സോമാത് സങ്ഗാനുകര്ഷാണാം ധ്വജിനാം സവരൂഥിനാമ് രഥാനാം മേഘഘോഷാണാം സഹസ്രാണി ദശൈവ തു
സോമനിൽ നിന്ന് പതിനായിരം പതാകകളും, സൈന്യങ്ങളും, യാനങ്ങളും, ആനകളും, ഇടിമുഴക്കമുള്ള രഥങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
രൌപ്യകാഞ്ചനകക്ഷാണാം സഹസ്രാണ്യ് ഏകവിംശതിഃ താവത്യ് ഏവ സഹസ്രാണി ഉത്തരസ്യാം തഥാ ദിശി
വെള്ളിയും പൊന്നും കവർച്ചയായി ധരിച്ച ഇരുപത്തൊന്ന് ആയിരം സൈന്യങ്ങൾ, അത്രയും തന്നെ വടക്കൻ ദിശയിലും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആഭൂമിപാലാ ഭോജാസ് തു സന്തി ജ്യാകിങ്കിണീകിനഃ ആഹുഃ കിം ചാപ്യ് അവന്തിഭ്യഃ സ്വസാരം ദദുര് അന്ധകാഃ
ഭോജന്മാർ ഭൂമിയുടെ രക്ഷകരാണ്, അവർ വില്ലും മണിച്ചങ്ങലുകളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ; അന്ധകർ അവരുടെ സഹോദരിയെ അവന്തികൾക്ക് നൽകിയതായും പറയുന്നു.
ആഹുകസ്യ തു കാശ്യായാം ദ്വൌ പുത്രൌ സംബഭൂവതുഃ ദേവകശ് ചോഗ്രസേനശ് ച ദേവഗര്ഭസമാവ് ഉഭൌ
ആഹുകനും കാശ്യയും ചേർന്ന് രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; ദേവകനും ഉഗ്രസേനനും, ഇരുവരും ദിവ്യശക്തിയാൽ നിറഞ്ഞവരായിരുന്നു.
ദേവകസ്യാഭവന് പുത്രാശ് ചത്വാരസ് ത്രിദശോപമാഃ ദേവവാന് ഉപദേവശ് ച സംദേവോ ദേവരക്ഷിതഃ
ദേവകന്റെ നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവർ ദേവന്മാരെപ്പോലെ മഹത്വമുള്ളവർ ആയിരുന്നു. അവരുടെ പേരുകൾ ദേവവാൻ, ഉപദേവൻ, സംദേവൻ, ദേവരക്ഷിതൻ.
കുമാര്യഃ സപ്ത ചാസ്യാഥ വസുദേവായ താ ദദൌ ദേവകീ ശാന്തിദേവാ ച സുദേവാ ദേവരക്ഷിതാ
ദേവകിക്ക് ഏഴ് പുത്രിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അവളവരെ വസുദേവനു നൽകിയതും, അവരിൽ ദേവകി, ശാന്തിദേവി, സുദേവ, ദേവരക്ഷിതാ എന്നിങ്ങനെയാണ്.
വൃകദേവ്യ് ഉപദേവീ ച സുനാമ്നീ ചൈവ സപ്തമീ നവോഗ്രസേനസ്യ സുതാസ് തേഷാം കംസസ് തു പൂര്വജഃ
വൃകദേവി, ഉപദേവി, സുനാമ്നി, ഏഴാമത്തേത് നവോഗ്ര എന്നിങ്ങനെയാണ് ഉഗ്രസേനന്റെ പുത്രിമാർ. അവരിൽ കംസൻ മൂത്തവനായിരുന്നു.
