അരണ്യേ വിജനേ ന്യസ്തം പരസ്വം ദൃശ്യതേ യദാ മനസാപി ന ഗൃഹ്ണന്തി തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
കാടിന്റെ അകത്തും, ഒരാളുമില്ലാത്ത ഇടത്തും, മറ്റൊരാളുടെ സമ്പത്ത് കണ്ടാലും, അതിനെ മനസ്സിൽ പോലും കൈവശമാക്കാത്തവർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
തഥൈവ പരദാരാന് യേ കാമവൃത്താ രഹോഗതാഃ മനസാപി ന ഹിംസന്തി തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
അതുപോലെ, ആഗ്രഹം കൊണ്ടും ഒറ്റയ്ക്കായിരിക്കുമ്പോഴും, മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയെ മനസ്സിൽ പോലും ദോഷം ചെയ്യാത്തവർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ശത്രും മിത്രം ച യേ നിത്യം തുല്യേന മനസാ നരാഃ ഭജന്തി മൈത്ര്യം സംഗമ്യ തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
ശത്രുവിനെയും സുഹൃത്തിനെയും ഒരേ മനസ്സോടെ സമീപിച്ച് സൗഹൃദത്തോടെ ഇടപെടുന്നവർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ശ്രുതവന്തോ ദയാവന്തഃ ശുചയഃ സത്യസംഗരാഃ സ്വൈര് അര്ഥൈഃ പരിസംതുഷ്ടാസ് തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
വിദ്യയുള്ളവരും, കരുണയുള്ളവരും, ശുദ്ധരായവരും, സത്യത്തിൽ ഉറച്ചവരും, സ്വന്തം സമ്പത്തിൽ തൃപ്തരായവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
അവൈരാ യേ ത്വ് അനായാസാ മൈത്രചിത്തരതാഃ സദാ സര്വഭൂതദയാവന്തസ് തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
വൈരമില്ലാത്തവരും, മറ്റുള്ളവരെ ദോഷപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കാത്തവരും, എല്ലായ്പ്പോഴും സൗഹൃദചിന്തയിൽ ലീനരായവരും, എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണ കാണിക്കുന്നവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ജ്ഞാതവന്തഃ ക്രിയാവന്തഃ ക്ഷമാവന്തഃ സുഹൃത്പ്രിയാഃ ധര്മാധര്മവിദോ നിത്യം തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
ജ്ഞാനവും, പ്രവർത്തിയും, ക്ഷമയും, സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് പ്രിയരായവരും, ധർമ്മം അദ്ധർമ്മം എന്നിങ്ങനെയുള്ളതിൽ അറിവുള്ളവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ശുഭാനാമ് അശുഭാനാം ച കര്മണാം ഫലസംചയേ നിരാകാങ്ക്ഷാശ് ച യേ ദേവി തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
ദേവി, നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലത്തിൽ ആഗ്രഹമില്ലാത്തവർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
പാപോപേതാന് വര്ജയന്തി ദേവദ്വിജപരാഃ സദാ സമുത്ഥാനമ് അനുപ്രാപ്താസ് തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
പാപികളോട് എപ്പോഴും അകലം പാലിക്കുന്നവരും, ദേവന്മാരോടും ദ്വിജന്മാരോടും ഭക്തിയുള്ളവരും, ഉത്സാഹം നേടിയവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ശുഭൈഃ കര്മഫലൈര് ദേവി മയൈതേ പരികീര്തിതാഃ സ്വര്ഗമാര്ഗപരാ ഭൂയഃ കിം ത്വം ശ്രോതുമ് ഇഹേച്ഛസി
ദേവി, ഈ സൽപ്രവൃത്തികളുടെ ഫലങ്ങൾകൊണ്ടു ഞാൻ സ്വർഗ്ഗമാർഗ്ഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരെ വിവരിച്ചു. ഇതിൽകൂടുതൽ എന്താണ് നീ ഇവിടെ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
മഹാന് മേ സംശയഃ കശ്ചിന് മര്ത്യാന് പ്രതി മഹേശ്വര തസ്മാത് ത്വം നിപുണേനാദ്യ മമ വ്യാഖ്യാതുമ് അര്ഹസി
മഹേശ്വരാ, മരണശീലന്മാരെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് വലിയ സംശയമുണ്ട്. അതുകൊണ്ട്, ഇന്നിതു നീ എനിക്ക് വിശദമായി വിശദീകരിക്കണം.
കേനായുര് ലഭതേ ദീര്ഘം കര്മണാ പുരുഷഃ പ്രഭോ തപസാ വാപി ദേവേശ കേനായുര് ലഭതേ മഹത്
പ്രഭോ, മനുഷ്യന് ദീർഘായുസ് ലഭിക്കാൻ ഏത് പ്രവൃത്തിയാണ് വേണ്ടത്? ദേവേശാ, വലിയായുസ് നേടാൻ ഏത് തപസ്സാണ് ചെയ്യേണ്ടത്?
