തദാ സുശീലാ പ്രവിവേശ വേഗാദ് ധാ പുത്ര ഹാ പുത്ര ഇതി ബ്രുവാണാ തദാ പുനഃ സാ മുനിര് നാരദോ ഽഭൂത് സ ചാപി വഹ്നിഃ സ്ഫടികാമലാഭഃ
അപ്പോൾ, 'എൻ്റെ മകനേ! എൻ്റെ മകനേ!' എന്നു വിളിച്ചു കൊണ്ട് സുശീല വേഗത്തിൽ അഗ്നിയിലേക്ക് ചാടിപ്പോയി. അപ്പോൾ തന്നെ മഹർഷി നാരദൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി, അഗ്നി സ്ഫടികംപോല ശുദ്ധമായി മാറി.
കസ് തേ തു പുത്രോ വദ മേ മഹര്ഷേ മൃതം ച കം ശോചസി നഷ്ടബുദ്ധിഃ വ്രീഡാന്വിതോ ഽഭൂദ് അഥ നാരദോ ഽസൌ തതോ ഽഹമ് ഏനം പുനര് ഏവ ചാഹ
മഹർഷേ, എൻ്റെ മകൻ ആരാണ്? നീ ആരെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കുന്നു, ബുദ്ധി നഷ്ടപ്പെട്ട്? അപ്പോൾ നാരദൻ ലജ്ജിച്ചു, പിന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും അവനോട് ചോദിച്ചു.
ഇതീദൃശാ നാരദ കഷ്ടരൂപാ മായാ മദീയാ കമലാസനാദ്യൈഃ ശക്യാ ന വേത്തും സമഹേന്ദ്രരുദ്രൈഃ കഥം ഭവാന് വേത്സ്യതി ദുര്വിഭാവ്യാമ്
നാരദാ, ഇതാണ് എൻ്റെ അതിമഹത്തായ മായ. കമലാസനനും മറ്റുള്ളവരും, ഇന്ദ്രനും രുദ്രനും ചേർന്നാലും ഇതിനെ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല. എങ്ങനെ നീ ഇത്രയും ദുർബോധ്യമായതിനെ ഗ്രഹിക്കും?
സ വാക്യമ് ആകര്ണ്യ മഹാമഹര്ഷിര് ഉവാച ഭക്തിം മമ ദേഹി വിഷ്ണോ പ്രാപ്തേ ഽഥ കാലേ സ്മരണം തഥൈവ സദാ ച സംദര്ശനമ് ഈശ തേ ഽസ്തു
അവിടെ മഹർഷി ഉത്തരം പറഞ്ഞു: 'വിഷ്ണുവേ, എനിക്ക് ഭക്തി നൽകണം; മരണമെന്ന സമയത്ത് ഞാൻ നിന്നെ ഓർക്കാൻ കഴിയണം, എല്ലായ്പ്പോഴും ഞാൻ നിന്നെ കാണാൻ കഴിയണം, പ്രഭോ.'
യത്രാഹമ് ആര്തശ് ചിതിമ് അദ്യ രൂഢസ് തത് തീര്ഥമ് അസ്ത്വ് അച്യുതപാപഹന്ത്രാ അധിഷ്ഠിതം കേശവ നിത്യമ് ഏവ ത്വയാ സഹാസം കമലോദ്ഭവേന
ഇന്ന് ഞാൻ ദു:ഖത്തോടെ ചിതയിൽ കയറിയ ഈ സ്ഥലം, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന കേശവനേ, നീയും കമലോദ്ഭവനും ചേർന്ന് എപ്പോഴും ഇവിടെ വാഴുന്ന ഒരു തീർത്ഥമാകട്ടെ.
തതോ മയോക്തോ ദ്വിജ നാരദോ ഽസൌ തീര്ഥം സിതോദേ ഹി ചിതിസ് തവാസ്തു സ്ഥാസ്യാമ്യ് അഹം ചാത്ര സദൈവ വിഷ്ണുര് മഹേശ്വരഃ സ്ഥാസ്യതി ചോത്തരേണ
അതിനുശേഷം ഞാൻ നാരദനോട് പറഞ്ഞു: 'സിതോദാ എന്ന പേരിൽ ഈ സ്ഥലം നിന്റെ തീർത്ഥമാകട്ടെ; ഞാൻ എപ്പോഴും ഇവിടെ വസിക്കും, വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും വടക്കോട്ട് നിലകൊള്ളും.'
