കോകാമുഖാത് സമാരഭ്യ യാവദ് വൈ സ്കന്ദദര്ശനമ് ദൃഷ്ട്വാ സ്കന്ദം യയൌ ധാരാചക്രേ ചാപി പ്രദക്ഷിണമ്
കോകാമുഖം മുതൽ സ്കന്ദനെ കാണുന്നതുവരെ യാത്ര തുടർന്നു. സ്കന്ദനെ കണ്ട ശേഷം, ധാരാ ചക്രത്തെയും ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം നടത്തി.
തതോ ഽദ്രിവരമ് ആഗമ്യ വിന്ധ്യമ് ഉച്ചശിലോച്ചയമ് പാപപ്രമോചനം തീര്ഥമ് ആസസാദ സ തു ദ്വിജാഃ
പിന്നീട്, ഉന്നതമായ പർവ്വതമായ വിന്ദ്യയെ, അതിന്റെ ഉയർന്ന ശിഖരങ്ങളോടെ, സന്ദർശിച്ചു. അവിടെ പാപങ്ങൾ വിട്ടൊഴിയുന്ന തീർത്ഥമായ പാപപ്രമോചനത്തെയും എത്തി.
സ്നാനം പാപഹരം ചക്രേ സ തു ചാണ്ഡാലവംശജഃ വിമുക്തപാപഃ സസ്മാര പൂര്വജാതീര് അനേകശഃ
അവിടെ, ചാണ്ഡാല വംശത്തിൽ പിറന്നവൻ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന സ്നാനം നടത്തി. പാപങ്ങൾ വിട്ടു, അനേകം മുൻജന്മങ്ങൾ ഓർമ്മപെട്ടു.
സ പൂര്വജന്മന്യ് അഭവദ് ഭിക്ഷുഃ സംയതവാങ്മനാഃ യതകായശ് ച മതിമാന് വേദവേദാങ്ഗപാരഗഃ
മുൻജന്മത്തിൽ, അവൻ ഒരു ഭിക്ഷുവായിരുന്നു; വാക്കിലും മനസ്സിലും നിയന്ത്രണമുണ്ടായിരുന്നു, ശരീരവും നിയന്ത്രിതമായിരുന്നു, ബുദ്ധിയുള്ളവനും വേദങ്ങളും വേദാംഗങ്ങളും പഠിച്ചവനുമായിരുന്നു.
ഏകദാ ഗോഷു നഗരാദ് ധ്രിയമാണാസു തസ്കരൈഃ ഭിക്ഷാവധൂതാ രജസാ മുക്താ തേനാഥ ഭിക്ഷുണാ
ഒരു ദിവസം, കള്ളന്മാർ പശുക്കളെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, ഭിക്ഷുവിന്റെ ഭിക്ഷയെടുക്കലിൽ നിന്നുയർന്ന പൊടി അവനെ അതിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു.
സ തേനാധര്മദോഷേണ ചാണ്ഡാലീം യോനിമ് ആഗതഃ പാപപ്രമോചനേ സ്നാതഃ സ മൃതോ നര്മദാതടേ
അധർമ്മത്തിന്റെ ദോഷം മൂലം, അവൻ ചാണ്ഡാല യോനിയിൽ ജനിച്ചു. പാപപ്രമോചനത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം, നർമദാതീരത്ത് മരണമടഞ്ഞു.
മൂര്ഖോ ഽഭൂദ് ബ്രാഹ്മണവരോ വാരാണസ്യാം ച ഭോ ദ്വിജാഃ തത്രാസ്യ വസതോ ഽബ്ദൈസ് തു ത്രിംശദ്ഭിഃ സിദ്ധപൂരുഷഃ
അവൻ വാരാണസിയിൽ ഒരു അജ്ഞാനിയായെങ്കിലും ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണനായി ജനിച്ചു, ദ്വിജന്മാരേ. അവിടെ മുപ്പത് വർഷം താമസിച്ചപ്പോൾ, അവൻ സിദ്ധപുരുഷനായി.
