പിതാമഹാദ് അപി വരഃ ശാശ്വതഃ പുരുഷോ ഹരിഃ കൃഷ്ണോ ജാമ്ബൂനദാഭാസോ വ്യഭ്രേ സൂര്യ ഇവോദിതഃ
പിതാമഹനേക്കാൾ ഉന്നതനും ശാശ്വതനും ആയ പുരുഷൻ ഹരിയാണ്. കൃഷ്ണൻ പൊന്നിന്റെ പ്രകാശംപോലെ, മേഘരഹിതമായ ആകാശത്ത് ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ ദീപിക്കുന്നു.
ദശബാഹുര് മഹാതേജാ ദേവതാരിനിഷൂദനഃ ശ്രീവത്സാങ്കോ ഹൃഷീകേശഃ സര്വദൈവതയൂഥപഃ
പത്ത് കൈകളോടെ, അതിവിശാലമായ തേജസ്സോടെ, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനാണ്. ശ്രീവത്സം അങ്കത്തിൽ, ഹൃഷീകേശൻ, എല്ലാ ദേവസേനകളുടെയും നായകനാണ്.
ബ്രഹ്മാ തസ്യോദരഭവസ് തസ്യാഹം ച ശിരോഭവഃ ശിരോരുഹേഭ്യോ ജ്യോതീംഷി രോമഭ്യശ് ച സുരാസുരാഃ
ബ്രഹ്മാവ് അവന്റെ ഉദരത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു, ഞാനും അവന്റെ തലയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു. തലമുടികളിൽ നിന്ന് പ്രകാശങ്ങൾ, ശരീരത്തിലെ രോമങ്ങളിൽ നിന്ന് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഉദിച്ചുവന്നു.
ഋഷയോ ദേഹസംഭൂതാസ് തസ്യ ലോകാശ് ച ശാശ്വതാഃ പിതാമഹഗൃഹം സാക്ഷാത് സര്വദേവഗൃഹം ച സഃ
മഹർഷിമാർ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചു, ശാശ്വതമായ ലോകങ്ങളും അവനിൽ നിന്നാണ്. പിതാമഹന്റെ ഭവനവും എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ഭവനവും അവന്റെ ഭവനമാണ്.
സോ ഽസ്യാഃ പൃഥിവ്യാഃ കൃത്സ്നായാഃ സ്രഷ്ടാ ത്രിഭുവനേശ്വരഃ സംഹര്താ ചൈവ ഭൂതാനാം സ്ഥാവരസ്യ ചരസ്യ ച
ഈ ഭൂമിയുടെയാകെ സ്രഷ്ടാവും, മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെയും ഇശ്വരനും, നിലനിൽക്കുന്നവരെയും ചലിക്കുന്നവരെയും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളെയും സംഹരിക്കുന്നവനുമാണ് അവൻ.
സ ഹി ദേവദേവഃ സാക്ഷാദ് ദേവനാഥഃ പരംതപഃ സര്വജ്ഞഃ സര്വസംസ്രഷ്ടാ സര്വഗഃ സര്വതോമുഖഃ
അവൻ ദേവന്മാരുടെ ദേവനും, ദേവനാഥനും, പരമതപസ്വിയും, എല്ലാം അറിയുന്നവനും, എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും, എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവനും, എല്ലാ ദിക്കിലും മുഖമുള്ളവനുമാണ്.
ന തസ്മാത് പരമം ഭൂതം ത്രിഷു ലോകേഷു കിംചന സനാതനോ മഹാഭാഗോ ഗോവിന്ദ ഇതി വിശ്രുതഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അവനേക്കാൾ ഉയർന്നതൊന്നുമില്ല. അവൻ ശാശ്വതനും മഹാഭാഗ്യവാനുമാണ്, ഗോവിന്ദൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനുമാണ്.
