കര്മണാ ജായതേ പ്രേത്യ മൂര്തിമാന് ഷോഡശാത്മകഃ വിദ്യയാ ജായതേ നിത്യമ് അവ്യക്തം ഹ്യ് അക്ഷരാത്മകമ്
കർമ്മം ചെയ്താൽ, മരിച്ചശേഷം, പദിനാറു ഭാഗങ്ങളുള്ള രൂപത്തിൽ ജനനം ലഭിക്കും; ജ്ഞാനത്തിലൂടെ എപ്പോഴും അവ്യക്തമായ, അക്ഷരസ്വഭാവമുള്ളതായ ജനനം ലഭിക്കും.
കര്മ ത്വ് ഏകേ പ്രശംസന്തി സ്വല്പബുദ്ധിരതാ നരാഃ തേന തേ ദേഹജാലേന രമയന്ത ഉപാസതേ
ചിലർ കർമ്മത്തെ വാഴ്ത്തുന്നു; കുറച്ച് ബുദ്ധിയുള്ള ആളുകൾ അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ അവർ ശരീരം എന്ന ജാലത്തിൽ ആസ്വദിച്ച് ഉപാസന ചെയ്യുന്നു.
യേ തു ബുദ്ധിം പരാം പ്രാപ്താ ധര്മനൈപുണ്യദര്ശിനഃ ന തേ കര്മ പ്രശംസന്തി കൂപം നദ്യാം പിബന്ന് ഇവ
എന്നാൽ, ഉന്നതമായ ബുദ്ധിയും ധർമ്മത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതയും കാണുന്നവർ, കർമങ്ങളെ പ്രശംസിക്കാറില്ല; ഒരു വലിയ നദിക്കരയിൽ കിണറ്റിൽ നിന്നു വെള്ളം കുടിക്കാത്തതുപോലെയാണ് അതു.
കര്മണാം ഫലമ് ആപ്നോതി സുഖദുഃഖേ ഭവാഭവൌ വിദ്യയാ തദ് അവാപ്നോതി യത്ര ഗത്വാ ന ശോചതി
കർമങ്ങളാൽ മനുഷ്യൻ സുഖവും ദുഃഖവും ജനനവും മരണമുമാണ് അനുഭവിക്കുന്നത്; എന്നാൽ ജ്ഞാനത്തിലൂടെ ആനന്ദം മാത്രം ഉള്ള അവസ്ഥയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്, അവിടെ എത്തിയാൽ ആരും anymore ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല.
ന മ്രിയതേ യത്ര ഗത്വാ യത്ര ഗത്വാ ന ജായതേ ന ജീര്യതേ യത്ര ഗത്വാ യത്ര ഗത്വാ ന വര്ധതേ
അവിടെ എത്തിയാൽ മരണമില്ല; അവിടെ എത്തിയാൽ ജനനമില്ല; അവിടെ എത്തിയാൽ വൃദ്ധിയില്ല; അവിടെ എത്തിയാൽ വളർച്ചയുമില്ല.
യത്ര തദ് ബ്രഹ്മ പരമമ് അവ്യക്തമ് അചലം ധ്രുവമ് അവ്യാകൃതമ് അനായാമമ് അമൃതം ചാധിയോഗവിത്
അവിടെയാണ് പരമമായ ബ്രഹ്മം: അതു ദൃശ്യമല്ല, അചലവും ശാശ്വതവും മാറ്റമില്ലാത്തതും പ്രയത്നമില്ലാത്തതും അമൃതവും, ജ്ഞാനത്തിൽ ലയിച്ചവർക്ക് മാത്രമേ അറിയാൻ കഴിയൂ.
ദ്വംദ്വൈര് ന യത്ര ബാധ്യന്തേ മാനസേന ച കര്മണാ സമാഃ സര്വത്ര മൈത്രാശ് ച സര്വഭൂതഹിതേ രതാഃ
അവിടെ ഇരട്ടത്വങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടില്ല, മനസ്സോ കർമങ്ങളോ ബാധിക്കാറില്ല; എല്ലായിടത്തും സമത്വവും സൗഹൃദവും, എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമത്തിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്നവരാണ് അവർ.
