യോനിപ്രതിഗ്രഹാദാനൈഃ കര്മഭിശ് ച ശുചിസ്മിതേ ഏതത് തേ ഗുഹ്യമ് ആഖ്യാതം യഥാ ശൂദ്രോ ഭവേദ് ദ്വിജഃ ബ്രാഹ്മണോ വാ ച്യുതോ ധര്മാദ് യഥാ ശൂദ്രത്വമ് ആപ്നുയാത്
ജന്മം, സ്വീകരിക്കൽ, പ്രവൃത്തികൾ എന്നിവകൊണ്ടാണ്, ഹസിതമുഖിയായവളേ, ഈ രഹസ്യം നിന്നോട് പറഞ്ഞത്: എങ്ങനെ ശൂദ്രൻ രണ്ടാമതുപിറന്നവനാകുന്നു, എങ്ങനെ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിയ ബ്രാഹ്മണൻ ശൂദ്രനാകുന്നു.
ഭഗവന് സര്വഭൂതേശ സുരാസുരനമസ്കൃത ധര്മാധര്മേ നൃണാം ദേവ ബ്രൂഹി മേ സംശയം വിഭോ
ഭഗവൻ, എല്ലാ ജീവികളുടെ ഇശ്വരനേ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വന്ദിക്കുന്നവനേ, മനുഷ്യരുടെ ധർമ്മവും അധർമ്മവും സംബന്ധിച്ച എന്റെ സംശയം നീ പറഞ്ഞുതരേണം.
കര്മണാ മനസാ വാചാ ത്രിവിധൈര് ദേഹിനഃ സദാ ബധ്യന്തേ ബന്ധനൈഃ കൈര് വാ മുച്യന്തേ വാ കഥം വദ
പ്രവൃത്തിയും മനസ്സും വാക്കും — ഈ മൂന്നു ബന്ധങ്ങളാൽ ശരീരമുള്ളവർ എപ്പോഴും ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു; ഇതിൽ ഏതാണ് മോചനം നൽകുന്നത്, എങ്ങനെ മോചനം ലഭിക്കും, ദയവായി പറയൂ.
കേന ശീലേന വൈ ദേവ കര്മണാ കീദൃശേന വാ സമാചാരൈര് ഗുണൈഃ കൈര് വാ സ്വര്ഗം യാന്തീഹ മാനവാഃ
ദേവാ, ഏത് ശീലത്താൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഏത് പ്രവൃത്തിയാൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഏത് നല്ല പെരുമാറ്റത്താലോ ഗുണങ്ങളാലോ മനുഷ്യർ സ്വർഗ്ഗം നേടുന്നു?
ദേവി ധര്മാര്ഥതത്ത്വജ്ഞേ ധര്മനിത്യേ ഉമേ സദാ സര്വപ്രാണിഹിതഃ പ്രശ്നഃ ശ്രൂയതാം ബുദ്ധിവര്ധനഃ
ധർമ്മത്തിന്റെ സാരവും അർത്ഥത്തിന്റെ താത്പര്യവും അറിയുന്നവളേ, എല്ലായ്പ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ഉമേ, എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമം മനസ്സിൽ വയ്ക്കുന്നവളേ, ജ്ഞാനം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഈ ചോദ്യം കേൾക്കണമെന്നു ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
സത്യധര്മരതാഃ ശാന്താഃ സര്വലിങ്ഗവിവര്ജിതാഃ നാധര്മേണ ന ധര്മേണ ബധ്യന്തേ ഛിന്നസംശയാഃ
സത്യംയും ധർമ്മവും ആസ്വദിക്കുന്നവരും, മനസ്സിൽ സമാധാനമുള്ളവരും, എല്ലാത്തരം വ്യത്യാസങ്ങളും വിട്ടുകളഞ്ഞവരും, അധർമ്മത്താലോ ധർമ്മത്താലോ ബന്ധിക്കപ്പെടാത്തവരും, സംശയങ്ങൾ മുഴുവനും നീക്കിയവരുമാണ്.
