ദണ്ഡവത്പ്രണിപാതൈശ് ച ജയശബ്ദൈസ് തഥോത്തമൈഃ ഏവം സംപൂജ്യ വിധിവദ് രാത്രൌ കൃത്വാ പ്രജാഗരമ്
ദണ്ഡവത്പ്രണാമങ്ങളും ഉത്തമമായ ജയഘോഷങ്ങളും ചേർത്ത്, ഇങ്ങനെ യഥാവിധി ആരാധന നടത്തി, രാത്രിയിൽ ഉണർന്നിരുത്തി.
കഥാം വാ ഗീതികാം വിഷ്ണോര് ഗായന് വിഷ്ണുപരായണഃ യാതി വിഷ്ണോഃ പരം സ്ഥാനം നരോ നാസ്ത്യ് അത്ര സംശയഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ കഥകളും ഗാനങ്ങളും ആലപിച്ച്, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയോടെ നിലകൊണ്ടാൽ, ആ മനുഷ്യൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമസ്ഥാനം പ്രാപിക്കും; ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല.
പ്രജാഗരേ ഗീതികായാഃ ഫലം വിഷ്ണോര് മഹാമുനേ ബ്രൂഹി തച് ഛ്രോതുമ് ഇച്ഛാമഃ പരം കൌതൂഹലം ഹി നഃ
മഹാമുനിയേ, വിഷ്ണുവിനായി ജാഗരത്തിൽ ഗാനങ്ങൾ പാടുന്നതിന്റെ ഫലം ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ; അതു കേൾക്കാൻ ഞങ്ങൾ അത്യന്തം ആസക്തരാണ്.
ശൃണുധ്വം മുനിശാര്ദൂലാഃ പ്രവക്ഷ്യാമ്യ് അനുപൂര്വശഃ ഗീതികായാഃ ഫലം വിഷ്ണോര് ജാഗരേ യദ് ഉദാഹൃതമ്
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ; ജാഗരത്തിൽ വിഷ്ണുവിന് വേണ്ടി ഗാനങ്ങൾ പാടുന്നതിന്റെ ഫലം ഞാൻ ക്രമമായി വിശദീകരിക്കാം.
അവന്തീ നാമ നഗരീ ബഭൂവ ഭുവി വിശ്രുതാ തത്രാസ്തേ ഭഗവാന് വിഷ്ണുഃ ശങ്ഖചക്രഗദാധരഃ
അവന്തി എന്ന പേരിൽ ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തമായ ഒരു നഗരം ഉണ്ടായിരുന്നു; അവിടെ ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള ഭഗവാൻ വിഷ്ണു വസിക്കുന്നു.
തസ്യാ നഗര്യാഃ പര്യന്തേ ചാണ്ഡാലോ ഗീതികോവിദഃ സദ്വൃത്ത്യോത്പാദിതധനോ ഭൃത്യാനാം ഭരണേ രതഃ
ആ നഗരത്തിന്റെ അതിരിൽ, ഗാനം അറിയുന്ന ഒരു ചാണ്ഡാളൻ വസിച്ചിരുന്നു; നല്ല പെരുമാറ്റത്തിലൂടെ സമ്പാദിച്ച ധനത്തിൽ ഭൃത്യന്മാരെ പോഷിപ്പിക്കുന്നതിൽ ആസ്വാദനമുണ്ടായിരുന്നു.
വിഷ്ണുഭക്തഃ സ ചാണ്ഡാലോ മാസി മാസി ദൃഢവ്രതഃ ഏകാദശ്യാം സമാഗമ്യ സോപവാസോ ഽഥ ഗായതി
ആ ചാണ്ഡാളൻ വിഷ്ണുഭക്തനായിരുന്നു; ഓരോ മാസവും ദൃഢവ്രതനായി, ഏകാദശിയ്ക്ക് ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച്, കൂട്ടത്തോടെ ഗാനങ്ങൾ ആലപിക്കുമായിരുന്നു.
