ദേവദ്വിജാതിസത്കര്താ സര്വാതിഥ്യകൃതവ്രതഃ ഋതുകാലാഭിഗാമീ ച നിയതോ നിയതാശനഃ
ദേവന്മാരെയും ദ്വിജന്മാരെയും ആദരിക്കുകയും, എല്ലാ അതിഥികൾക്കും സേവനം വ്രതമായി സ്വീകരിക്കുകയും, ശരിയായ സമയത്ത് സമീപിക്കുകയും, നിയന്ത്രിതനും മിതഭക്ഷകനുമാണ്.
ദക്ഷഃ ശിഷ്ടജനാന്വേഷീ ശേഷാന്നകൃതഭോജനഃ വൃഥാ മാംസം ന ഭുഞ്ജീത ശൂദ്രോ വൈശ്യത്വമ് ഋച്ഛതി
കൗശലമുള്ളവൻ, ജ്ഞാനികൾക്കു സമീപം പോകുന്നവൻ, ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിക്കുന്നവൻ, അനാവശ്യമായി മാംസം കഴിക്കാത്തവൻ—ഇങ്ങനെയുള്ള ശൂദ്രൻ വൈശ്യനായി ഉയരുന്നു.
ഋതവാഗ് അനഹംവാദീ നിര്ദ്വംദ്വഃ സാമകോവിദഃ യജതേ നിത്യയജ്ഞൈശ് ച സ്വാധ്യായപരമഃ ശുചിഃ
സത്യവാദിയും, അഹംഭാവമില്ലാത്തവനും, ഭേദഭാവം ഇല്ലാത്തവനും, സാമഗാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, നിത്യയജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യുകയും സ്വാധ്യായത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവനും ശുദ്ധനും ആകുന്നു.
ദാന്തോ ബ്രാഹ്മണസത്കര്താ സര്വവര്ണാനസൂയകഃ ഗൃഹസ്ഥവ്രതമ് ആതിഷ്ഠന് ദ്വികാലകൃതഭോജനഃ
സ്വയം നിയന്ത്രണമുള്ളവൻ, ബ്രാഹ്മണരെ ആദരിക്കുന്നവൻ, എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളെയും അപഹസിക്കാത്തവൻ, ഗൃഹസ്ഥവ്രതം പാലിക്കുന്നവൻ, ദിവസത്തിൽ രണ്ടുതവണ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു.
ശേഷാശീ വിജിതാഹാരോ നിഷ്കാമോ നിരഹംവദഃ അഗ്നിഹോത്രമ് ഉപാസീനോ ജുഹ്വാനശ് ച യഥാവിധി
ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിക്കുന്നവൻ, ആഹാരം ജയിച്ചവൻ, ആഗ്രഹമില്ലാത്തവൻ, അഹംഭാവം ഇല്ലാത്തവൻ, അഗ്നിഹോത്രം നിർവഹിക്കുകയും വിധിപ്രകാരം ഹോമം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
സര്വാതിഥ്യമ് ഉപാതിഷ്ഠഞ് ശേഷാന്നകൃതഭോജനഃ ത്രേതാഗ്നിമാത്രവിഹിതം വൈശ്യോ ഭവതി ച ദ്വിജഃ
എല്ലാ അതിഥികളെ സേവിക്കുകയും ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിക്കുകയും, ത്രേതാഗ്നികളിൽ നിർദ്ദേശിച്ച കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന വൈശ്യൻ ദ്വിജനാകുന്നു.
സ വൈശ്യഃ ക്ഷത്രിയകുലേ ശുചിര് മഹതി ജായതേ സ വൈശ്യഃ ക്ഷത്രിയോ ജാതോ ജന്മപ്രഭൃതി സംസ്കൃതഃ
ഇങ്ങനെയുള്ള ശുദ്ധനായ വൈശ്യൻ മഹത്തായ ക്ഷത്രിയകുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നു; അത്തരം വൈശ്യൻ ക്ഷത്രിയനായി ജനിച്ചാൽ ജനനം മുതൽ ശുദ്ധനാണ്.
