യന്ത്രിതഃ കാര്യകരണൈഃ ഷഡ്ഭാഗകൃതലക്ഷണഃ ഗ്രാമ്യധര്മാന് ന സേവേത സ്വച്ഛന്ദേനാര്ഥകോവിദഃ
കർമ്മങ്ങളാലും ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളാലും നിയന്ത്രിതനായവൻ, ആറിൽ ഒരു ഭാഗം പങ്കിടുന്നവൻ, ഗ്രാമത്തിലെ ആചാരങ്ങൾ പിന്തുടരാതെ സ്വതന്ത്രമായി സമ്പത്ത് നേടുന്നതിൽ പ്രാവീണ്യം നേടണം.
ഋതുകാലേ തു ധര്മാത്മാ പത്നീമ് ഉപാശ്രയേത് സദാ സദോപവാസീ നിയതഃ സ്വാധ്യായനിരതഃ ശുചിഃ
ശരിയായ സമയത്ത് ധാർമ്മികനായവൻ ഭാര്യയെ സമീപിക്കുന്നു, എല്ലായ്പ്പോഴും ഉപവാസം പാലിക്കുകയും, നിയന്ത്രിതനും സ്വാധ്യായത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവനും ശുദ്ധനുമാണ്.
വഹിസ്കാന്തരിതേ നിത്യം ശയാനോ ഽസ്തി സദാ ഗൃഹേ സര്വാതിഥ്യം ത്രിവര്ഗസ്യ കുര്വാണഃ സുമനാഃ സദാ
ഭാര്യയോട് വേറിട്ട് എപ്പോഴും കിടക്കുന്നു, വീടിൽ സ്ഥിരമായി താമസിക്കുന്നു, trivargangal്ക്ക് വേണ്ടി എല്ലാ അതിഥിസേവനവും സന്തോഷത്തോടെ നിർവഹിക്കുന്നു.
ശൂദ്രാണാം ചാന്നകാമാനാം നിത്യം സിദ്ധമ് ഇതി ബ്രുവന് സ്വാര്ഥാദ് വാ യദി വാ കാമാന് ന കിംചിദ് ഉപലക്ഷയേത്
ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശൂദ്രന്മാർക്ക് എപ്പോഴും പാചകം തയ്യാറാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച്, സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനോ അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ ആഗ്രഹത്തിനോ, മറ്റൊന്നും ശ്രദ്ധിക്കരുത്.
പിതൃദേവാതിഥികൃതേ സാധനം കുരുതേ ച യത് സ്വവേശ്മനി യഥാന്യായമ് ഉപാസ്തേ ഭൈക്ഷ്യമ് ഏവ ച
പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും അതിഥികൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ സ്വന്തം വീട്ടിൽ നിർവഹിക്കുകയും, ആവശ്യത്തിന് ഭിക്ഷയിലൂടെയും ജീവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദ്വികാലമ് അഗ്നിഹോത്രം ച ജുഹ്വാനോ വൈ യഥാവിധി ഗോബ്രാഹ്മണഹിതാര്ഥായ രണേ ചാഭിമുഖോ ഹതഃ
ദിവസത്തിൽ രണ്ടുതവണ അഗ്നിഹോത്രം വിധിപ്രകാരം നടത്തുകയും, പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും ക്ഷേമം ഉണ്ടാകാൻ യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ട് മരണത്തെ നേരിടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ത്രേതാഗ്നിമന്ത്രപൂതേന സമാവിശ്യ ദ്വിജോ ഭവേത് ജ്ഞാനവിജ്ഞാനസംപന്നഃ സംസ്കൃതോ വേദപാരഗഃ
ത്രേതായുഗത്തിലെ അഗ്നിമന്ത്രങ്ങളാൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട് അകത്തുകയറി, ഒരാൾ രണ്ടാമതുപിറന്നവനാകുന്നു; ജ്ഞാനവും അനുഭവപരിചയവും നിറഞ്ഞവനായി, സംസ്കൃതനും വേദങ്ങളിൽ നിപുണനുമാകുന്നു.
വൈശ്യോ ഭവതി ധര്മാത്മാ ക്ഷത്രിയഃ സ്വേന കര്മണാ ഏതൈഃ കര്മഫലൈര് ദേവി ന്യൂനജാതികുലോദ്ഭവഃ
വൈശ്യൻ ധാർമികനും മനസ്സിൽ നന്മയുള്ളവനുമാകുന്നു, ക്ഷത്രിയൻ തന്റെ സ്വന്തം പ്രവൃത്തിയാൽ ഉയരുന്നു; ഈ പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലത്താൽ, ദേവീ, താഴ്ന്ന ജാതിയിൽ ജനിച്ചവനും ഉയരാൻ കഴിയും.
