സ തച് ഛ്രുത്വാഥ സംസ്മൃത്യ ക്ഷുധയാ പീഡിതോ ഽപി സന് പ്രാഹ ഭദ്രേ ന ഗൃഹ്ണാമി നിയമോ ഹി കൃതോ മയാ
അത് കേട്ട്, വ്രതം ഓർത്തു, അതീവ വിശപ്പാൽ പീഡിച്ചിട്ടും, അവൻ പറഞ്ഞു: 'സതീ, ഞാൻ ഇത് സ്വീകരിക്കില്ല, കാരണം ഞാൻ വ്രതം എടുത്തിട്ടുണ്ട്.'
പുരതഃ സിദ്ധവര്ഗസ്യ ന ഭോക്ഷ്യേ ശകടം ത്വ് ഇതി പരിജ്ഞാനാര്ഥമ് ഉര്വശ്യാ ദദസ്വാന്യസ്യ കസ്യചിത്
'സിദ്ധന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഞാൻ ഈ ചക്കരവണ്ടി കഴിക്കില്ല. ഉർവശിയേ, തിരിച്ചറിയലിനായി ഇത് മറ്റാരെങ്കിലുമൊക്കെ കൊടുക്കൂ.'
സാബ്രവീന് നിയമോ ഭദ്ര കൃതഃ കാഷ്ഠമയേ ത്വയാ നാസൌ കാഷ്ഠമയോ ഭുങ്ക്ഷ്വ ക്ഷുധയാ ചാതിപീഡിതഃ
അവൾ പറഞ്ഞു: 'നല്ലവനേ, നീ എടുത്ത വ്രതം മരച്ചക്കരവണ്ടിയെ കുറിച്ചാണ്. ഇത് മരച്ചക്കരവണ്ടിയല്ല. നീ അതീവ വിശപ്പാൽ പീഡിതനാണ്, കഴിക്കൂ.'
താം ബ്രാഹ്മണഃ പ്രത്യുവാച ന മയാ തദ് വിശേഷണമ് കൃതം ഭദ്രേ ഽഥ നിയമഃ സാമാന്യേനൈവ മേ കൃതഃ
ബ്രാഹ്മണൻ അവളോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: 'സതീ, ഞാൻ അങ്ങനെ പ്രത്യേകമായി പറഞ്ഞിട്ടില്ല. എന്റെ വ്രതം പൊതുവായ രീതിയിലാണ് എടുത്തത്.'
തം ഭൂയഃ പ്രാഹ സാ തന്വീ ന ചേദ് ഭോക്ഷ്യസി ബ്രാഹ്മണ ഗൃഹം ഗൃഹീത്വാ ഗച്ഛസ്വ കുടുമ്ബം തവ ഭോക്ഷ്യതി
പിന്നീട് ആ സുന്ദരിയായ സ്ത്രീ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണനേ, നീ കഴിക്കില്ലെങ്കിൽ, ഇതു വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകൂ. നിന്റെ കുടുംബം കഴിക്കും.'
സ താമ് ഉവാച സുദതി ന താവദ് യാമി മന്ദിരമ് ഇഹായാതാ വരാരോഹാ ത്രൈലോക്യേ ഽപ്യ് അധികാ ഗുണൈഃ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'സുന്ദരിയേ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നില്ല. നീ, ഉത്തമരൂപമുള്ളവളേ, മൂന്നു ലോകത്തേക്കാളും ഗുണങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠയാണല്ലോ, ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.'
സാ മയാ മദനാര്തേന പ്രാര്ഥിതാശ്വാസിതസ് തയാ സ്ഥീയതാം ക്ഷണമ് ഇത്യ് ഏവം സ്ഥാസ്യാമീതി മയോദിതമ്
'പ്രേമത്തിൽ പെടാതെ ഞാൻ അവളോട് അപേക്ഷിച്ചു, അവൾ എന്നെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. അവൾ "ഒരു നിമിഷം കാത്തിരിക്കുക" എന്നു പറഞ്ഞു. അതിന് ഞാൻ "ഞാൻ കാത്തിരിക്കും" എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു.'