ക്ഷീണായുഃ കേന ഭവതി കര്മണാ ഭുവി മാനവഃ വിപാകം കര്മണാം ദേവ വക്തുമ് അര്ഹസ്യ് അനിന്ദിത
ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യന്റെ ആയുസ് കുറയാൻ കാരണമാകുന്ന പ്രവൃത്തി ഏതാണ്? അനിന്ദിത, ദേവാ, പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം ദയവായി പറയാമോ?
അപരേ ച മഹാഭാഗ്യാ മന്ദഭാഗ്യാസ് തഥാ പരേ അകുലീനാഃ കുലീനാശ് ച സംഭവന്തി തഥാ പരേ
ചിലർ വളരെ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്, ചിലർക്ക് ഭാഗ്യം കുറവാണ്; ചിലർ ഉന്നത കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നു, ചിലർക്ക് കുടുംബം പ്രശസ്തമല്ല — ഇങ്ങനെ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.
ദുര്ദര്ശാഃ കേചിദ് ആഭാന്തി നരാഃ കാഷ്ഠമയാ ഇവ പ്രിയദര്ശാസ് തഥാ ചാന്യേ ദര്ശനാദ് ഏവ മാനവാഃ
ചില പുരുഷന്മാർ കാണാൻ കഠിനമായവരാണ്, മരക്കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ പ്രതിമപോലെ; ചിലർ കാണുമ്പോൾ മനോഹരരാണ്, ചിലർക്ക് സാന്നിധ്യം മാത്രം മതി ആകർഷകമാകാൻ.
ദുഷ്പ്രജ്ഞാഃ കേചിദ് ആഭാന്തി കേചിദ് ആഭാന്തി പണ്ഡിതാഃ മഹാപ്രജ്ഞാസ് തഥാ ചാന്യേ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനഭാവിനഃ
ചിലർ ബുദ്ധിശൂന്യരായി തോന്നുന്നു, ചിലർ പണ്ഡിതരാണ്; ചിലർക്ക് വലിയ ജ്ഞാനമുണ്ട്, ചിലർക്ക് അറിവും വിവേകവും സമ്പന്നമാണ്.
അല്പവാചാസ് തഥാ കേചിന് മഹാവാചാസ് തഥാ പരേ ദൃശ്യന്തേ പുരുഷാ ദേവ തതോ വ്യാഖ്യാതുമ് അര്ഹസി
ചിലർ കുറച്ച് മാത്രം സംസാരിക്കുന്നു, ചിലർ വാക്കിൽ പ്രാവീണ്യം കാണിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ പലവിധ പുരുഷന്മാരെ കാണാം ദേവാ, അതിന്റെ കാരണം ദയവായി വിശദീകരിക്കണം.
ഹന്ത തേ ഽഹം പ്രവക്ഷ്യാമി ദേവി കര്മഫലോദയമ് മര്ത്യലോകേ നരഃ സര്വോ യേന സ്വം ഫലമ് അശ്നുതേ
ദേവി, ഞാൻ ഇപ്പോൾ പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് പറയാം; മരണലോകത്തിലെ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു.
പ്രാണാതിപാതീ യോഗീന്ദ്രോ ദണ്ഡഹസ്തോ നരഃ സദാ നിത്യമ് ഉദ്യതശസ്ത്രശ് ച ഹന്തി ഭൂതഗണാന് നരഃ
പ്രാണികളെ കൊല്ലുന്നവനും, യോഗശക്തിയുള്ളവനും, കൈയിൽ ദണ്ഡം എപ്പോഴും ഉള്ളവനും, ആയുധം എപ്പോഴും ഒരുക്കിയവനും, ജീവികളെ കൂട്ടത്തോടെ കൊല്ലുന്നു.
നിര്ദയഃ സര്വഭൂതേഭ്യോ നിത്യമ് ഉദ്വേഗകാരകഃ അപി കീടപതംഗാനാമ് അശരണ്യഃ സുനിര്ഘൃണഃ
അവൻ എല്ലാ ജീവികളോടും ദയയില്ലാത്തവനാണ്, എപ്പോഴും മറ്റുള്ളവർക്കു ഭയം ഉണ്ടാക്കുന്നവനാണ്; ചെറു കീടങ്ങൾക്കും പറക്കുന്ന ജീവികൾക്കും പോലും അവൻ ഒരു ആശ്വാസവും കാണിക്കില്ല.
ഏവംഭൂതോ നരോ ദേവി നിരയം പ്രതിപദ്യതേ വിപരീതസ് തു ധര്മാത്മാ സ്വരൂപേണാഭിജായതേ
ദേവി, ഇങ്ങനെയുള്ള മനുഷ്യൻ നരകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്; അതിന്റെ വിരുദ്ധമായ, ധർമ്മമുള്ളവൻ തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിൽ ജനിക്കുന്നു.
നിരയം യാതി ഹിംസാത്മാ യാതി സ്വര്ഗമ് അഹിംസകഃ യാതനാം നിരയേ രൌദ്രാം സകൃച്ഛ്രാം ലഭതേ നരഃ
ഹിംസയുള്ളവൻ നരകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്, അഹിംസയുള്ളവൻ സ്വർഗത്തിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്; നരകത്തിൽ മനുഷ്യൻ കഠിനമായ വേദന അനുഭവിക്കുന്നു.
