ജജ്ഞാതേ തനയൌ വൃഷ്ണേഃ ശ്വഫല്കശ് ചിത്രകസ് തഥാ ശ്വഫല്കഃ കാശിരാജസ്യ സുതാം ഭാര്യാമ് അവിന്ദത
വൃഷ്ണിക്ക് ശ്വഫൽക്കനും ചിത്രകനും എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; ശ്വഫൽക്കൻ കാശിരാജാവിന്റെ മകളെ ഭാര്യയായി നേടി.
ഗാന്ദിനീം നാമ തസ്യാശ് ച ഗാഃ സദാ പ്രദദൌ പിതാ തസ്യാം ജജ്ഞേ മഹാബാഹുഃ ശ്രുതവാന് അതിഥിപ്രിയഃ
ആവളുടെ പേര് ഗാന്ദിനി; അവളുടെ അച്ഛൻ എപ്പോഴും പശുക്കൾ നൽകി; അവളിൽ നിന്ന് മഹാബാഹുവും ജ്ഞാനിയും അതിഥികളെ സ്നേഹിക്കുന്നവനുമായ പുത്രൻ ജനിച്ചു.
അക്രൂരോ ഽഥ മഹാഭാഗോ ജജ്ഞേ വിപുലദക്ഷിണഃ ഉപമദ്ഗുസ് തഥാ മദ്ഗുര് മുദരശ് ചാരിമര്ദനഃ
പിന്നീട് മഹാഭാഗനായ അക്രൂരനും, വിശാലഹസ്തനായ ഉപമദ്ഗു, മദ്ഗു, മുദരൻ, അരിമർദനൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു.
ആരിക്ഷേപസ് തഥോപേക്ഷഃ ശത്രുഹാ ചാരിമേജയഃ ധര്മഭൃച് ചാപി ധര്മാ ച ഗൃധ്രഭോജാന്ധകസ് തഥാ
അരിക്ഷേപൻ, ഉപേക്ഷൻ, ശത്രുഹ, അരിമേജയൻ, ധർമ്മഭൃത്, ധർമ്മൻ, ഗൃധ്രഭോജൻ, അന്ധകൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു.
ആവാഹപ്രതിവാഹൌ ച സുന്ദരീ ച വരാങ്ഗനാ വിശ്രുതാശ്വസ്യ മഹിഷീ കന്യാ ചാസ്യ വസുംധരാ
ആവാഹനും പ്രതിവാഹനും, സുന്ദരിയും, വിശ്രുതാശ്വന്റെ മഹിഷിയായ വസുന്ധര എന്ന പുത്രിയും ജനിച്ചു.
രൂപയൌവനസംപന്നാ സര്വസത്ത്വമനോഹരാ അക്രൂരേണോഗ്രസേനായാം സുതൌ വൈ കുലനന്ദനൌ
സൗന്ദര്യവും യൗവനവും നിറഞ്ഞ് എല്ലാവർക്കും ആകർഷണമായ, അക്രൂരനും ഉഗ്രസേനയിലും ജനിച്ച രണ്ടു പുത്രന്മാർ കുടുംബത്തിന് അഭിമാനമായിരുന്നു.
വസുദേവശ് ചോപദേവശ് ച ജജ്ഞാതേ ദേവവര്ചസൌ ചിത്രകസ്യാഭവന് പുത്രാഃ പൃഥുര് വിപൃഥുര് ഏവ ച
ദേവതാപ്രഭയുള്ള വസുദേവനും ഉപദേവനും ജനിച്ചു; ചിത്രകന്റെ പുത്രന്മാർ പൃഥുവും വിപൃഥുവും ആയിരുന്നു.
അശ്വഗ്രീവോ ഽശ്വബാഹുശ് ച സുപാര്ശ്വകഗവേഷണൌ അരിഷ്ടനേമിശ് ച സുതാ ധര്മോ ധര്മഭൃദ് ഏവ ച
അശ്വഗ്രീവൻ, അശ്വബാഹു, സുപാർശ്വകഗവേഷണൻ, അരിഷ്ടനേമി, ധർമ്മൻ, ധർമ്മഭൃത് എന്നിവരും പുത്രന്മാരായി ജനിച്ചു.
സുബാഹുര് ബഹുബാഹുശ് ച ശ്രവിഷ്ഠാശ്രവണേ സ്ത്രിയൌ ഇമാം മിഥ്യാഭിശസ്തിം യഃ കൃഷ്ണസ്യ സമുദാഹൃതാമ്
സുബാഹു, ബഹുബാഹു, ശ്രവിഷ്ഠ, ശ്രവണ എന്നി സ്ത്രീകളും; കൃഷ്ണനെക്കുറിച്ച് ഈ തെറ്റായ അപവാദം ആരെങ്കിലും ഉച്ചരിച്ചാൽ—
വേദ മിഥ്യാഭിശാപാസ് തം ന സ്പൃശന്തി കദാചന
അവൻ അറിയുന്നു, ഈ വ്യാജ ശാപങ്ങൾ ഒരിക്കലും അവനെ സ്പർശിക്കില്ല.
