അന്തര് ഊര്ധ്വമ് അധശ് ചൈവ കഥം സൃജഥ വൈ പ്രജാഃ തേ തു തദ്വചനം ശ്രുത്വാ പ്രയാതാഃ സര്വതോ ദിശഃ
മുകളിൽ, താഴെ, അകത്ത് — എങ്ങനെ നിങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും? ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവർ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും പോയി.
അദ്യാപി ന നിവര്തന്തേ സമുദ്രേഭ്യ ഇവാപഗാഃ ഹര്യശ്വേഷ്വ് അഥ നഷ്ടേഷു ദക്ഷഃ പ്രാചേതസഃ പുനഃ
ഇന്നുവരെ അവർ തിരിച്ചു വന്നിട്ടില്ല, നദികൾ സമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയാൽ പിന്നെ തിരിച്ചു വരാത്തതുപോലെ. ഹര്യശ്വന്മാർ അപ്രത്യക്ഷമായപ്പോൾ പ്രചേതസിന്റെ മകൻ ദക്ഷൻ വീണ്ടും—
വൈരണ്യാമ് അഥ പുത്രാണാം സഹസ്രമ് അസൃജത് പ്രഭുഃ വിവര്ധയിഷവസ് തേ തു ശബലാശ്വാസ് തഥാ പ്രജാഃ
പിന്നീട് ദക്ഷൻ വൈരണിയിൽ വീണ്ടും ആയിരം പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവർ സൃഷ്ടിയെ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ശബലാശ്വന്മാരായിരുന്നു.
പൂര്വോക്തം വചനം തേ തു നാരദേന പ്രചോദിതാഃ അന്യോന്യമ് ഊചുസ് തേ സര്വേ സമ്യഗ് ആഹ മഹാന് ഋഷിഃ
പഴയതുപോലെ തന്നെ നാരദൻ അവരെ ഉത്തേജിപ്പിച്ചു. അപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും തമ്മിൽ പറഞ്ഞു: 'മഹർഷി ശരിയായി പറഞ്ഞു.'
ഭ്രാതൄണാം പദവീം ജ്ഞാതും ഗന്തവ്യം നാത്ര സംശയഃ ജ്ഞാത്വാ പ്രമാണം പൃഥ്വ്യാശ് ച സുഖം സ്രക്ഷ്യാമഹേ പ്രജാഃ
'നമ്മുടെ സഹോദരന്മാരുടെ വഴി പിന്തുടരേണ്ടതാണു, ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഭൂമിയുടെ പരിധി മനസ്സിലായാൽ സന്തോഷത്തോടെ സൃഷ്ടിക്കും.'
തേ ഽപി തേനൈവ മാര്ഗേണ പ്രയാതാഃ സര്വതോ ദിശമ് അദ്യാപി ന നിവര്തന്തേ സമുദ്രേഭ്യ ഇവാപഗാഃ
അവരും അതേ വഴിയിൽ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും പോയി. ഇന്നുവരെ അവർ തിരിച്ചു വന്നിട്ടില്ല, നദികൾ സമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയാൽ പിന്നെ തിരിച്ചു വരാത്തതുപോലെ.
തദാ പ്രഭൃതി വൈ ഭ്രാതാ ഭ്രാതുര് അന്വേഷണേ ദ്വിജാഃ പ്രയാതോ നശ്യതി ക്ഷിപ്രം തന് ന കാര്യം വിപശ്ചിതാ
അന്നുമുതൽ, ദ്വിജന്മാരേ, സഹോദരനെ അന്വേഷിക്കാൻ പോയ സഹോദരൻ ഉടനെ നശിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ബുദ്ധിമാന്മാർ അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്.