പ്രലയോത്പത്തിതത്ത്വജ്ഞാഃ സര്വജ്ഞാഃ സര്വദര്ശിനഃ വീതരാഗാ വിമുച്യന്തേ പുരുഷാഃ കര്മബന്ധനൈഃ
ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ലയവും അറിയുന്നവരും, എല്ലാം അറിയുന്നവരും, എല്ലാം കാണുന്നവരും, ആസക്തി വിട്ടവരുമായ പുരുഷന്മാർ കർമ്മബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരാവുന്നു.
കര്മണാ മനസാ വാചാ യേ ന ഹിംസന്തി കിംചന യേ ന മജ്ജന്തി കസ്മിംശ്ചിത് തേ ന ബധ്നന്തി കര്മഭിഃ
കൃത്യത്തിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും ഒരുതരം ഹിംസയും ചെയ്യാത്തവരും, ഒന്നിലും ആഴമായി മുങ്ങിപ്പോകാത്തവരുമായവർ കർമ്മങ്ങൾകൊണ്ട് ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
പ്രാണാതിപാതാദ് വിരതാഃ ശീലവന്തോ ദയാന്വിതാഃ തുല്യദ്വേഷ്യപ്രിയാ ദാന്താ മുച്യന്തേ കര്മബന്ധനൈഃ
പ്രാണഹത്യയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവരും, നല്ല സ്വഭാവമുള്ളവരും, കരുണയുള്ളവരും, സ്നേഹിക്കുന്നവരെയും വെറുക്കുന്നവരെയും ഒരുപോലെ കാണുന്നവരും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നവരുമായവർ കർമ്മബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരാവുന്നു.
സര്വഭൂതദയാവന്തോ വിശ്വാസ്യാഃ സര്വജന്തുഷു ത്യക്തഹിംസ്രസമാചാരാസ് തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണ കാണിക്കുന്നവരും, എല്ലാവരോടും വിശ്വാസം പുലർത്തുന്നവരും, ഹിംസയുള്ള പ്രവൃത്തികൾ വിട്ടുകളഞ്ഞവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
പരസ്വനിര്മമാ നിത്യം പരദാരവിവര്ജികാഃ ധര്മലബ്ധാര്ഥഭോക്താരസ് തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
എപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ വസ്തുക്കളിൽ ഉടമസ്ഥതാഭാവം പുലർത്തുന്നവരും, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യകളെ ഒഴിവാക്കുന്നവരും, ധർമ്മപഥത്തിൽ സമ്പാദിച്ച സമ്പത്ത് ആസ്വദിക്കുന്നവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
മാതൃവത് സ്വസൃവച് ചൈവ നിത്യം ദുഹിതൃവച് ച യേ പരദാരേഷു വര്തന്തേ തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യകളെ എല്ലായ്പ്പോഴും അമ്മയെയും സഹോദരിയെയും മകളെയും പോലെ കാണുന്നവരാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു പോകുന്നവർ.
സ്വദാരനിരതാ യേ ച ഋതുകാലാഭിഗാമിനഃ അഗ്രാമ്യസുഖഭോഗാശ് ച തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
സ്വന്തം ഭാര്യയിൽ മാത്രം ആസക്തരായവരും, ശരിയായ സമയത്ത് മാത്രം അവരെ സമീപിക്കുന്നവരും, ചീത്തസുഖങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
സ്തൈന്യാന് നിവൃത്താഃ സതതം സംതുഷ്ടാഃ സ്വധനേന ച സ്വഭാഗ്യാന്യ് ഉപജീവന്തി തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
എപ്പോഴും മോഷണത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവരും, സ്വന്തമായ സമ്പത്തിൽ തൃപ്തരായവരും, സ്വന്തമായ ഭാഗ്യത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
പരദാരേഷു യേ നിത്യം ചാരിത്രാവൃതലോചനാഃ ജിതേന്ദ്രിയാഃ ശീലപരാസ് തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യകളെ എപ്പോഴും ലജ്ജയോടെ നോക്കുന്നവരും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവരും, നല്ല സ്വഭാവത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ഏഷ ദൈവകൃതോ മാര്ഗഃ സേവിതവ്യഃ സദാ നരൈഃ അകഷായകൃതശ് ചൈവ മാര്ഗഃ സേവ്യഃ സദാ ബുധൈഃ
ദേവന്മാർ നിർദ്ദേശിച്ച ഈ മാർഗം മനുഷ്യർ എല്ലായ്പ്പോഴും പിന്തുടരണം; വേദനയില്ലാത്ത ഈ പാത ജ്ഞാനികൾ എല്ലായ്പ്പോഴും പിന്തുടരേണ്ടതാണ്.