ഉപനീതോ വ്രതപരോ ദ്വിജോ ഭവതി സംസ്കൃതഃ ദദാതി യജതേ യജ്ഞൈഃ സമൃദ്ധൈര് ആപ്തദക്ഷിണൈഃ
ഉപനയനം ചെയ്ത് വ്രതങ്ങളിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവൻ ദ്വിജനായി ശുദ്ധനാകുന്നു; അവൻ ദാനം ചെയ്യുകയും, സമൃദ്ധിയുള്ള യജ്ഞങ്ങൾ യഥാവിധി നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
അധീത്യ സ്വര്ഗമ് അന്വിച്ഛംസ് ത്രേതാഗ്നിശരണഃ സദാ ആര്ദ്രഹസ്തപ്രദോ നിത്യം പ്രജാ ധര്മേണ പാലയന്
വേദപഠനം ചെയ്തവൻ സ്വർഗം ആഗ്രഹിക്കുകയും, എപ്പോഴും ത്രേതാഗ്നികളിൽ ആശ്രയം വഹിക്കുകയും, സദാ കരുണയോടെ ദാനം ചെയ്യുകയും, ജനങ്ങളെ ധർമ്മത്തോടെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സത്യഃ സത്യാനി കുരുതേ നിത്യം യഃ ശുദ്ധിദര്ശനഃ ധര്മദണ്ഡേന നിര്ദഗ്ധോ ധര്മകാമാര്ഥസാധകഃ
സത്യവാദി, എല്ലായ്പ്പോഴും സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ, ശുദ്ധതയെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നവൻ, ധർമ്മശാസനത്തിൽ കഠിനമായവൻ, ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം എന്നിവയിൽ വിജയിക്കുന്നവൻ.
യന്ത്രിതഃ കാര്യകരണൈഃ ഷഡ്ഭാഗകൃതലക്ഷണഃ ഗ്രാമ്യധര്മാന് ന സേവേത സ്വച്ഛന്ദേനാര്ഥകോവിദഃ
കർമ്മങ്ങളാലും ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളാലും നിയന്ത്രിതനായവൻ, ആറിൽ ഒരു ഭാഗം പങ്കിടുന്നവൻ, ഗ്രാമത്തിലെ ആചാരങ്ങൾ പിന്തുടരാതെ സ്വതന്ത്രമായി സമ്പത്ത് നേടുന്നതിൽ പ്രാവീണ്യം നേടണം.
ഋതുകാലേ തു ധര്മാത്മാ പത്നീമ് ഉപാശ്രയേത് സദാ സദോപവാസീ നിയതഃ സ്വാധ്യായനിരതഃ ശുചിഃ
ശരിയായ സമയത്ത് ധാർമ്മികനായവൻ ഭാര്യയെ സമീപിക്കുന്നു, എല്ലായ്പ്പോഴും ഉപവാസം പാലിക്കുകയും, നിയന്ത്രിതനും സ്വാധ്യായത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവനും ശുദ്ധനുമാണ്.
വഹിസ്കാന്തരിതേ നിത്യം ശയാനോ ഽസ്തി സദാ ഗൃഹേ സര്വാതിഥ്യം ത്രിവര്ഗസ്യ കുര്വാണഃ സുമനാഃ സദാ
ഭാര്യയോട് വേറിട്ട് എപ്പോഴും കിടക്കുന്നു, വീടിൽ സ്ഥിരമായി താമസിക്കുന്നു, trivargangal്ക്ക് വേണ്ടി എല്ലാ അതിഥിസേവനവും സന്തോഷത്തോടെ നിർവഹിക്കുന്നു.
ശൂദ്രാണാം ചാന്നകാമാനാം നിത്യം സിദ്ധമ് ഇതി ബ്രുവന് സ്വാര്ഥാദ് വാ യദി വാ കാമാന് ന കിംചിദ് ഉപലക്ഷയേത്
ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശൂദ്രന്മാർക്ക് എപ്പോഴും പാചകം തയ്യാറാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച്, സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനോ അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ ആഗ്രഹത്തിനോ, മറ്റൊന്നും ശ്രദ്ധിക്കരുത്.