ന്യഗ്രോധശ് ച സുനാമാ ച തഥാ കങ്കഃ സുഭൂഷണഃ രാഷ്ട്രപാലോ ഽഥ സുതനുര് അനാവൃഷ്ടിസ് തു പുഷ്ടിമാന്
ന്യഗ്രോധൻ, സുനാമൻ, കങ്കൻ, സുഭൂഷണൻ, രാജ്യരക്ഷകൻ, സുതനു, അനാവൃഷ്ടി, പുഷ്ടിമാൻ എന്നിങ്ങനെയാണ്.
തേഷാം സ്വസാരഃ പഞ്ചാസന് കംസാ കംസവതീ തഥാ സുതനൂ രാഷ്ട്രപാലീ ച കങ്കാ ചൈവ വരാങ്ഗനാ
അവർക്കു അഞ്ച് സഹോദരിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: കംസ, കംസവതി, സുതനു, രാജ്യരക്ഷിത, കങ്ക എന്നിങ്ങനെ, ഇവർ എല്ലാവരും ഉത്തമഗുണങ്ങളുള്ള സ്ത്രീകളാണ്.
ഉഗ്രസേനഃ സഹാപത്യോ വ്യാഖ്യാതഃ കുകുരോദ്ഭവഃ കുകുരാണാമ് ഇമം വംശം ധാരയന്ന് അമിതൌജസാമ്
ഉഗ്രസേനനും അവന്റെ പുത്രന്മാരും വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കുകുര വംശത്തിൽ ജനിച്ച ഉഗ്രസേനൻ ഈ മഹാശക്തിയുള്ള കുകുരവംശത്തെ നിലനിർത്തുന്നു.
ആത്മനോ വിപുലം വംശം പ്രജാവാന് ആപ്നുയാന് നരഃ
ആള്ക്ക് അനേകം സന്തതികൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവൻ വലിയ വംശം പ്രാപിക്കും.
ഭജമാനസ്യ പുത്രോ ഽഥ രഥമുഖ്യോ വിദൂരഥഃ രാജാധിദേവഃ ശൂരസ് തു വിദൂരഥസുതോ ഽഭവത്
ഭജമാനന്റേത് രഥമുഖ്യൻ എന്ന പുത്രനായിരുന്നു. അവനു വിദ്യുരഥൻ എന്ന പുത്രനുണ്ടായി. രാജാധിദേവൻ രാജാവായിരുന്നതിനാൽ, വിദ്യുരഥന്റെ പുത്രൻ ശൂരൻ ആയിരുന്നു.
രാജാധിദേവസ്യ സുതാ ജജ്ഞിരേ വീര്യവത്തരാഃ ദത്താതിദത്തൌ ബലിനൌ ശോണാശ്വഃ ശ്വേതവാഹനഃ
രാജാധിദേവനു ശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: ദത്താതിദത്തൻ, ശോണാശ്വൻ, ശ്വേതവാഹനൻ.
ശമീ ച ദണ്ഡശര്മാ ച ദന്തശത്രുശ് ച ശത്രുജിത് ശ്രവണാ ച ശ്രവിഷ്ഠാ ച സ്വസാരൌ സംബഭൂവതുഃ
ശമിയും ദണ്ഡശർമയും ദന്തശത്രുവും ശത്രുജിത്തും, ശ്രവണയും ശ്രവിഷ്ഠയും സഹോദരിമാർ ആയിരുന്നു.
ശമിപുത്രഃ പ്രതിക്ഷത്രഃ പ്രതിക്ഷത്രസ്യ ചാത്മജഃ സ്വയംഭോജഃ സ്വയംഭോജാദ് ഭദികഃ സംബഭൂവ ഹ
ശമിയുടെ പുത്രൻ പ്രതിക്ഷത്രൻ. പ്രതിക്ഷത്രന്റെ പുത്രൻ സ്വയംബോജനായിരുന്നു. സ്വയംബോജനിൽ നിന്ന് ഭദികൻ ജനിച്ചു.
