തത്ര സ്ഥിതം മഹാദേവം ത്രിപുരഘ്നം ത്രിലോചനമ് ശൈലരാജസുതാ ദേവീ പ്രണിപത്യ സുരേശ്വരമ്
അവിടെ മഹാദേവൻ, ത്രിപുരാസുരനെ സംഹരിച്ചവൻ, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവൻ നിലകൊണ്ടിരുന്നു; പർവതരാജന്റെ മകൾയായ ദേവി, ദേവതകളുടെ ഇശ്വരനോട് വന്ദിച്ചു.
ഇമം പ്രശ്നം പുരാ വിപ്രാ അപൃച്ഛച് ചാരുലോചനാ തദ് അഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണുധ്വം മമ സത്തമാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, മനോഹരമായ കണ്ണുകളുള്ള ദേവി പുരാതനകാലത്ത് ഈ ചോദ്യം ചോദിച്ചു; ഞാൻ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ഉത്തരം വിശദീകരിക്കുന്നു — ഉത്തമന്മാരേ, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
ഭഗവന് ഭഗനേത്രഘ്ന പൂഷ്ണോ ദന്തവിനാശന ദക്ഷക്രതുഹര ത്ര്യക്ഷ സംശയോ മേ മഹാന് അയമ്
ഭഗവൻ, ഭാഗന്റെ കണ്ണ് നശിപ്പിച്ചവൻ, പൂഷന്റെ പല്ല് തകർത്തവൻ, ദക്ഷയാഗം നശിപ്പിച്ചവൻ, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവൻ, എനിക്ക് വലിയ സംശയമുണ്ട്.
ചാതുര്വര്ണ്യം ഭഗവതാ പൂര്വം സൃഷ്ടം സ്വയംഭുവാ കേന കര്മവിപാകേന വൈശ്യോ ഗച്ഛതി ശൂദ്രതാമ്
സ്വയംഭുവായ ഭഗവാൻ മുമ്പ് സൃഷ്ടിച്ച നാലു വർണ്ണങ്ങൾ; ഏത് കർമ്മഫലത്താൽ വൈശ്യൻ ശൂദ്രനാകുന്നു?
വൈശ്യോ വാ ക്ഷത്രിയഃ കേന ദ്വിജോ വാ ക്ഷത്രിയോ ഭവേത് പ്രതിലോമേ കഥം ദേവ ശക്യോ ധര്മോ നിവര്തിതുമ്
വൈശ്യൻ അല്ലെങ്കിൽ ക്ഷത്രിയൻ, ഏത് പ്രവൃത്തിയാൽ ദ്വിജനായ ക്ഷത്രിയനാകുന്നു? മറുവശത്ത്, ദേവാ, എങ്ങനെ ധർമ്മം മറിഞ്ഞുപോകുന്നു?
കേന വാ കര്മണാ വിപ്രഃ ശൂദ്രയോനൌ പ്രജായതേ ക്ഷത്രിയഃ ശൂദ്രതാമ് ഏതി കേന വാ കര്മണാ വിഭോ
ഏത് പ്രവൃത്തിയാൽ, ഭഗവൻ, ബ്രാഹ്മണൻ ശൂദ്രയോനിയിൽ ജനിക്കുന്നു? ഏത് പ്രവൃത്തിയാൽ ക്ഷത്രിയൻ ശൂദ്രനാകുന്നു, മഹാബലശാലിയേ?
ഏതം മേ സംശയം ദേവ വദ ഭൂതപതേ ഽനഘ ത്രയോ വര്ണാഃ പ്രകൃത്യേഹ കഥം ബ്രാഹ്മണ്യമ് ആപ്നുയുഃ
എന്റെ ഈ സംശയം നീ തീർക്കണം, പാപരഹിതനായ ഭൂതനാഥാ; ഇവിടെയുള്ള മൂന്നു വർണ്ണങ്ങൾ എങ്ങനെ സ്വാഭാവികമായി ബ്രാഹ്മണത്വം നേടുന്നു?
ബ്രാഹ്മണ്യം ദേവി ദുഷ്പ്രാപം നിസര്ഗാദ് ബ്രാഹ്മണഃ ശുഭേ ക്ഷത്രിയോ വൈശ്യശൂദ്രൌ വാ നിസര്ഗാദ് ഇതി മേ മതിഃ
ദേവി, ബ്രാഹ്മണത്വം സ്വഭാവത്തിൽ ലഭിക്കാൻ വളരെ ദുർലഭമാണ്; സ്വാഭാവികമായി ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, ശൂദ്രൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
കര്മണാ ദുഷ്കൃതേനേഹ സ്ഥാനാദ് ഭ്രശ്യതി സ ദ്വിജഃ ശ്രേഷ്ഠം വര്ണമ് അനുപ്രാപ്യ തസ്മാദ് ആക്ഷിപ്യതേ പുനഃ
ഇവിടെ ദുഷ്പ്രവൃത്തിയാൽ ദ്വിജൻ തന്റെ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് വീഴും; ഉന്നത വർണ്ണം നേടിയിട്ടും, വീണ്ടും അവൻ താഴേക്ക് തള്ളപ്പെടും.