യഃ കശ്ചിന് നിരയാത് തസ്മാത് സമുത്തരതി കര്ഹിചിത് മാനുഷ്യം ലഭതേ വാപി ഹീനായുസ് തത്ര ജായതേ
ആർക്കെങ്കിലും ഒരിക്കൽ നരകത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന് വരാൻ സാധിച്ചാൽ, മനുഷ്യജന്മം ലഭിക്കും; എന്നാൽ അവിടെ കുറച്ചായുസോടെ ജനിക്കും.
പാപേന കര്മണാ ദേവി യുക്തോ ഹിംസാദിഭിര് യതഃ അഹിതഃ സര്വഭൂതാനാം ഹീനായുര് ഉപജായതേ
ദേവി, പാപപ്രവൃത്തികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഹിംസയും മറ്റും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ദോഷം ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട്, ആൾക്കാർക്ക് കുറച്ചായുസ് മാത്രമേ ലഭിക്കൂ.
ശുഭേന കര്മണാ ദേവി പ്രാണിഘാതവിവര്ജിതഃ ശുഭേന കര്മണാ ദേവി പ്രാണിഘാതവിവര്ജിതഃ നിക്ഷിപ്തശസ്ത്രോ നിര്ദണ്ഡോ ന ഹിംസതി കദാചന
ദേവി, നല്ല പ്രവൃത്തികൾ, ജീവികളെ കൊല്ലാതിരിക്കുക, ആയുധം വയ്ക്കുക, ദണ്ഡം ഉപേക്ഷിക്കുക — ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവൻ ഒരിക്കലും മറ്റൊരാളെയും ഹാനിപ്പെടുത്തുന്നില്ല.
ന ഘാതയതി നോ ഹന്തി ഘ്നന്തം നൈവാനുമോദതേ സര്വഭൂതേഷു സസ്നേഹോ യഥാത്മനി തഥാ പരേ
അവൻ കൊല്ലുന്നില്ല, അടിക്കുന്നില്ല, കൊല്ലുന്നവരെ അനുമോദിക്കുന്നില്ല; അവൻ എല്ലാ ജീവികളോടും സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറുന്നു, സ്വയംപോലെയും മറ്റുള്ളവരോടും.
ഈദൃശഃ പുരുഷോ നിത്യം ദേവി ദേവത്വമ് അശ്നുതേ ഉപപന്നാന് സുഖാന് ഭോഗാന് സദാശ്നാതി മുദാ യുതഃ
ഇങ്ങനെയുള്ള മനുഷ്യൻ ദേവത്വം പ്രാപിക്കുന്നു ദേവി; അനുയോജ്യമായ സുഖങ്ങളും ആനന്ദവും എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ അനുഭവിക്കുന്നു.
അഥ ചേന് മാനുഷേ ലോകേ കദാചിദ് ഉപപദ്യതേ ഏഷ ദീര്ഘായുഷാം മാര്ഗഃ സുവൃത്താനാം സുകര്മണാമ് പ്രാണിഹിംസാവിമോക്ഷേണ ബ്രഹ്മണാ സമുദീരിതഃ
അവൻ മനുഷ്യലോകത്ത് ജനിച്ചാൽ പോലും, ദീർഘായുസുള്ളവരുടെ മാർഗം ഇതാണ്; നല്ല പെരുമാറ്റവും നല്ല പ്രവൃത്തികളും, ജീവഹിംസ ഒഴിവാക്കുന്നതും ബ്രഹ്മാവു പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
കിംശീലഃ കിംസമാചാരഃ പുരുഷഃ കൈശ് ച കര്മഭിഃ സ്വര്ഗം സമഭിപദ്യേത സംപ്രദാനേന കേന വാ
മനുഷ്യൻ എങ്ങനെയുള്ള സ്വഭാവവും ആചാരവും പ്രവൃത്തികളും ചെയ്താൽ സ്വർഗം പ്രാപിക്കും? അല്ലെങ്കിൽ ഏത് ദാനത്തിലൂടെ അതു സാധിക്കും?
ദാതാ ബ്രാഹ്മണസത്കര്താ ദീനാര്തകൃപണാദിഷു ഭക്ഷഭോജ്യാന്നപാനാനാം വാസസാം ച മഹാമതിഃ
അവൻ ദാനശീലനും, ബ്രാഹ്മണരെ ആദരിക്കുന്നവനും, ദരിദ്രർക്കും പീഡിതർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും കരുണയുള്ളവനും ആഹാരം, പാനീയം, വസ്ത്രം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിവേകമുള്ളവനും ആണു.
പ്രതിശ്രയാന് സഭാഃ കുര്യാത് പ്രപാഃ പുഷ്കരിണീസ് തഥാ നിത്യകാദീനി കര്മാണി കരോതി പ്രയതഃ ശുചിഃ
അവൻ താമസശാലകളും സഭാമന്ദിരങ്ങളും വെള്ളം കുടിക്കാൻ സ്ഥലങ്ങളും കുളങ്ങളും നിർമ്മിക്കുന്നു; അവൻ ദിവസേനയും നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ശുദ്ധിയോടെ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യുന്നു.