മാസമാത്രം ഗതായാസ് തു തസ്യാ ഭദ്രേ സ്ഥിതസ്യ ച മമ സത്യാനുരക്തസ്യ സംഗമായ ധൃതവ്രതേ
അവള്ക്കും എന്നിക്കും ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഞാൻ സത്യത്തിൽ ഉറച്ചവനും സംഗമത്തിനായി വ്രതത്തിൽ സ്ഥിരനുമായിരുന്നപ്പോൾ—
തസ്യ സാ വചനം ശ്രുത്വാ കൃത്വാ സ്വം രൂപമ് ഉത്തമമ് വിഹസ്യ ഭാവഗമ്ഭീരമ് ഉര്വശീ പ്രാഹ തം ദ്വിജമ്
എന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഉർവശി തന്റെ യഥാർത്ഥ മനോഹരമായ രൂപം ധരിച്ചു, ആഴത്തിലുള്ള ഒരു ചിരിയോടെ ആ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു.
സാധു സത്യം ത്വയാ വിപ്ര വ്രതം നിഷ്ഠിതചേതസാ നിഷ്പാദിതം ഹഠാദ് ഏവ മമ ദര്ശനമ് ഇച്ഛതാ
'ബ്രാഹ്മണനേ, സത്യത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടെ നീ വ്രതം പൂർത്തിയാക്കി. എന്റെ ദർശനം അത്യന്തം ആഗ്രഹിച്ചിട്ടും നീ വ്രതം പാലിച്ചു — നന്നായി ചെയ്തു.'
അഹമ് ഏവോര്വശീ വിപ്ര ത്വാം ജിജ്ഞാസാര്ഥമ് ആഗതാ പരീക്ഷിതോ നിശ്ചിതവാന് ഭവാന് സത്യതപാ ഋഷിഃ
'ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ തന്നെയാണ് ഉർവശി. നിന്നെ പരീക്ഷിക്കാൻ തന്നെ ഞാൻ ഇവിടെ വന്നതാണ്. നീ പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ട് സത്യവ്രതശീലിയായ ഋഷിയാണെന്ന് തെളിയിച്ചു.'
ഗച്ഛ ശൂകരവോദ്ദേശം രൂപതീര്ഥേതി വിശ്രുതമ് സിദ്ധിം യാസ്യസി വിപ്രേന്ദ്ര തതസ് ത്വം മാമ് അവാപ്സ്യസി
'നീ ശൂകരവോദ്ദേശം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ രൂപതീർത്ഥത്തിൽ പോകൂ. അവിടെ നീ വിജയിക്കും, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ. അതിനുശേഷം നീ എന്നെ പ്രാപിക്കും.'
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ ദിവമ് ഉത്പത്യ സാ ജഗാമോര്വശീ ദ്വിജാഃ സ ച സത്യതപാ വിപ്രോ രൂപതീര്ഥം ജഗാമ ഹ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഉർവശി ആകാശത്തേക്ക് ഉയർന്നു പോയി, ദ്വിജന്മാരേ, സത്യതപൻ എന്ന ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണൻ രൂപതീർത്ഥം എന്ന പുണ്യസ്ഥലത്തേക്ക് യാത്രയായി.
തത്ര ശാന്തിപരോ ഭൂത്വാ നിയമവ്രതധൃക് ശുചിഃ ദേഹോത്സര്ഗേ ജഗാമാസൌ ഗാന്ധര്വം ലോകമ് ഉത്തമമ്
അവിടെ, മനസ്സിൽ സമാധാനം നിറച്ച്, വ്രതങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും പാലിച്ച്, ശുദ്ധനായവൻ, ശരീരം വിട്ടപ്പോൾ ഉന്നതമായ ഗാന്ധർവലോകം നേടി.
തത്ര മന്വന്തരശതം ഭോഗാന് ഭുക്ത്വാ യഥാര്ഥതഃ ബഭൂവ സുകുലേ രാജാ പ്രജാരഞ്ജനതത്പരഃ
അവിടെ, ഒരു നൂറ് മന്വന്തരങ്ങൾക്കുള്ളിൽ യോജിച്ച അനുഭവങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, നല്ല കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച്, ജനങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ താൽപര്യമുള്ള രാജാവായി.
സ യജ്വാ വിവിധൈര് യജ്ഞൈഃ സമാപ്തവരദക്ഷിണൈഃ പുത്രേഷു രാജ്യം നിക്ഷിപ്യ യയൌ ശൌകരവം പുനഃ
അവൻ അനേകം യാഗങ്ങൾ നടത്തി, ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകി, രാജ്യം മക്കൾക്ക് ഏൽപ്പിച്ച് വീണ്ടും ശൗരവലോകത്തേക്ക് പോയി.
രൂപതീര്ഥേ മൃതോ ഭൂയഃ ശക്രലോകമ് ഉപാഗതഃ തത്ര മന്വന്തരശതം ഭോഗാന് ഭുക്ത്വാ തതശ് ച്യുതഃ
രൂപതീർത്ഥത്തിൽ മരിച്ചവൻ വീണ്ടും ഇന്ദ്രലോകം നേടി; അവിടെ ഒരു നൂറ് മന്വന്തരങ്ങൾക്കാലം ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് പിന്നീട് അവിടെ നിന്ന് വീണു.
പ്രതിഷ്ഠാനേ പുരവരേ ബുധപുത്രഃ പുരൂരവാഃ ബഭൂവ തത്ര ചോര്വശ്യാഃ സംഗമായ തപോധനാഃ
പ്രതിഷ്ഠാനം എന്ന മഹാനഗരത്തിൽ ബുധപുത്രനായ പുരൂരവസ് ജനിച്ചു; അവിടെ, തപസ്സുകാരേ, അവൻ ഉർവശിയുമായി സംയുക്തം നേടി.
ഏവം പുരാ സത്യതപാ ദ്വിജാതിസ് തീര്ഥേ പ്രസിദ്ധേ സ ഹി രൂപസംജ്ഞേ ആരാധ്യ ജന്മന്യ് അഥ ചാര്ച്യ വിഷ്ണുമ് അവാപ്യ ഭോഗാന് അഥ മുക്തിമ് ഏതി
ഇങ്ങനെ, പുരാതനകാലത്ത്, സത്യതപൻ എന്ന ദ്വിജൻ പ്രശസ്തമായ രൂപതീർത്ഥത്തിൽ ജന്മത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു, അതിനാൽ അനുഭവങ്ങൾക്കും ശേഷം മോക്ഷവും നേടി.
ശ്രുതം ഫലം ഗീതികായാ അസ്മാഭിഃ സുപ്രജാഗരേ കൃഷ്ണസ്യ യേന ചാണ്ഡാലോ ഗതോ ഽസൌ പരമാം ഗതിമ്
നമുക്ക് ഈ ശുഭരാത്രിയിൽ ഗീതികയുടെ ഫലം കേൾക്കാൻ സാധിച്ചു; അതിലൂടെ കൃഷ്ണനെ ആശ്രയിച്ച് ഒരു ചാണ്ഡാളനും പരമഗതിയിലേക്കു എത്തി.
യഥാ വിഷ്ണൌ ഭവേദ് ഭക്തിസ് തന് നോ ബ്രൂഹി മഹാമതേ തപസാ കര്മണാ യേന ശ്രോതുമ് ഇച്ഛാമ സാംപ്രതമ്
വലിയ ജ്ഞാനിയേ, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തി എങ്ങനെ ഉരുത്തിരിയുന്നു, ഏത് തപസ്സിലൂടെയോ പ്രവർത്തിയിലൂടെയോ എന്ന് ഞങ്ങൾ ഇപ്പോൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ശൃണുധ്വം മുനിശാര്ദൂലാഃ പ്രവക്ഷ്യാമ്യ് അനുപൂര്വശഃ യഥാ കൃഷ്ണേ ഭവേദ് ഭക്തിഃ പുരുഷസ്യ മഹാഫലാ
മഹർഷികളേ, ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ, ഞാൻ ക്രമമായി വിശദീകരിക്കാം; കൃഷ്ണനിൽ ഭക്തി എങ്ങനെ ഉരുത്തിരിയുന്നു, അതാണ് മനുഷ്യന് വലിയ ഫലം നൽകുന്നത്.
സംസാരേ ഽസ്മിന് മഹാഘോരേ സര്വഭൂതഭയാവഹേ മഹാമോഹകരേ നൄണാം നാനാദുഃഖശതാകുലേ
ഈ ഭയാനകമായ സംസാരത്തിൽ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭയം ഉണർത്തുന്ന, വലിയ മായയും അനേകം ദുഃഖങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഈ ലോകത്തിൽ—
തിര്യഗ്യോനിസഹസ്രേഷു ജായമാനഃ പുനഃ പുനഃ കഥംചില് ലഭതേ ജന്മ ദേഹീ മാനുഷ്യകം ദ്വിജാഃ
ആയിരക്കണക്കിന് പശു പക്ഷി മുതലായ ജന്മങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ചു, എങ്ങിനെയോ ഒരിക്കൽ മനുഷ്യജന്മം ലഭിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.
മാനുഷത്വേ ഽപി വിപ്രത്വം വിപ്രത്വേ ഽപി വിവേകിതാ വിവേകാദ് ധര്മബുദ്ധിസ് തു ബുദ്ധ്യാ തു ശ്രേയസാം ഗ്രഹഃ
മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ചാലും, അതിൽ ബ്രാഹ്മണത്വം; ബ്രാഹ്മണത്വത്തിൽ വിവേകം; വിവേകത്തിൽ നിന്ന് ധർമ്മബോധം; ആ ബോധത്തിൽ നിന്ന് ശ്രേയസ്സായതു പിടിച്ചെടുക്കൽ.
യാവത് പാപക്ഷയം പുംസാം ന ഭവേജ് ജന്മ സംചിതമ് താവന് ന ജായതേ ഭക്തിര് വാസുദേവേ ജഗന്മയേ
ഒരു മനുഷ്യന്റെ പാപങ്ങൾ മുഴുവനും നശിക്കാതെ, വാസുദേവനിൽ, ഈ ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവിൽ, ഭക്തി ഉരുത്തിരിയില്ല.
തസ്മാദ് വക്ഷ്യാമി ഭോ വിപ്രാ ഭക്തിഃ കൃഷ്ണേ യഥാ ഭവേത് അന്യദേവേഷു യാ ഭക്തിഃ പുരുഷസ്യേഹ ജായതേ
അതിനാൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, കൃഷ്ണനിൽ ഭക്തി എങ്ങനെ ഉരുത്തിരിയുന്നു, മറ്റു ദേവന്മാരിൽ ഭക്തി എങ്ങനെ ജനിക്കുന്നു എന്നതും ഞാൻ വിശദീകരിക്കും.
കര്മണാ മനസാ വാചാ തദ്ഗതേനാന്തരാത്മനാ തേന തസ്യ ഭവേദ് ഭക്തിര് യജനേ മുനിസത്തമാഃ
പ്രവർത്തിയിൽ, മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ, ഉള്ളിൽ ആ ദൈവത്തിൽ ലയിച്ച്, അങ്ങനെ ആരാധനയിൽ ഭക്തി ഉരുത്തിരിയുന്നു, മഹർഷികളേ.
സ കരോതി തതോ വിപ്രാ ഭക്തിം ചാഗ്നേഃ സമാഹിതഃ തുഷ്ടേ ഹുതാശനേ തസ്യ ഭക്തിര് ഭവതി ഭാസ്കരേ
അവൻ പിന്നെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അഗ്നിയിൽ ഭക്തിപൂർവ്വം സേവനം നടത്തുന്നു; അഗ്നിദേവൻ തൃപ്തനായാൽ, അവന്റെ ഭക്തി സൂര്യനിലേക്കു മാറുന്നു.
പൂജാം കരോതി സതതമ് ആദിത്യസ്യ തതോ ദ്വിജാഃ പ്രസന്നേ ഭാസ്കരേ തസ്യ ഭക്തിര് ഭവതി ശംകരേ
അവൻ തുടർച്ചയായി സൂര്യനെ ആരാധിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ; സൂര്യൻ തൃപ്തനായാൽ, അവന്റെ ഭക്തി ശങ്കരനിലേക്കു മാറുന്നു.