അവൃഥാപകൃതശ് ചൈവ മാര്ഗഃ സേവ്യഃ സദാ ബുധൈഃ ദാനകര്മതപോയുക്തഃ ശീലശൌചദയാത്മകഃ സ്വര്ഗമാര്ഗമ് അഭീപ്സദ്ഭിര് ന സേവ്യസ് ത്വ് അത ഉത്തരഃ
നിഷ്ഫലതയിലേക്കു നയിക്കാത്ത ഈ മാർഗവും ജ്ഞാനികൾ എല്ലായ്പ്പോഴും പിന്തുടരണം; ദാനം, നല്ല പ്രവൃത്തികൾ, തപസ്സ്, നല്ല സ്വഭാവം, ശുദ്ധി, കരുണ എന്നിവയാൽ സമ്പന്നമായ ഈ മാർഗം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് മാത്രം അനുയോജ്യമാണ്; ഇതിന് പുറമേയുള്ള മറ്റേതെങ്കിലും മാർഗം അവർക്കു പിന്തുടരേണ്ടതല്ല.
വാചാ തു ബധ്യതേ യേന മുച്യതേ ഹ്യ് അഥവാ പുനഃ താനി കര്മാണി മേ ദേവ വദ ഭൂതപതേ ഽനഘ
വാക്ക് കൊണ്ട് ഒരാൾ ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു, അതുവഴി തന്നെ വീണ്ടും മോചിതനാകുകയും ചെയ്യുന്നു; ഭൂതങ്ങളുടെ അധിപനേ, പാപരഹിതനേ, ദേവനേ, ആ പ്രവർത്തികൾ എന്താണെന്ന് എന്നോട് പറയൂ.
ആത്മഹേതോഃ പരാര്ഥേ വാ അധര്മാശ്രിതമ് ഏവ ച യേ മൃഷാ ന വദന്തീഹ തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
സ്വന്തം കാര്യമോ മറ്റുള്ളവരുടെ കാര്യമോ അല്ലെങ്കിൽ അധർമ്മം ആശ്രയിച്ചാലും, ഒരിക്കലും കള്ളം പറയാത്തവരാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു പോകുന്നവർ.
വൃത്ത്യര്ഥം ധര്മഹേതോര് വാ കാമകാരാത് തഥൈവ ച അനൃതം യേ ന ഭാഷന്തേ തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
ജീവനെടുക്കാനോ ധർമ്മം പാലിക്കാനോ ആഗ്രഹം കൊണ്ടോ, എന്തിനായാലും കള്ളം പറയാത്തവരാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു പോകുന്നവർ.
ശ്ലക്ഷ്ണാം വാണീം സ്വച്ഛവര്ണാം മധുരാം പാപവര്ജിതാമ് സ്വഗതേനാഭിഭാഷന്തേ തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
മൃദുവായ, വ്യക്തമായ അർത്ഥമുള്ള, മധുരവും പാപരഹിതവുമായ വാക്കുകൾ സ്വയം സംസാരിക്കുന്നവരാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു പോകുന്നവർ.
പരുഷം യേ ന ഭാഷന്തേ കടുകം നിഷ്ഠുരം തഥാ ന പൈശുന്യരതാഃ സന്തസ് തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
കഠിനവും കയ്പുള്ളതും ക്രൂരവുമായ വാക്കുകൾ പറയാത്തവരും, പാരുഷ്യം ആസ്വദിക്കാത്തവരുമാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു പോകുന്നവർ.