യദാ വിരഞ്ചേര് വദനം ത്രിനേത്രഃ സ ച്ഛേത്സ്യതേയം ച മമോഗ്രവാചമ് തദാ കപാലസ്യ തു മോചനായ സമേഷ്യതേ തീര്ഥമ് ഇദം ത്വദീയമ്
വിരഞ്ചിയുടെ തല ത്രിനേത്രൻ വെട്ടുമ്പോഴും, എൻ്റെ ഭയങ്കര വാക്കുകൾ സഫലമാകുമ്പോഴും, കപാലം മോചിപ്പിക്കാൻ ഈ തീർത്ഥം പ്രത്യക്ഷമാകും.
സ്നാതസ്യ തീര്ഥേ ത്രിപുരാന്തകസ്യ പതിഷ്യതേ ഭൂമിതലേ കപാലമ് തതസ് തു തീര്ഥേതി കപാലമോചനം ഖ്യാതം പൃഥിവ്യാം ച ഭവിഷ്യതേ തത്
ത്രിപുരാന്തകന്റെ തീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ചാൽ, കപാലം ഭൂമിയിൽ വീഴും; അതിനാൽ ഈ സ്ഥലം കപാലമോചനമെന്ന പേരിൽ ലോകത്ത് പ്രസിദ്ധമാകും.
തദാ പ്രഭൃത്യ് അമ്ബുദവാഹനോ ഽസൌ ന മോക്ഷ്യതേ തീര്ഥവരം സുപുണ്യമ് ന ചൈവ തസ്മിന് ദ്വിജ സംപ്രചക്ഷതേ തത് ക്ഷേത്രമ് ഉഗ്രം ത്വ് അഥ ബ്രഹ്മവധ്യാ
അപ്പോൾ മുതൽ, ജലധാരകനായവൻ ഈ മഹാപുണ്യമായ തീർത്ഥം വിട്ടുപോകില്ല; ബ്രാഹ്മണനേ, ആരും ഈ സ്ഥലം ഭയങ്കരമെന്ന് പറയുകയില്ല, കാരണം ഇത് ബ്രഹ്മഹത്യാ ദോഷം മോചിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥലം ആകുന്നു.
യദാ ന മോക്ഷത്യ് അമരാരിഹന്താ തത് ക്ഷേത്രമുഖ്യം മഹദ് ആപ്തപുണ്യമ് തദാ വിമുക്തേതി സുരൈ രഹസ്യം തീര്ഥം സ്തുതം പുണ്യദമ് അവ്യയാഖ്യമ്
അമരാരിശത്രുവിനെ മോചിപ്പിക്കാത്തപ്പോൾ, ആ പ്രധാന തീർത്ഥം മഹാപുണ്യപ്രദമായതായിരിക്കും; അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അതിനെ വിമുക്തം എന്നു രഹസ്യമായി പ്രശംസിക്കും, അവ്യയമായ പുണ്യസ്ഥലമെന്നു അറിയപ്പെടും.
കൃത്വാ തു പാപാനി നരോ മഹാന്തി തസ്മിന് പ്രവിഷ്ടഃ ശുചിര് അപ്രമാദീ യദാ തു മാം ചിന്തയതേ സ ശുദ്ധഃ പ്രയാതി മോക്ഷം ഭഗവത്പ്രസാദാത്
ഒരു മനുഷ്യൻ വലിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടും, അവിടെ ശുദ്ധനും ശ്രദ്ധയോടെയും പ്രവേശിച്ച് എന്നെ ഓർത്താൽ, അവൻ ശുദ്ധനായി, ഭഗവാന്റെ കൃപയാൽ മോക്ഷം നേടും.
ഭൂത്വാ തസ്മിന് രുദ്രപിശാചസംജ്ഞോ യോന്യന്തരേ ദുഃഖമ് ഉപാശ്നുതേ ഽസൌ വിമുക്തപാപോ ബഹുവര്ഷപൂഗൈര് ഉത്പത്തിമ് ആയാസ്യതി വിപ്രഗേഹേ
അവിടെ രുദ്രപിശാചനെന്നു അറിയപ്പെടുന്നവൻ മറ്റൊരു ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ച് ദു:ഖം അനുഭവിച്ചാലും, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം പാപമുക്തനായി, ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ ജനിക്കും.
