പ്രോവാച താം സിദ്ധവരഃ സാ ച തം സിദ്ധമ് അബ്രവീത് നിയമം കംചിദ് അപി ഹി കരോതു ദ്വിജസത്തമഃ
സിദ്ധപുരുഷൻ അവളോട് സംസാരിച്ചു. ഉർവശി മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഈ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ ഏതെങ്കിലും ഒരു വ്രതം സ്വീകരിക്കട്ടെ.'
യേനാഹം കര്മണാ സിദ്ധ തം ജാനാമി ന ചാന്യഥാ തദ് ഉര്വശീവചോ ഽഭ്യേത്യ തസ്മൈ മൂര്ഖദ്വിജായ തു
'ഏത് പ്രവർത്തിയിലൂടെ ഞാൻ അവനെ അറിയാമോ, അതിനാൽ മാത്രമേ അറിയാൻ കഴിയൂ, വേറെ വഴിയില്ല'—ഇങ്ങനെ ഉർവശി പറഞ്ഞു, പിന്നെ ആ മണ്ടൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
കഥയാമ് ആസ സിദ്ധസ് തു സോ ഽപീമം നിയമം ജഗൌ തവാഗ്രേ സിദ്ധപുരുഷ നിയമോ ഽയം കൃതോ മയാ
പിന്നീട് സിദ്ധൻ അവനോട് ആ വ്രതം പറഞ്ഞു. അവൻ നിന്റെ മുമ്പിൽ ഈ വ്രതം ഉച്ചരിച്ചു: 'സിദ്ധപുരുഷനേ, ഞാൻ ഈ വ്രതം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.'
ന ഭോക്ഷ്യേ ഽദ്യപ്രഭൃതി വൈ ശകടം സത്യമ് ഈരിതമ് ഇത്യ് ഉക്തഃ പ്രയയൌ സിദ്ധഃ സ്വര്ഗേ ദൃഷ്ട്വോര്വശീമ് അഥ
'ഇന്ന് മുതൽ ഞാൻ ശകടഫലം കഴിക്കില്ല; ഞാൻ സത്യമായി പറയുന്നു.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, സിദ്ധൻ സ്വർഗത്തിൽ ഉർവശിയെ കണ്ട ശേഷം പുറപ്പെട്ടു.
പ്രാഹാസൌ ശകടം ഭോക്ഷ്യേ നാദ്യപ്രഭൃതി കര്ഹിചിത് തം സിദ്ധമ് ഉര്വശീ പ്രാഹ ജ്ഞാതോ ഽസൌ സാംപ്രതം മയാ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ശകടഫലം കഴിക്കും; ഇന്ന് മുതൽ ഒരിക്കലും ഞാൻ ഒഴിവാക്കില്ല.' ഉർവശി സിദ്ധനോട് പറഞ്ഞു: 'ഇപ്പോൾ ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി.'
നിയമഗ്രഹണാദ് ഏവ മൂര്ഖോ മാമ് ഉപഹാസകഃ ഇത്യ് ഉക്ത്വാ പ്രയയൌ ശീഘ്രം വാസം നാരായണാത്മജാ
'വ്രതം സ്വീകരിച്ചതുകൊണ്ടുതന്നെ ആ മണ്ടൻ എന്നെ പരിഹസിച്ചു.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് നാരായണന്റെ മകളായ ഉർവശി വേഗത്തിൽ തന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
സിദ്ധോ ഽപി വിചചാരാസൌ കാമചാരീ മഹീതലമ് ഉര്വശ്യ് അപി വരാരോഹാ ഗത്വാ വാരാണസീം പുരീമ്
സിദ്ധപുരുഷൻ ഇഷ്ടം പോലെ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു. മനോഹരമായ രൂപമുള്ള ഉർവശിയും വാരാണസി നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
മത്സ്യോദരീജലേ സ്നാനം ചക്രേ ദിവ്യവപുര്ധരാ അഥാസാവ് അപി മൂര്ഖസ് തു നദീം മത്സ്യോദരീം മുനേ
ദിവ്യരൂപം ധരിച്ച ഉർവശി മത്സ്യോദരിയിലെ വെള്ളത്തിൽ കുളിച്ചു. അപ്പോൾ ആ മണ്ടനും, മഹർഷേ, മത്സ്യോദരി നദിയിലേക്ക് പോയി.