സ സര്വാന് പാര്ഥിവാന് സംഖ്യേ ഘാതയിഷ്യതി മാനദഃ സുരകാര്യാര്ഥമ് ഉത്പന്നോ മാനുഷ്യം വപുര് ആസ്ഥിതഃ
അവൻ യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ ഭൂമിരാജാക്കളെയും സംഹരിക്കും, മാന്യത നൽകുന്നവനാണ്. ദേവന്മാരുടെ കാര്യമെന്നു വേണ്ടി, മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ച് അവൻ ജനിച്ചു.
നഹി ദേവഗണാഃ ശക്താസ് ത്രിവിക്രമവിനാകൃതാഃ ഭുവനേ ദേവകാര്യാണി കര്തും നായകവര്ജിതഃ
തൃവിക്രമൻ ഇല്ലാതെ, നേതാവില്ലാതെ, ദേവഗണങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ ദൈവകാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.
നായകഃ സര്വഭൂതാനാം സര്വഭൂതനമസ്കൃതഃ ഏതസ്യ ദേവനാഥസ്യ കാര്യസ്യ ച പരസ്യ ച
അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും നായകനാണ്, എല്ലാ സത്യജീവികളും അവനെ നമസ്കരിക്കുന്നു. ഈ ദേവനാഥന്റെ കാര്യത്തിനും പരമപ്രയോജനത്തിനും അവൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
ബ്രഹ്മഭൂതസ്യ സതതം ബ്രഹ്മര്ഷിശരണസ്യ ച ബ്രഹ്മാ വസതി നാഭിസ്ഥഃ ശരീരേ ഽഹം ച സംസ്ഥിതഃ
ബ്രഹ്മാവ് എപ്പോഴും അവന്റെ നാഭിയിൽ വസിക്കുന്നു, ബ്രഹ്മർഷിമാർ അവനിൽ അഭയം പ്രാപിക്കുന്നു. ഞാനും അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
സര്വാഃ സുഖം സംസ്ഥിതാശ് ച ശരീരേ തസ്യ ദേവതാഃ സ ദേവഃ പുണ്ഡരീകാക്ഷഃ ശ്രീഗര്ഭഃ ശ്രീസഹോഷിതഃ
എല്ലാ ദേവതകളും അവന്റെ ശരീരത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ആ ദേവൻ, കമലനയനൻ, ലക്ഷ്മിയുടെ ആഗാരം, ശ്രീയോടൊപ്പം ഐക്യമായവനാണ്.
ശാര്ങ്ഗചക്രായുധഃ ഖഡ്ഗീ സര്വനാഗരിപുധ്വജഃ ഉത്തമേന സുശീലേന ശൌചേന ച ദമേന ച
ശാരംഗം, ചക്രം, ആയുധങ്ങൾ, ഖഡ്ഗം എന്നിവ കൈവശമുള്ളവൻ, സർപ്പരാജൻ പതാകയാക്കി ഉയർത്തിയവൻ, ഉത്തമസ്വഭാവം, നല്ല ശീലങ്ങൾ, ശുദ്ധി, ആത്മനിയന്ത്രണം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നനാണ്.
പരാക്രമേണ വീര്യേണ വപുഷാ ദര്ശനേന ച ആരോഹണപ്രമാണേന വീര്യേണാര്ജവസംപദാ
പരാക്രമം, വീര്യം, രൂപം, ഭംഗി, ഉയരം, അളവ്, ശക്തി, നേരത്തോടുള്ള സമ്പത്ത് എന്നിവയാൽ സമ്പന്നനാണ്.
ആനൃശംസ്യേന രൂപേണ ബലേന ച സമന്വിതഃ അസ്ത്രൈഃ സമുദിതഃ സര്വൈര് ദിവ്യൈര് അദ്ഭുതദര്ശനൈഃ
ദയയും സൗന്ദര്യവും ശക്തിയും നിറഞ്ഞവൻ, എല്ലാ ദിവ്യായുധങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൻ, അത്ഭുതകരമായ ദർശനമായവൻ.