പിതൃദേവാതിഥികൃതേ സാധനം കുരുതേ ച യത് സ്വവേശ്മനി യഥാന്യായമ് ഉപാസ്തേ ഭൈക്ഷ്യമ് ഏവ ച
പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും അതിഥികൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ സ്വന്തം വീട്ടിൽ നിർവഹിക്കുകയും, ആവശ്യത്തിന് ഭിക്ഷയിലൂടെയും ജീവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദ്വികാലമ് അഗ്നിഹോത്രം ച ജുഹ്വാനോ വൈ യഥാവിധി ഗോബ്രാഹ്മണഹിതാര്ഥായ രണേ ചാഭിമുഖോ ഹതഃ
ദിവസത്തിൽ രണ്ടുതവണ അഗ്നിഹോത്രം വിധിപ്രകാരം നടത്തുകയും, പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും ക്ഷേമം ഉണ്ടാകാൻ യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ട് മരണത്തെ നേരിടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ത്രേതാഗ്നിമന്ത്രപൂതേന സമാവിശ്യ ദ്വിജോ ഭവേത് ജ്ഞാനവിജ്ഞാനസംപന്നഃ സംസ്കൃതോ വേദപാരഗഃ
ത്രേതായുഗത്തിലെ അഗ്നിമന്ത്രങ്ങളാൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട് അകത്തുകയറി, ഒരാൾ രണ്ടാമതുപിറന്നവനാകുന്നു; ജ്ഞാനവും അനുഭവപരിചയവും നിറഞ്ഞവനായി, സംസ്കൃതനും വേദങ്ങളിൽ നിപുണനുമാകുന്നു.
വൈശ്യോ ഭവതി ധര്മാത്മാ ക്ഷത്രിയഃ സ്വേന കര്മണാ ഏതൈഃ കര്മഫലൈര് ദേവി ന്യൂനജാതികുലോദ്ഭവഃ
വൈശ്യൻ ധാർമികനും മനസ്സിൽ നന്മയുള്ളവനുമാകുന്നു, ക്ഷത്രിയൻ തന്റെ സ്വന്തം പ്രവൃത്തിയാൽ ഉയരുന്നു; ഈ പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലത്താൽ, ദേവീ, താഴ്ന്ന ജാതിയിൽ ജനിച്ചവനും ഉയരാൻ കഴിയും.
ശൂദ്രോ ഽപ്യ് ആഗമസംപന്നോ ദ്വിജോ ഭവതി സംസ്കൃതഃ ബ്രാഹ്മണോ വാപ്യ് അസദ്വൃത്തഃ സര്വസംകരഭോജനഃ
ശൂദ്രനും ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായി, സംസ്കൃതനാകുമ്പോൾ രണ്ടാമതുപിറന്നവനാകുന്നു; അതുപോലെ, ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ളവനായി എല്ലാവരോടും കൂടെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ അവൻ തന്റെ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
സ ബ്രാഹ്മണ്യം സമുത്സൃജ്യ ശൂദ്രോ ഭവതി താദൃശഃ കര്മഭിഃ ശുചിഭിര് ദേവീ ശുദ്ധാത്മാ വിജിതേന്ദ്രിയഃ
അങ്ങനെയുള്ളവൻ ബ്രാഹ്മണത്വം ഉപേക്ഷിച്ച്, ആ പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് ശൂദ്രനാകുന്നു; എന്നാൽ, ദേവീ, ശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട്, ശുദ്ധഹൃദയവും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവനും ഉയരുന്നു.
ശൂദ്രോ ഽപി ദ്വിജവത് സേവ്യ ഇതി ബ്രഹ്മാബ്രവീത് സ്വയമ് സ്വഭാവകര്മണാ ചൈവ യത്ര ശൂദ്രോ ഽധിതിഷ്ഠതി
ശൂദ്രനും രണ്ടാമതുപിറന്നവനെപ്പോലെ സേവിക്കേണ്ടവനാണ് എന്ന് ബ്രഹ്മാവു തന്നെ പ്രസ്താവിച്ചു; സ്വഭാവപ്രകൃതമായ പ്രവൃത്തികളാൽ, ശൂദ്രൻ എവിടെയായാലും അവിടെയുണ്ട്.
വിശുദ്ധഃ സ ദ്വിജാതിഭ്യോ വിജ്ഞേയ ഇതി മേ മതിഃ ന യോനിര് നാപി സംസ്കാരോ ന ശ്രുതിര് ന ച സംതതിഃ
ശുദ്ധനായവൻ രണ്ടാമതുപിറന്നവരെക്കാൾ ഉന്നതനാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു; ജന്മം, സംസ്കാരം, പഠനം, വംശം — ഇവയൊന്നും കാരണം അല്ല.