ശുചിര് യതാത്മാസ്യ തതോ ഽന്തകാലേ രുദ്രോ ഹിതം താരകമ് അസ്യ കീര്തയേത് ഇത്യ് ഏവമ് ഉക്ത്വാ ദ്വിജവര്യ നാരദം ഗതോ ഽസ്മി ദുഗ്ധാര്ണവമ് ആത്മഗേഹമ്
അവൻ ശുദ്ധനും ആത്മസംയമനമുള്ളവനുമാകുമ്പോൾ, അവസാന സമയത്ത് രുദ്രൻ അവനു ഹിതമായ താരകമന്ത്രം ഉച്ചരിക്കും. ഇങ്ങനെ മഹർഷി നാരദനോട് പറഞ്ഞ് ഞാൻ എന്റെ സ്വസ്ഥലമായ പാൽക്കടലിലേക്ക് പോയി.
സ ചാപി വിപ്രസ് ത്രിദിവം ചചാര ഗന്ധര്വരാജേന സമര്ച്യമാനഃ ഏതത് തവോക്തം നനു ബോധനായ മായാ മദീയാ നഹി ശക്യതേ സാ
ആ മഹർഷിയും ഗന്ധർവർരാജാവിന്റെ ആദരവോടെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് യാത്രയായി. ഇതാണ് ഞാൻ നിനക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ പറഞ്ഞത്; എന്നാൽ എൻ്റെ മായയെ ആരും ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ജ്ഞാതും ഭവാന് ഇച്ഛതി ചേത് തതോ ഽദ്യ ഏവം വിശസ്വാപ്സു ച വേത്സി യേന ഏവം ദ്വിജാതിര് ഹരിണാ പ്രബോധിതോ ഭാവ്യര്ഥയോഗാന് നിമമജ്ജ തോയേ
നിനക്ക് അറിയാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, ഇന്നുതന്നെ നീ വെള്ളത്തിൽ കയറി നോക്കു. അങ്ങനെ നീ മനസ്സിലാക്കും, ഹരിയാൽ എങ്ങനെ ആ ദ്വിജൻ ഉണർത്തപ്പെട്ടു ഭാവിയിലുള്ള കാര്യങ്ങൾക്കായി വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയെന്നത്.
കോകാമുഖേ താത തതോ ഹി കന്യാ ചാണ്ഡാലവേശ്മന്യ് അഭവദ് ദ്വിജഃ സഃ രൂപാന്വിതാ ശീലഗുണോപപന്നാ അവാപ സാ യൌവനമ് ആസസാദ
അപ്പോൾ, പ്രിയനേ, കൊകാ നദിയുടെ അരികിൽ ഒരു പെൺകുട്ടി ചാണ്ഡാളന്റെ വീട്ടിൽ ജനിച്ചു. ആ ദ്വിജൻ സൌന്ദര്യവും നല്ല സ്വഭാവവും ഉള്ളവളായി യൌവനം പ്രാപിച്ചു.
ചാണ്ഡാലപുത്രേണ സുബാഹുനാപി വിവാഹിതാ രൂപവിവര്ജിതേന പതിര് ന തസ്യാ ഹി മതോ ബഭൂവ സാ തസ്യ ചൈവാഭിമതാ ബഭൂവ
അവൾ ശക്തനായെങ്കിലും സൌന്ദര്യമില്ലാത്ത ചാണ്ഡാളന്റെ മകനുമായി വിവാഹം കഴിച്ചു. ഭർത്താവ് അവളെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല, പക്ഷേ അവൾ ഭർത്താവിന് പ്രിയങ്കരയായി.
പുത്രദ്വയം നേത്രഹീനം ബഭൂവ കന്യാ ച പശ്ചാദ് ബധിരാ തഥാന്യാ പതിര് ദരിദ്രസ് ത്വ് അഥ സാപി മുഗ്ധാ നദീഗതാ രോദിതി തത്ര നിത്യമ്
അവൾക്ക് കണ്ണില്ലാത്ത രണ്ട് മക്കളും, പിന്നീട് ചെവികേൾവിയില്ലാത്ത ഒരു മകളും ജനിച്ചു. ഭർത്താവ് ദരിദ്രനായിരുന്നു. അവൾ നിരപരാധിനിയായി നദിയിലേക്ക് പോയി ദിവസേന കരയുകയായിരുന്നു.