താംശ് ചൈവ നഷ്ടാന് വിജ്ഞായ പുത്രാന് ദക്ഷഃ പ്രജാപതിഃ ഷഷ്ടിം തതോ ഽസൃജത് കന്യാ വൈരണ്യാമ് ഇതി നഃ ശ്രുതമ്
പുത്രന്മാർ നഷ്ടമായതായി മനസ്സിലാക്കി, പ്രജാപതി ദക്ഷൻ വൈരണിയിൽ അറുപത് പുത്രിമാരെ സൃഷ്ടിച്ചു എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
താസ് തദാ പ്രതിജഗ്രാഹ ഭാര്യാര്ഥം കശ്യപഃ പ്രഭുഃ സോമോ ധര്മശ് ച ഭോ വിപ്രാസ് തഥൈവാന്യേ മഹര്ഷയഃ
അപ്പോൾ കശ്യപൻ, സോമൻ, ധർമ്മൻ, മറ്റു മഹർഷിമാർ എന്നിവരും അവരെ ഭാര്യമാരായി സ്വീകരിച്ചു, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
ദദൌ സ ദശ ധര്മായ കശ്യപായ ത്രയോദശ സപ്തവിംശതി സോമായ ചതസ്രോ ഽരിഷ്ടനേമിനേ
അവരിൽ പത്ത് ധർമ്മനു, പതിമൂന്ന് കശ്യപനു, ഇരുപത്തേഴു സോമനു, നാലു അരിഷ്ടനേമിക്കു ദക്ഷൻ നൽകി.
ദ്വേ ചൈവ ബഹുപുത്രായ ദ്വേ ചൈവാങ്ഗിരസേ തഥാ ദ്വേ കൃശാശ്വായ വിദുഷേ താസാം നാമാനി മേ ശൃണു
രണ്ടു വീതം ബഹുപുത്രനും അംഗിരസിനും, രണ്ടെണ്ണം കൃഷ്ണാശ്വനു കൂടി നൽകി. അവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയുന്നു, കേൾക്കൂ.
അരുന്ധതീ വസുര് യാമീ ലമ്ബാ ഭാനുര് മരുത്വതീ സംകല്പാ ച മുഹൂര്താ ച സാധ്യാ വിശ്വാ ച ഭോ ദ്വിജാഃ
അരുന്ധതി, വസു, യാമി, ലംബ, ഭാനു, മരുത്വതി, സംകല്പ, മുഹൂർത്ത, സാധ്യ, വിശ്വ — ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
ധര്മപത്ന്യോ ദശ ത്വ് ഏതാസ് താസ്വ് അപത്യാനി ബോധത വിശ്വേദേവാസ് തു വിശ്വായാഃ സാധ്യാ സാധ്യാന് വ്യജായത
ഇവ പത്ത് പേരും ധർമ്മന്റെ ഭാര്യമാരാണ്. അവരുടെ മക്കളെക്കുറിച്ച് അറിയൂ: വിശ്വയിൽ നിന്ന് വിശ്വദേവന്മാർ, സാധ്യയിൽ നിന്ന് സാധ്യന്മാർ ജനിച്ചു.
മരുത്വത്യാം മരുത്വന്തോ വസോസ് തു വസവഃ സുതാഃ ഭാനോസ് തു ഭാനവഃ പുത്രാ മുഹൂര്താസ് തു മുഹൂര്തജാഃ
മരുത്വതിയിൽ നിന്ന് മരുതുകൾ, വസുവിൽ നിന്ന് വസുക്കൾ, ഭാനുവിൽ നിന്ന് ഭാനുക്കൾ, മുഹൂർത്തയിൽ നിന്ന് മുഹൂർത്തന്മാർ ജനിച്ചു.
ലമ്ബായാശ് ചൈവ ഘോഷോ ഽഥ നാഗവീഥീ ച യാമിജാ പൃഥിവീ വിഷയം സര്വമ് അരുന്ധത്യാം വ്യജായത
ലമ്ബായിൽ നിന്ന് ഘോഷൻ ജനിച്ചു, നാഗവീഥിയിൽ നിന്ന് യാമിജൻ ജനിച്ചു; ഭൂമിയിലെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളും അരുന്ധതിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സംകല്പായാസ് തു വിശ്വാത്മാ ജജ്ഞേ സംകല്പ ഏവ ഹി നാഗവീഥ്യാം ച യാമിന്യാം വൃഷലശ് ച വ്യജായത
സങ്കൽപയിൽ നിന്ന് വിശ്വാത്മാവ് ജനിച്ചു, കാരണം സങ്കൽപം തന്നെയാണ് അവന്റെ സ്വഭാവം; നാഗവീഥിയിലും യാമിനിയിലും നിന്ന് വൃശലൻ ജനിച്ചു.