യത് തു സത്രാജിതേ കൃഷ്ണോ മണിരത്നം സ്യമന്തകമ് ദദാവ് അഹാരയദ് ബഭ്രുര് ഭോജേന ശതധന്വനാ
കൃഷ്ണൻ സത്രാജിതിന് സ്യാമന്തകമണിയെ നൽകിയപ്പോൾ, ബഭ്രു അതു എടുത്തു; ഭൂജനും ശതധൻവനും അതിൽ പങ്കാളികളായിരുന്നു.
സദാ ഹി പ്രാര്ഥയാമ് ആസ സത്യഭാമാമ് അനിന്ദിതാമ് അക്രൂരോ ഽന്തരമ് അന്വിഷ്യന് മണിം ചൈവ സ്യമന്തകമ്
അക്രൂരൻ എപ്പോഴും നിന്ദയില്ലാത്ത സത്യഭാമയെ ആഗ്രഹിച്ചു, സ്യാമന്തകമണിയെയും അന്വേഷിച്ചു.
സത്രാജിതം തതോ ഹത്വാ ശതധന്വാ മഹാബലഃ രാത്രൌ തം മണിമ് ആദായ തതോ ഽക്രൂരായ ദത്തവാന്
ശതധൻവൻ, മഹാബലശാലിയായവൻ, സത്രാജിതിനെ കൊന്നു, രാത്രിയിൽ ആ മണിയെ എടുത്തു, പിന്നെ അക്രൂരന് നൽകി.
അക്രൂരസ് തു തദാ വിപ്രാ രത്നമ് ആദായ ചോത്തമമ് സമയം കാരയാം ചക്രേ നാവേദ്യോ ഽഹം ത്വയേത്യ് ഉത
അക്രൂരൻ ആ ഉത്തമരത്നം വാങ്ങിയപ്പോൾ, 'നീ എന്നെ വെളിപ്പെടുത്തരുത്' എന്നൊരു ഉടമ്പടി ചെയ്തു.
വയമ് അഭ്യുത്പ്രപത്സ്യാമഃ കൃഷ്ണേന ത്വാം പ്രധര്ഷിതമ് മമാദ്യ ദ്വാരകാ സര്വാ വശേ തിഷ്ഠത്യ് അസംശയമ്
'കൃഷ്ണൻ നിന്നെ പീഡിപ്പിച്ചവരായി ഞങ്ങൾ നിന്നെ സമീപിക്കും; ഇന്നുതന്നെ ദ്വാരക മുഴുവൻ എന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്'.
ഹതേ പിതരി ദുഃഖാര്താ സത്യഭാമാ മനസ്വിനീ പ്രയയൌ രഥമ് ആരുഹ്യ നഗരം വാരണാവതമ്
അച്ഛൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, ദുഃഖഭാരിതയായ മനസ്സുള്ള സത്യഭാമ ചാരിയിലേറി വാരണാവത നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
സത്യഭാമാ തു തദ് വൃത്തം ഭോജസ്യ ശതധന്വനഃ ഭര്തുര് നിവേദ്യ ദുഃഖാര്താ പാര്ശ്വസ്ഥാശ്രൂണ്യ് അവര്തയത്
സത്യഭാമ ദുഃഖഭരിതയായി, ഭോജവംശത്തിലെ ശതധന്വന്റെ പ്രവൃത്തികൾ ഭർത്താവിനോട് പറഞ്ഞു, അവന്റെ പക്കൽ നിന്നു കണ്ണീർവിട്ടു.
പാണ്ഡവാനാം ച ദഗ്ധാനാം ഹരിഃ കൃത്വോദകക്രിയാമ് കുല്യാര്ഥേ ചാപി പാണ്ഡൂനാം ന്യയോജയത സാത്യകിമ്
പണ്ടവന്മാർ കത്തിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഹരി അവർക്കായി വെള്ളം അർപ്പിച്ച ചടങ്ങുകൾ നടത്തി; പാണ്ഡുവംശത്തിന്റെ നിലനില്പിനായി സത്യകിയെ നിയോഗിച്ചു.
തതസ് ത്വരിതമ് ആഗമ്യ ദ്വാരകാം മധുസൂദനഃ പൂര്വജം ഹലിനം ശ്രീമാന് ഇദം വചനമ് അബ്രവീത്
അതിനുശേഷം മധുസൂദനൻ വേഗത്തിൽ ദ്വാരകയിലേക്ക് പോയി, തന്റെ മൂത്ത സഹോദരനായ ഹലായുധനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഹതഃ പ്രസേനഃ സിംഹേന സത്രാജിച് ഛതധന്വനാ സ്യമന്തകസ് തു മദ്നാമീ തസ്യ പ്രഭുര് അഹം വിഭോ
പ്രസേനനെ സിംഹം കൊന്നു, സത്രാജിതിനെ ശതധന്വൻ കൊന്നു; എന്നാൽ സ്യാമന്തകമണി എന്റെതാണു, കാരണം അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉടമ ഞാൻ തന്നെയാണ്.
