നാസ്തീതി കൃഷ്ണശ് ചോവാച തതോ രാമോ രുഷാന്വിതഃ ധിക്ശബ്ദപൂര്വമ് അസകൃത് പ്രത്യുവാച ജനാര്ദനമ്
'ഇവിടെ ഇല്ല' എന്ന് കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ രാമൻ കോപത്തോടെ, വീണ്ടും വീണ്ടും ജനാർദ്ദനനെ നിന്ദിച്ചു.
ഭ്രാതൃത്വാന് മര്ഷയാമ്യ് ഏഷ സ്വസ്തി തേ ഽസ്തു വ്രജാമ്യ് അഹമ് കൃത്യം ന മേ ദ്വാരകയാ ന ത്വയാ ന ച വൃഷ്ണിഭിഃ
നീ എന്റെ സഹോദരനാണ് എന്നതിനാൽ ഞാൻ ക്ഷമിക്കുന്നു; നിനക്കു ശുഭം. ഞാൻ പോകുന്നു. ദ്വാരകയോടും, നിന്നോടും, വൃഷ്ണികളോടും എനിക്ക് ഇനി ബന്ധമില്ല.
പ്രവിവേശ തതോ രാമോ മിഥിലാമ് അരിമര്ദനഃ സര്വകാമൈര് ഉപഹൃതൈര് മിഥിലേനാഭിപൂജിതഃ
അതിനുശേഷം ശത്രുനാശകൻ രാമൻ മിഥിലയിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവിടെ മിഥിലാധിപൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു.
ഏതസ്മിന്ന് ഏവ കാലേ തു ബഭ്രുര് മതിമതാം വരഃ നാനാരൂപാന് ക്രതൂന് സര്വാന് ആജഹാര നിരര്ഗലാന്
അത് തന്നെയാണ് സമയത്ത്, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ബഭ്രു, അനവധി രൂപങ്ങളിലുള്ള എല്ലാ യാഗങ്ങളും നിർബന്ധങ്ങളില്ലാതെ നടത്തി.
ദീക്ഷാമയം സ കവചം രക്ഷാര്ഥം പ്രവിവേശ ഹ സ്യമന്തകകൃതേ പ്രാജ്ഞോ ഗാന്ദീപുത്രോ മഹായശാഃ
ഗാന്ദിനിയുടെ പുത്രനായ മഹാശയനും വിവേകിയും സ്യാമന്തകമണിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ ദീക്ഷയുടെ ആവരണം ധരിച്ചു.
അഥ രത്നാനി ചാന്യാനി ധനാനി വിവിധാനി ച ഷഷ്ടിം വര്ഷാണി ധര്മാത്മാ യജ്ഞേഷ്വ് ഏവ ന്യയോജയത്
അതിനുശേഷം, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ അവൻ മറ്റുള്ള രത്നങ്ങളും വിവിധ സമ്പത്തുകളും അറുപത് വർഷം മുഴുവൻ യജ്ഞങ്ങൾക്കായി മാത്രം ഉപയോഗിച്ചു.
അക്രൂരയജ്ഞാ ഇതി തേ ഖ്യാതാസ് തസ്യ മഹാത്മനഃ ബഹ്വന്നദക്ഷിണാഃ സര്വേ സര്വകാമപ്രദായിനഃ
ആ മഹാത്മാവിന്റെ ആ യജ്ഞങ്ങൾ അക്രൂരയജ്ഞങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായി; അവയെല്ലാം സമൃദ്ധമായ അന്നവും ദാനവും നൽകി, ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ വാസ്തവങ്ങളും നല്കുന്നവയായിരുന്നു.
അഥ ദുര്യോധനോ രാജാ ഗത്വാ സ മിഥിലാം പ്രഭുഃ ഗദാശിക്ഷാം തതോ ദിവ്യാം ബലദേവാദ് അവാപ്തവാന്
അതിനുശേഷം, രാജാവായ ദുര്യോധനൻ മിഥിലയിൽ ചെന്നു, അവിടെ ബാലരാമനിൽ നിന്ന് ഗദായുദ്ധം ദൈവികമായി പഠിച്ചു.
സംപ്രസാദ്യ തതോ രാമോ വൃഷ്ണ്യന്ധകമഹാരഥൈഃ ആനീതോ ദ്വാരകാമ് ഏവ കൃഷ്ണേന ച മഹാത്മനാ
പിന്നീട്, വൃഷ്ണിയുടെയും അന്ധക മഹാരഥന്മാരുടെയും കൂടെ, കൃഷ്ണൻ മഹാത്മാവായി രാമനെ ദ്വാരകയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
അക്രൂരശ് ചാന്ധകൈഃ സാര്ധമ് ആയാതഃ പുരുഷര്ഷഭഃ ഹത്വാ സത്രാജിതം സുപ്തം സഹബന്ധും മഹാബലഃ
പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ അക്രൂരൻ അന്ധകർോടൊപ്പം ചേർന്ന്, മഹാബലശാലിയായ അവൻ സത്രാജിതിനെ അവന്റെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം ഉറങ്ങുമ്പോൾ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
ജ്ഞാതിഭേദഭയാത് കൃഷ്ണസ് തമ് ഉപേക്ഷിതവാംസ് തദാ അപയാതേ തദാക്രൂരേ നാവര്ഷത് പാകശാസനഃ
ബന്ധുക്കളിൽ ഭേദം വരുമെന്ന ഭയത്തിൽ കൃഷ്ണൻ അപ്പോൾ അക്രൂരനെ അവഗണിച്ചു; അക്രൂരൻ അകന്നപ്പോൾ മേഘരാജാവ് മഴ പെയ്യിച്ചില്ല.
