സ ചേന് മനുഷ്യതാം ഗച്ഛേദ് യദി കാലസ്യ പര്യയാത് ബഹ്വാബാധാപരിക്ലിഷ്ടേ കുലേ ജയതി സോ ഽധമേ
അവൻ കാലക്രമത്തിൽ വീണ്ടും മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിച്ചാൽ, അനേകം കഷ്ടപ്പാടുകളും ദു:ഖങ്ങളും നിറഞ്ഞ താഴ്ന്ന കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കും.
ലോകദ്വിഷ്ടോ ഽധമഃ പുംസാം സ്വയം കര്മകൃതൈഃ ഫലൈഃ ഏഷ ദേവി മനുഷ്യേഷു ബോദ്ധവ്യോ ജ്ഞാതിബന്ധുഷു
ലോകം വെറുക്കുന്നവനും, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനും, താൻ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവനും ആയിരിക്കും; ദേവി, ഇതാണ് ബന്ധുക്കളിലും സുഹൃത്തുക്കളിലും മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.
അപരഃ സര്വഭൂതാനി ദയാവാന് അനുപശ്യതി മൈത്രീ ദൃഷ്ടിഃ പിതൃസമോ നിര്വൈരോ നിയതേന്ദ്രിയഃ
മറ്റൊരാൾ എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണയോടെ പെരുമാറുകയും, സ്നേഹദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കുകയും, പിതാവുപോലെ സൗഹൃദം പുലർത്തുകയും, വൈരം ഇല്ലാതെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവനായി ജീവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
നോദ്വേജയതി ഭൂതാനി ന ച ഹന്തി ദയാപരഃ ഹസ്തപാദൈശ് ച നിയതൈര് വിശ്വാസ്യഃ സര്വജന്തുഷു
അവൻ ജീവികളെ ഒരിക്കലും ഭയപ്പെടുത്തുകയോ ദു:ഖിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; കരുണയിൽ സ്ഥിരത പുലർത്തുകയും, കൈയും കാലും നിയന്ത്രിച്ചവനായി, എല്ലാ ജീവികളോടും വിശ്വാസം പുലർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
ന രജ്ജ്വാ ന ച ദണ്ഡേന ന ലോഷ്ടൈര് നായുധേന ച ഉദ്വേജയതി ഭൂതാനി ശുഭകര്മാ ദയാപരഃ
ദയയും നല്ല പ്രവൃത്തികളും ഉള്ളവൻ കയറോ ദണ്ഡോ കല്ലോ ആയുധമോ ഉപയോഗിച്ച് ജീവികളെ ഒരിക്കലും ബുദ്ധിമുട്ടിപ്പെടുത്തുന്നില്ല.
ഏവം ശീലസമാചാരഃ സ്വര്ഗേ സമുപജായതേ തത്രാസൌ ഭവനേ ദിവ്യേ മുദാ വസതി ദേവവത്
ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന നല്ല സ്വഭാവവും നല്ല പെരുമാറ്റവും ഉള്ളവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ജനിച്ച് ദിവ്യമായ ഭവനത്തിൽ ദേവന്മാരെപ്പോലെ സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കുന്നു.
സ ചേത് സ്വര്ഗക്ഷയാന് മര്ത്യോ മനുഷ്യേഷൂപജായതേ അല്പായാസോ നിരാതങ്കഃ സ ജാതഃ സുഖമ് ഏധതേ
സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ഫലം തീർന്ന ശേഷം ആ മനുഷ്യൻ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചാൽ, എളുപ്പത്തിൽ, കഷ്ടമില്ലാതെ, സുഖത്തോടെ വളർന്ന് സമൃദ്ധിയോടെ ജീവിക്കുന്നു.
സുഖഭാഗീ നിരായാസോ നിരുദ്വേഗഃ സദാ നരഃ ഏഷ ദേവി സതാം മാര്ഗോ ബാധാ യത്ര ന വിദ്യതേ
അങ്ങനെയുള്ള മനുഷ്യൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സന്തോഷവും കഷ്ടമില്ലായ്മയും ഉളവാകുന്നു; ദേവി, ഇതാണ് സത്പുരുഷന്മാരുടെ വഴി, ഇവിടെ ദു:ഖം ഒന്നുമില്ല.