തസ്യ പുത്രാ ബഭൂവുര് ഹി സര്വേ ഭീമപരാക്രമാഃ കൃതവര്മാഗ്രജസ് തേഷാം ശതധന്വാ തു മധ്യമഃ
അവന്റെ പുത്രന്മാർ എല്ലാവരും ഭയങ്കര വീര്യശാലികളായിരുന്നു. അവരിൽ കൃതവർമ്മൻ മൂത്തവനായിരുന്നു, ശതധൻവൻ ഇടത്തവനായിരുന്നു.
ദേവാന്തശ് ച നരാന്തശ് ച ഭിഷഗ്വൈതരണശ് ച യഃ സുദാന്തശ് ചാതിദാന്തശ് ച നികാശ്യഃ കാമദമ്ഭകഃ
ദേവാന്തൻ, നരാന്തൻ, ഭിഷഗ്വൈതരണൻ, സുദന്തൻ, അതിദന്തൻ, നികാശ്യൻ, കാമദംഭകൻ എന്നിങ്ങനെയാണ്.
ദേവാന്തസ്യാഭവത് പുത്രോ വിദ്വാന് കമ്ബലബര്ഹിഷഃ അസമൌജാഃ സുതസ് തസ്യ നാസമൌജാശ് ച താവ് ഉഭൌ
ദേവാന്തന്റെ പുത്രൻ ജ്ഞാനശാലിയായ കംബലബർഹിഷൻ. അവനു അസമൗജൻ എന്ന പുത്രനും, നാസമൗജൻ എന്ന മറ്റൊരു പുത്രനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അജാതപുത്രായ സുതാന് പ്രദദാവ് അസമൌജസേ സുദംഷ്ട്രശ് ച സുചാരുശ് ച കൃഷ്ണ ഇത്യ് അന്ധകാഃ സ്മൃതാഃ
അജാതപുത്രനായ അസമൗജനു പുത്രന്മാർ നൽകി: സുദംഷ്ട്രൻ, സുചാരു, കൃഷ്ണൻ. ഇവരെ അന്ധകർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
ഗാന്ധാരീ ചൈവ മാദ്രീ ച ക്രോഷ്ടുഭാര്യേ ബഭൂവതുഃ ഗാന്ധാരീ ജനയാമ് ആസ അനമിത്രം മഹാബലമ്
ഗാന്ധാരി, മാദ്രി എന്ന ഇവർ ക്രോഷ്ടുവിന്റെ ഭാര്യമാരായി. ഗാന്ധാരി മഹാബലശാലിയായ അനമിത്രനെ പ്രസവിച്ചു.
മാദ്രീ യുധാജിതം പുത്രം തതോ വൈ ദേവമീധുഷമ് അനമിത്രമ് അമിത്രാണാം ജേതാരമ് അപരാജിതമ്
മാദ്രി യുദ്ധാജിതിനെ പ്രസവിച്ചു, പിന്നെ ദേവമീധുഷനും. അനമിത്രൻ ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച അജേയനായിരുന്നു.
അനമിത്രസുതോ നിഘ്നോ നിഘ്നതോ ദ്വൌ ബഭൂവതുഃ പ്രസേനശ് ചാഥ സത്രാജിച് ഛത്രുസേനാജിതാവ് ഉഭൌ
അനമിത്രന്റെ പുത്രൻ നിഘ്നൻ. നിഘ്നനു രണ്ടു പുത്രന്മാർ: പ്രസേനനും സത്രാജിത്തും. ഇരുവരും ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവരാണ്.
പ്രസേനോ ദ്വാരവത്യാം തു നിവസന് യോ മഹാമണിമ് ദിവ്യം സ്യമന്തകം നാമ സ സൂര്യാദ് ഉപലബ്ധവാന്
പ്രസേനൻ ദ്വാരകയിൽ താമസിച്ചവൻ, സൂര്യനിൽ നിന്ന് ദിവ്യമായ മഹാമാണിക്യമായ സ്യാമന്തക രത്നം ലഭിച്ചു.