വിരൂപരൂപീ ബഭ്രാമ യോഗമാലാബലാന്വിതഃ തം ദൃഷ്ട്വാ സോപഹാസാര്ഥമ് അഭിവാദ്യാഭ്യുവാച ഹ
അവൻ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചു, യോഗശക്തിയുടെ മാലയാൽ സമ്പന്നനായി. അവനെ കണ്ടു, ഒരാൾ പരിഹാസത്തോടെ സമീപിച്ചു, വന്ദിച്ചു, ചോദിച്ചു.
കുശലം സിദ്ധപുരുഷം കുതസ് ത്വ് ആഗമ്യതേ ത്വയാ
"സിദ്ധപുരുഷനേ, നീ എവിടുന്നാണ് ഇവിടെ എത്തിയത്?"
ഏവം സംഭാഷിതസ് തേന ജ്ഞാതോ ഽഹമ് ഇതി ചിന്ത്യ തു പ്രത്യുവാചാഥ വന്ദ്യസ് തം സ്വര്ഗലോകാദ് ഉപാഗതഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതോടെ, 'ഇവൻ എന്നെ അറിയുന്നു' എന്ന് ചിന്തിച്ച്, ആ വന്ദനീയൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: "ഞാൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ നിന്നാണ് വന്നത്."
തം സിദ്ധം പ്രാഹ മൂര്ഖോ ഽസൌ കിം ത്വം വേത്സി ത്രിവിഷ്ടപേ നാരായണോരുപ്രഭവാമ് ഉര്വശീമ് അപ്സരോവരാമ്
അയാൾ, അജ്ഞാനിയായവൻ, സിദ്ധപുരുഷനോട് ചോദിച്ചു: "നീ നാരായണന്റെ മഹാശക്തിയിൽ ജനിച്ച, ത്രിവിഷ്ടപത്തിൽ വസിക്കുന്ന, അപ്പസരസ് ഉർവശിയെ അറിയുമോ?"
സിദ്ധസ് തമ് ആഹ താം വേദ്മി ശക്രചാമരധാരിണീമ് സ്വര്ഗസ്യാഭരണം മുഖ്യമ് ഉര്വശീം സാധുസംഭവാമ്
സിദ്ധപുരുഷൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: "ഞാൻ അവളെ അറിയുന്നു; ഇന്ദ്രന്റെ ചാമരം കൈവശമുള്ളവളും, സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ പ്രധാന അലങ്കാരവുമാണ് ഉർവശി, സദാചാരികളിൽ ജനിച്ചവളാണ്."
വിപ്രഃ സിദ്ധമ് ഉവാചാഥ ഋജുമാര്ഗവിവര്ജിതഃ തന് മിത്ര മത്കൃതേ വാര്ത്താമ് ഉര്വശ്യാ ഭവതാദരാത്
പിന്നീട്, നേരായ വഴികളില്ലാത്ത ആ ബ്രാഹ്മണൻ സിദ്ധപുരുഷനോട് പറഞ്ഞു: "സുഹൃത്തേ, എന്റെ വേണ്ടി ഉർവശിയുടെ വാർത്ത നീ കൊണ്ടുവരണം."
കഥനീയാ യച് ച സാ തേ ബ്രൂയാദ് ആഖ്യാസ്യതേ ഭവാന് ബാഢമ് ഇത്യ് അബ്രവീത് സിദ്ധഃ സോ ഽപി വിപ്രോ മുദാന്വിതഃ
"അവൾ നിന്നോട് എന്ത് പറഞ്ഞാലും, അതെനിക്ക് പറയണം," എന്നു ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു. സിദ്ധപുരുഷൻ സമ്മതിച്ചു, ബ്രാഹ്മണൻ സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
ബഭൂവ സിദ്ധോ ഽപി യയൌ മേരുപൃഷ്ഠം സുരാലയമ് സമേത്യ ചോര്വശീം പ്രാഹ യദ് ഉക്തോ ഽസൌ ദ്വിജേന തു
സിദ്ധപുരുഷൻ, സിദ്ധനായിട്ടും, മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിലുള്ള ദേവലോകത്തേക്ക് പോയി. അവിടെ ഉർവശിയെ കണ്ടു, ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞത് അവളോട് അറിയിച്ചു.
