ജ്ഞാതിഭേദഭയാത് കൃഷ്ണസ് തമ് ഉപേക്ഷിതവാംസ് തദാ അപയാതേ തദാക്രൂരേ നാവര്ഷത് പാകശാസനഃ
ബന്ധുക്കളിൽ ഭേദം വരുമെന്ന ഭയത്തിൽ കൃഷ്ണൻ അപ്പോൾ അക്രൂരനെ അവഗണിച്ചു; അക്രൂരൻ അകന്നപ്പോൾ മേഘരാജാവ് മഴ പെയ്യിച്ചില്ല.
അനാവൃഷ്ട്യാ തദാ രാഷ്ട്രമ് അഭവദ് ബഹുധാ കൃശമ് തതഃ പ്രസാദയാമ് ആസുര് അക്രൂരം കുകുരാന്ധകാഃ
മഴയില്ലായ്മ മൂലം രാജ്യം വളരെ ദരിദ്രമായി; അതുകൊണ്ട് കുകുരരും അന്ധകരും അക്രൂരനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
പുനര് ദ്വാരവതീം പ്രാപ്തേ തസ്മിന് ദാനപതൌ തതഃ പ്രവവര്ഷ സഹസ്രാക്ഷഃ കക്ഷേ ജലനിധേസ് തദാ
ദാനശീലനായ അക്രൂരൻ വീണ്ടും ദ്വാരകയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ, ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രൻ സമുദ്രത്തോട് ചേർന്ന പ്രദേശത്ത് മഴ പെയ്യിച്ചു.
കന്യാം ച വാസുദേവായ സ്വസാരം ശീലസംമതാമ് അക്രൂരഃ പ്രദദൌ ധീമാന് പ്രീത്യര്ഥം മുനിസത്തമാഃ
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അക്രൂരൻ ധീരനും വിവേകിയുമായവൻ തന്റെ സദ്ഗുണശാലിയായ സഹോദരിയെ വാസുദേവനോടു സ്നേഹത്തോടെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ നൽകി.
അഥ വിജ്ഞായ യോഗേന കൃഷ്ണോ ബഭ്രുഗതം മണിമ് സഭാമധ്യഗതഃ പ്രാഹ തമ് അക്രൂരം ജനാര്ദനഃ
അപ്പോൾ യോഗബലത്തിൽ കൃഷ്ണൻ ആ മണി ബഭ്രുവിന്റെ കൈയിലാണെന്ന് അറിഞ്ഞു, സഭാമധ്യേ ഇരുന്ന അക്രൂരനോട് പറഞ്ഞു.
യത് തദ് രത്നം മണിവരം തവ ഹസ്തഗതം വിഭോ തത് പ്രയച്ഛ ച മാനാര്ഹ മയി മാനാര്യകം കൃഥാഃ
പ്രഭോ, നിന്റെ കൈയിൽ ഉള്ള ആ ഉത്തമരത്നം എനിക്ക് തരിക; എന്നോട് അപമാനം കാണിക്കരുത്.
ഷഷ്ടിവര്ഷഗതേ കാലേ യോ രോഷോ ഽഭൂന് മമാനഘ സ സംരൂഢോ ഽസകൃത് പ്രാപ്തസ് തതഃ കാലാത്യയോ മഹാന്
അനഘ, അറുപത് വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സിലുള്ള കോപം വളർന്നു, പലതവണ ആവർത്തിച്ചു; അതിനാൽ വലിയ താമസം സംഭവിച്ചു.
സ തതഃ കൃഷ്ണവചനാത് സര്വസാത്വതസംസദി പ്രദദൌ തം മണിം ബഭ്രുര് അക്ലേശേന മഹാമതിഃ
കൃഷ്ണന്റെ വാക്കനുസരിച്ച്, മഹാമതിയായ ബഭ്രു സാത്വതരുടെ സഭയിൽ ആ മണി വേദനയില്ലാതെ നൽകി.
