നിഃസാരേ ക്ഷുഭിതേ കാലേ നിഷ്ക്രിയേ സംവ്യവസ്ഥിതേ നരാ വനം ശ്രയിഷ്യന്തി കരഭാരപ്രപീഡിതാഃ
അർത്ഥവശാലമില്ലാത്ത, അശാന്തമായ, പ്രവർത്തനം നിൽക്കുന്ന കാലത്ത്, ഭാരത്തിൽ തളർന്ന മനുഷ്യർ കാടുകളിലേക്ക് അഭയം തേടും.
യജ്ഞകര്മണ്യ് ഉപരതേ രക്ഷാംസി ശ്വാപദാനി ച കീടമൂഷികസര്പാശ് ച ധര്ഷയിഷ്യന്തി മാനവാന്
യജ്ഞങ്ങൾ നിൽക്കുമ്പോൾ, പിശാചുകളും കാട്ടുമൃഗങ്ങളും കീടങ്ങളും എലി പാമ്പുകളും മനുഷ്യരെ ആക്രമിക്കും.
ക്ഷേമം സുഭിക്ഷമ് ആരോഗ്യം സാമഗ്ര്യം ചൈവ ബന്ധുഷു ഉദ്ദേശേഷു നരാഃ ശ്രേഷ്ഠാ ഭവിഷ്യന്തി യുഗക്ഷയേ
യുഗം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, ബന്ധുക്കളിൽ മികച്ചവരായ മനുഷ്യർ ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ സുരക്ഷയും സമൃദ്ധിയും ആരോഗ്യവും ആവശ്യമായ സാധനങ്ങളും ലഭിക്കും.
സ്വയംപാലാഃ സ്വയം ചൌരാഃ പ്ലവസംഭാരസംഭൃതാഃ മണ്ഡലൈഃ സംഭവിഷ്യന്തി ദേശേ ദേശേ പൃഥക് പൃഥക്
മനുഷ്യർ സ്വയം രക്ഷകരും സ്വയം കള്ളന്മാരും ആയിരിക്കും; ജീവിക്കാൻ വേണ്ടത് സ്വയം സമ്പാദിച്ച്, ഓരോ പ്രദേശത്തും വേർതിരിഞ്ഞ് കൂട്ടങ്ങളായി ജീവിക്കും.
സ്വദേശേഭ്യഃ പരിഭ്രഷ്ടാ നിഃസാരാഃ സഹ ബന്ധുഭിഃ നരാഃ സര്വേ ഭവിഷ്യന്തി തദാ കാലപരിക്ഷയാത്
സ്വദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട്, അർത്ഥശൂന്യരായി, ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം, എല്ലാവരും കാലത്തിന്റെ ക്ഷയത്താൽ ഇങ്ങനെ ആയിരിക്കും.
തതഃ സര്വേ സമാദായ കുമാരാന് പ്രദ്രുതാ ഭയാത് കൌശികീം സംതരിഷ്യന്തി നരാഃ ക്ഷുദ്ഭയപീഡിതാഃ
അപ്പോൾ ഭയത്താൽ എല്ലാവരും കുട്ടികളെ കൂട്ടി, വിശപ്പും ഭയവും കൊണ്ട് പീഡിതരായി, കൗശികി നദി കടന്ന് ഓടിപ്പോകും.
അങ്ഗാന് വങ്ഗാന് കലിങ്ഗാംശ് ച കാശ്മീരാന് അഥ കോശലാന് ഋഷികാന്തഗിരിദ്രോണീഃ സംശ്രയിഷ്യന്തി മാനവാഃ
അംഗം, വംഗം, കലിംഗം, കാശ്മീരം, കോശലം, ഋഷികാന്തപർവതങ്ങളുടെ താഴ്വരകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ മനുഷ്യർ അഭയം തേടും.
കൃത്സ്നം ച ഹിമവത്പാര്ശ്വം കൂലം ച ലവണാമ്ഭസഃ വിവിധം ജീര്ണപത്ത്രം ച വല്കലാന്യ് അജിനാനി ച
ഹിമാലയത്തിന്റെ മുഴുവൻ വശത്തും ഉപ്പു കടലിന്റെ തീരത്തും, പഴയ ഇലകളും വർക്കും മൃഗത്വക്കും ധരിച്ച് അവർ താമസിക്കും.