ശൂദ്രോ ഽപ്യ് ആഗമസംപന്നോ ദ്വിജോ ഭവതി സംസ്കൃതഃ ബ്രാഹ്മണോ വാപ്യ് അസദ്വൃത്തഃ സര്വസംകരഭോജനഃ
ശൂദ്രനും ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായി, സംസ്കൃതനാകുമ്പോൾ രണ്ടാമതുപിറന്നവനാകുന്നു; അതുപോലെ, ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ളവനായി എല്ലാവരോടും കൂടെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ അവൻ തന്റെ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
സ ബ്രാഹ്മണ്യം സമുത്സൃജ്യ ശൂദ്രോ ഭവതി താദൃശഃ കര്മഭിഃ ശുചിഭിര് ദേവീ ശുദ്ധാത്മാ വിജിതേന്ദ്രിയഃ
അങ്ങനെയുള്ളവൻ ബ്രാഹ്മണത്വം ഉപേക്ഷിച്ച്, ആ പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് ശൂദ്രനാകുന്നു; എന്നാൽ, ദേവീ, ശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട്, ശുദ്ധഹൃദയവും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവനും ഉയരുന്നു.
ശൂദ്രോ ഽപി ദ്വിജവത് സേവ്യ ഇതി ബ്രഹ്മാബ്രവീത് സ്വയമ് സ്വഭാവകര്മണാ ചൈവ യത്ര ശൂദ്രോ ഽധിതിഷ്ഠതി
ശൂദ്രനും രണ്ടാമതുപിറന്നവനെപ്പോലെ സേവിക്കേണ്ടവനാണ് എന്ന് ബ്രഹ്മാവു തന്നെ പ്രസ്താവിച്ചു; സ്വഭാവപ്രകൃതമായ പ്രവൃത്തികളാൽ, ശൂദ്രൻ എവിടെയായാലും അവിടെയുണ്ട്.
വിശുദ്ധഃ സ ദ്വിജാതിഭ്യോ വിജ്ഞേയ ഇതി മേ മതിഃ ന യോനിര് നാപി സംസ്കാരോ ന ശ്രുതിര് ന ച സംതതിഃ
ശുദ്ധനായവൻ രണ്ടാമതുപിറന്നവരെക്കാൾ ഉന്നതനാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു; ജന്മം, സംസ്കാരം, പഠനം, വംശം — ഇവയൊന്നും കാരണം അല്ല.
കാരണാനി ദ്വിജത്വസ്യ വൃത്തമ് ഏവ തു കാരണമ് സര്വോ ഽയം ബ്രാഹ്മണോ ലോകേ വൃത്തേന തു വിധീയതേ
രണ്ടാമതുപിറന്നവനാകാനുള്ള കാരണം നല്ല പ്രവൃത്തിയാണു മാത്രം; ഈ ലോകത്ത് എല്ലാവരും ബ്രാഹ്മണൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത് പ്രവൃത്തിയാലാണ്.
വൃത്തേ സ്ഥിതശ് ച ശൂദ്രോ ഽപി ബ്രാഹ്മണത്വം ച ഗച്ഛതി ബ്രഹ്മസ്വഭാവഃ സുശ്രോണി സമഃ സര്വത്ര മേ മതഃ
നല്ല പ്രവൃത്തിയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ശൂദ്രനും ബ്രാഹ്മണത്വം നേടുന്നു; ബ്രഹ്മസ്വഭാവം, സുന്ദരിയേ, എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ എല്ലാവരിലും ഒരുപോലെയാണ്.
നിര്ഗുണം നിര്മലം ബ്രഹ്മ യത്ര തിഷ്ഠതി സ ദ്വിജഃ ഏതേ യേ വിമലാ ദേവി സ്ഥാനഭാവനിദര്ശകാഃ
ഗുണരഹിതവും നിർമലവുമായ ബ്രഹ്മം എവിടെയാണോ നിലകൊള്ളുന്നത്, അവിടെയാണ് രണ്ടാമതുപിറന്നവൻ; ഇവരാണ്, ദേവീ, ശുദ്ധന്മാർ, തങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നവർ.
സ്വയം ച വരദേനോക്താ ബ്രഹ്മണാ സൃജതാ പ്രജാഃ ബ്രഹ്മണോ ഹി മഹത് ക്ഷേത്രം ലോകേ ചരതി പാദവത്
സ്വയം അനുഗ്രഹം നൽകുന്ന ബ്രഹ്മാവു തന്നെ സൃഷ്ടാവായി ഈ വാക്കുകൾ പ്രസ്താവിച്ചു; ബ്രഹ്മത്തിന്റെ മഹത്തായ സ്ഥലം ലോകത്ത് പാദചിഹ്നംപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
യത് തത്ര ബീജം പതതി സാ കൃഷിഃ പ്രേത്യ ഭാവിനീ സംതുഷ്ടേന സദാ ഭാവ്യം സത്പഥാലമ്ബിനാ സദാ
അവിടെ ഏത് വിത്ത് വീഴുന്നുവോ, അതാണ് മരണത്തിനു ശേഷം ലഭിക്കുന്ന വിള; സത്പഥം പിന്തുടരുന്നവൻ എപ്പോഴും സംതൃപ്തനായി ഇരിക്കണം.
ബ്രാഹ്മം ഹി മാര്ഗമ് ആക്രമ്യ വര്തിതവ്യം ബുഭൂഷതാ സംഹിതാധ്യായിനാ ഭാവ്യം ഗൃഹേ വൈ ഗൃഹമേധിനാ
ജ്ഞാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ബ്രാഹ്മണമാർഗം പിന്തുടരണം; സംഹിത പഠിക്കുന്ന ഗൃഹസ്ഥൻ വീട്ടിൽ അതനുസരിച്ച് പെരുമാറണം.
നിത്യം സ്വാധ്യായയുക്തേന ന ചാധ്യയനജീവിനാ ഏവംഭൂതോ ഹി യോ വിപ്രഃ സതതം സത്പഥേ സ്ഥിതഃ
എപ്പോഴും സ്വാധ്യായത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട്, അതു മാത്രം ഉപജീവനമാക്കാതെ, സത്പഥത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലനിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ അങ്ങനെയുള്ളവനാണ്.
ആഹിതാഗ്നിര് അധീയാനോ ബ്രഹ്മഭൂയായ കല്പതേ ബ്രാഹ്മണ്യം ദേവി സംപ്രാപ്യ രക്ഷിതവ്യം യതാത്മനാ
അഗ്നി സ്ഥാപിച്ച് വേദപാഠം ചെയ്യുന്നവൻ ബ്രഹ്മത്വത്തിന് യോഗ്യനാകുന്നു; ബ്രാഹ്മണത്വം നേടിയ ശേഷം, ദേവീ, അതിനെ ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെ സംരക്ഷിക്കണം.
യോനിപ്രതിഗ്രഹാദാനൈഃ കര്മഭിശ് ച ശുചിസ്മിതേ ഏതത് തേ ഗുഹ്യമ് ആഖ്യാതം യഥാ ശൂദ്രോ ഭവേദ് ദ്വിജഃ ബ്രാഹ്മണോ വാ ച്യുതോ ധര്മാദ് യഥാ ശൂദ്രത്വമ് ആപ്നുയാത്
ജന്മം, സ്വീകരിക്കൽ, പ്രവൃത്തികൾ എന്നിവകൊണ്ടാണ്, ഹസിതമുഖിയായവളേ, ഈ രഹസ്യം നിന്നോട് പറഞ്ഞത്: എങ്ങനെ ശൂദ്രൻ രണ്ടാമതുപിറന്നവനാകുന്നു, എങ്ങനെ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിയ ബ്രാഹ്മണൻ ശൂദ്രനാകുന്നു.
ഭഗവന് സര്വഭൂതേശ സുരാസുരനമസ്കൃത ധര്മാധര്മേ നൃണാം ദേവ ബ്രൂഹി മേ സംശയം വിഭോ
ഭഗവൻ, എല്ലാ ജീവികളുടെ ഇശ്വരനേ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വന്ദിക്കുന്നവനേ, മനുഷ്യരുടെ ധർമ്മവും അധർമ്മവും സംബന്ധിച്ച എന്റെ സംശയം നീ പറഞ്ഞുതരേണം.