തതസ് തമ് ആര്ജവാത് പ്രാപ്തം ബഭ്രോര് ഹസ്താദ് അരിംദമഃ ദദൌ ഹൃഷ്ടമനാഃ കൃഷ്ണസ് തം മണിം ബഭ്രവേ പുനഃ
ശത്രുനാശകനായ കൃഷ്ണൻ, ബഭ്രുവിന്റെ കൈയിൽ നിന്നു സത്യസന്ധമായി ലഭിച്ച ആ മണി സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും ബഭ്രുവിന് നൽകി.
സ കൃഷ്ണഹസ്താത് സംപ്രാപ്തം മണിരത്നം സ്യമന്തകമ് ആബധ്യ ഗാന്ദിനീപുത്രോ വിരരാജാംശുമാന് ഇവ
കൃഷ്ണന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് സ്യാമന്തകമണി ലഭിച്ച ഗാന്ദിനിയുടെ പുത്രൻ അതിനെ ധരിച്ച് പ്രകാശമുള്ള സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
അഹോ സുമഹദ് ആഖ്യാനം ഭവതാ പരികീര്തിതമ് ഭാരതാനാം ച സര്വേഷാം പാര്ഥിവാനാം തഥൈവ ച
അയ്യോ, ഭവാൻ ഭാരതന്മാരെയും രാജാക്കളെയും കുറിച്ചുള്ള അതിപ്രമേഹമായ കഥ വളരെ മനോഹരമായി വിവരിച്ചു.
ദേവാനാം ദാനവാനാം ച ഗന്ധര്വോരഗരക്ഷസാമ് ദൈത്യാനാമ് അഥ സിദ്ധാനാം ഗുഹ്യകാനാം തഥൈവ ച
ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും പാമ്പുകളെയും രാക്ഷസന്മാരെയും, ദൈത്യന്മാരെയും സിദ്ധന്മാരെയും ഗുഹ്യകന്മാരെയും കുറിച്ചും അങ്ങനെ തന്നെ.
അത്യദ്ഭുതാനി കര്മാണി വിക്രമാ ധര്മനിശ്ചയാഃ വിവിധാശ് ച കഥാ ദിവ്യാ ജന്മ ചാഗ്ര്യമ് അനുത്തമമ്
അത്യാശ്ചര്യമായ പ്രവർത്തികളും, ധൈര്യപ്രദർശനങ്ങളും, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച നിശ്ചയങ്ങളും, വിവിധ ദൈവികകഥകളും, അതുല്യവും ഉന്നതവുമായ ജന്മവും—
സൃഷ്ടിഃ പ്രജാപതേഃ സമ്യക് ത്വയാ പ്രോക്താ മഹാമതേ പ്രജാപതീനാം സര്വേഷാം ഗുഹ്യകാപ്സരസാം തഥാ
പ്രജാപതിയുടെ സൃഷ്ടിയും, മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, നീ ശരിയായി വിവരിച്ചു. എല്ലാ പ്രജാപതിമാരുടേയും, യക്ഷന്മാരുടേയും, അപ്സരസുകളുടേയും സൃഷ്ടിയും നീ പറഞ്ഞുതന്നു.
സ്ഥാവരം ജങ്ഗമം സര്വമ് ഉത്പന്നം വിവിധം ജഗത് ത്വയാ പ്രോക്തം മഹാഭാഗ ശ്രുതം ചൈതന് മനോഹരമ്
നിശ്ചലവും ചലനശീലമുള്ളതുമായ ഈ വിവിധ ലോകം മുഴുവൻ, മഹാഭാഗവാനേ, നീ വിശദമായി പറഞ്ഞു. ഈ മനോഹരമായ കഥകൾ ഞങ്ങൾ കേട്ടു.
കഥിതം പുണ്യഫലദം പുരാണം ശ്ലക്ഷ്ണയാ ഗിരാ മനഃകര്ണസുഖം സമ്യക് പ്രീണാത്യ് അമൃതസംമിതമ്
പുണ്യഫലം നൽകുന്ന പുരാണം, മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ, മനസ്സിനും ചെവിക്കും ആനന്ദം പകരുന്ന വിധത്തിൽ, അമൃതത്തോടു സമമായ സന്തോഷത്തോടെ നീ പറഞ്ഞുതന്നു.
ഇദാനീം ശ്രോതുമ് ഇച്ഛാമഃ സകലം മണ്ഡലം ഭുവഃ വക്തുമ് അര്ഹസി സര്വജ്ഞ പരം കൌതൂഹലം ഹി നഃ
ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾ ഭൂമിയുടെ മുഴുവൻ മണ്ഡലത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. സർവ്വജ്ഞനേ, ഞങ്ങളുടെ അതിയായ കൗതുകം തീർക്കാൻ നീ ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറയേണ്ടതാണ്.
യാവന്തഃ സാഗരാ ദ്വീപാസ് തഥാ വര്ഷാണി പര്വതാഃ വനാനി സരിതഃ പുണ്യദേവാദീനാം മഹാമതേ
എത്ര സമുദ്രങ്ങളും, ദ്വീപുകളും, ദേശങ്ങളും, പർവതങ്ങളും, കാടുകളും, നദികളും ഉണ്ട്, മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, ദൈവാദികളെയും നീ വിശദമായി പറയണം.
യത്പ്രമാണമ് ഇദം സര്വം യദാധാരം യദാത്മകമ് സംസ്ഥാനമ് അസ്യ ജഗതോ യഥാവദ് വക്തുമ് അര്ഹസി
ഇതെല്ലാം എത്ര വലിപ്പമുള്ളതാണ്, എന്തിൽ ആധാരമാക്കിയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്, അതിന്റെ സ്വഭാവം എന്താണ്—ഈ ലോകത്തിന്റെ ഘടന യഥാർത്ഥത്തിൽ നീ വിശദീകരിക്കണം.
മുനയഃ ശ്രൂയതാമ് ഏതത് സംക്ഷേപാദ് വദതോ മമ നാസ്യ വര്ഷശതേനാപി വക്തും ശക്യോ ഽതിവിസ്തരഃ
മഹർഷിമാരേ, ഞാൻ ഇതിന്റെ സംക്ഷിപ്തം പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ. അതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദാംശം നൂറു വർഷം പറഞ്ഞാലും തീർക്കാനാവില്ല.
ജമ്ബൂപ്ലക്ഷാഹ്വയൌ ദ്വീപൌ ശാല്മലശ് ചാപരോ ദ്വിജാഃ കുശഃ ക്രൌഞ്ചസ് തഥാ ശാകഃ പുഷ്കരശ് ചൈവ സപ്തമഃ
ജംബൂവുമാണ് ഒന്നാം ദ്വീപ്, പ്ലക്ഷം രണ്ടാമത്തേത്, ശാല്മലവും മറ്റൊന്ന്, കുശം, ക്രൗഞ്ചം, ശാകം, പിന്നെ ഏഴാമത്തേത് പുഷ്കരം—ഇവയാണ് ദ്വീപുകൾ.
ഏതേ ദ്വീപാഃ സമുദ്രൈസ് തു സപ്ത സപ്തഭിര് ആവൃതാഃ ലവണേക്ഷുസുരാസര്പിര് ദധിദുഗ്ധജലൈഃ സമമ്
ഈ ദ്വീപുകൾ ഓരോന്നും ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു: ഉപ്പു, ഇച്ചിരസം, മദ്യം, നെയ്യ്, തൈര്, പാൽ, വെള്ളം—ഇവയാണ് അവ.
ജമ്ബൂദ്വീപഃ സമസ്താനാമ് ഏതേഷാം മധ്യസംസ്ഥിതഃ തസ്യാപി മധ്യേ വിപ്രേന്ദ്രാ മേരുഃ കനകപര്വതഃ
ജംബൂദ്വീപ് ഇവിടെയെല്ലാം നടുവിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അതിന്റെ നടുവിൽ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, പൊന്നുപോലുള്ള മെരു പർവതം ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നു.