സ്വയം കൃത്വാ നിവത്സ്യന്തി തസ്മിന് ഭൂതേ യുഗക്ഷയേ അരണ്യേഷു ച വത്സ്യന്തി നരാ മ്ലേച്ഛഗണൈഃ സഹ
ഇവയെല്ലാം സ്വയം ഉണ്ടാക്കി, യുഗം അവസാനിക്കുമ്പോൾ അവിടെ താമസിക്കും; മനുഷ്യർ കാടുകളിൽ വിദേശികൾക്കൊപ്പം ജീവിക്കും.
നൈവ ശൂന്യാ നവാരണ്യാ ഭവിഷ്യതി വസുംധരാ അഗോപ്താരശ് ച ഗോപ്താരോ ഭവിഷ്യന്തി നരാധിപാഃ
ഭൂമി ഒരിക്കലും ശൂന്യമായോ പുതിയ കാടായി മാറുകയോ ചെയ്യില്ല; രാജാക്കന്മാർ ഒരുപോലെ രക്ഷകരും അശ്രദ്ധക്കാരും ആയിരിക്കും.
മൃഗൈര് മത്സ്യൈര് വിഹംഗൈശ് ച ശ്വാപദൈഃ സര്പകീടകൈഃ മധുശാകഫലൈര് മൂലൈര് വര്തയിഷ്യന്തി മാനവാഃ
മൃഗങ്ങൾ, മീനുകൾ, പക്ഷികൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ, പാമ്പുകൾ, കീടങ്ങൾ, തേൻ, പച്ചക്കറികൾ, പഴങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ എന്നിവയാണവർ ഭക്ഷ്യമായി ഉപയോഗിക്കുക.
ശീര്ണപര്ണഫലാഹാരാ വല്കലാന്യ് അജിനാനി ച സ്വയം കൃത്വാ നിവത്സ്യന്തി യഥാ മുനിജനസ് തഥാ
ചിതറിഞ്ഞ ഇലകളും പഴങ്ങളും ഭക്ഷ്യമായി, വർക്കും മൃഗത്വക്കും സ്വയം ഉണ്ടാക്കി, മുനികൾ പോലെ അവർ താമസിക്കും.
ബീജാനാമ് അകൃതസ്നേഹാ ആഹതാഃ കാഷ്ഠശങ്കുഭിഃ അജൈഡകം ഖരോഷ്ട്രം ച പാലയിഷ്യന്തി നിത്യശഃ
വിത്തുകൾക്ക് എണ്ണയിടാതെ, മരക്കൊല്ലുകൾ കൊണ്ട് അടിച്ചു, ആടുകളെയും ചെമ്മരികളെയും കഴുതകളെയും ഒട്ടകങ്ങളെയും അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും വളർത്തും.
നദീസ്രോതാംസി രോത്സ്യന്തി തോയാര്ഥം കൂലമ് ആശ്രിതാഃ പക്വാന്നവ്യവഹാരേണ വിപണന്തഃ പരസ്പരമ്
നദികളുടെ ഒഴുക്കുകൾ വെള്ളത്തിനായി തറയിടും; തീരത്ത് താമസിച്ച്, പാകം ചെയ്ത അന്നം ഉപയോഗിച്ച് പരസ്പരം വിനിമയം നടത്തും.
തനൂരുഹൈര് യഥാജാതൈഃ സമലാന്തരസംഭൃതൈഃ ബഹ്വപത്യാഃ പ്രജാഹീനാഃ കുലശീലവിവര്ജിതാഃ
ശരീരത്തിലെ രോമങ്ങൾ വളരുന്നതുപോലെ തന്നെ അകത്തുള്ള അശുദ്ധിയും കൂട്ടംകൂടും; പലർക്കും കുട്ടികൾ ഉണ്ടാകും, പക്ഷേ വംശം നിലനിൽക്കില്ല, കുടുംബഗുണവും നല്ല പെരുമാറ്റവും ഇല്ലാതാകും.