വിദ്യാമയോ ഽന്യഃ പുരുഷോ ദ്വിജാഃ കര്മമയോ ഽപരഃ വിപ്രാശ് ചന്ദ്രസമസ്പര്ശഃ സൂക്ഷ്മയാ കലയാ സ്ഥിതഃ
ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നൊരു പുരുഷനും, കർമ്മത്തിൽ നിന്നൊരു പുരുഷനും ഉണ്ട്, മഹാന്മാരെ; ചന്ദ്രന്റെ സ്നേഹസ്പർശംപോലെ സൂക്ഷ്മതയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരാണ് ജ്ഞാനികൾ.
തദ് ഏതദ് ഋഷിണാ പ്രോക്തം വിസ്തരേണാനുഗീയതേ ന വക്തും ശക്യതേ ദ്രഷ്ടും ചക്രതന്തുമ് ഇവാമ്ബരേ
ഇത് ഋഷികൾ വിശദമായി പറഞ്ഞതും പാടിയതുമാണ്; ആകാശത്തിൽ ചക്രത്തിന്റെ നൂൽ കാണാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ, ഇതിന്റെ മുഴുവൻ സ്വഭാവം വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ഏകാദശവികാരാത്മാ കലാസംഭാരസംഭൃതഃ മൂര്തിമാന് ഇതി തം വിദ്യാദ് വിപ്രാഃ കര്മഗുണാത്മകമ്
പണ്ഡിതന്മാരേ, പതിനൊന്ന് ഭേദങ്ങളാൽ രൂപംകൊണ്ടവനും, വിവിധ ശക്തികൾ ചേർന്നവനും, കർമ്മഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവനുമാണ് അവൻ.
ദേവോ യഃ സംശ്രിതസ് തസ്മിന് ബുദ്ധീന്ദുര് ഇവ പുഷ്കരേ ക്ഷേത്രജ്ഞം തം വിജാനീയാന് നിത്യം യോഗജിതാത്മകമ്
ആ ദേവൻ, ആരിൽ ബുദ്ധി താമരയിൽ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു, ആ ദേവനെ തന്നെ 'ക്ഷേത്രജ്ഞൻ' എന്നും, യോഗത്തിലൂടെ സ്വയം ജയിച്ചവൻ എന്നും അറിയണം.
തമോ രജശ് ച സത്ത്വം ച ജ്ഞേയം ജീവഗുണാത്മകമ് ജീവമ് ആത്മഗുണം വിദ്യാദ് ആത്മാനം പരമാത്മനഃ
അന്ധകാരം, രാഗം, സത്ത്വം — ഇതെല്ലാം ജീവിയുടെ ഗുണങ്ങളാണ്; ജീവിയെ ആത്മാവിന്റെ ഗുണം എന്നും, ആത്മാവിനെ പരമാത്മാവിന്റെ ഭാഗം എന്നും അറിയണം.
സചേതനം ജീവഗുണം വദന്തി സ ചേഷ്ടതേ ജീവഗുണം ച സര്വമ് തതഃ പരം ക്ഷേത്രവിദോ വദന്തി പ്രകല്പയന്തോ ഭുവനാനി സപ്ത
ജീവഗുണം ബോധമുള്ളതാണെന്നും അതു പ്രവർത്തിക്കുന്നതാണെന്നും പറയുന്നു; എല്ലാം ജീവഗുണമാണ്. അതിനപ്പുറം, ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന 'ക്ഷേത്രജ്ഞർ' അതിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു.
പ്രകൃത്യാസ് തു വികാരാ യേ ക്ഷേത്രജ്ഞാസ് തേ പരിശ്രുതാഃ തേ ചൈനം ന പ്രജാനന്തി ന ജാനാതി സ താന് അപി
പ്രകൃതിയിൽ നിന്നുള്ള ഭേദങ്ങൾ 'ക്ഷേത്രജ്ഞർ' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ അവർ അവനെ അറിയുന്നില്ല, അവനും അവരെ അറിയുന്നില്ല.
തൈശ് ചൈവ കുരുതേ കാര്യം മനഃഷഷ്ഠൈര് ഇഹേന്ദ്രിയൈഃ സുദാന്തൈര് ഇവ സംയന്താ ദൃഢഃ പരമവാജിഭിഃ
മനസ്സും അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ചേർന്ന്, അവൻ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; നല്ല പരിശീലനം ലഭിച്ച ശക്തമായ കുതിരകളുമായി രഥസാരഥി നിയന്ത്രിക്കുന്നതുപോലെയാണ് അതു.