തദ് ആരോഹ രഥം ശീഘ്രം ഭോജം ഹത്വാ മഹാരഥമ് സ്യമന്തകോ മഹാബാഹോ അസ്മാകം സ ഭവിഷ്യതി
അതുകൊണ്ട് നീ വേഗത്തിൽ രഥത്തിൽ കയറി, മഹാരഥിയായ ഭോജനെ വധിച്ചാൽ, മഹാബാഹുവേ, സ്യാമന്തകമണി നമ്മുടെതായിരിക്കും.
തതഃ പ്രവവൃതേ യുദ്ധം തുമുലം ഭോജകൃഷ്ണയോഃ ശതധന്വാ തതോ ഽക്രൂരം സര്വതോദിശമ് ഐക്ഷത
അതിനുശേഷം ഭോജനും കൃഷ്ണനും തമ്മിൽ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; അപ്പോൾ ശതധന്വൻ അക്രൂരനെ കണ്ടു ചുറ്റും നോക്കി.
സംരബ്ധൌ താവ് ഉഭൌ തത്ര ദൃഷ്ട്വാ ഭോജജനാര്ദനൌ ശക്തോ ഽപി ശാപാദ് ധാര്ദിക്യമ് അക്രൂരോ നാന്വപദ്യത
ഭോജനും ജനാർദ്ദനനും കോപത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, കഴിവുണ്ടായിരുന്നിട്ടും ശാപം കാരണം അക്രൂരൻ യുദ്ധത്തിൽ ചേരാൻ തയ്യാറായില്ല.
അപയാനേ തതോ ബുദ്ധിം ഭോജശ് ചക്രേ ഭയാര്ദിതഃ യോജനാനാം ശതം സാഗ്രം ഹൃദയാ പ്രത്യപദ്യത
ഭയത്താൽ ഭോജൻ ഓടിപ്പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു; തന്റെ കുതിരയായ ഹൃദയയെ കയറി, നൂറ് യോജനവും അതിലധികവും ദൂരം കടന്നു.
വിഖ്യാതാ ഹൃദയാ നാമ ശതയോജനഗാമിനീ ഭോജസ്യ വഡവാ വിപ്രാ യയാ കൃഷ്ണമ് അയോധയത്
ഹൃദയ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായ, നൂറ് യോജന ദൂരം പോകുന്ന കുതിരയായിരുന്നു ഭോജന്റെത്; ആ കുതിരയെ കയറി അവൻ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തു, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
ക്ഷീണാം ജവേന ഹൃദയാമ് അധ്വനഃ ശതയോജനേ ദൃഷ്ട്വാ രഥസ്യ സ്വാം വൃദ്ധിം ശതധന്വാനമ് അര്ദയത്
നൂറ് യോജന ദൂരം ഓടിയ ശേഷം ഹൃദയയുടെ വേഗം ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ, തന്റെ രഥത്തിന് മുൻതൂക്കം കിട്ടിയതായി കണ്ടു, ശതധന്വൻ തോറ്റു.
തതസ് തസ്യാ ഹതായാസ് തു ശ്രമാത് ഖേദാച് ച ഭോ ദ്വിജാഃ ഖമ് ഉത്പേതുര് അഥ പ്രാണാഃ കൃഷ്ണോ രാമമ് അഥാബ്രവീത്
ശ്രമവും ദുഃഖവും കൊണ്ട് ആ കുതിര മരിച്ചപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അവളുടെ പ്രാണൻ ആകാശത്തിലേക്ക് പോയി; അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ രാമനോട് പറഞ്ഞു.
തിഷ്ഠേഹ ത്വം മഹാബാഹോ ദൃഷ്ടദോഷാ ഹയാ മയാ പദ്ഭ്യാം ഗത്വാ ഹരിഷ്യാമി മണിരത്നം സ്യമന്തകമ്
നീ ഇവിടെ തന്നെ നിൽക്കൂ, മഹാബാഹുവേ; എന്റെ കുതിരകൾ ക്ഷീണിച്ചു. ഞാൻ കാലിൽ നടന്ന് പോയി സ്യാമന്തകമണി പിടിച്ചെടുക്കാം.
പദ്ഭ്യാമ് ഏവ തതോ ഗത്വാ ശതധന്വാനമ് അച്യുതഃ മിഥിലാമ് അഭിതോ വിപ്രാ ജഘാന പരമാസ്ത്രവിത്
അതിനുശേഷം അച്യുതൻ കാലിൽ നടന്ന് പോയി, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, മിഥിലയുടെ സമീപത്ത്, മഹാസ്ത്രവിദ്യയുള്ളവനായ അവൻ ശതധന്വനെ കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
സ്യമന്തകം ച നാപശ്യദ് ധത്വാ ഭോജം മഹാബലമ് നിവൃത്തം ചാബ്രവീത് കൃഷ്ണം മണിം ദേഹീതി ലാങ്ഗലീ
ശക്തനായ ഭോജനെ കൊല്ലുമ്പോൾ പോലും സ്യാമന്തകമണി കണ്ടില്ല; കൃഷ്ണൻ തിരിച്ചു വന്നപ്പോൾ, ലാങ്ങലധാരി പറഞ്ഞു: 'മണിയെ എനിക്ക് തരിക.'