ഏവം ഭവിഷ്യന്തി തദാ നരാശ് ചാധര്മജീവിനഃ ഹീനാ ഹീനം തഥാ ധര്മം പ്രജാ സമനുവത്സ്യതി
അപ്പോൾ ആളുകൾ നീതിയില്ലാതെ ജീവിക്കും; കുറവുള്ളവർ കുറവുള്ള നീതിയെ പിന്തുടരും, ജനങ്ങൾ അതിനെ തന്നെ സ്വീകരിക്കും.
ആയുസ് തത്ര ച മര്ത്യാനാം പരം ത്രിംശദ് ഭവിഷ്യതി ദുര്ബലാ വിഷയഗ്ലാനാ ജരാശോകൈര് അഭിപ്ലുതാഃ
അവിടെ മനുഷ്യരുടെ പരമാവധി ആയുസ്സ് മുപ്പത് വയസ്സായിരിക്കും; ദുർബലരും ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ക്ഷീണിച്ചവരും വയസ്സും ദുഃഖവും കൊണ്ടു തളർന്നവരുമാകും.
ഭവിഷ്യന്തി തദാ തേഷാം രോഗൈര് ഇന്ദ്രിയസംക്ഷയഃ ആയുഃപ്രത്യയസംരോധാദ് വിഷയാദ് ഉപരംസ്യതേ
അപ്പോൾ അവർക്കിടയിൽ രോഗങ്ങൾ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ക്ഷയിപ്പിക്കും; ആയുസ്സിന്റെ തടസ്സം മൂലം അവർ സുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കും.
ശുശ്രൂഷവോ ഭവിഷ്യന്തി സാധൂനാം ദര്ശനേ രതാഃ സത്യം ച പ്രതിപത്സ്യന്തി വ്യവഹാരോപസംക്ഷയാത്
അവർ സന്മാർഗ്ഗികളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആസ്വദിച്ച് ശ്രദ്ധയോടെ ഇരിക്കും; സത്യത്തെ സ്വീകരിക്കും, കാരണം സാമൂഹ്യബന്ധങ്ങൾ കുറയുന്നു.
ഭവിഷ്യന്തി ച കാമാനാമ് അലാഭാദ് ധര്മശീലിനഃ കരിഷ്യന്തി ച സംസ്കാരം സ്വയം ച ക്ഷയപീഡിതാഃ
ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറാത്തതിനാൽ അവർ ധാർമ്മികരാകും; തങ്ങളെത്തന്നെ ശുദ്ധികർമങ്ങൾ നടത്തും, ക്ഷയം കൊണ്ടു പീഡിതരായിരിക്കും.
ഏവം ശുശ്രൂഷവോ ദാനേ സത്യേ പ്രാണ്യഭിരക്ഷണേ തതഃ പാദപ്രവൃത്തേ തു ധര്മേ ശ്രേയോ നിപത്സ്യതേ
ഇങ്ങനെ, ദാനം, സത്യം, ജീവികളുടെ സംരക്ഷണം എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധയോടെ ഇരുന്നാൽ, ധർമ്മം വളരുമ്പോൾ ഉത്തമഫലം ലഭിക്കും.
തേഷാം ലബ്ധാനുമാനാനാം ഗുണേഷു പരിവര്തതാമ് സ്വാദു കിം ത്വ് ഇതി വിജ്ഞായ ധര്മ ഏവ ച ദൃശ്യതേ
ഗുണങ്ങളിൽ ചുറ്റി പരിചയമുള്ളവർക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് മധുരം എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ, അവർക്കു ധർമ്മം മാത്രമേ ദൃശ്യമായിരിക്കൂ.
യഥാ ഹാനിക്രമം പ്രാപ്താസ് തഥാ ഋദ്ധിക്രമം ഗതാഃ പ്രഗൃഹീതേ തതോ ധര്മേ പ്രപശ്യന്തി കൃതം യുഗമ്
എങ്ങനെ ക്ഷയം സംഭവിച്ചുവോ അതുപോലെ തന്നെ സമൃദ്ധിയും വരും; ധർമ്മം ഉറപ്പോടെ പിടിച്ചാൽ അവർ കൃതയുഗം കാണും.