യോഗമായാസഹസ്രാക്ഷോ വിരൂപാക്ഷോ മഹാമനാഃ വാചാ മിത്രജനശ്ലാഘീ ജ്ഞാതിബന്ധുജനപ്രിയഃ
യോഗമായയുടെ ആയിരം കണ്ണുകളുള്ളവൻ, വ്യത്യസ്തമായ കണ്ണുകളുള്ളവൻ, മഹത്തായ മനസ്സുള്ളവൻ, സുഹൃത്തുക്കൾ വാക്കിനാൽ പ്രശംസിക്കുന്നവൻ, ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും സ്നേഹിക്കുന്നവൻ.
ക്ഷമാവാംശ് ചാനഹംവാദീ സ ദേവോ ബ്രഹ്മദായകഃ ഭയഹര്താ ഭയാര്താനാം മിത്രാനന്ദവിവര്ധനഃ
ക്ഷമയും അഹംഭാവമില്ലായ്മയും ഉള്ള ദേവൻ ബ്രഹ്മത്വം നൽകുന്നവനാണ്. ഭയപ്പെട്ടവർക്കു ഭയം നീക്കുന്നവൻ, സുഹൃത്തുക്കളുടെ സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവനാണ്.
ശരണ്യഃ സര്വഭൂതാനാം ദീനാനാം പാലനേ രതഃ ശ്രുതവാന് അഥ സംപന്നഃ സര്വഭൂതനമസ്കൃതഃ
എല്ലാ ജീവികൾക്കും അഭയം നൽകുന്നവൻ, ദീനരക്ഷയിൽ താൽപര്യമുള്ളവൻ, ശാസ്ത്രജ്ഞനും സമ്പന്നനുമാണ്, എല്ലാ ജീവികളും അവനെ ആരാധിക്കുന്നു.
സമാശ്രിതാനാമ് ഉപകൃച് ഛത്രൂണാം ഭയകൃത് തഥാ നീതിജ്ഞോ നീതിസംപന്നോ ബ്രഹ്മവാദീ ജിതേന്ദ്രിയഃ
നീതിയിൽ നിപുണനും, ധർമ്മത്തിൽ സമ്പന്നനും, ബ്രഹ്മജ്ഞാനിയും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനും ആയവൻ ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയവും, അഭയം തേടുന്നവർക്കു രക്ഷയും ആകുന്നു.
ഭവാര്ഥമ് ഏവ ദേവാനാം ബുദ്ധ്യാ പരമയാ യുതഃ പ്രാജാപത്യേ ശുഭേ മാര്ഗേ മാനവേ ധര്മസംസ്കൃതേ
ദേവന്മാർക്കായി മാത്രം, ഉത്തമ ബുദ്ധിയോടെ, പ്രജാപതിമാർക്കുള്ള ശുഭമായ മാർഗത്തിൽ, മാനുവിന്റെ ധർമ്മം പാലിച്ച് അവൻ മുന്നോട്ട് പോകും.
സമുത്പത്സ്യതി ഗോവിന്ദോ മനോര് വംശേ മഹാത്മനഃ അംശോ നാമ മനോഃ പുത്രോ ഹ്യ് അന്തര്ധാമാ തതഃ പരമ്
മഹാത്മാവായ മനുവിന്റെ വംശത്തിൽ ഗോവിന്ദൻ ജനിക്കും; മനുവിന്റെ മകനായി അംശൻ ജനിക്കും; അതിനുശേഷം അതിനെ മറികടക്കുന്ന അന്തർധാമൻ ജനിക്കും.
അന്തര്ധാമ്നോ ഹവിര്ധാമാ പ്രജാപതിര് അനിന്ദിതഃ പ്രാചീനബര്ഹിര് ഭവിതാ ഹവിര്ധാമ്നഃ സുതോ ദ്വിജാഃ
അന്തർധാമനിൽ നിന്ന് ഹവിർധാമൻ എന്ന പാപരഹിതനായ പ്രജാപതി ജനിക്കും; ഹവിർധാമനിൽ നിന്ന്, ദ്വിജന്മാരേ, പ്രാചീനബർഹിസ് ജനിക്കും.