ഇന്ദ്രിയേഭ്യഃ പരാ ഹ്യ് അര്ഥാ അര്ഥേഭ്യഃ പരമം മനഃ മനസസ് തു പരാ ബുദ്ധിര് ബുദ്ധേര് ആത്മാ മഹാന് പരഃ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെക്കാൾ ഉന്നതം വിഷയങ്ങൾ; വിഷയങ്ങളെക്കാൾ മനസ്സ്; മനസ്സിനെക്കാൾ ബുദ്ധി; ബുദ്ധിയെക്കാൾ മഹത്തായ ആത്മാവാണ്.
മഹതഃ പരമ് അവ്യക്തമ് അവ്യക്താത് പരതോ ഽമൃതമ് അമൃതാന് ന പരം കിംചിത് സാ കാഷ്ഠാ പരമാ ഗതിഃ
മഹത്തിനെക്കാൾ ഉന്നതം അവ്യക്തം; അവ്യക്തത്തേക്കാൾ അമൃതം; അമൃതത്തേക്കാൾ മുകളിലൊന്നുമില്ല — അതാണ് പരമാവധി, അതാണ് പരമഗതി.
ഏവം സര്വേഷു ഭൂതേഷു ഗൂഢാത്മാ ന പ്രകാശതേ ദൃശ്യതേ ത്വ് അഗ്ര്യയാ ബുദ്ധ്യാ സൂക്ഷ്മയാ സൂക്ഷ്മദര്ശിഭിഃ
ഇങ്ങനെ, എല്ലാ ജീവികളിലും ആത്മാവ് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, വെളിപ്പെടുന്നില്ല; എന്നാൽ സൂക്ഷ്മബുദ്ധിയുള്ളവരും സൂക്ഷ്മത കാണുന്നവരും അതിനെ കാണുന്നു.
അന്തരാത്മനി സംലീയ മനഃഷഷ്ഠാനി മേധയാ ഇന്ദ്രിയൈര് ഇന്ദ്രിയാര്ഥാംശ് ച ബഹുചിത്തമ് അചിന്തയന്
മനസ്സും ആറ് ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ബുദ്ധിയാൽ ആന്തരാത്മാവിൽ ലയിപ്പിച്ച്, അനേകം ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങൾ ചിന്തിക്കാതിരിക്കുക, അപ്പോൾ മനസ്സിന് ശാന്തി ലഭിക്കും.
ധ്യാനേ ഽപി പരമം കൃത്വാ വിദ്യാസംപാദിതം മനഃ അനീശ്വരഃ പ്രശാന്താത്മാ തതോ ഗച്ഛേത് പരം പദമ്
ജ്ഞാനത്താൽ പൂർണ്ണമായ മനസ്സിനെ ധ്യാനത്തിൽ ഉന്നതമാക്കി, ആഗ്രഹങ്ങളില്ലാതെ ശാന്തനായാൽ, അപ്പോൾ പരമാവസ്ഥയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.
ഇന്ദ്രിയാണാം തു സര്വേഷാം വശ്യാത്മാ ചലിതസ്മൃതിഃ ആത്മനഃ സംപ്രദാനേന മര്ത്യോ മൃത്യുമ് ഉപാശ്നുതേ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാതെ, മനസ്സും ഓർമ്മയും അശാന്തമാകുമ്പോൾ, മനുഷ്യൻ ആത്മാവിനെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് കീഴടക്കുമ്പോൾ, അവൻ മരണത്തെ അനുഭവിക്കുന്നു.
വിഹത്യ സര്വസംകല്പാന് സത്ത്വേ ചിത്തം നിവേശയേത് സത്ത്വേ ചിത്തം സമാവേശ്യ തതഃ കാലഞ്ജരോ ഭവേത്
എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും വിട്ടുവിട്ട്, മനസ്സിനെ ശുദ്ധിയിലേക്കു നന്നായി സ്ഥാപിക്കണം; മനസ്സ് ശുദ്ധിയിലായാൽ, പിന്നെ മനുഷ്യൻ ക്ഷയരഹിതനാകുന്നു.