ഇമേ മനുഷ്യാ ദൃശ്യന്തേ ഊഹാപോഹവിശാരദാഃ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനസംപന്നാഃ പ്രജ്ഞാവന്തോ ഽര്ഥകോവിദാഃ
ഇവരിൽ ചിലർക്ക് ഉഹാപോഹത്തിൽ നൈപുണ്യവും, ജ്ഞാനവും വിവേകവും ഉണ്ട്; അവർ ബുദ്ധിമാനും കാര്യങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യവും കാണിക്കുന്നു.
ദുഷ്പ്രജ്ഞാശ് ചാപരേ ദേവ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനവര്ജിതാഃ കേന കര്മവിപാകേന പ്രജ്ഞാവാന് പുരുഷോ ഭവേത്
ദേവാ, മറ്റു ചിലർക്ക് ബുദ്ധിയും ജ്ഞാനവും ഇല്ല; ഏത് കര്മ്മഫലത്താൽ മനുഷ്യന് ബുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു എന്ന് പറയൂ.
അല്പപ്രജ്ഞോ വിരൂപാക്ഷ കഥം ഭവതി മാനവഃ ഏവം ത്വം സംശയം ഛിന്ധി സര്വധര്മഭൃതാം വര
കുറഞ്ഞ ബുദ്ധിയുള്ളവൻ അല്ലെങ്കിൽ കണ്ണ് ദോഷമുള്ളവൻ എങ്ങനെ ജനിക്കുന്നു? എല്ലാ ധർമ്മങ്ങൾക്കും ആശ്രയമായവനേ, ഈ സംശയം നീക്കൂ.
ജാത്യന്ധാശ് ചാപരേ ദേവ രോഗാര്താശ് ചാപരേ തഥാ നരാഃ ക്ലീബാശ് ച ദൃശ്യന്തേ കാരണം ബ്രൂഹി തത്ര വൈ
ദേവാ, ചിലർ ജന്മാന്ധരും, ചിലർ രോഗബാധിതരും, ചിലർ ശുക്തിയില്ലാത്തവരുമാണ്; ഇതിന് കാരണം പറയൂ.
ബ്രാഹ്മണാന് വേദവിദുഷഃ സിദ്ധാന് ധര്മവിദസ് തഥാ പരിപൃച്ഛന്ത്യ് അഹരഹഃ കുശലാകുശലം സദാ
വേദങ്ങൾ പഠിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ധർമ്മം അറിയുന്നവരെയും ആളുകൾ ദിവസേന നല്ലതും ചീത്തയുമൊക്കെയും ചോദിച്ചറിയുന്നു.
വര്ജയന്തോ ഽശുഭം കര്മ സേവമാനാഃ ശുഭം തഥാ ലഭന്തേ സ്വര്ഗതിം നിത്യമ് ഇഹ ലോകേ യഥാസുഖമ്
അശുഭമായ പ്രവൃത്തികൾ ഒഴിവാക്കി, നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുമ്പോൾ അവർക്ക് സ്വർഗ്ഗമാർഗ്ഗവും ഈ ലോകത്ത് സന്തോഷവും ലഭിക്കുന്നു.
സ ചേന് മനുഷ്യതാം യാതി മേധാവീ തത്ര ജായതേ ശ്രുതം യജ്ഞാനുഗം യസ്യ കല്യാണമ് ഉപജായതേ
അങ്ങനെയുള്ളവൻ മനുഷ്യരൂപത്തിൽ ജനിച്ചാൽ, അവൻ ബുദ്ധിയുള്ളവനായി ജനിക്കുന്നു; അവനു പഠനവും യജ്ഞവും ഭാഗ്യവും ലഭിക്കുന്നു.
പരദാരേഷു യേ ചാപി ചക്ഷുര് ദുഷ്ടം പ്രയുഞ്ജതേ തേന ദുഷ്ടസ്വഭാവേന ജാത്യന്ധാസ് തേ ഭവന്തി ഹി
മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യയെ ദുഷ്ടദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കുന്നവർ ആ ദോഷസ്വഭാവം മൂലം ജന്മത്തിൽ തന്നെ കാഴ്ചയില്ലാത്തവരായി ജനിക്കുന്നു.
മനസാപി പ്രദുഷ്ടേന നഗ്നാം പശ്യന്തി യേ സ്ത്രിയമ് രോഗാര്താസ് തേ ഭവന്തീഹ നരാ ദുഷ്കൃതകാരിണഃ
മനസ്സിൽ പോലും ദുഷ്ടതയോടെ നഗ്നയായ സ്ത്രീയെ നോക്കുന്ന പുരുഷന്മാർ ദുഷ്കൃത്യഫലമായി രോഗബാധിതരാകുന്നു.
യേ തു മൂഢാ ദുരാചാരാ വിയോനൌ മൈഥുനേ രതാഃ പുരുഷേഷു സുദുഷ്പ്രജ്ഞാഃ ക്ലീബത്വമ് ഉപയാന്തി തേ
മൂഢരും ദുഷ്പ്രവൃത്തികളും പ്രകൃതിവിരുദ്ധമായ ലൈംഗികതയിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരും പുരുഷന്മാരിൽ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ബുദ്ധിയുള്ളവരും ശുക്തിയില്ലാത്തവരായി മാറുന്നു.
പശൂംശ് ച യേ വൈ ബധ്നന്തി യേ ചൈവ ഗുരുതല്പഗാഃ പ്രകീര്ണമൈഥുനാ യേ ച ക്ലീബാ ജായന്തി വൈ നരാഃ
മൃഗങ്ങളെ കെട്ടുന്നവരും ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയെ അപമാനിക്കുന്നവരും വ്യത്യസ്ത ലൈംഗികതയിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരും ശുക്തിയില്ലാത്തവരായി ജനിക്കുന്നു.
അവദ്യം കിം തു വൈ കര്മ നിരവദ്യം തഥൈവ ച ശ്രേയഃ കുര്വന്ന് അവാപ്നോതി മാനവോ ദേവസത്തമ
ദോഷമുള്ള പ്രവൃത്തികൾ ഒഴിവാക്കി, കുറ്റമില്ലാത്ത പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവൻ ഉത്തമമായ ഫലം നേടുന്നു, ദേവസ്രേഷ്ഠ.
ശ്രേയാംസം മാര്ഗമ് അന്വിച്ഛന് സദാ യഃ പൃച്ഛതി ദ്വിജാന് ധര്മാന്വേഷീ ഗുണാകാങ്ക്ഷീ സ സ്വര്ഗം സമുപാശ്നുതേ
നല്ല വഴി അന്വേഷിച്ച്, സദാ ദ്വിജന്മാരോട് ധർമ്മം ചോദിച്ചറിയുന്നവനും ഗുണം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു.
യദി മാനുഷ്യതാം ദേവി കദാചിത് സംനിയച്ഛതി മേധാവീ ധാരണായുക്തഃ പ്രാജ്ഞസ് തത്രാപി ജായതേ
ദേവി, അങ്ങനെയുള്ള ബുദ്ധിയുള്ളവൻ ഒരിക്കൽ മനുഷ്യരൂപത്തിൽ ജനിച്ചാൽ, അവൻ ബുദ്ധിയും ശ്രദ്ധയും ഉള്ളവനായി ജനിക്കുന്നു.
ഏഷ ദേവി സതാം ധര്മോ ഗന്തവ്യോ ഭൂതികാരകഃ നൃണാം ഹിതാര്ഥായ സദാ മയാ ചൈവമ് ഉദാഹൃതഃ
ദേവി, ഇതാണ് സത്സംഗതിയുള്ളവരുടെ ധർമ്മം, സമൃദ്ധി നൽകുന്ന വഴി. ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഞാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ഇതേ പാതയാണ് ഉപദേശിച്ചത്.
അപരേ സ്വല്പവിജ്ഞാനാ ധര്മവിദ്വേഷിണോ നരാഃ ബ്രാഹ്മണാന് വേദവിദുഷോ നേച്ഛന്തി പരിസര്പിതുമ്
മറ്റു ചിലർ, ധർമ്മത്തോടു വൈരാഗ്യമുള്ളതും കുറച്ചുപോലും വിവേകമില്ലാത്തവരുമായ മനുഷ്യർ, വേദപാരായണരായ ബ്രാഹ്മണരുമായി ചേർന്ന് ഇരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കാറില്ല.
വ്രതവന്തോ നരാഃ കേചിച് ഛ്രദ്ധാദമപരായണാഃ അവ്രതാ ഭ്രഷ്ടനിയമാസ് തഥാന്യേ രാക്ഷസോപമാഃ
ചില മനുഷ്യർ വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുമ്പോഴും തെറ്റായ വിശ്വാസങ്ങളിലാണു ആസ്തിരമായിരിക്കുന്നത്. മറ്റുചിലർ വ്രതങ്ങളില്ലാതെയും ആചാരങ്ങൾ വിട്ടുപോയവരുമായിരിക്കുന്നു; അത്തരം ചിലർ അസുരന്മാരെപ്പോലെയാണ്.
യജ്വാനശ് ച തഥൈവാന്യേ നിര്മോഹാശ് ച തഥാ പരേ കേന കര്മവിപാകേന ഭവന്തീഹ വദസ്വ മേ
ചിലർ യാഗങ്ങൾ നടത്തുന്നു, മറ്റുചിലർ മോഹം ഇല്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു. ഇവർ അങ്ങനെ ആകുന്നത് ഏത് കർമ്മഫലത്താൽ എന്നത് ദയവായി എനിക്ക് പറയൂ.
ആഗമാലോകധര്മാണാം മര്യാദാഃ പൂര്വനിര്മിതാഃ പ്രമാണേനാനുവര്തന്തേ ദൃശ്യന്തേ ഹ ദൃഢവ്രതാഃ
ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ കാണുന്ന ധർമ്മത്തിന്റെ പരിധികൾ പുരാതനകാലത്ത് നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതാണ്. വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവർ അവയെ മാനദണ്ഡമായി സ്വീകരിച്ച് അനുസരിക്കുന്നു.
അധര്മം ധര്മമ് ഇത്യ് ആഹുര് യേ ച മോഹവശം ഗതാഃ അവ്രതാ നഷ്ടമര്യാദാസ് തേ നരാ ബ്രഹ്മരാക്ഷസാഃ
മോഹത്തിൽ ആകൃഷ്ടരായി അധർമ്മത്തെ തന്നെ ധർമ്മം എന്നു വിളിക്കുന്നവരും, വ്രതങ്ങളില്ലാതെയും എല്ലാ പരിധികളും നഷ്ടപ്പെട്ടവരുമായ മനുഷ്യർ ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്മാരാണ്.
യേ വൈ കാലകൃതോദ്യോഗാത് സംഭവന്തീഹ മാനവാഃ നിര്ഹോമാ നിര്വഷട്കാരാസ് തേ ഭവന്തി നരാധമാഃ
കാലത്തിന്റെ സ്വാധീനത്താൽ ഇവിടെ ജനിക്കുന്നവരിൽ ഹോമം ചെയ്യാത്തവരും 'വഷട്' എന്ന പവിത്രശബ്ദം ഉച്ചരിക്കാത്തവരും മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവരായി മാറുന്നു.
ഏഷ ദേവി മയാ സര്വസംശയച്ഛേദനായ തേ കുശലാകുശലോ നൄണാം വ്യാഖ്യാതോ ധര്മസാഗരഃ
ദേവി, നിന്റെ എല്ലാ സംശയങ്ങളും നീക്കുന്നതിനായി, മനുഷ്യരുടെ നല്ലതും ചീത്തയുമായ ധർമ്മസമുദ്രം ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.