സാ പ്രാഹ തം സിദ്ധവരം നാഹം കാശിപതിം ദ്വിജമ് ജാനാമി സത്യമ് ഉക്തം തേ ന ചേതസി മമ സ്ഥിതമ്
അവൾ ആ സിദ്ധപുരുഷനോട് പറഞ്ഞു: "ഞാൻ കാശിയുടെ അധിപനായ ബ്രാഹ്മണനെ അറിയുന്നില്ല. നീ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്, പക്ഷേ അവൻ എന്റെ മനസ്സിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ചിട്ടില്ല."
ഇത്യ് ഉക്തഃ പ്രയയൌ സോ ഽപി കാലേന ബഹുനാ പുനഃ വാരാണസീം യയൌ സിദ്ധോ ദൃഷ്ടോ മൂര്ഖേണ വൈ പുനഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം അവനും പുറപ്പെട്ടു, ഏറെക്കാലം കഴിഞ്ഞ് വീണ്ടും വാരാണസിയിലേക്ക് മടങ്ങി. അവിടെ ആ സിദ്ധപുരുഷനെ വീണ്ടും ആ മണ്ടൻ കണ്ടു.
ദൃഷ്ടഃ പൃഷ്ടഃ കില ഭൂയഃ കിമ് ആഹോരുഭവാ തവ സിദ്ധോ ഽബ്രവീന് ന ജാനാമി മാമ് ഉവാചോര്വശീ സ്വയമ്
അവനെ കണ്ട മണ്ടൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: 'ഉർവശി നിന്നോട് എന്ത് പറഞ്ഞു?' സിദ്ധൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് അറിയില്ല; ഉർവശി തന്നെയാണ് എന്നോട് നേരിട്ട് പറഞ്ഞത്.'
സിദ്ധവാക്യം തതഃ ശ്രുത്വാ സ്മിതഭിന്നൌഷ്ഠസംപുടഃ പുനഃ പ്രാഹ കഥം വേത്സീത്യ് ഏവം വാച്യാ ത്വയോര്വശീ
സിദ്ധന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ചിരിച്ച് അധരങ്ങൾ പിളർന്നതോടെ, അവൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് എങ്ങനെ അറിയാം?'—ഇതാണ് നീ ഉർവശിയോട് പറയേണ്ടത്.
ബാഢമ് ഏവം കരിഷ്യാമീത്യ് ഉക്ത്വാ സിദ്ധോ ദിവം ഗതഃ ദദര്ശ ശക്രഭവനാന് നിഷ്ക്രാമന്തീമ് അഥോര്വശീമ്
'ശരി, ഞാൻ അങ്ങനെ ചെയ്യും' എന്ന് പറഞ്ഞ് സിദ്ധൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ ഇന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന ഉർവശിയെ കണ്ടു.
പ്രോവാച താം സിദ്ധവരഃ സാ ച തം സിദ്ധമ് അബ്രവീത് നിയമം കംചിദ് അപി ഹി കരോതു ദ്വിജസത്തമഃ
സിദ്ധപുരുഷൻ അവളോട് സംസാരിച്ചു. ഉർവശി മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഈ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ ഏതെങ്കിലും ഒരു വ്രതം സ്വീകരിക്കട്ടെ.'
യേനാഹം കര്മണാ സിദ്ധ തം ജാനാമി ന ചാന്യഥാ തദ് ഉര്വശീവചോ ഽഭ്യേത്യ തസ്മൈ മൂര്ഖദ്വിജായ തു
'ഏത് പ്രവർത്തിയിലൂടെ ഞാൻ അവനെ അറിയാമോ, അതിനാൽ മാത്രമേ അറിയാൻ കഴിയൂ, വേറെ വഴിയില്ല'—ഇങ്ങനെ ഉർവശി പറഞ്ഞു, പിന്നെ ആ മണ്ടൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
കഥയാമ് ആസ സിദ്ധസ് തു സോ ഽപീമം നിയമം ജഗൌ തവാഗ്രേ സിദ്ധപുരുഷ നിയമോ ഽയം കൃതോ മയാ
പിന്നീട് സിദ്ധൻ അവനോട് ആ വ്രതം പറഞ്ഞു. അവൻ നിന്റെ മുമ്പിൽ ഈ വ്രതം ഉച്ചരിച്ചു: 'സിദ്ധപുരുഷനേ, ഞാൻ ഈ വ്രതം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.'