അനാവൃഷ്ട്യാ തദാ രാഷ്ട്രമ് അഭവദ് ബഹുധാ കൃശമ് തതഃ പ്രസാദയാമ് ആസുര് അക്രൂരം കുകുരാന്ധകാഃ
മഴയില്ലായ്മ മൂലം രാജ്യം വളരെ ദരിദ്രമായി; അതുകൊണ്ട് കുകുരരും അന്ധകരും അക്രൂരനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
പുനര് ദ്വാരവതീം പ്രാപ്തേ തസ്മിന് ദാനപതൌ തതഃ പ്രവവര്ഷ സഹസ്രാക്ഷഃ കക്ഷേ ജലനിധേസ് തദാ
ദാനശീലനായ അക്രൂരൻ വീണ്ടും ദ്വാരകയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ, ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രൻ സമുദ്രത്തോട് ചേർന്ന പ്രദേശത്ത് മഴ പെയ്യിച്ചു.
കന്യാം ച വാസുദേവായ സ്വസാരം ശീലസംമതാമ് അക്രൂരഃ പ്രദദൌ ധീമാന് പ്രീത്യര്ഥം മുനിസത്തമാഃ
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അക്രൂരൻ ധീരനും വിവേകിയുമായവൻ തന്റെ സദ്ഗുണശാലിയായ സഹോദരിയെ വാസുദേവനോടു സ്നേഹത്തോടെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ നൽകി.
അഥ വിജ്ഞായ യോഗേന കൃഷ്ണോ ബഭ്രുഗതം മണിമ് സഭാമധ്യഗതഃ പ്രാഹ തമ് അക്രൂരം ജനാര്ദനഃ
അപ്പോൾ യോഗബലത്തിൽ കൃഷ്ണൻ ആ മണി ബഭ്രുവിന്റെ കൈയിലാണെന്ന് അറിഞ്ഞു, സഭാമധ്യേ ഇരുന്ന അക്രൂരനോട് പറഞ്ഞു.
യത് തദ് രത്നം മണിവരം തവ ഹസ്തഗതം വിഭോ തത് പ്രയച്ഛ ച മാനാര്ഹ മയി മാനാര്യകം കൃഥാഃ
പ്രഭോ, നിന്റെ കൈയിൽ ഉള്ള ആ ഉത്തമരത്നം എനിക്ക് തരിക; എന്നോട് അപമാനം കാണിക്കരുത്.
ഷഷ്ടിവര്ഷഗതേ കാലേ യോ രോഷോ ഽഭൂന് മമാനഘ സ സംരൂഢോ ഽസകൃത് പ്രാപ്തസ് തതഃ കാലാത്യയോ മഹാന്
അനഘ, അറുപത് വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സിലുള്ള കോപം വളർന്നു, പലതവണ ആവർത്തിച്ചു; അതിനാൽ വലിയ താമസം സംഭവിച്ചു.
സ തതഃ കൃഷ്ണവചനാത് സര്വസാത്വതസംസദി പ്രദദൌ തം മണിം ബഭ്രുര് അക്ലേശേന മഹാമതിഃ
കൃഷ്ണന്റെ വാക്കനുസരിച്ച്, മഹാമതിയായ ബഭ്രു സാത്വതരുടെ സഭയിൽ ആ മണി വേദനയില്ലാതെ നൽകി.
തതസ് തമ് ആര്ജവാത് പ്രാപ്തം ബഭ്രോര് ഹസ്താദ് അരിംദമഃ ദദൌ ഹൃഷ്ടമനാഃ കൃഷ്ണസ് തം മണിം ബഭ്രവേ പുനഃ
ശത്രുനാശകനായ കൃഷ്ണൻ, ബഭ്രുവിന്റെ കൈയിൽ നിന്നു സത്യസന്ധമായി ലഭിച്ച ആ മണി സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും ബഭ്രുവിന് നൽകി.
സ കൃഷ്ണഹസ്താത് സംപ്രാപ്തം മണിരത്നം സ്യമന്തകമ് ആബധ്യ ഗാന്ദിനീപുത്രോ വിരരാജാംശുമാന് ഇവ
കൃഷ്ണന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് സ്യാമന്തകമണി ലഭിച്ച ഗാന്ദിനിയുടെ പുത്രൻ അതിനെ ധരിച്ച് പ്രകാശമുള്ള സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
അഹോ സുമഹദ് ആഖ്യാനം ഭവതാ പരികീര്തിതമ് ഭാരതാനാം ച സര്വേഷാം പാര്ഥിവാനാം തഥൈവ ച
അയ്യോ, ഭവാൻ ഭാരതന്മാരെയും രാജാക്കളെയും കുറിച്ചുള്ള അതിപ്രമേഹമായ കഥ വളരെ മനോഹരമായി വിവരിച്ചു.
ദേവാനാം ദാനവാനാം ച ഗന്ധര്വോരഗരക്ഷസാമ് ദൈത്യാനാമ് അഥ സിദ്ധാനാം ഗുഹ്യകാനാം തഥൈവ ച
ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും പാമ്പുകളെയും രാക്ഷസന്മാരെയും, ദൈത്യന്മാരെയും സിദ്ധന്മാരെയും ഗുഹ്യകന്മാരെയും കുറിച്ചും അങ്ങനെ തന്നെ.
അത്യദ്ഭുതാനി കര്മാണി വിക്രമാ ധര്മനിശ്ചയാഃ വിവിധാശ് ച കഥാ ദിവ്യാ ജന്മ ചാഗ്ര്യമ് അനുത്തമമ്
അത്യാശ്ചര്യമായ പ്രവർത്തികളും, ധൈര്യപ്രദർശനങ്ങളും, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച നിശ്ചയങ്ങളും, വിവിധ ദൈവികകഥകളും, അതുല്യവും ഉന്നതവുമായ ജന്മവും—
സൃഷ്ടിഃ പ്രജാപതേഃ സമ്യക് ത്വയാ പ്രോക്താ മഹാമതേ പ്രജാപതീനാം സര്വേഷാം ഗുഹ്യകാപ്സരസാം തഥാ
പ്രജാപതിയുടെ സൃഷ്ടിയും, മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, നീ ശരിയായി വിവരിച്ചു. എല്ലാ പ്രജാപതിമാരുടേയും, യക്ഷന്മാരുടേയും, അപ്സരസുകളുടേയും സൃഷ്ടിയും നീ പറഞ്ഞുതന്നു.
സ്ഥാവരം ജങ്ഗമം സര്വമ് ഉത്പന്നം വിവിധം ജഗത് ത്വയാ പ്രോക്തം മഹാഭാഗ ശ്രുതം ചൈതന് മനോഹരമ്
നിശ്ചലവും ചലനശീലമുള്ളതുമായ ഈ വിവിധ ലോകം മുഴുവൻ, മഹാഭാഗവാനേ, നീ വിശദമായി പറഞ്ഞു. ഈ മനോഹരമായ കഥകൾ ഞങ്ങൾ കേട്ടു.
കഥിതം പുണ്യഫലദം പുരാണം ശ്ലക്ഷ്ണയാ ഗിരാ മനഃകര്ണസുഖം സമ്യക് പ്രീണാത്യ് അമൃതസംമിതമ്
പുണ്യഫലം നൽകുന്ന പുരാണം, മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ, മനസ്സിനും ചെവിക്കും ആനന്ദം പകരുന്ന വിധത്തിൽ, അമൃതത്തോടു സമമായ സന്തോഷത്തോടെ നീ പറഞ്ഞുതന്നു.
ഇദാനീം ശ്രോതുമ് ഇച്ഛാമഃ സകലം മണ്ഡലം ഭുവഃ വക്തുമ് അര്ഹസി സര്വജ്ഞ പരം കൌതൂഹലം ഹി നഃ
ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾ ഭൂമിയുടെ മുഴുവൻ മണ്ഡലത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. സർവ്വജ്ഞനേ, ഞങ്ങളുടെ അതിയായ കൗതുകം തീർക്കാൻ നീ ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറയേണ്ടതാണ്.
യാവന്തഃ സാഗരാ ദ്വീപാസ് തഥാ വര്ഷാണി പര്വതാഃ വനാനി സരിതഃ പുണ്യദേവാദീനാം മഹാമതേ
എത്ര സമുദ്രങ്ങളും, ദ്വീപുകളും, ദേശങ്ങളും, പർവതങ്ങളും, കാടുകളും, നദികളും ഉണ്ട്, മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, ദൈവാദികളെയും നീ വിശദമായി പറയണം.
യത്പ്രമാണമ് ഇദം സര്വം യദാധാരം യദാത്മകമ് സംസ്ഥാനമ് അസ്യ ജഗതോ യഥാവദ് വക്തുമ് അര്ഹസി
ഇതെല്ലാം എത്ര വലിപ്പമുള്ളതാണ്, എന്തിൽ ആധാരമാക്കിയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്, അതിന്റെ സ്വഭാവം എന്താണ്—ഈ ലോകത്തിന്റെ ഘടന യഥാർത്ഥത്തിൽ നീ വിശദീകരിക്കണം.
മുനയഃ ശ്രൂയതാമ് ഏതത് സംക്ഷേപാദ് വദതോ മമ നാസ്യ വര്ഷശതേനാപി വക്തും ശക്യോ ഽതിവിസ്തരഃ
മഹർഷിമാരേ, ഞാൻ ഇതിന്റെ സംക്ഷിപ്തം പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ. അതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദാംശം നൂറു വർഷം പറഞ്ഞാലും തീർക്കാനാവില്ല.