തസ്യ സത്രാജിതഃ സൂര്യഃ സഖാ പ്രാണസമോ ഽഭവത് സ കദാചിന് നിശാപായേ രഥേന രഥിനാം വരഃ
സൂര്യൻ സത്രാജിതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയ സുഹൃത്തും ജീവനും ആയിരുന്നു. ഒരു ദിവസം, രാത്രിയുടെ അവസാനം, സത്രാജിത് തന്റെ രഥത്തിൽ യാത്രയായി.
തോയകൂലമ് അപഃ സ്പ്രഷ്ടുമ് ഉപസ്ഥാതും യയൌ രവിമ് തസ്യോപതിഷ്ഠതഃ സൂര്യം വിവസ്വാന് അഗ്രതഃ സ്ഥിതഃ
അവൻ നദിക്കരയിൽ വെള്ളം തൊടാൻ പോയപ്പോൾ, അവൻ സമീപിച്ചപ്പോൾ തന്നെ, വിവസ്വാൻ എന്ന സൂര്യൻ അവന്റെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
വിസ്പഷ്ടമൂര്തിര് ഭഗവാംസ് തേജോമണ്ഡലവാന് വിഭുഃ അഥ രാജാ വിവസ്വന്തമ് ഉവാച സ്ഥിതമ് അഗ്രതഃ
ദൈവികമായ പ്രകാശവലയം ചുറ്റിയ ഭഗവാൻ അത്യന്തം തെളിഞ്ഞ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ രാജാവു അവന്റെ മുന്നിൽ നിന്ന സൂര്യനോട് സംസാരിച്ചു.
യഥൈവ വ്യോമ്നി പശ്യാമി സദാ ത്വാം ജ്യോതിഷാം പതേ തേജോമണ്ഡലിനം ദേവം തഥൈവ പുരതഃ സ്ഥിതമ്
"എനിക്ക് ആകാശത്തിൽ നിന്നെ എപ്പോഴും പ്രകാശവലയം ചുറ്റിയ ദേവനായി കാണുന്നത് പോലെ, ഇപ്പോഴും നീ എന്റെ മുന്നിൽ അങ്ങനെ തന്നെ നില്ക്കുന്നു."
കോ വിശേഷോ ഽസ്തി മേ ത്വത്തഃ സഖ്യേനോപഗതസ്യ വൈ ഏതച് ഛ്രുത്വാ തു ഭഗവാന് മണിരത്നം സ്യമന്തകമ്
"സ്നേഹത്തോടെ നിന്നെ സമീപിച്ച എനിക്ക് നിന്നിൽ നിന്ന് എന്താണ് വ്യത്യാസം?" ഇതു കേട്ട ഭഗവാൻ സ്യാമന്തക രത്നം എടുത്തു.
സ്വകണ്ഠാദ് അവമുച്യാഥ ഏകാന്തേ ന്യസ്തവാന് വിഭുഃ തതോ വിഗ്രഹവന്തം തം ദദര്ശ നൃപതിസ് തദാ
തുടർന്ന്, ഭഗവാൻ തന്റെ കഴുത്തിൽ നിന്ന് സ്യാമന്തക രത്നം അഴിച്ചു ഒറ്റയിടത്ത് വച്ചു. അപ്പോൾ രാജാവ് അവനെ ശരീരസഹിതമായി കണ്ടു.
പ്രീതിമാന് അഥ തം ദൃഷ്ട്വാ മുഹൂര്തം കൃതവാന് കഥാമ് തമ് അഭിപ്രസ്ഥിതം ഭൂയോ വിവസ്വന്തം സ സത്രജിത്
അവനെ കണ്ട രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ കുറേ നേരം സംസാരിച്ചു. വിവസ്വാൻ പോകാൻ തയ്യാറായപ്പോൾ, സത്രാജിത് വീണ്ടും അവനോട് പറഞ്ഞു.