പരാ യാഃ സോമപത്നീശ് ച ദക്ഷഃ പ്രാചേതസോ ദദൌ സര്വാ നക്ഷത്രനാമ്ന്യസ് താ ജ്യോതിഷേ പരികീര്തിതാഃ
പറാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, ചന്ദ്രന്റെ ഭാര്യമാർ ദക്ഷൻ, പ്രചേതസിന്റെ മകൻ, നൽകി; ഇവർ എല്ലാം നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പേരിൽ പ്രശസ്തരാണ്, ജ്യോതിഷത്തിൽ ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നു.
യേ ത്വ് അന്യേ ഖ്യാതിമന്തോ വൈ ദേവാ ജ്യോതിഷ്പുരോഗമാഃ വസവോ ഽഷ്ടൌ സമാഖ്യാതാസ് തേഷാം വക്ഷ്യാമി വിസ്തരമ്
ഇനി, പ്രകാശങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന മറ്റ് പ്രശസ്ത ദേവന്മാർ എട്ട് വസുക്കളാണ്; അവരുടെ വിശദാംശങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം.
ആപോ ധ്രുവശ് ച സോമശ് ച ധവശ് ചൈവാനിലോ ഽനലഃ പ്രത്യൂഷശ് ച പ്രഭാസശ് ച വസവോ നാമഭിഃ സ്മൃതാഃ
ആപ, ധ്രുവ, സോമ, ധവ, അനില, അനല, പ്രത്യൂഷ, പ്രഭാസ—ഇവരാണ് പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന വസുക്കൾ.
ആപസ്യ പുത്രോ വൈതണ്ഡ്യഃ ശ്രമഃ ശ്രാന്തോ മുനിസ് തഥാ ധ്രുവസ്യ പുത്രോ ഭഗവാന് കാലോ ലോകപ്രകാലനഃ
ആപിന്റെ മകൻ വൈതണ്ഡ്യൻ, ശ്രമൻ എന്നും ശ്രാന്തൻ എന്നുമാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, ഒരു മഹർഷിയാണ്; ധ്രുവന്റെ മകൻ ഭഗവാൻ കാലൻ, ലോകങ്ങളെ അളക്കുന്നവൻ.
സോമസ്യ ഭഗവാന് വര്ചാ വര്ചസ്വീ യേന ജായതേ ധവസ്യ പുത്രോ ദ്രവിണോ ഹുതഹവ്യവഹസ് തഥാ മനോഹരായാഃ ശിശിരഃ പ്രാണോ ഽഥ രമണസ് തഥാ
സോമന്റെ മകൻ ഭഗവാൻ വർചസ്, അവനിൽ നിന്നാണ് പ്രകാശം ജനിക്കുന്നത്; ധവന്റെ മകൻ ദ്രവിണൻ, ഹോമയാഗങ്ങൾക്കുള്ള ഹവ്യങ്ങൾ എത്തിക്കുന്നവൻ; മനോഹരയിൽ നിന്ന് ശിശിരൻ, പ്രാണൻ, രമണൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു.
അനിലസ്യ ശിവാ ഭാര്യാ തസ്യാഃ പുത്രോ മനോജവഃ അവിജ്ഞാതഗതിശ് ചൈവ ദ്വൌ പുത്രാവ് അനിലസ്യ ച
അനിലന്റെ ഭാര്യ ശിവയാണ്, അവളുടെ മകൻ മനോജവൻ; അവിജ്ഞാതഗതി എന്ന മറ്റൊരു മകനും അനിലനു ഉണ്ടായിരുന്നു—ഇങ്ങനെ രണ്ടു മക്കൾ.