ജഗാമാഥ ദദര്ശാസൌ സ്നായമാനാമ് അഥോര്വശീമ് താം ദൃഷ്ട്വാ വവൃധേ ഽഥാസ്യ മന്മഥഃ ക്ഷോഭകൃദ് ദൃഢമ്
അവിടെ പോയി, കുളിക്കുന്ന ഉർവശിയെ കണ്ടു. അവളെ കണ്ടപ്പോൾ അവന്റെ മനസ്സിൽ കാമദേവന്റെ ഉണർവ് ശക്തമായി വളർന്നു.
ചകാര മൂര്ഖശ് ചേഷ്ടാശ് ച തം വിവേദോര്വശീ സ്വയമ് തം മൂര്ഖം സിദ്ധഗദിതം ജ്ഞാത്വാ സസ്മിതമ് ആഹ തമ്
മണ്ടൻ ചലനങ്ങൾ കാണിച്ചു; ഉർവശി അതു മനസ്സിലാക്കി. സിദ്ധപുരുഷൻ പറഞ്ഞതുപോലെ ആ മണ്ടന്റെ ഉദ്ദേശം അറിഞ്ഞ് അവൾ ചിരിച്ച് അവനോട് പറഞ്ഞു.
കിമ് ഇച്ഛസി മഹാഭാഗ മത്തഃ ശീഘ്രമ് ഇഹോച്യതാമ് കരിഷ്യാമി വചസ് തുഭ്യം ത്വം വിശ്രബ്ധം കരിഷ്യസി
'നീ എന്നിൽ നിന്ന് എന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, ഭാഗ്യവാനേ? ഉടൻ ഇവിടെ പറയൂ. നീ പറയുന്നതെന്തും ഞാൻ ചെയ്യും; ഭയമില്ലാതെ പറയൂ.'
ആത്മപ്രദാനേന മമ പ്രാണാന് രക്ഷ ശുചിസ്മിതേ
'നീ എന്നെ എനിക്ക് തന്നാൽ, ശുചിസ്മിതേ, എന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കൂ.'
തം പ്രാഹാഥോര്വശീ വിപ്രം നിയമസ്ഥാസ്മി സാംപ്രതമ് ത്വം തിഷ്ഠസ്വ ക്ഷണമ് അഥ പ്രതീക്ഷസ്വാഗതം മമ
ഉർവശി ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ഇപ്പോൾ ഒരു വ്രതത്തിൽ ആണ്. നീ ഒരു ക്ഷണം കാത്തിരിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ തിരികെ വരുന്നത് വരെ കാത്തിരിക്കുക.'
സ്ഥിതോ ഽസ്മീത്യ് അബ്രവീദ് വിപ്രഃ സാപി സ്വര്ഗം ജഗാമ ഹ മാസമാത്രേണ സായാതാ ദദര്ശ തം കൃശം ദ്വിജമ്
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ കാത്തിരിക്കുന്നു.' അവൾ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി. ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞ് അവൾ തിരിച്ചുവന്നു, അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ ക്ഷീണിച്ച നിലയിൽ അവളെ കണ്ടു.
സ്ഥിതം മാസം നദീതീരേ നിരാഹാരം സുരാങ്ഗനാ തം ദൃഷ്ട്വാ നിശ്ചയയുതം ഭൂത്വാ വൃദ്ധവപുസ് തതഃ
ഒരു മാസം മുഴുവൻ ആ 브ാഹ്മണൻ ആറ്റിന്റെ കരയിൽ ഭക്ഷണം ഇല്ലാതെ ഇരുന്നു. അങ്ങനെ അവനെ കണ്ടു, ആ ദേവകന്യക വൃദ്ധയായ സ്ത്രീയുടെ രൂപം ധരിച്ച് മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്തു.
സാ ചകാര നദീതീരേ ശകടം ശര്കരാവൃതമ് ഘൃതേന മധുനാ ചൈവ നദീം മത്സ്യോദരീം ഗതാ
അവൾ ആറ്റിന്റെ കരയിൽ ചെറുകല്ലുകൾ കൊണ്ടു മൂടിയ ഒരു ചക്കരവണ്ടി ഉണ്ടാക്കി, അതിൽ നെയ്യും തേനും നിറച്ചു, പിന്നെ മീനിന്റെ വയറുപോലെയുള്ള രൂപം ധരിച്ചു ആറ്റിൽ കയറി.
സ്നാത്വാഥ ഭൂമൌ വസന്തീ ശകടം ച യഥാര്ഥതഃ തം ബ്രാഹ്മണം സമാഹൂയ വാക്യമ് ആഹ സുലോചനാ
കുളിച്ച് കഴിഞ്ഞ്, അവൾ ആ ചക്കരവണ്ടിയുടെ അരികിൽ നില്ക്കുകയായിരുന്നു. അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണനെ വിളിച്ചു, കണ്മണിയായ അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മയാ തീവ്രം വ്രതം വിപ്ര ചീര്ണം സൌഭാഗ്യകാരണാത് വ്രതാന്തേ നിഷ്കൃതിം ദദ്യാം പ്രതിഗൃഹ്ണീഷ്വ ഭോ ദ്വിജ
ബ്രാഹ്മണനേ, നല്ല ഭാഗ്യത്തിനായി ഞാൻ കഠിന വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു. വ്രതം തീർന്നപ്പോൾ പ്രായശ്ചിത്തം നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ദയവായി ഇത് സ്വീകരിക്കണമേ, ദ്വിജനേ.
സ പ്രാഹ കിമ് ഇദം ലോകേ ദീയതേ ശര്കരാവൃതമ് ക്ഷുത്ക്ഷാമകണ്ഠഃ പൃച്ഛാമി സാധു ഭദ്രേ സമീരയ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ലോകത്ത് ചെറുകല്ലുകൾ കൊണ്ടു മൂടിയ ഇങ്ങനെ എന്താണ് നൽകുന്നത്? വിശപ്പിനാൽ എന്റെ കണ്ഠം ഉണങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു. ദയവായി സതീ, ഇതെന്താണെന്ന് വിശദീകരിക്കൂ.'
സാ പ്രാഹ ശകടോ വിപ്ര ശര്കരാപിഷ്ടസംയുതഃ ഇമം ത്വം സമുപാദായ പ്രാണം തര്പയ മാ ചിരമ്
അവൾ പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണനേ, ഇത് ചെറുകല്ല് മാവു നിറച്ച ചക്കരവണ്ടിയാണ്. ഇതു നീ വാങ്ങി, വിശപ്പു തീർക്കൂ, വൈകരുത്.'
സ തച് ഛ്രുത്വാഥ സംസ്മൃത്യ ക്ഷുധയാ പീഡിതോ ഽപി സന് പ്രാഹ ഭദ്രേ ന ഗൃഹ്ണാമി നിയമോ ഹി കൃതോ മയാ
അത് കേട്ട്, വ്രതം ഓർത്തു, അതീവ വിശപ്പാൽ പീഡിച്ചിട്ടും, അവൻ പറഞ്ഞു: 'സതീ, ഞാൻ ഇത് സ്വീകരിക്കില്ല, കാരണം ഞാൻ വ്രതം എടുത്തിട്ടുണ്ട്.'
പുരതഃ സിദ്ധവര്ഗസ്യ ന ഭോക്ഷ്യേ ശകടം ത്വ് ഇതി പരിജ്ഞാനാര്ഥമ് ഉര്വശ്യാ ദദസ്വാന്യസ്യ കസ്യചിത്
'സിദ്ധന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഞാൻ ഈ ചക്കരവണ്ടി കഴിക്കില്ല. ഉർവശിയേ, തിരിച്ചറിയലിനായി ഇത് മറ്റാരെങ്കിലുമൊക്കെ കൊടുക്കൂ.'