ന ഭോക്ഷ്യേ ഽദ്യപ്രഭൃതി വൈ ശകടം സത്യമ് ഈരിതമ് ഇത്യ് ഉക്തഃ പ്രയയൌ സിദ്ധഃ സ്വര്ഗേ ദൃഷ്ട്വോര്വശീമ് അഥ
'ഇന്ന് മുതൽ ഞാൻ ശകടഫലം കഴിക്കില്ല; ഞാൻ സത്യമായി പറയുന്നു.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, സിദ്ധൻ സ്വർഗത്തിൽ ഉർവശിയെ കണ്ട ശേഷം പുറപ്പെട്ടു.
പ്രാഹാസൌ ശകടം ഭോക്ഷ്യേ നാദ്യപ്രഭൃതി കര്ഹിചിത് തം സിദ്ധമ് ഉര്വശീ പ്രാഹ ജ്ഞാതോ ഽസൌ സാംപ്രതം മയാ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ശകടഫലം കഴിക്കും; ഇന്ന് മുതൽ ഒരിക്കലും ഞാൻ ഒഴിവാക്കില്ല.' ഉർവശി സിദ്ധനോട് പറഞ്ഞു: 'ഇപ്പോൾ ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി.'
നിയമഗ്രഹണാദ് ഏവ മൂര്ഖോ മാമ് ഉപഹാസകഃ ഇത്യ് ഉക്ത്വാ പ്രയയൌ ശീഘ്രം വാസം നാരായണാത്മജാ
'വ്രതം സ്വീകരിച്ചതുകൊണ്ടുതന്നെ ആ മണ്ടൻ എന്നെ പരിഹസിച്ചു.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് നാരായണന്റെ മകളായ ഉർവശി വേഗത്തിൽ തന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
സിദ്ധോ ഽപി വിചചാരാസൌ കാമചാരീ മഹീതലമ് ഉര്വശ്യ് അപി വരാരോഹാ ഗത്വാ വാരാണസീം പുരീമ്
സിദ്ധപുരുഷൻ ഇഷ്ടം പോലെ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു. മനോഹരമായ രൂപമുള്ള ഉർവശിയും വാരാണസി നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
മത്സ്യോദരീജലേ സ്നാനം ചക്രേ ദിവ്യവപുര്ധരാ അഥാസാവ് അപി മൂര്ഖസ് തു നദീം മത്സ്യോദരീം മുനേ
ദിവ്യരൂപം ധരിച്ച ഉർവശി മത്സ്യോദരിയിലെ വെള്ളത്തിൽ കുളിച്ചു. അപ്പോൾ ആ മണ്ടനും, മഹർഷേ, മത്സ്യോദരി നദിയിലേക്ക് പോയി.
ജഗാമാഥ ദദര്ശാസൌ സ്നായമാനാമ് അഥോര്വശീമ് താം ദൃഷ്ട്വാ വവൃധേ ഽഥാസ്യ മന്മഥഃ ക്ഷോഭകൃദ് ദൃഢമ്
അവിടെ പോയി, കുളിക്കുന്ന ഉർവശിയെ കണ്ടു. അവളെ കണ്ടപ്പോൾ അവന്റെ മനസ്സിൽ കാമദേവന്റെ ഉണർവ് ശക്തമായി വളർന്നു.
ചകാര മൂര്ഖശ് ചേഷ്ടാശ് ച തം വിവേദോര്വശീ സ്വയമ് തം മൂര്ഖം സിദ്ധഗദിതം ജ്ഞാത്വാ സസ്മിതമ് ആഹ തമ്
മണ്ടൻ ചലനങ്ങൾ കാണിച്ചു; ഉർവശി അതു മനസ്സിലാക്കി. സിദ്ധപുരുഷൻ പറഞ്ഞതുപോലെ ആ മണ്ടന്റെ ഉദ്ദേശം അറിഞ്ഞ് അവൾ ചിരിച്ച് അവനോട് പറഞ്ഞു.