അഗ്നിപുത്രഃ കുമാരസ് തു ശരസ്തമ്ബേ ശ്രിയാ വൃതഃ തസ്യ ശാഖോ വിശാഖശ് ച നൈഗമേയശ് ച പൃഷ്ഠജഃ
അഗ്നിയുടെ മകൻ കുമാരൻ, അസ്ത്രത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗത്ത് ഭംഗിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടവൻ; അവന്റെ സഹോദരന്മാർ ശാഖൻ, വിശാഖൻ, പിന്നിൽ നിന്ന് ജനിച്ച നൈഗമേയൻ.
അപത്യം കൃത്തികാനാം തു കാര്ത്തികേയ ഇതി സ്മൃതഃ പ്രത്യൂഷസ്യ വിദുഃ പുത്രമ് ഋഷിം നാമ്നാഥ ദേവലമ്
കൃതികകളുടെ മകനാണ് കാർത്തികേയൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്; പ്രത്യൂഷന്റെ മകൻ ദേവളമെന്ന മഹർഷിയാണ്.
ദ്വൌ പുത്രൌ ദേവലസ്യാപി ക്ഷമാവന്തൌ മനീഷിണൌ ബൃഹസ്പതേസ് തു ഭഗിനീ വരസ്ത്രീ ബ്രഹ്മവാദിനീ
ദേവളന് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു, ക്ഷമയും ജ്ഞാനവും ഉള്ളവർ; ബൃഹസ്പതിയുടെ സഹോദരി ഒരു ഉത്തമസ്ത്രീയും, ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യവുമുള്ളവളായിരുന്നു.
യോഗസിദ്ധാ ജഗത് കൃത്സ്നമ് അസക്താ വിചചാര ഹ പ്രഭാസസ്യ തു സാ ഭാര്യാ വസൂനാമ് അഷ്ടമസ്യ തു
യോഗത്തിൽ പൂർണ്ണമായ അവൾ ലോകം മുഴുവൻ ആസ്വാദനമില്ലാതെ സഞ്ചരിച്ചു; അവൾ വസുക്കളിൽ എട്ടാമനായ പ്രഭാസന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നു.
വിശ്വകര്മാ മഹാഭാഗോ യസ്യാം ജജ്ഞേ പ്രജാപതിഃ കര്താ ശില്പസഹസ്രാണാം ത്രിദശാനാം ച വാര്ധകിഃ
വിശ്വകർമ്മൻ, മഹാഭാഗ്യശാലിയായവൻ, അവളിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു—പ്രജാപതി, ആയിരം കലകളുടെ സ്രഷ്ടാവ്, ദേവന്മാരുടെ ശില്പി.
ഭൂഷണാനാം ച സര്വേഷാം കര്താ ശില്പവതാം വരഃ യഃ സര്വേഷാം വിമാനാനി ദൈവതാനാം ചകാര ഹ
അവൻ എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും നിർമ്മിക്കുന്നവൻ, ശില്പികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ദേവന്മാർക്കുള്ള എല്ലാ വിമാനങ്ങളും നിർമിച്ചവൻ.
മാനുഷാശ് ചോപജീവന്തി യസ്യ ശില്പം മഹാത്മനഃ സുരഭീ കശ്യപാദ് രുദ്രാന് ഏകാദശ വിനിര്മമേ
മനുഷ്യരും ഈ മഹാത്മാവിന്റെ ശില്പത്തിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്; കശ്യപനിൽ നിന്ന് സുരഭി പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
മഹാദേവപ്രസാദേന തപസാ ഭാവിതാ സതീ അജൈകപാദ് അഹിര്ബുധ്ന്യസ് ത്വഷ്ടാ രുദ്രശ് ച വീര്യവാന്
മഹാദേവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, കഠിനതപസ്സിലൂടെ അവൾ വിശുദ്ധയായി; അജൈകപാദ്, അഹിർബുധ്ന്യൻ, ത്വഷ്ടാവ്, ശക്തനായ രുദ്രൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു.