തേ വൈ മനുഷ്യതാം യാന്തി യദാ കാലസ്യ പര്യയാത് ധനരിക്തേ കുലേ ജന്മ ലഭന്തേ സ്വല്പബുദ്ധയഃ
സമയം വന്നപ്പോൾ, അവർ മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു; സമ്പത്ത് ഇല്ലാത്ത കുടുംബത്തിൽ, കുറച്ച് ബുദ്ധിയുള്ളവരായി ജനിക്കുന്നു.
ക്ഷുത്പിപാസാപരീതാശ് ച സര്വലോകബഹിഷ്കൃതാഃ നിരാശാഃ സര്വഭോഗേഭ്യോ ജീവന്ത്യ് അധര്മജീവികാഃ
അവർ വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് പീഡിതരായി, എല്ലാവരാലും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരായി, എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടു, അധർമ്മമായ മാർഗ്ഗത്തിൽ ജീവിക്കുന്നു.
അല്പഭോഗകുലേ ജാതാ അല്പഭോഗരതാ നരാഃ അനേന കര്മണാ ദേവി ഭവന്ത്യ് അധനിനോ നരാഃ
കുറച്ച് സൗകര്യമുള്ള കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചവരും, ചെറിയ ആനന്ദങ്ങളിൽ മാത്രം തൃപ്തരാവുന്നവരുമാണ് ഇവർ; ഈ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായി, ദേവി, മനുഷ്യർ ദരിദ്രരാവുന്നു.
അപരേ ദമ്ഭിനോ നിത്യം മാനിനഃ പരതോ രതാഃ ആസനാര്ഹസ്യ യേ പീഠം ന യച്ഛന്ത്യ് അല്പചേതസഃ
മറ്റുചിലർ എപ്പോഴും കപടന്മാരും, അഹങ്കാരികളും, മറ്റുള്ളവരുടെ വസ്തുക്കളിൽ ആസക്തരുമായി, യോഗ്യനായി ഇരിപ്പിടം അർഹിക്കുന്നവർക്കും കുരങ്ങന്മാർ ഇരിപ്പിടം നൽകാറില്ല.
മാര്ഗാര്ഹസ്യ ച യേ മാര്ഗം ന പ്രയച്ഛന്ത്യ് അബുദ്ധയഃ അര്ഘാര്ഹാന് ന ച സംസ്കാരൈര് അര്ചയന്തി യഥാവിധി
വഴി അർഹിക്കുന്നവർക്കും വഴികൊടുക്കാത്തവരും, അർഘ്യത്തിന് അർഹരായവരെ യഥാവിധി ആദരിക്കാത്തവരും, വിവേകമില്ലാത്തവരാണ്.
പാദ്യമ് ആചമനീയം വാ പ്രയച്ഛന്ത്യ് അഭിബുദ്ധയഃ ശുഭം ചാഭിമതം പ്രേമ്ണാ ഗുരും നാഭിവദന്തി യേ
അവർക്കു തെറ്റായ മനസ്സാണ്; അവർ പാദം കഴുകാൻ വെള്ളം, ആചമനത്തിന് വെള്ളം എന്നിവ നൽകാറില്ല; ഗുരുവിനെ സ്നേഹത്തോടെ യോജ്യമായി അഭിവാദ്യം ചെയ്യാറുമില്ല.
അഭിമാനപ്രവൃദ്ധേന ലോഭേന സമമ് ആസ്ഥിതാഃ സംമാന്യാംശ് ചാവമന്യന്തേ വൃദ്ധാന് പരിഭവന്തി ച
അഹങ്കാരവും ലാലസയും കൂടിയവരാണ്, അവർ മറ്റുള്ളവരോടൊപ്പം ഇരിക്കുമ്പോൾ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവരെ അവഹേളിക്കുകയും മൂപ്പന്മാരെ അപമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഏവംവിധാ നരാ ദേവി സര്വേ നിരയഗാമിനഃ തേ ചേദ് യദി നരാസ് തസ്മാന് നിരയാദ് ഉത്തരന്തി ച
ദേവി, ഇങ്ങനെ പെരുമാറുന്ന മനുഷ്യർ എല്ലാവരും നരകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്; എന്നാൽ അവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ ആരെങ്കിലും നരകത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്നുവെങ്കിൽ,
വര്ഷപൂഗൈസ് തതോ ജന്മ ലഭന്തേ കുത്സിതേ കുലേ ശ്വപാകപുല്കസാദീനാം കുത്സിതാനാമ് അചേതസാമ്
അവർക്കു വർഷങ്ങളോളം കഴിഞ്ഞ്, നിന്ദ്യമായ ഒരു കുടുംബത്തിൽ, മനസ്സില്ലാത്തവരും നിന്ദ്യരായ നായ്തിന്നുകാരുടെയും ചണ്ഡാളരുടെയും കൂട്ടത്തിൽ ജനനം ലഭിക്കും.
കുലേഷു തേ ഽഭിജായന്തേ ഗുരുവൃദ്ധോപതാപിനഃ ന ദമ്ഭീ ന ച മാനീ യോ ദേവതാതിഥിപൂജകഃ
അവിടെ അവർ ഗുരുക്കന്മാരെയും മൂപ്പന്മാരെയും വേദനിപ്പിക്കുന്നവരായി ജനിക്കും; കപടതയോ അഹങ്കാരമോ ഇല്ലാതെ, ദൈവങ്ങളെയും അതിഥികളെയും ആദരിക്കുന്നവരായിരിക്കും.
ലോകപൂജ്യോ നമസ്കര്താ പ്രസൂതോ മധുരം വചഃ സര്വകര്മപ്രിയകരഃ സര്വഭൂതപ്രിയഃ സദാ
ലോകം ആദരിക്കുന്നവനും, എല്ലാവരോടും വിനയത്തോടെ നമസ്കരിക്കുന്നവനും, മധുരമായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്നവനും, എല്ലാ നല്ല പ്രവൃത്തികളിലും സന്തോഷം കാണിക്കുന്നവനും, എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാ ജീവികൾക്കും പ്രിയനായവനും ആയിരിക്കും.
അദ്വേഷീ സുമുഖഃ ശ്ലക്ഷ്ണഃ സ്നിഗ്ധവാണീപ്രദഃ സദാ സ്വാഗതേനൈവ സര്വേഷാം ഭൂതാനാമ് അവിഹിംസകഃ
വൈരമില്ലാത്തവനും, സന്തോഷമുള്ള മുഖമുള്ളവനും, സ്നേഹപൂർവ്വം മൃദുവായ വാക്കുകൾ പറയുന്നവനും, എല്ലാവരെയും ഹൃദയപൂർവ്വം സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നവനും, ഒരിക്കലും ആരെയും ദുഃഖിപ്പിക്കാത്തവനും ആയിരിക്കും.
യഥാര്ഥം സത്ക്രിയാപൂര്വമ് അര്ചയന്ന് അവതിഷ്ഠതേ മാര്ഗാര്ഹായ ദദന് മാര്ഗം ഗുരുമ് അഭ്യര്ചയന് സദാ
യഥാർത്ഥ ആദരവോടെ യുക്തമായ രീതിയിൽ ആരാധന നടത്തുകയും, യോഗ്യരായവർക്കു വഴികാട്ടുകയും, ഗുരുവിനെ എപ്പോഴും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
അതിഥിപ്രഗ്രഹരതസ് തഥാഭ്യാഗതപൂജകഃ ഏവംഭൂതോ നരോ ദേവി സ്വര്ഗതിം പ്രതിപദ്യതേ
അതിഥികളെ സ്വീകരിക്കുന്നതിലും, വീട്ടിൽ എത്തിയവരെ ആദരിക്കുന്നതിലും ശ്രദ്ധയുള്ളവൻ, ദേവി, ഇങ്ങനെയുള്ള മനുഷ്യൻ സ്വർഗ്ഗമാർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും.
തതോ മാനുഷ്യമ് ആസാദ്യ വിശിഷ്ടകുലജോ ഭവേത് തത്രാസൌ വിപുലൈര് ഭോഗൈഃ സര്വരത്നസമായുതഃ
അതിനുശേഷം മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിച്ച്, ഉത്തമകുടുംബത്തിൽ ജനിക്കും; അവിടെ അവൻ സമൃദ്ധമായ അനുഭവങ്ങളും എല്ലാ രത്നങ്ങളുടെയും സമാഹാരവും അനുഭവിക്കും.
യഥാര്ഹദാതാ ചാര്ഹേഷു ധര്മചര്യാപരോ ഭവേത് സംമതഃ സര്വഭൂതാനാം സര്വലോകനമസ്കൃതഃ
അവൻ യോഗ്യരായവർക്കു യുക്തമായ രീതിയിൽ ദാനം ചെയ്യുകയും, ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരത പുലർത്തുകയും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും പ്രിയനും, ലോകം മുഴുവൻ ആദരിക്കുന്നവനും ആയിരിക്കും.
സ്വകര്മഫലമ് ആപ്നോതി സ്വയമ് ഏവ നരഃ സദാ ഏഷ ധര്മോ മയാ പ്രോക്തോ വിധാത്രാ സ്വയമ് ഈരിതഃ
മനുഷ്യൻ എപ്പോഴും താൻ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം തന്നെ അനുഭവിക്കുന്നു; സൃഷ്ടാവായ ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ നിയമം തന്നെയാണ് സത്യം.
യസ് തു രൌദ്രസമാചാരഃ സര്വസത്ത്വഭയംകരഃ ഹസ്താഭ്യാം യദി വാ പദ്ഭ്യാം രജ്ജ്വാ ദണ്ഡേന വാ പുനഃ
എന്നാൽ, ക്രൂരമായ പെരുമാറ്റവും എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭയം ഉണ്ടാക്കുന്നവനും, കൈകൊണ്ടോ കാലുകൊണ്ടോ കയറോ ദണ്ഡം കൊണ്ടോ ഉപദ്രവിക്കുന്നവനും,
ലോഷ്ടൈഃ സ്തമ്ഭൈര് ഉപായൈര് വാ ജന്തൂന് ബാധേത ശോഭനേ ഹിംസാര്ഥം നിഷ്കൃതിപ്രജ്ഞഃ പ്രോദ്വേജയതി ചൈവ ഹി
അല്ലെങ്കിൽ കല്ലുകൊണ്ടോ തൂണുകൊണ്ടോ മറ്റെന്തെങ്കിലും ഉപാധികളാൽ ജീവികളെ ഉപദ്രവിക്കുകയും, വെറുവായ ദുഷ്പ്രവൃത്തിക്ക് വേണ്ടി അവരെ ബുദ്ധിപൂർവ്വം ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നവനും,
ഉപക്രാമതി ജന്തൂംശ് ച ഉദ്വേഗജനനഃ സദാ ഏവം ശീലസമാചാരോ നിരയം പ്രതിപദ്യതേ
ജീവികളെ ആക്രമിക്കുകയും എപ്പോഴും അവർക്കു ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, ഇങ്ങനെയുള്ള സ്വഭാവവും പെരുമാറ്റവും കൊണ്ടു നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
സ ചേന് മനുഷ്യതാം ഗച്ഛേദ് യദി കാലസ്യ പര്യയാത് ബഹ്വാബാധാപരിക്ലിഷ്ടേ കുലേ ജയതി സോ ഽധമേ
അവൻ കാലക്രമത്തിൽ വീണ്ടും മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിച്ചാൽ, അനേകം കഷ്ടപ്പാടുകളും ദു:ഖങ്ങളും നിറഞ്ഞ താഴ്ന്ന കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കും.
ലോകദ്വിഷ്ടോ ഽധമഃ പുംസാം സ്വയം കര്മകൃതൈഃ ഫലൈഃ ഏഷ ദേവി മനുഷ്യേഷു ബോദ്ധവ്യോ ജ്ഞാതിബന്ധുഷു
ലോകം വെറുക്കുന്നവനും, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനും, താൻ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവനും ആയിരിക്കും; ദേവി, ഇതാണ് ബന്ധുക്കളിലും സുഹൃത്തുക്കളിലും മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.
അപരഃ സര്വഭൂതാനി ദയാവാന് അനുപശ്യതി മൈത്രീ ദൃഷ്ടിഃ പിതൃസമോ നിര്വൈരോ നിയതേന്ദ്രിയഃ
മറ്റൊരാൾ എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണയോടെ പെരുമാറുകയും, സ്നേഹദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കുകയും, പിതാവുപോലെ സൗഹൃദം പുലർത്തുകയും, വൈരം ഇല്ലാതെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവനായി ജീവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
നോദ്വേജയതി ഭൂതാനി ന ച ഹന്തി ദയാപരഃ ഹസ്തപാദൈശ് ച നിയതൈര് വിശ്വാസ്യഃ സര്വജന്തുഷു
അവൻ ജീവികളെ ഒരിക്കലും ഭയപ്പെടുത്തുകയോ ദു:ഖിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; കരുണയിൽ സ്ഥിരത പുലർത്തുകയും, കൈയും കാലും നിയന്ത്രിച്ചവനായി, എല്ലാ ജീവികളോടും വിശ്വാസം പുലർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
ന രജ്ജ്വാ ന ച ദണ്ഡേന ന ലോഷ്ടൈര് നായുധേന ച ഉദ്വേജയതി ഭൂതാനി ശുഭകര്മാ ദയാപരഃ
ദയയും നല്ല പ്രവൃത്തികളും ഉള്ളവൻ കയറോ ദണ്ഡോ കല്ലോ ആയുധമോ ഉപയോഗിച്ച് ജീവികളെ ഒരിക്കലും ബുദ്ധിമുട്ടിപ്പെടുത്തുന്നില്ല.
ഏവം ശീലസമാചാരഃ സ്വര്ഗേ സമുപജായതേ തത്രാസൌ ഭവനേ ദിവ്യേ മുദാ വസതി ദേവവത്
ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന നല്ല സ്വഭാവവും നല്ല പെരുമാറ്റവും ഉള്ളവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ജനിച്ച് ദിവ്യമായ ഭവനത്തിൽ ദേവന്മാരെപ്പോലെ സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കുന്നു.
സ ചേത് സ്വര്ഗക്ഷയാന് മര്ത്യോ മനുഷ്യേഷൂപജായതേ അല്പായാസോ നിരാതങ്കഃ സ ജാതഃ സുഖമ് ഏധതേ
സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ഫലം തീർന്ന ശേഷം ആ മനുഷ്യൻ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചാൽ, എളുപ്പത്തിൽ, കഷ്ടമില്ലാതെ, സുഖത്തോടെ വളർന്ന് സമൃദ്ധിയോടെ ജീവിക്കുന്നു.
സുഖഭാഗീ നിരായാസോ നിരുദ്വേഗഃ സദാ നരഃ ഏഷ ദേവി സതാം മാര്ഗോ ബാധാ യത്ര ന വിദ്യതേ
അങ്ങനെയുള്ള മനുഷ്യൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സന്തോഷവും കഷ്ടമില്ലായ്മയും ഉളവാകുന്നു; ദേവി, ഇതാണ് സത്പുരുഷന്മാരുടെ വഴി, ഇവിടെ ദു:ഖം ഒന്നുമില്ല.
ഇമേ മനുഷ്യാ ദൃശ്യന്തേ ഊഹാപോഹവിശാരദാഃ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനസംപന്നാഃ പ്രജ്ഞാവന്തോ ഽര്ഥകോവിദാഃ
ഇവരിൽ ചിലർക്ക് ഉഹാപോഹത്തിൽ നൈപുണ്യവും, ജ്ഞാനവും വിവേകവും ഉണ്ട്; അവർ ബുദ്ധിമാനും കാര്യങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യവും കാണിക്കുന്നു.
ദുഷ്പ്രജ്ഞാശ് ചാപരേ ദേവ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനവര്ജിതാഃ കേന കര്മവിപാകേന പ്രജ്ഞാവാന് പുരുഷോ ഭവേത്
ദേവാ, മറ്റു ചിലർക്ക് ബുദ്ധിയും ജ്ഞാനവും ഇല്ല; ഏത് കര്മ്മഫലത്താൽ മനുഷ്യന് ബുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു എന്ന് പറയൂ.