ചിത്തപ്രസാദേന യതിര് ജഹാതീഹ ശുഭാശുഭമ് പ്രസന്നാത്മാത്മനി സ്ഥിത്വാ സുഖമ് അത്യന്തമ് അശ്നുതേ
മനസ്സിന്റെ ശാന്തിയോടെ, യതി ഈ ലോകത്ത് നല്ലതും ചീത്തയും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; ശാന്തമായ ആത്മാവിൽ ആത്മാവിനെ സ്ഥാപിച്ച്, പരമാനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു.
ലക്ഷണം തു പ്രസാദസ്യ യഥാ സ്വപ്നേ സുഖം ഭവേത് നിര്വാതേ വാ യഥാ ദീപോ ദീപ്യമാനോ ന കമ്പതേ
ശാന്തിയുടെ ലക്ഷണം ഇതാണ്: സ്വപ്നത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സന്തോഷംപോലെയും, കാറ്റില്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് വിളക്കു കുലുങ്ങാതിരിപ്പുപോലെയും.
ഏവം പൂര്വാപരേ രാത്രേ യുഞ്ജന്ന് ആത്മാനമ് ആത്മനാ ലഘ്വാഹാരോ വിശുദ്ധാത്മാ പശ്യത്യ് ആത്മാനമ് ആത്മനി
ഇങ്ങനെ, രാവും പകലും ആത്മനിയന്ത്രണം പാലിച്ച്, കുറച്ച് മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, മനസ്സിനെ ശുദ്ധമാക്കി, മനുഷ്യൻ ആത്മാവിൽ ആത്മാവിനെ കാണുന്നു.
രഹസ്യം സര്വവേദാനാമ് അനൈതിഹ്യമ് അനാഗമമ് ആത്മപ്രത്യായകം ശാസ്ത്രമ് ഇദം പുത്രാനുശാസനമ്
മകനോട് ഉപദേശിച്ച ഈ ശാസ്ത്രം എല്ലാ വേദങ്ങളുടെയും രഹസ്യമാണ്; ഇത് പുരാണങ്ങളിലോ മറ്റേതെങ്കിലും ഗ്രന്ഥങ്ങളിലോ ആധാരമല്ല, നേരിട്ട് അനുഭവിച്ച ആത്മസാക്ഷ്യമാണ്.
ധര്മാഖ്യാനേഷു സര്വേഷു സത്യാഖ്യാനേഷു യദ് വസു ദശവര്ഷസഹസ്രാണി നിര്മഥ്യാമൃതമ് ഉദ്ധൃതമ്
ധർമ്മവും സത്യവും സംബന്ധിച്ച എല്ലാ ഉപദേശങ്ങളിലും, പതിനായിരം വർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ ചുരണ്ടിയെടുത്ത അമൃതംപോലെയുള്ള സാരം ഇവിടെയാണ്.
നവനീതം യഥാ ദധ്നഃ കാഷ്ഠാദ് അഗ്നിര് യഥൈവ ച തഥൈവ വിദുഷാം ജ്ഞാനം മുക്തിഹേതോഃ സമുദ്ധൃതമ്
പാലിൽ നിന്ന് വെണ്ണയും, മരത്തിൽ നിന്ന് അഗ്നിയും എങ്ങനെ ലഭ്യമാക്കുന്നുവോ, അങ്ങനെ തന്നെ ജ്ഞാനികൾ മോക്ഷത്തിനായി ജ്ഞാനം കണ്ടെത്തുന്നു.
സ്നാതകാനാമ് ഇദം ശാസ്ത്രം വാച്യം പുത്രാനുശാസനമ് തദ് ഇദം നാപ്രശാന്തായ നാദാന്തായ തപസ്വിനേ
ഈ ശാസ്ത്രം, മകനോട് നൽകിയ ഉപദേശം, പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയവർക്കാണ് പറയേണ്ടത്; അശാന്തനും, അനിയന്ത്രിതനും, തപസ്സുകാരനുമല്ലാത്തവർക്കല്ല.
നാവേദവിദുഷേ വാച്യം തഥാ നാനുഗതായ ച നാസൂയകായാനൃജവേ ന ചാനിര്ദിഷ്ടകാരിണേ
വേദങ്ങൾ അറിയാത്തവർക്കോ, ഗുരുവിനെ അനുഗമിക്കാത്തവർക്കോ, അസൂയയുള്ളവർക്കോ, നേരായ മനസ്സില്ലാത്തവർക്കോ, നിർദ്ദേശമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്കോ പറയരുത്.