ഗതാ കദാചിത് കലശം ഗൃഹീത്വാ സാന്തര് ജലം സ്നാതുമ് അഥ പ്രവിഷ്ടാ യാവദ് ദ്വിജോ ഽസൌ പുനര് ഏവ താവജ് ജാതഃ ക്രിയായോഗരതഃ സുശീലഃ
ഒരു ദിവസം വെള്ളം നിറച്ച ഒരു കലശം എടുത്ത് കുളിക്കാൻ അവൾ വെള്ളത്തിൽ കയറി. അതിനിടയിൽ ആ ദ്വിജൻ വീണ്ടും ജനിച്ചു, കർമങ്ങളിൽ താല്പര്യവും നല്ല സ്വഭാവവും ഉള്ളവനായി.
തസ്യാഃ സ ഭര്താഥ ചിരംഗതേതി ദ്രഷ്ടും ജഗാമാഥ നദീം സുപുണ്യാമ് ദദര്ശ കുമ്ഭം ന ച താം തടസ്ഥാം തതോ ഽതിദുഃഖാത് പ്രരുരോദ നാദയന്
അവളുടെ ഭർത്താവ് ഏറെക്കാലം കഴിഞ്ഞ് അവളെ കാണാൻ പുണ്യമുള്ള ആ നദിയിലേക്ക് പോയി. അവിടെ കലശം കണ്ടു, പക്ഷേ അവളെ കരയിൽ കണ്ടില്ല. അതിനാൽ വലിയ ദുഃഖത്തിൽ അവൻ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു.
തതോ ഽന്ധയുഗ്മം ബധിരാ ച കന്യാ ദുഃഖാന്വിതാസൌ സമുപാജഗാമ തേ വൈ രുദന്തം പിതരം ച ദൃഷ്ട്വാ ദുഃഖാന്വിതാ വൈ രുരുദുര് ഭൃശാര്താഃ
പിന്നീട് കണ്ണില്ലാത്ത ആ ഇരുവരും ചെവികേൾവിയില്ലാത്ത മകളും ദുഃഖത്തിൽ ആചാന്റെ അടുത്തെത്തി. അവന്റെ കരച്ചിൽ കണ്ടപ്പോൾ, അവർകൂടി അതീവ ദുഃഖത്തിൽ കരഞ്ഞു.
തതഃ സ പപ്രച്ഛ നദീതടസ്ഥാന് ദ്വിജാന് ഭവദ്ഭിര് യദി യോഷിദ് ഏകാ ദൃഷ്ടാ തു തോയാര്ഥമ് ഉപാദ്രവന്തീ ആഖ്യാത തേ പ്രോചുര് ഇമാം പ്രവിഷ്ടാ
അവൻ പിന്നെ നദിക്കരയിൽ നിന്നിരുന്ന ദ്വിജന്മാരോട് ചോദിച്ചു: 'വെള്ളം എടുക്കാൻ വന്ന സ്ത്രീയെ നിങ്ങൾ ആരെങ്കിലും കണ്ടോ? ദയവായി പറയൂ.' അവർ പറഞ്ഞു: 'അവൾ ഇവിടെ വെള്ളത്തിൽ കയറി.'
നദീം ന ഭൂയസ് തു സമുത്തതാര ഏതാവദ് ഏവേഹ സമീഹിതം നഃ സ തദ്വചോ ഘോരതരം നിശമ്യ രുരോദ ശോകാശ്രുപരിപ്ലുതാക്ഷഃ
അവൾ വീണ്ടും നദിയിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്നില്ല; ഇത്രയേ അറിയാവുന്നത്. അവരുടെ ഭയങ്കരമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൻ ദുഃഖത്തിൽ കണ്ണുനിറയുന്നവണ്ണം കരഞ്ഞു.
തം വൈ രുദന്തം സസുതം സകന്യം ദൃഷ്ട്വാഹമ് ആര്തഃ സുതരാം ബഭൂവ ആര്തിശ് ച മേ ഽഭൂദ് അഥ സംസ്മൃതിശ് ച ചാണ്ഡാലയോഷാഹമ് ഇതി ക്ഷിതീശ
അവനെ മക്കളോടൊപ്പം കരയുന്നത് ഞാൻ കണ്ടപ്പോൾ എനിക്ക് വലിയ ദുഃഖം തോന്നി. അതിനുശേഷം, 'ഞാൻ ആ ചാണ്ഡാളസ്ത്രീയാണല്ലോ രാജാവേ' എന്ന് എനിക്ക് ഓർമ്മവന്നു.