ഗീതികാ വിഷ്ണുനാമാങ്കാഃ പ്രാദുര്ഭാവസമാശ്രിതാഃ ഗാന്ധാരഷഡ്ജനൈഷാദസ്വരപഞ്ചമധൈവതൈഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ നാമങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഗാനങ്ങൾ, അവയുടെ ഉദ്ഭവം അനുസരിച്ച്, ഗന്ധാര, ഷഡ്ജ, നിഷാദ, പഞ്ചമ, ധൈവത സ്വരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ആലപിച്ചു.
രാത്രിജാഗരണേ വിഷ്ണും ഗാഥാഭിര് ഉപഗായതി പ്രഭാതേ ച പ്രണമ്യേശം ദ്വാദശ്യാം ഗൃഹമ് ഏത്യ ച
രാത്രി ജാഗരത്തിൽ വിഷ്ണുവിന് ഗാഥകൾ പാടി, പ്രഭാതത്തിൽ ഭഗവാനെ നമസ്കരിച്ചു, ദ്വാദശിയ്ക്ക് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങും.
ജാമാതൃഭാഗിനേയാംശ് ച ഭോജയിത്വാ സകന്യകാഃ തതഃ സപരിവാരസ് തു പശ്ചാദ് ഭുങ്ക്തേ ദ്വിജോത്തമാഃ
മരുമക്കളെയും അനിയന്മാരെയും പുത്രിമാരെയും ഭക്ഷണം നൽകുകയും, പിന്നെ കുടുംബത്തോടൊപ്പം സ്വയം ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും ചെയ്യും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
ഏവം തസ്യാസതസ് തത്ര കുര്വതോ വിഷ്ണുപ്രീണനമ് ഗീതികാഭിര് വിചിത്രാഭിര് വയഃ പ്രതിഗതം ബഹു
അങ്ങനെ അവിടെ വിഷ്ണുവിനെ വിവിധ ഗാനങ്ങളാൽ സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, അനേകം വർഷങ്ങൾ കടന്നു പോയി.
ഏകദാ ചൈത്രമാസേ തു കൃഷ്ണൈകാദശിഗോചരേ വിഷ്ണുശുശ്രൂഷണാര്ഥായ യയൌ വനമ് അനുത്തമമ്
ഒരു ദിവസം, ചൈത്രമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ഏകാദശിയ്ക്ക്, വിഷ്ണുവിനെ സേവിക്കാൻ, അതിമനോഹരമായ ഒരു വനത്തിലേക്ക് പോയി.
വനജാതാനി പുഷ്പാണി ഗ്രഹീതും ഭക്തിതത്പരഃ ക്ഷിപ്രാതടേ മഹാരണ്യേ വിഭീതകതരോര് അധഃ
വനത്തിൽ ജനിച്ച പുഷ്പങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ ഭക്തിയോടെ, വേഗത്തിൽ മഹാവനത്തിലെ വിഭീതകവൃക്ഷത്തിന്റെ കീഴിൽ എത്തി.
ദൃഷ്ടഃ സ രാക്ഷസേനാഥ ഗൃഹീതശ് ചാപി ഭക്ഷിതുമ് ചാണ്ഡാലസ് തമ് അഥോവാച നാദ്യ ഭക്ഷ്യസ് ത്വയാ ഹ്യ് അഹമ്
അവിടെ ഒരു രാക്ഷസൻ അവനെ കണ്ടു പിടിച്ചു, തിന്നാൻ പിടിച്ചു; അപ്പോൾ ആ ചാണ്ഡാളൻ പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് നീ എന്നെ തിന്നാൻ പാടില്ല.'
പ്രാതര് ഭോക്ഷ്യസി കല്യാണ സത്യമ് ഏഷ്യാമ്യ് അഹം പുനഃ അദ്യ കാര്യം മമ മഹത് തസ്മാന് മുഞ്ചസ്വ രാക്ഷസ
'നാളെ രാവിലെ നീ എന്നെ തിന്നാം, ഞാൻ ഉറപ്പായും തിരിച്ചു വരും. ഇന്ന് എനിക്ക് വലിയ ഒരു ദൗത്യം ഉണ്ട്, അതിനാൽ എന്നെ വിട്ടയയ്ക്കു രാക്ഷസാ.'