സാധുവൃത്തിഃ കൃതയുഗേ കഷായേ ഹാനിര് ഉച്യതേ ഏക ഏവ തു കാലോ ഽയം ഹീനവര്ണോ യഥാ ശശീ
കൃതയുഗത്തിൽ നല്ല പെരുമാറ്റം നിലനിൽക്കും; അശുദ്ധയുഗത്തിൽ ക്ഷയം ഉണ്ടാകും. എന്നിരുന്നാലും, ഇതൊക്കെ ഒരേയൊരു കാലമാണ്, ചന്ദ്രൻപോലെ മങ്ങലുള്ളത്.
ഛന്നശ് ച തമസാ സോമോ യഥാ കലിയുഗം തഥാ മുക്തശ് ച തമസാ സോമ ഏവം കൃതയുഗം ച തത്
ചന്ദ്രൻ ഇരുട്ടിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ കലിയുഗവും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്; ഇരുട്ടിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രൻ മോചിതനായാൽ കൃതയുഗവും അങ്ങനെ തന്നെ തെളിയുന്നു.
അര്ഥവാദഃ പരം ബ്രഹ്മ വേദാര്ഥ ഇതി തം വിദുഃ അവിവിക്തമ് അവിജ്ഞാതം ദായാദ്യമ് ഇഹ ധാര്യതേ
സ്തുതി പരമബ്രഹ്മമാണ്; അതാണ് വേദാർത്ഥം എന്ന് അവർ അറിയുന്നു. വ്യക്തതയില്ലാത്തതും അറിയപ്പെടാത്തതുമായ വാരസ്യം ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു.
ഇഷ്ടവാദസ് തപോ നാമ തപോ ഹി സ്ഥവിരീകൃതഃ ഗുണൈഃ കര്മാഭിനിര്വൃത്തിര് ഗുണാഃ ശുധ്യന്തി കര്മണാ
സ്തുതിയെ തപസ്സെന്ന് വിളിക്കുന്നു; തപസ്സ് പ്രായംകൊണ്ട് ഉറപ്പുവരുന്നു. ഗുണങ്ങൾകൊണ്ട് പ്രവർത്തികൾ പൂർത്തിയാകുന്നു; പ്രവർത്തിയാൽ ഗുണങ്ങൾ ശുദ്ധിയാകും.
ആശീസ് തു പുരുഷം ദൃഷ്ട്വാ ദേശകാലാനുവര്തിനീ യുഗേ യുഗേ യഥാകാലമ് ഋഷിഭിഃ സമുദാഹൃതാ
ആശീർവാദങ്ങൾ, മനുഷ്യനെ കണ്ടാൽ ദേശകാലം അനുസരിച്ച് നടക്കുന്നു; ഓരോ യുഗത്തിലും യോജ്യമായി, മഹർഷികൾ അവയെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാം ദേവാനാം ച പ്രതിക്രിയാ ആശിഷശ് ച ശിവാഃ പുണ്യാസ് തഥൈവായുര് യുഗേ യുഗേ
ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, ആഗ്രഹം, മോക്ഷം, ദേവതകൾ എന്നിവയ്ക്കെല്ലാം തത്തുല്യമായ പ്രവർത്തികൾ ഉണ്ട്; ആശീർവാദങ്ങളും പുണ്യവും ആയുസ്സും ഓരോ യുഗത്തിലും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
തഥാ യുഗാനാം പരിവര്തനാനി ചിരപ്രവൃത്താനി വിധിസ്വഭാവാത് ക്ഷണം ന സംതിഷ്ഠതി ജീവലോകഃ ക്ഷയോദയാഭ്യാം പരിവര്തമാനഃ
അങ്ങനെ, യുഗങ്ങളുടെ മാറ്റങ്ങൾ ദീർഘകാലമായി വിധിയുടെ സ്വഭാവപ്രകാരം നടക്കുന്നു; ജീവജാലങ്ങളുടെ ലോകം ഒരു നിമിഷം പോലും നിലനിൽക്കില്ല, ക്ഷയവും ഉത്ഭവവും കൊണ്ട് മാറിമാറി പോകുന്നു.