കര്മണാ മനസാ വാചാ ത്രിവിധൈര് ദേഹിനഃ സദാ ബധ്യന്തേ ബന്ധനൈഃ കൈര് വാ മുച്യന്തേ വാ കഥം വദ
പ്രവൃത്തിയും മനസ്സും വാക്കും — ഈ മൂന്നു ബന്ധങ്ങളാൽ ശരീരമുള്ളവർ എപ്പോഴും ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു; ഇതിൽ ഏതാണ് മോചനം നൽകുന്നത്, എങ്ങനെ മോചനം ലഭിക്കും, ദയവായി പറയൂ.
കേന ശീലേന വൈ ദേവ കര്മണാ കീദൃശേന വാ സമാചാരൈര് ഗുണൈഃ കൈര് വാ സ്വര്ഗം യാന്തീഹ മാനവാഃ
ദേവാ, ഏത് ശീലത്താൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഏത് പ്രവൃത്തിയാൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഏത് നല്ല പെരുമാറ്റത്താലോ ഗുണങ്ങളാലോ മനുഷ്യർ സ്വർഗ്ഗം നേടുന്നു?
ദേവി ധര്മാര്ഥതത്ത്വജ്ഞേ ധര്മനിത്യേ ഉമേ സദാ സര്വപ്രാണിഹിതഃ പ്രശ്നഃ ശ്രൂയതാം ബുദ്ധിവര്ധനഃ
ധർമ്മത്തിന്റെ സാരവും അർത്ഥത്തിന്റെ താത്പര്യവും അറിയുന്നവളേ, എല്ലായ്പ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ഉമേ, എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമം മനസ്സിൽ വയ്ക്കുന്നവളേ, ജ്ഞാനം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഈ ചോദ്യം കേൾക്കണമെന്നു ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
സത്യധര്മരതാഃ ശാന്താഃ സര്വലിങ്ഗവിവര്ജിതാഃ നാധര്മേണ ന ധര്മേണ ബധ്യന്തേ ഛിന്നസംശയാഃ
സത്യംയും ധർമ്മവും ആസ്വദിക്കുന്നവരും, മനസ്സിൽ സമാധാനമുള്ളവരും, എല്ലാത്തരം വ്യത്യാസങ്ങളും വിട്ടുകളഞ്ഞവരും, അധർമ്മത്താലോ ധർമ്മത്താലോ ബന്ധിക്കപ്പെടാത്തവരും, സംശയങ്ങൾ മുഴുവനും നീക്കിയവരുമാണ്.
പ്രലയോത്പത്തിതത്ത്വജ്ഞാഃ സര്വജ്ഞാഃ സര്വദര്ശിനഃ വീതരാഗാ വിമുച്യന്തേ പുരുഷാഃ കര്മബന്ധനൈഃ
ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ലയവും അറിയുന്നവരും, എല്ലാം അറിയുന്നവരും, എല്ലാം കാണുന്നവരും, ആസക്തി വിട്ടവരുമായ പുരുഷന്മാർ കർമ്മബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരാവുന്നു.
കര്മണാ മനസാ വാചാ യേ ന ഹിംസന്തി കിംചന യേ ന മജ്ജന്തി കസ്മിംശ്ചിത് തേ ന ബധ്നന്തി കര്മഭിഃ
കൃത്യത്തിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും ഒരുതരം ഹിംസയും ചെയ്യാത്തവരും, ഒന്നിലും ആഴമായി മുങ്ങിപ്പോകാത്തവരുമായവർ കർമ്മങ്ങൾകൊണ്ട് ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
പ്രാണാതിപാതാദ് വിരതാഃ ശീലവന്തോ ദയാന്വിതാഃ തുല്യദ്വേഷ്യപ്രിയാ ദാന്താ മുച്യന്തേ കര്മബന്ധനൈഃ
പ്രാണഹത്യയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവരും, നല്ല സ്വഭാവമുള്ളവരും, കരുണയുള്ളവരും, സ്നേഹിക്കുന്നവരെയും വെറുക്കുന്നവരെയും ഒരുപോലെ കാണുന്നവരും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നവരുമായവർ കർമ്മബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരാവുന്നു.
സര്വഭൂതദയാവന്തോ വിശ്വാസ്യാഃ സര്വജന്തുഷു ത്യക്തഹിംസ്രസമാചാരാസ് തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണ കാണിക്കുന്നവരും, എല്ലാവരോടും വിശ്വാസം പുലർത്തുന്നവരും, ഹിംസയുള്ള പ്രവൃത്തികൾ വിട്ടുകളഞ്ഞവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.