കാരണാനി ദ്വിജത്വസ്യ വൃത്തമ് ഏവ തു കാരണമ് സര്വോ ഽയം ബ്രാഹ്മണോ ലോകേ വൃത്തേന തു വിധീയതേ
രണ്ടാമതുപിറന്നവനാകാനുള്ള കാരണം നല്ല പ്രവൃത്തിയാണു മാത്രം; ഈ ലോകത്ത് എല്ലാവരും ബ്രാഹ്മണൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത് പ്രവൃത്തിയാലാണ്.
വൃത്തേ സ്ഥിതശ് ച ശൂദ്രോ ഽപി ബ്രാഹ്മണത്വം ച ഗച്ഛതി ബ്രഹ്മസ്വഭാവഃ സുശ്രോണി സമഃ സര്വത്ര മേ മതഃ
നല്ല പ്രവൃത്തിയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ശൂദ്രനും ബ്രാഹ്മണത്വം നേടുന്നു; ബ്രഹ്മസ്വഭാവം, സുന്ദരിയേ, എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ എല്ലാവരിലും ഒരുപോലെയാണ്.
നിര്ഗുണം നിര്മലം ബ്രഹ്മ യത്ര തിഷ്ഠതി സ ദ്വിജഃ ഏതേ യേ വിമലാ ദേവി സ്ഥാനഭാവനിദര്ശകാഃ
ഗുണരഹിതവും നിർമലവുമായ ബ്രഹ്മം എവിടെയാണോ നിലകൊള്ളുന്നത്, അവിടെയാണ് രണ്ടാമതുപിറന്നവൻ; ഇവരാണ്, ദേവീ, ശുദ്ധന്മാർ, തങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നവർ.
സ്വയം ച വരദേനോക്താ ബ്രഹ്മണാ സൃജതാ പ്രജാഃ ബ്രഹ്മണോ ഹി മഹത് ക്ഷേത്രം ലോകേ ചരതി പാദവത്
സ്വയം അനുഗ്രഹം നൽകുന്ന ബ്രഹ്മാവു തന്നെ സൃഷ്ടാവായി ഈ വാക്കുകൾ പ്രസ്താവിച്ചു; ബ്രഹ്മത്തിന്റെ മഹത്തായ സ്ഥലം ലോകത്ത് പാദചിഹ്നംപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
യത് തത്ര ബീജം പതതി സാ കൃഷിഃ പ്രേത്യ ഭാവിനീ സംതുഷ്ടേന സദാ ഭാവ്യം സത്പഥാലമ്ബിനാ സദാ
അവിടെ ഏത് വിത്ത് വീഴുന്നുവോ, അതാണ് മരണത്തിനു ശേഷം ലഭിക്കുന്ന വിള; സത്പഥം പിന്തുടരുന്നവൻ എപ്പോഴും സംതൃപ്തനായി ഇരിക്കണം.
ബ്രാഹ്മം ഹി മാര്ഗമ് ആക്രമ്യ വര്തിതവ്യം ബുഭൂഷതാ സംഹിതാധ്യായിനാ ഭാവ്യം ഗൃഹേ വൈ ഗൃഹമേധിനാ
ജ്ഞാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ബ്രാഹ്മണമാർഗം പിന്തുടരണം; സംഹിത പഠിക്കുന്ന ഗൃഹസ്ഥൻ വീട്ടിൽ അതനുസരിച്ച് പെരുമാറണം.
നിത്യം സ്വാധ്യായയുക്തേന ന ചാധ്യയനജീവിനാ ഏവംഭൂതോ ഹി യോ വിപ്രഃ സതതം സത്പഥേ സ്ഥിതഃ
എപ്പോഴും സ്വാധ്യായത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട്, അതു മാത്രം ഉപജീവനമാക്കാതെ, സത്പഥത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലനിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ അങ്ങനെയുള്ളവനാണ്.
ആഹിതാഗ്നിര് അധീയാനോ ബ്രഹ്മഭൂയായ കല്പതേ ബ്രാഹ്മണ്യം ദേവി സംപ്രാപ്യ രക്ഷിതവ്യം യതാത്മനാ
അഗ്നി സ്ഥാപിച്ച് വേദപാഠം ചെയ്യുന്നവൻ ബ്രഹ്മത്വത്തിന് യോഗ്യനാകുന്നു; ബ്രാഹ്മണത്വം നേടിയ ശേഷം, ദേവീ, അതിനെ ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെ സംരക്ഷിക്കണം.