പിശുനം ന പ്രഭാഷന്തേ മിത്രഭേദകരം തഥാ പരപീഡാകരം ചൈവ തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
മറ്റുള്ളവരെ കുറിച്ച് ദുഷ്പ്രചരണം പറയുകയോ, സുഹൃത്തുക്കളെ വേർപെടുത്തുന്ന വാക്കുകൾ പറയുകയോ, മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിക്കുന്നതുപോലുള്ള വാക്കുകൾ പറയുകയോ ചെയ്യാത്തവർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
യേ വര്ജയന്തി പരുഷം പരദ്രോഹം ച മാനവാഃ സര്വഭൂതസമാ ദാന്താസ് തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
കഠിനമായ വാക്കുകളും, മറ്റുള്ളവരെ ദോഷപ്പെടുത്തുന്നതും ഒഴിവാക്കുന്ന, എല്ലാ ജീവികളോടും സമദർശനം കാണിക്കുന്ന, സ്വയം നിയന്ത്രണമുള്ള മനുഷ്യർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ശഠപ്രലാപാദ് വിരതാ വിരുദ്ധപരിവര്ജകാഃ സൌമ്യപ്രലാപിനോ നിത്യം തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
വഞ്ചനാപരമായ സംസാരവും, എതിര്ക്കലും ഒഴിവാക്കുന്ന, എല്ലായ്പ്പോഴും സൗമ്യമായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ന കോപാദ് വ്യാഹരന്തേ യേ വാചം ഹൃദയദാരിണീമ് ശാന്തിം വിന്ദന്തി യേ ക്രുദ്ധാസ് തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
കോപത്തിൽ ഹൃദയം വേദനിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകൾ പറയാത്തവരും, കോപം വന്നാലും മനസ്സിൽ ശാന്തി കണ്ടെത്തുന്നവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ഏഷ വാണീകൃതോ ദേവി ധര്മഃ സേവ്യഃ സദാ നരൈഃ ശുഭസത്യഗുണൈര് നിത്യം വര്ജനീയാ മൃഷാ ബുധൈഃ
ദേവി, വാക്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ധർമ്മം എല്ലായ്പ്പോഴും മനുഷ്യർ പാലിക്കണം. നല്ലതും സത്യവുമായ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവർ എപ്പോഴും കള്ളം പറയുന്നത് ഒഴിവാക്കണം.
മനസാ ബധ്യതേ യേന കര്മണാ പുരുഷഃ സദാ തന് മേ ബ്രൂഹി മഹാഭാഗ ദേവദേവ പിനാകധൃക്
മഹാഭാഗേ, ദേവദേവനായ പിനാകധാരിയായോരു, ഒരാളെ എപ്പോഴും മനസ്സിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രവൃത്തി എന്താണെന്ന് ദയവായി എന്നോട് പറയൂ.
മാനസേനേഹ ധര്മേണ സംയുക്താഃ പുരുഷാഃ സദാ സ്വര്ഗം ഗച്ഛന്തി കല്യാണി തന് മേ കീര്തയതഃ ശൃണു
മംഗളമേ, മനസ്സിൽ സദാ ധർമ്മത്തിൽ ഏകാഗ്രരായിരിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു; ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കൂ.
ദുഷ്പ്രണീതേന മനസാ ദുഷ്പ്രണീതാന്തരാകൃതിഃ നരോ ബധ്യേത യേനേഹ ശൃണു വാ തം ശുഭാനനേ
ശുഭമുഖിയേ, ഒരാൾ ദുഷ്ടമായ മനസ്സോ ആന്തരികഭാവമോ കൊണ്ടു എങ്ങനെ ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു, അതോ മറ്റേതെങ്കിലും വഴി എങ്ങനെ എന്നെക്കൊണ്ട് കേൾക്കൂ.