സാബ്രവീന് നിയമോ ഭദ്ര കൃതഃ കാഷ്ഠമയേ ത്വയാ നാസൌ കാഷ്ഠമയോ ഭുങ്ക്ഷ്വ ക്ഷുധയാ ചാതിപീഡിതഃ
അവൾ പറഞ്ഞു: 'നല്ലവനേ, നീ എടുത്ത വ്രതം മരച്ചക്കരവണ്ടിയെ കുറിച്ചാണ്. ഇത് മരച്ചക്കരവണ്ടിയല്ല. നീ അതീവ വിശപ്പാൽ പീഡിതനാണ്, കഴിക്കൂ.'
താം ബ്രാഹ്മണഃ പ്രത്യുവാച ന മയാ തദ് വിശേഷണമ് കൃതം ഭദ്രേ ഽഥ നിയമഃ സാമാന്യേനൈവ മേ കൃതഃ
ബ്രാഹ്മണൻ അവളോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: 'സതീ, ഞാൻ അങ്ങനെ പ്രത്യേകമായി പറഞ്ഞിട്ടില്ല. എന്റെ വ്രതം പൊതുവായ രീതിയിലാണ് എടുത്തത്.'
തം ഭൂയഃ പ്രാഹ സാ തന്വീ ന ചേദ് ഭോക്ഷ്യസി ബ്രാഹ്മണ ഗൃഹം ഗൃഹീത്വാ ഗച്ഛസ്വ കുടുമ്ബം തവ ഭോക്ഷ്യതി
പിന്നീട് ആ സുന്ദരിയായ സ്ത്രീ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണനേ, നീ കഴിക്കില്ലെങ്കിൽ, ഇതു വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകൂ. നിന്റെ കുടുംബം കഴിക്കും.'
സ താമ് ഉവാച സുദതി ന താവദ് യാമി മന്ദിരമ് ഇഹായാതാ വരാരോഹാ ത്രൈലോക്യേ ഽപ്യ് അധികാ ഗുണൈഃ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'സുന്ദരിയേ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നില്ല. നീ, ഉത്തമരൂപമുള്ളവളേ, മൂന്നു ലോകത്തേക്കാളും ഗുണങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠയാണല്ലോ, ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.'
സാ മയാ മദനാര്തേന പ്രാര്ഥിതാശ്വാസിതസ് തയാ സ്ഥീയതാം ക്ഷണമ് ഇത്യ് ഏവം സ്ഥാസ്യാമീതി മയോദിതമ്
'പ്രേമത്തിൽ പെടാതെ ഞാൻ അവളോട് അപേക്ഷിച്ചു, അവൾ എന്നെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. അവൾ "ഒരു നിമിഷം കാത്തിരിക്കുക" എന്നു പറഞ്ഞു. അതിന് ഞാൻ "ഞാൻ കാത്തിരിക്കും" എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു.'
മാസമാത്രം ഗതായാസ് തു തസ്യാ ഭദ്രേ സ്ഥിതസ്യ ച മമ സത്യാനുരക്തസ്യ സംഗമായ ധൃതവ്രതേ
അവള്ക്കും എന്നിക്കും ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഞാൻ സത്യത്തിൽ ഉറച്ചവനും സംഗമത്തിനായി വ്രതത്തിൽ സ്ഥിരനുമായിരുന്നപ്പോൾ—
തസ്യ സാ വചനം ശ്രുത്വാ കൃത്വാ സ്വം രൂപമ് ഉത്തമമ് വിഹസ്യ ഭാവഗമ്ഭീരമ് ഉര്വശീ പ്രാഹ തം ദ്വിജമ്
എന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഉർവശി തന്റെ യഥാർത്ഥ മനോഹരമായ രൂപം ധരിച്ചു, ആഴത്തിലുള്ള ഒരു ചിരിയോടെ ആ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു.
സാധു സത്യം ത്വയാ വിപ്ര വ്രതം നിഷ്ഠിതചേതസാ നിഷ്പാദിതം ഹഠാദ് ഏവ മമ ദര്ശനമ് ഇച്ഛതാ
'ബ്രാഹ്മണനേ, സത്യത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടെ നീ വ്രതം പൂർത്തിയാക്കി. എന്റെ ദർശനം അത്യന്തം ആഗ്രഹിച്ചിട്ടും നീ വ്രതം പാലിച്ചു — നന്നായി ചെയ്തു.'