തസ്യ പ്രചേതഃപ്രമുഖാ ഭവിഷ്യന്തി ദശാത്മജാഃ പ്രാചേതസസ് തഥാ ദക്ഷോ ഭവിതേഹ പ്രജാപതിഃ
അവനു പ്രചേതസ് മുഖ്യനായ പത്തു മക്കൾ ജനിക്കും; പ്രചേതസിൽ നിന്ന് ദക്ഷൻ ജനിക്കും; ദക്ഷൻ ഇവിടെ പ്രജാപതിയാകും.
ദാക്ഷായണ്യസ് തഥാദിത്യോ മനുര് ആദിത്യതസ് തതഃ മനോശ് ച വംശജ ഇലാ സുദ്യുമ്നശ് ച ഭവിഷ്യതി
ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാരിൽ നിന്ന് ആദിത്യൻ ജനിക്കും; ആദിത്യനിൽ നിന്ന് മനു; മനുവിന്റെ വംശത്തിൽ നിന്ന് ഇലയും സുദ്യുമ്നനും ജനിക്കും.
ബുധാത് പുരൂരവാശ് ചാപി തസ്മാദ് ആയുര് ഭവിഷ്യതി നഹുഷോ ഭവിതാ തസ്മാദ് യയാതിസ് തസ്യ ചാത്മജഃ
ബുധനിൽ നിന്ന് പുരൂരവസും, അവനിൽ നിന്ന് ആയുവും ജനിക്കും; ആയുവിൽ നിന്ന് നഹുഷനും, നഹുഷനിൽ നിന്ന് യയാതിയും അവന്റെ മകനായി ജനിക്കും.
യദുസ് തസ്മാന് മഹാസത്ത്വഃ ക്രോഷ്ടാ തസ്മാദ് ഭവിഷ്യതി ക്രോഷ്ടുശ് ചൈവ മഹാന് പുത്രോ വൃജിനീവാന് ഭവിഷ്യതി
യയാതിയിൽ നിന്ന് മഹാശക്തനായ യദു ജനിക്കും; യദുവിൽ നിന്ന് ക്രോഷ്ടാ ജനിക്കും; ക്രോഷ്ടുവിൽ നിന്ന് മഹാനായ വൃജിനീവാൻ ജനിക്കും.
വൃജിനീവതശ് ച ഭവിതാ ഉഷങ്ഗുര് അപരാജിതഃ ഉഷങ്ഗോര് ഭവിതാ പുത്രഃ ശൂരശ് ചിത്രരഥസ് തഥാ
വൃജിനീവാനിൽ നിന്ന് ജയിക്കാനാവാത്ത ഉശംഗു ജനിക്കും; ഉശംഗുവിൽ നിന്ന് ശൂരനും, ചിത്രരഥനും മക്കളായി ജനിക്കും.
തസ്യ ത്വ് അവരജഃ പുത്രഃ ശൂരോ നാമ ഭവിഷ്യതി തേഷാം വിഖ്യാതവീര്യാണാം ചാരിത്രഗുണശാലിനാമ്
അവനു ശൂരൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു ഇളയ മകനും ജനിക്കും; ഇവരിൽ വീര്യത്തിൽ പ്രശസ്തരും നല്ല സ്വഭാവവും ഗുണവും ഉള്ളവരും ഉണ്ടാകും.
യജ്വിനാം ച വിശുദ്ധാനാം വംശേ ബ്രാഹ്മണസത്തമാഃ സ ശൂരഃ ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠോ മഹാവീര്യോ മഹായശാഃ
യജ്ഞങ്ങളിൽ ശുദ്ധരായ ഈ വംശത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവരെ, മഹാവീര്യശാലിയും മഹാപ്രശസ്തനും ആയ ശൂരൻ ജനിക്കും.
സ്വവംശവിസ്താരകരം ജനയിഷ്യതി മാനദമ് വസുദേവമ് ഇതി ഖ്യാതം പുത്രമ് ആനകദുന്ദുഭിമ്
അവൻ തന്റെ വംശം വികസിപ്പിക്കുകയും മാനവും നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന, ആനകദുണ്ടുഭി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ വസുദേവനെ മകനായി ജനിപ്പിക്കും.