ചതുരശീതിസാഹസ്രൈര് യോജനൈസ് തസ്യ ചോച്ഛ്രയഃ പ്രവിഷ്ടഃ ഷോഡശാധസ്താദ് ദ്വാത്രിംശന് മൂര്ധ്നി വിസ്തൃതഃ
അതിന്റെയുയരം എൺപത്തിനാലായിരം യോജനമാണ്; പതിനാറായിരം യോജനമാണ് താഴേക്ക് കയറിയിരിക്കുന്നത്, മുകളിലായി മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം യോജനമാണ് വ്യാപ്തിയുള്ളത്.
മൂലേ ഷോഡശസാഹസ്രൈര് വിസ്താരസ് തസ്യ സര്വതഃ ഭൂപദ്മസ്യാസ്യ ശൈലോ ഽസൌ കര്ണികാകാരസംസ്ഥിതഃ
അടിയിൽ പതിനാറായിരം യോജനമാണ് ചുറ്റളവ്; ഭൂമിയിലെ താമരയുടെ കർണ്ണികപോലെയാണ് ഈ പർവതത്തിന്റെ ആകൃതി.
ഹിമവാന് ഹേമകൂടശ് ച നിഷധസ് തസ്യ ദക്ഷിണേ നീലഃ ശ്വേതശ് ച ശൃങ്ഗീ ച ഉത്തരേ വര്ഷപര്വതാഃ
അതിന്റെയ്ദക്ഷിണത്തായി ഹിമവാൻ, ഹേമകൂടം, നിഷധം—ഇവയും, വടക്കോട്ട് നീല, ശ്വേത, ശ്രിംഗി—ഇവയും ദേശപർവതങ്ങളാണ്.
ലക്ഷപ്രമാണൌ ദ്വൌ മധ്യേ ദശഹീനാസ് തഥാപരേ സഹസ്രദ്വിതയോച്ഛ്രായാസ് താവദ്വിസ്താരിണശ് ച തേ
അവയിൽ രണ്ടെണ്ണം ലക്ഷം യോജനമാണ് വലിപ്പം, മറ്റുള്ളവയ്ക്ക് പത്ത് ആയിരം കുറവാണ്; രണ്ടായിരം യോജനമാണ് ഉയരം, അത്ര തന്നെ വീതിയും.
ഭാരതം പ്രഥമം വര്ഷം തതഃ കിംപുരുഷം സ്മൃതമ് ഹരിവര്ഷം തഥൈവാന്യന് മേരോര് ദക്ഷിണതോ ദ്വിജാഃ
ആദ്യം ഭാരതം എന്ന ദേശം, അതിനുശേഷം കിംപുരുഷം, പിന്നെ ഹരിവർഷം—ഇവയൊക്കെയും മെരുവിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ്.
രമ്യകം ചോത്തരം വര്ഷം തസ്യൈവ തു ഹിരണ്മയമ് ഉത്തരാഃ കുരവശ് ചൈവ യഥാ വൈ ഭാരതം തഥാ
വടക്കോട്ട് രമ്യകം എന്ന ദേശം, അതിനുശേഷം ഹിരണ്മയം, പിന്നെ വടക്കൻ കുറുക്കൾ—ഇവയും ഭാരതംപോലെയാണ്.
നവസാഹസ്രമ് ഏകൈകമ് ഏതേഷാം ദ്വിജസത്തമാഃ ഇലാവൃതം ച തന്മധ്യേ സൌവര്ണോ മേരുര് ഉച്ഛ്രിതഃ
ഇവയൊന്നൊന്നും ഒമ്പതായിരം യോജനമാണ് വലിപ്പം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ; അവയുടെ നടുവിൽ ഇലാവൃതം, അതിൽ പൊന്നുപോലുള്ള മെരു ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നു.