തതോ ഽബ്രവം തം നൃപതേ മതങ്ഗം കിമര്ഥമ് ആര്തേന ഹി രുദ്യതേ ത്വയാ തസ്യാ ന ലാഭോ ഭവിതാതിമൌര്ഖ്യാദ് ആക്രന്ദിതേനേഹ വൃഥാ ഹി കിം തേ
അപ്പോൾ ഞാൻ മാതംഗനോട് പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, നീ ഇങ്ങനെ ദുഃഖത്തിൽ എന്തിന് കരയുന്നു? അവളെ വീണ്ടും ലഭിക്കില്ല. അത്യന്തം മണ്ടത്തനത്തോടെ ഇവിടെ വെറുതെ കരച്ചിൽ有什么 പ്രയോജനമുണ്ട്?'
സ മാമ് ഉവാചാത്മജയുഗ്മമ് അന്ധം കന്യാ ചൈകാ ബധിരേയം തഥൈവ കഥം ദ്വിജാതേ അധുനാര്തമ് ഏതമ് ആശ്വാസയിഷ്യേ ഽപ്യ് അഥ പോഷയിഷ്യേ
അവൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് കണ്ണില്ലാത്ത രണ്ട് മക്കളും ചെവികേൾവിയില്ലാത്ത ഒരു മകളും ഉണ്ട്. ഇവരെ ഇപ്പോൾ എങ്ങനെ ആശ്വസിപ്പിക്കും? എങ്ങനെ പോഷിക്കാം?'
ഇത്യ് ഏവമ് ഉക്ത്വാ സ സുതൈശ് ച സാര്ധം ഫൂത്കൃത്യ ഫൂത്കൃത്യ ച രോദിതി സ്മ യഥാ യഥാ രോദിതി സ ശ്വപാകസ് തഥാ തഥാ മേ ഹ്യ് അഭവത് കൃതാപി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൻ മക്കളോടൊപ്പം ഉച്ചത്തിൽ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു. ചാണ്ഡാളൻ കരയുമ്പോൾ ഞാനും അതുപോലെ കരഞ്ഞു, പ്രിയനേ.
തതോ ഽഹമ് ആര്തം തു നിവാര്യ തം വൈ സ്വവംശവൃത്താന്തമ് അഥാചചക്ഷേ തതഃ സ ദുഃഖാത് സഹ പുത്രകൈഃ സംവിവേശ കോകാമുഖമ് ആര്തരൂപഃ
പിന്നീട്, അവന്റെ ദുഃഖം കുറയ്ക്കാൻ ഞാൻ എന്റെ കുടുംബചരിത്രം അവനോട് പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം, വലിയ ദുഃഖത്തിൽ അവൻ മക്കളോടൊപ്പം കൊകാ നദിയുടെ അരികിലേക്ക് കയറി.
പ്രവിഷ്ടമാത്രേ സലിലേ മതങ്ഗസ് തീര്ഥപ്രഭാവാച് ച വിമുക്തപാപഃ വിമാനമ് ആരുഹ്യ ശശിപ്രകാശം യയൌ ദിവം താത മമോപപശ്യതഃ
മാതംഗൻ വെള്ളത്തിൽ കയറുന്നുണ്ടായപ്പോൾ, ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ അവൻ പാപമുക്തനായി. ചന്ദ്രപ്രഭയുള്ള ഒരു ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി, എന്റെ കണ്ണിന് മുന്നിൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി, പ്രിയനേ.
തസ്മിന് പ്രവിഷ്ടേ സലിലേ മൃതേ ച മമാര്തിര് ആസീദ് അതിമോഹകര്ത്രീ തതോ ഽതിപുണ്യേ നൃപവര്യ കോകാ ജലേ പ്രവിഷ്ടസ് ത്രിദിവം ഗതശ് ച
അവൻ വെള്ളത്തിൽ കയറി മരിച്ചപ്പോൾ, എന്റെ ദുഃഖം അതിയായി മനസ്സിനെ അകറ്റി. പിന്നെ, മഹാരാജാവേ, കൊകാ വെള്ളത്തിൽ കയറി സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.