സ്ഥിതോ ബ്രാഹ്മണധര്മേണ ബ്രാഹ്മണ്യമ് ഉപജീവതി ക്ഷത്രിയോ വാഥ വൈശ്യോ വാ ബ്രഹ്മഭൂയം സ ഗച്ഛതി
ബ്രാഹ്മണന്റെ ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവൻ ബ്രാഹ്മണത്വത്തിൽ ജീവിക്കും; ക്ഷത്രിയനായാലും വൈശ്യനായാലും, അവൻ ബ്രാഹ്മണത്വം പ്രാപിക്കും.
യശ് ച വിപ്രത്വമ് ഉത്സൃജ്യ ക്ഷത്രധര്മാന് നിഷേവതേ ബ്രാഹ്മണ്യാത് സ പരിഭ്രഷ്ടഃ ക്ഷത്രയോനൌ പ്രജായതേ
യാരെങ്കിലും ബ്രാഹ്മണത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് ക്ഷത്രിയന്റെ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യുകയാണെങ്കില്, അത്തരം വ്യക്തി ബ്രാഹ്മണത്വത്തില് നിന്ന് വീണുപോകുന്നു; അവന് അടുത്ത ജന്മത്തില് ക്ഷത്രിയ കുടുംബത്തില് ജനിക്കും.
വൈശ്യകര്മ ച യോ വിപ്രോ ലോഭമോഹവ്യപാശ്രയഃ ബ്രാഹ്മണ്യം ദുര്ലഭം പ്രാപ്യ കരോത്യ് അല്പമതിഃ സദാ
ലാഭം, മായ എന്നിവയാല് പ്രേരിതനായി, ബ്രാഹ്മണന് വൈശ്യന്റെ ജോലി ചെയ്യുകയാണെങ്കില്, അത്ര അപൂര്വ്വമായ ബ്രാഹ്മണത്വം ലഭിച്ചിട്ടും, അവന് എല്ലായ്പ്പോഴും അജ്ഞാനത്തോടെയാണ് പെരുമാറുന്നത്.
സ ദ്വിജോ വൈശ്യതാമ് ഏതി വൈശ്യോ വാ ശൂദ്രതാമ് ഇയാത് സ്വധര്മാത് പ്രച്യുതോ വിപ്രസ് തതഃ ശൂദ്രത്വമ് ആപ്നുയാത്
അത്തരം ദ്വിജന് വൈശ്യനായി മാറും; വൈശ്യന് ശൂദ്രനാകാം. ബ്രാഹ്മണന് തന്റെ കര്ത്തവ്യത്തില് നിന്ന് വഴിതിരിയുമ്പോള്, അവസാനം ശൂദ്രത്വം പ്രാപിക്കും.
തത്രാസൌ നിരയം പ്രാപ്തോ വര്ണഭ്രഷ്ടോ ബഹിഷ്കൃതഃ ബ്രഹ്മലോകാത് പരിഭ്രഷ്ടഃ ശൂദ്രയോനൌ പ്രജായതേ
അവിടെ, അത്തരം വ്യക്തി നരകത്തില് വീണുപോകുന്നു; ജാതിയെ ഉപേക്ഷിച്ചതിനാല് പുറത്താക്കപ്പെടുന്നു; ബ്രഹ്മലോകത്തില് നിന്ന് വീണു, ശൂദ്ര കുടുംബത്തില് ജനിക്കും.
ക്ഷത്രിയോ വാ മഹാഭാഗേ വൈശ്യോ വാ ധര്മചാരിണി സ്വാനി കര്മാണ്യ് അപാകൃത്യ ശൂദ്രകര്മ നിഷേവതേ
മഹാഭാഗേ, ഒരു ക്ഷത്രിയനും, അല്ലെങ്കില് ഒരു വൈശ്യനും, സ്വന്തം കര്മ്മങ്ങള് ഉപേക്ഷിച്ച് ശൂദ്രന്റെ ജോലി ചെയ്യുകയാണെങ്കില്—
സ്വസ്ഥാനാത് സ പരിഭ്രഷ്ടോ വര്ണസംകരതാം ഗതഃ ബ്രാഹ്മണഃ ക്ഷത്രിയോ വൈശ്യഃ ശൂദ്രത്വം യാതി താദൃശഃ
അവന് സ്വന്തം സ്ഥാനത്തില് നിന്ന് വീണുപോകുന്നു; ജാതികള് കലർന്ന അവസ്ഥയിലാകും. അത്തരം ബ്രാഹ്മണന്, ക്ഷത്രിയന്, അല്ലെങ്കില് വൈശ്യന് ശൂദ്രത്വം പ്രാപിക്കും.
യസ് തു ശൂദ്രഃ സ്വധര്മേണ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനവാഞ് ശുചിഃ ധര്മജ്ഞോ ധര്മനിരതഃ സ ധര്മഫലമ് അശ്നുതേ
പക്ഷേ, ഒരു ശൂദ്രന് തന്റെ കര്ത്തവ്യത്തില് നിന്ന് ജ്ഞാനവും വിവേകവും ഉള്ളവനായി, ശുദ്ധനും ധര്മ്മത്തെ അറിയുന്നവനും, ധര്മ്മത്തില് ലയിച്ചവനുമാകുമ്പോള്, അവന് ധര്മ്മഫലം അനുഭവിക്കും.
ഇദം ചൈവാപരം ദേവി ബ്രഹ്മണാ സമുദാഹൃതമ് അധ്യാത്മം നൈഷ്ഠികീ സിദ്ധിര് ധര്മകാമൈര് നിഷേവ്യതേ
ദേവി, ഇതുപോലെയും മറ്റൊരു സത്യം ബ്രഹ്മാവു പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു: ആത്മീയമായ പരമസിദ്ധി ധര്മ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നവര് അന്വേഷിക്കേണ്ടതാണ്.
ഉഗ്രാന്നം ഗര്ഹിതം ദേവി ഗണാന്നം ശ്രാദ്ധസൂതകമ് ഘുഷ്ടാന്നം നൈവ ഭോക്തവ്യം ശൂദ്രാന്നം നൈവ വാ ക്വചിത്
ദേവി, കടുപ്പമുള്ളതോ, അപമാനിക്കപ്പെട്ടതോ, കൂട്ടമായി കഴിക്കുന്നതോ, ശ്രാദ്ധം അല്ലെങ്കില് സൂതകസമയത്തെ ഭക്ഷണമോ, അശുദ്ധമെന്നു പ്രഖ്യാപിച്ച ഭക്ഷണമോ, ശൂദ്രന്റെ ഭക്ഷണമോ, എവിടെയും കഴിക്കരുത്.
ശൂദ്രാന്നം ഗര്ഹിതം ദേവി സദാ ദേവൈര് മഹാത്മഭിഃ പിതാമഹമുഖോത്സൃഷ്ടം പ്രമാണമ് ഇതി മേ മതിഃ
ദേവി, ശൂദ്രന്റെ ഭക്ഷണം ദേവന്മാരും മഹാത്മാക്കളും എല്ലായ്പ്പോഴും അപമാനിക്കുന്നു; പിതാമഹന്മാരുടെ കാലം മുതല് ഇതാണ് പ്രമാണമെന്ന് ഞാന് വിശ്വസിക്കുന്നു.
ശൂദ്രാന്നേനാവശേഷേണ ജഠരേ മ്രിയതേ ദ്വിജഃ ആഹിതാഗ്നിസ് തഥാ യജ്വാ സ ശൂദ്രഗതിഭാഗ് ഭവേത്
ഒരു ദ്വിജന്, അഗ്നിഹോത്രി, അല്ലെങ്കില് യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവന്, ശൂദ്രന്റെ ഭക്ഷണം വയറ്റില് ശേഷിച്ചിരിക്കെ മരിച്ചാല്, അവന് ശൂദ്രന്റെ ഗതിയിലാകും.
തേന ശൂദ്രാന്നശേഷേണ ബ്രഹ്മസ്ഥാനാദ് അപാകൃതഃ ബ്രാഹ്മണഃ ശൂദ്രതാമ് ഏതി നാസ്തി തത്ര വിചാരണാ
അതുകൊണ്ട്, ശൂദ്രന്റെ ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം മൂലം ബ്രാഹ്മണന് ബ്രാഹ്മണത്വത്തില് നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുന്നു; അവന് ശൂദ്രനാകും; ഇതില് സംശയമില്ല.
യസ്യാന്നേനാവശേഷേണ ജഠരേ മ്രിയതേ ദ്വിജഃ താം താം യോനിം വ്രജേദ് വിപ്രോ യസ്യാന്നമ് ഉപജീവതി
ദ്വിജന് മരിക്കുമ്പോള് വയറ്റില് ആരുടെയോ ഭക്ഷണം ശേഷിച്ചിരിക്കുകയാണെങ്കില്, ആ ബ്രാഹ്മണന് ആ ഭക്ഷണത്തിന്റെ ഉടമയുടെ ഗതിയിലാകും.
