര്ഷേ ച കുക്ഷൌ ച ഹൃദി വക്ഷസി പാര്ശ്വയോഃ ദര്ശനേ ശ്രവണേ വാപി ഘ്രാണേ ചാമിതവിക്രമഃ
നാഭിയിൽ, തലയിൽ, വയറ്റിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, നെഞ്ചിൽ, ഇരുവശങ്ങളിലും, കാഴ്ചയിൽ, കേൾവിയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഘ്രാണത്തിൽ പോലും, അജയശക്തിയുള്ളവനേ—
സ്ഥാനേഷ്വ് ഏതേഷു യോ യോഗീ മഹാവ്രതസമാഹിതഃ ആത്മനാ സൂക്ഷ്മമ് ആത്മാനം യുങ്ക്തേ സമ്യഗ് ദ്വിജോത്തമാഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, മഹാവ്രതത്തിൽ ലീനനായ യോഗി ഈ സ്ഥാനങ്ങളിൽ ആത്മാവിനെ സൂക്ഷ്മമായി ആത്മാവുമായി ഏകീകരിച്ചാൽ, അത് ശരിയായ രീതിയിലാണ്.
സുശീഘ്രമ് അചലപ്രഖ്യം കര്മ ദഗ്ധ്വാ ശുഭാശുഭമ് ഉത്തമം യോഗമ് ആസ്ഥായ യദീച്ഛതി വിമുച്യതേ
വേഗത്തിൽ, അചഞ്ചലമായതുപോലെ, ശുഭവും അശുഭവും കർമ്മങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ച്, ഉത്തമമായ യോഗം സ്വീകരിച്ചാൽ, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ മോചിതനാകും.