ശ്വഃ സത്യേന സമേഷ്യാമി തതഃ ഖാദസി മാമ് ഇതി വിഷ്ണുശുശ്രൂഷണാര്ഥായ രാത്രിജാഗരണം മയാ കാര്യം ന വ്രതവിഘ്നം മേ കര്തുമ് അര്ഹസി രാക്ഷസ
'നാളെ ഞാൻ സത്യത്തോടെ തിരിച്ചു വരും; അപ്പോൾ നീ എന്നെ തിന്നാം. വിഷ്ണുവിനെ സേവിക്കാൻ ഇന്നത്തെ രാത്രി ജാഗരത്തിൽ ഞാൻ പങ്കെടുക്കണം. എന്റെ വ്രതം നീ തടയരുത്, രാക്ഷസാ.'
തം രാക്ഷസഃ പ്രത്യുവാച ദശരാത്രമ് അഭോജനമ് മമാഭൂദ് അദ്യ ച ഭവാന് മയാ ലബ്ധോ മതങ്ഗജ
അപ്പോള് ആ രാക്ഷസന് ആനയോട് പറഞ്ഞു: പത്ത് രാത്രികള് കഴിഞ്ഞു എനിക്ക് ഭക്ഷണം കിട്ടാതെ. ഇന്നാണ് നീ എന്നെ കിട്ടിയത്, മഹാനായ ആനേ.
ന മോക്ഷ്യേ ഭക്ഷയിഷ്യാമി ക്ഷുധയാ പീഡിതോ ഭൃശമ് നിശാചരവചഃ ശ്രുത്വാ മാതങ്ഗസ് തമ് ഉവാച ഹ സാന്ത്വയഞ് ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ സ സത്യവചനൈര് ദൃഢൈഃ
ഞാന് നിന്നെ വിട്ടയക്കില്ല; ഞാന് അത്യന്തം വിശപ്പോടെ വലഞ്ഞിരിക്കുന്നു, നിന്നെ തിന്നും. രാത്രിയില് സഞ്ചരിക്കുന്നവന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ട് ആ ആന സാന്ത്വനത്തോടെ, സത്യസന്ധമായ വാക്കുകളോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
സത്യമൂലം ജഗത് സര്വം ബ്രഹ്മരാക്ഷസ തച് ഛൃണു സത്യേനാഹം ശപിഷ്യാമി പുനരാഗമനായ ച
സകല ലോകവും സത്യത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമാണ്, ബ്രഹ്മരാക്ഷസാ, ഇതു കേൾക്കു: ഞാൻ സത്യത്താൽ നിന്നോട് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു, ഞാൻ വീണ്ടും വരും.
ആദിത്യശ് ചന്ദ്രമാ വഹ്നിര് വായുര് ഭൂര് ദ്യൌര് ജലം മനഃ അഹോരാത്രം യമഃ സംധ്യേ ദ്വേ വിദുര് നരചേഷ്ടിതമ്
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അഗ്നിയും വായുവും ഭൂമി ആകാശം വെള്ളം മനസ്സ്, പകലും രാത്രിയും യമനും രണ്ടു സന്ധ്യകളും മനുഷ്യരുടെ പ്രവൃത്തികളും — ഇവയൊക്കെയും അറിയുന്നു.