ബ്രാഹ്മണത്വം സുഖം പ്രാപ്യ ദുര്ലഭം യോ ഽവമന്യതേ അഭോജ്യാന്നാനി വാശ്നാതി സ ദ്വിജത്വാത് പതേത വൈ
ബ്രാഹ്മണത്വം എളുപ്പത്തില് ലഭിച്ചിട്ടും അതിനെ അവഗണിക്കുകയോ, നിരോധിച്ച ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവന്, ദ്വിജത്വത്തില് നിന്ന് വീണുപോകും.
സുരാപോ ബ്രഹ്മഹാ സ്തേയീ ചൌരോ ഭഗ്നവ്രതോ ഽശുചിഃ സ്വാധ്യായവര്ജിതഃ പാപോ ലുബ്ധോ നൈകൃതികഃ ശഠഃ
മദ്യം കുടിക്കുന്നവന്, ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്യുന്നവന്, കള്ളന്, ദോഷം ചെയ്യുന്നവന്, വ്രതം പാലിക്കാത്തവന്, അശുദ്ധന്, സ്വാധ്യായം ചെയ്യാത്തവന്, പാപി, ലാഭി, വഞ്ചകനായവന്—
അവ്രതീ വൃഷലീഭര്താ കുണ്ഡാശീ സോമവിക്രയീ വിഹീനസേവീ വിപ്രോ ഹി പതതേ ബ്രഹ്മയോനിതഃ
വ്രതം പാലിക്കാത്തവന്, ചീത്ത സ്ത്രീകളെ അനുഭവിക്കുന്നവന്, കൂട്ടുകുടം കഴിക്കുന്നവന്, സോമം വിൽക്കുന്നവന്, അയോഗ്യരെ സേവിക്കുന്നവന്— അത്തരം ബ്രാഹ്മണന് ബ്രഹ്മയോനിയില് നിന്ന് വീണുപോകും.
ഗുരുതല്പീ ഗുരുദ്വേഷീ ഗുരുകുത്സാരതിശ് ച യഃ ബ്രഹ്മദ്വിഡ് വാപി പതതി ബ്രാഹ്മണോ ബ്രഹ്മയോനിതഃ
ഗുരുവിന്റെ പാതിവെട്ടം ലംഘിക്കുന്നവന്, ഗുരുവിനെ ദ്വേഷിക്കുന്നവന്, ഗുരുവിനെ പരിഹസിക്കുന്നവന്, ബ്രഹ്മത്തെ ദ്വേഷിക്കുന്നവന്— അത്തരം ബ്രാഹ്മണന് ബ്രഹ്മയോനിയില് നിന്ന് വീണുപോകും.
ഏഭിസ് തു കര്മഭിര് ദേവി ശുഭൈര് ആചരിതൈസ് തഥാ ശൂദ്രോ ബ്രാഹ്മണതാം ഗച്ഛേദ് വൈശ്യഃ ക്ഷത്രിയതാം വ്രജേത്
ദേവി, ഈ നല്ല കര്മ്മങ്ങള് ആചരിച്ചാല് ശൂദ്രന് ബ്രാഹ്മണത്വം പ്രാപിക്കും; വൈശ്യന് ക്ഷത്രിയനാകും.
ശൂദ്രഃ കര്മാണി സര്വാണി യഥാന്യായം യഥാവിധി സര്വാതിഥ്യമ് ഉപാതിഷ്ഠഞ് ശേഷാന്നകൃതഭോജനഃ
ശൂദ്രൻ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും നീതിപൂർവ്വം, വിധിപ്രകാരം ചെയ്യുന്നു, എല്ലാ അതിഥികളെയും ആദരപൂർവ്വം സേവിക്കുന്നു, ഭക്ഷണത്തിൽ അവശേഷിച്ച അംശം മാത്രം കഴിക്കുന്നു.
ശുശ്രൂഷാം പരിചര്യാം യോ ജ്യേഷ്ഠവര്ണേ പ്രയത്നതഃ കുര്യാദ് അവിമനാഃ ശ്രേഷ്ഠഃ സതതം സത്പഥേ സ്ഥിതഃ
മൂത്ത വർഗ്ഗത്തോടു മനസ്സിൽ വിരോധം ഇല്ലാതെ, ഉത്സാഹത്തോടെ സേവനം ചെയ്യുകയും ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം പരിചരണം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നവൻ ഉത്തമനും സത്പഥത്തിൽ സ്ഥിരനുമാണ്.