പരദാരേഷു യത് പാപം യത് പരദ്രവ്യഹാരിഷു യച് ച ബ്രഹ്മഹനഃ പാപം സുരാപേ ഗുരുതല്പഗേ
മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയുമായി ചേർന്ന് ചെയ്യുന്നതും, മറ്റൊരാളുടെ സ്വത്ത് മോഷ്ടിക്കുന്നതും, ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലുന്നതും മദ്യം കുടിക്കുന്നതും ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയുമായി ചേർന്ന് ചെയ്യുന്നതും ഉണ്ടാകുന്ന പാപം,
വന്ധ്യാപതേശ് ച യത് പാപം യത് പാപം വൃഷലീപതേഃ യച് ച ദേവലകേ പാപം മത്സ്യമാംസാശിനശ് ച യത്
വന്ധ്യയായ സ്ത്രീയുടെ ഭർത്താവിന് ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, താഴ്ന്ന ജാതിയിലെ സ്ത്രീയുടെ ഭർത്താവിന് ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, ദേവാലയത്തിൽ ചെയ്യുന്ന പാപം, മീൻമാംസം അല്ലെങ്കിൽ മാംസം കഴിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം,
ക്രോഡമാംസാശിനോ യച് ച കൂര്മമാംസാശിനശ് ച യത് വൃഥാ മാംസാശിനോ യച് ച പൃഷ്ഠമാംസാശിനശ് ച യത്
പന്നിയുടെ മാംസം കഴിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, ആമയുടെ മാംസം കഴിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, അനാവശ്യമായി മാംസം കഴിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, പിൻഭാഗത്തെ മാംസം കഴിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം,
കൃതഘ്നേ മിത്രഘാതകേ യത് പാപം ദിധിഷൂപതൌ സൂതകസ്യ ച യത് പാപം യത് പാപം ക്രൂരകര്മണഃ
കൃതഘ്നതയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, സുഹൃത്ത് കൊല്ലുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, മറ്റൊരാളുടെ സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, അശുദ്ധതയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തികളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം,
കൃപണസ്യ ച യത് പാപം യച് ച വന്ധ്യാതിഥേര് അപി അമാവാസ്യാഷ്ടമീ ഷഷ്ഠീ കൃഷ്ണശുക്ലചതുര്ദശീ
കഞ്ചുഷത്വത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, വന്ധ്യയായ അതിഥിയെ നിരസിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, അമാവാസ്യ, അഷ്ടമി, ഷഷ്ഠി, കൃഷ്ണപക്ഷം, ശുക്ലപക്ഷം എന്നിവയിൽ,
താസു യദ് ഗമനാത് പാപം യദ് വിപ്രോ വ്രജതി സ്ത്രിയമ് രജസ്വലാം തഥാ പശ്ചാച് ഛ്രാദ്ധം കൃത്വാ സ്ത്രിയം വ്രജേത്
ആ ദിവസങ്ങളിൽ ചേർന്ന് ചെയ്യുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, ബ്രാഹ്മണൻ രജസ്സ് ഉള്ള സ്ത്രീയുമായി ചേർന്നാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, ശ്രാദ്ധം കഴിഞ്ഞ് സ്ത്രീയുമായി ചേർന്നാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം,
സര്വസ്വസ്നാതഭോജ്യാനാം യത് പാപം മലഭോജനേ മിത്രഭാര്യാം ഗച്ഛതാം ച യത് പാപം പിശുനസ്യ ച
കുളിക്കാതെയുള്ളവരുടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, അശുദ്ധമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, സുഹൃത്തിന്റേ ഭാര്യയുമായി ചേർന്നാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, അപവാദം പറയുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം,
ദമ്ഭമായാനുരക്തേ ച യത് പാപം മധുഘാതിനഃ ബ്രാഹ്മണസ്യ പ്രതിശ്രുത്യ യത് പാപം തദയച്ഛതഃ
കപടത്വത്തിലും മായയിലും ആസ്വാദനം ചെയ്യുന്നവർക്കുള്ള പാപം, തേൻ ശേഖരിക്കുന്നവനെ കൊല്ലുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, ബ്രാഹ്മണനോട് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് നൽകാതിരിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം,
യച് ച കന്യാനൃതേ പാപം യച് ച ഗോശ്വതരാനൃതേ സ്ത്രീബാലഹന്തുര് യത് പാപം യച് ച മിഥ്യാഭിഭാഷിണഃ
കന്യയെക്കുറിച്ച് കള്ളം പറയുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, പശുവിനെക്കുറിച്ചോ കുതിരയെക്കുറിച്ചോ കള്ളം പറയുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, സ്ത്രീയെയോ കുട്ടിയെയോ കൊല്ലുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, കള്ളം പറയുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം,
ദേവവേദദ്വിജനൃപപുത്രമിത്രസതീസ്ത്രിയഃ യച് ച നിന്ദയതാം പാപം ഗുരുമിഥ്യാപചാരതഃ
ദേവന്മാരെ, വേദങ്ങളെ, ദ്വിജന്മാരെ, രാജാക്കന്മാരെ, സുഹൃത്തുക്കളെ, പതിവായ സ്ത്രീകളെ അപമാനിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, ഗുരുവിനെ തെറ്റായി കുറ്റം ചുമത്തുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം,