പാശുപാല്യം വണിജ്യാം ച കൃഷിം ച മുനിസത്തമാഃ വൈശ്യായ ജീവികാം ബ്രഹ്മാ ദദൌ ലോകപിതാമഹഃ
മഹർഷികളേ, ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവു വൈശ്യർക്കു നൽകിയ ജീവിതോപാധി പശുപാലനം, വ്യാപാരം, കൃഷി എന്നിവയാണ്.
തസ്യാപ്യ് അധ്യയനം യജ്ഞോ ദാനം ധര്മശ് ച ശസ്യതേ നിത്യനൈമിത്തികാദീനാമ് അനുഷ്ഠാനം ച കര്മണാമ്
അവർക്കും പഠനം, യജ്ഞം, ദാനം, ധർമ്മം എന്നിവയും, നിത്യവും പ്രത്യേകമായും ചെയ്യേണ്ട കര്മ്മങ്ങളും പ്രശംസനീയമാണ്.
ദ്വിജാതിസംശ്രയം കര്മ തദര്ഥം തേന പോഷണമ് ക്രയവിക്രയജൈര് വാപി ധനൈഃ കാരുഭവൈസ് തു വാ
ദ്വിജന്മാരെ ആശ്രയിച്ച് അവർക്കായി ജോലി ചെയ്ത്, വാങ്ങി വിൽക്കുന്നതിലൂടെയോ, കയ്യാറായ കലയിലൂടെയോ സമ്പാദിച്ച സമ്പത്ത് ഉപയോഗിച്ച് അവരെ പോഷിപ്പിക്കണം.
ദാനം ദദ്യാച് ച ശൂദ്രോ ഽപി പാകയജ്ഞൈര് യജേത ച പിത്ര്യാദികം ച വൈ സര്വം ശൂദ്രഃ കുര്വീത തേന വൈ
ശൂദ്രനും ദാനം നൽകാം, പാകയജ്ഞങ്ങൾ നടത്താം, പിതൃകർമ്മാദികൾ എല്ലാം ചെയ്യാം; ഇങ്ങനെ ശൂദ്രൻ പ്രവർത്തിക്കണം.
ഭൃത്യാദിഭരണാര്ഥായ സര്വേഷാം ച പരിഗ്രഹാഃ ഋതുകാലാഭിഗമനം സ്വദാരേഷു ദ്വിജോത്തമാഃ
ഭൃത്യന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും പോഷിപ്പിക്കാൻ എല്ലാവർക്കും സമ്പത്ത് സ്വീകരിക്കാം; സ്വഭാര്യയുമായി ശരിയായ സമയത്ത് സംയോജനം വേണം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
ദയാ സമസ്തഭൂതേഷു തിതിക്ഷാ നാഭിമാനിതാ സത്യം ശൌചമ് അനായാസോ മങ്ഗലം പ്രിയവാദിതാ
എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണ, ക്ഷമ, അഹങ്കാരമില്ലായ്മ, സത്യവാദിത്വം, ശുദ്ധി, അലസതയില്ലായ്മ, മംഗളം, സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിക്കൽ എന്നിവയാണ്.
മൈത്രീ ചൈവാസ്പൃഹാ തദ്വദ് അകാര്പണ്യം ദ്വിജോത്തമാഃ അനസൂയാ ച സാമാന്യാ വര്ണാനാം കഥിതാ ഗുണാഃ
സ്നേഹവും, ആഗ്രഹം ഇല്ലായ്മയും, കഞ്ഞത്തനം ഇല്ലാതിരിക്കുകയും, അസൂയ ഇല്ലായ്മയും — ഈ ഗുണങ്ങൾ എല്ലാ വർണ്ണങ്ങൾക്കും പൊതുവായവയാണെന്ന് മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, പറയപ്പെടുന്നു.
ആശ്രമാണാം ച സര്വേഷാമ് ഏതേ സാമാന്യലക്ഷണാഃ ഗുണാസ് തഥോപധര്മാശ് ച വിപ്രാദീനാമ് ഇമേ ദ്വിജാഃ
എല്ലാ ആശ്രമങ്ങൾക്കുമുള്ള പൊതുവായ ലക്ഷണങ്ങൾ ഇവയാണ്. ഈ ഗുണങ്ങളും ഉപധർമങ്ങളും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും സംബന്ധിച്ചും നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.
ക്ഷാത്രം കര്മ ദ്വിജസ്യോക്തം വൈശ്യകര്മ തഥാപദി രാജന്യസ്യ ച വൈശ്യോക്തം ശൂദ്രകര്മാണി ചൈതയോഃ
യുദ്ധധർമ്മം ദ്വിജന്മാർക്കു നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, ആവശ്യം വന്നാൽ, വൈശ്യരുടെ ജോലി ചെയ്യാം. രാജവംശത്തിൽപെട്ടവർക്കും വൈശ്യരുടെ ജോലി നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്; ഇരുവരും ശൂദ്രരുടെ ജോലി ചെയ്യേണ്ടി വരും.
സസാമര്ഥ്യേ സതി ത്യാജ്യമ് ഉഭാഭ്യാമ് അപി ച ദ്വിജാഃ തദ് ഏവാപദി കര്തവ്യം ന കുര്യാത് കര്മസംകരമ്
ശക്തിയുള്ളപോൾ ഇരുവരും ഈ ജോലികൾ വിട്ട് നിൽക്കണം, ദ്വിജന്മാരേ. എന്നാൽ അപര്യാപ്തി വന്നാൽ മാത്രം ചെയ്യാം; ജോലികൾ തമ്മിൽ കലർത്തരുത്.
ഇത്യ് ഏതേ കഥിതാ വിപ്രാ വര്ണധര്മാ മയാദ്യ വൈ ധര്മമ് ആശ്രമിണാം സമ്യഗ് ബ്രുവതോ ഽപി നിബോധത
ഇങ്ങനെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, വർണ്ണധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ ഇന്ന് വിശദമായി പറഞ്ഞു. ഇനി ആശ്രമികളുടേയും ധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ വിശദീകരിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ബാലഃ കൃതോപനയനോ വേദാഹരണതത്പരഃ ഗുരോര് ഗേഹേ വസന് വിപ്രാ ബ്രഹ്മചാരീ സമാഹിതഃ
ഉപനയനം കഴിച്ച്, വേദപാഠത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ, ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്ന ബാലൻ — ബ്രാഹ്മണന്മാരേ — സമാധാനത്തോടെ ബ്രഹ്മചാരിയാണ്.
ശൌചാചാരരതസ് തത്ര കാര്യം ശുശ്രൂഷണം ഗുരോഃ വ്രതാനി ചരതാ ഗ്രാഹ്യോ വേദശ് ച കൃതബുദ്ധിനാ
അവിടെ, ശുദ്ധിയും നല്ല പെരുമാറ്റവും പാലിക്കണം; ഗുരുവിനെ സേവിക്കണം; വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കണം; ഉറച്ച മനസ്സോടെ വേദം പഠിക്കണം.
ഉഭേ സംധ്യേ രവിം വിപ്രാസ് തഥൈവാഗ്നിം സമാഹിതഃ ഉപതിഷ്ഠേത് തഥാ കുര്യാദ് ഗുരോര് അപ്യ് അഭിവാദനമ്
രണ്ടു സന്ധ്യകളിലും, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സൂര്യനെയും അഗ്നിയെയും ഏകാഗ്രതയോടെ ആരാധിക്കണം; അതുപോലെ തന്നെ ഗുരുവിനോട് വന്ദനം ചെയ്യണം.
സ്ഥിതേ തിഷ്ഠേദ് വ്രജേദ് യാതി നീചൈര് ആസീത ചാസിതേ ശിഷ്യോ ഗുരൌ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാഃ പ്രതികൂലം ച സംത്യജേത്
ഗുരു നിൽക്കുമ്പോൾ ശിഷ്യനും നിൽക്കണം; ഗുരു പോകുമ്പോൾ പിന്തുടരണം; ഇരിക്കുമ്പോൾ താഴെ ഇരിക്കണം; മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, ഗുരുവിന് വിരുദ്ധമായത് ഒന്നും ചെയ്യരുത്.
തേനൈവോക്തം പഠേദ് വേദം നാന്യചിത്തഃ പുരസ്ഥിതഃ അനുജ്ഞാതം ച ഭിക്ഷാന്നമ് അശ്നീയാദ് ഗുരുണാ തതഃ
ഗുരു പറയുന്നതുപോലെ, മനസ്സു മറ്റിടത്തേക്ക് തിരിയാതെ, നേരെ മുന്നിൽ നിന്ന് വേദം പാരായണം ചെയ്യണം; ഗുരു അനുമതി നൽകിയ ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിക്കണം.
അവഗാഹേദ് അപഃ പൂര്വമ് ആചാര്യേണാവഗാഹിതാഃ സമിജ്ജലാദികം ചാസ്യ കല്യകല്യമ് ഉപാനയേത്
ആദ്യം ഗുരു കുളിച്ചശേഷം മാത്രമേ ശിഷ്യൻ കുളിക്കാവൂ; അതിനുശേഷം വെള്ളം മുതലായ ആവശ്യങ്ങൾ ഗുരുവിന് അനുസരിച്ച് കൊണ്ടുവരണം.
ഗൃഹീതഗ്രാഹ്യവേദശ് ച തതോ ഽനുജ്ഞാമ് അവാപ്യ വൈ ഗാര്ഹസ്ഥ്യമ് ആവസേത് പ്രാജ്ഞോ നിഷ്പന്നഗുരുനിഷ്കൃതിഃ
വേദം പഠിച്ചു മനസ്സിലാക്കി, ഗുരുവിന്റെ അനുമതി വാങ്ങിയശേഷം, ഗുരുവിന് വേണ്ടതൊക്കെ നിർവഹിച്ച്, വിവേകമുള്ളവൻ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കണം.
വിധിനാവാപ്തദാരസ് തു ധനം പ്രാപ്യ സ്വകര്മണാ ഗൃഹസ്ഥകാര്യമ് അഖിലം കുര്യാദ് വിപ്രാഃ സ്വശക്തിതഃ
ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ഭാര്യയെ സ്വീകരിച്ച്, സ്വന്തം കർമ്മത്തിലൂടെ സമ്പാദിച്ച സമ്പത്ത് ഉപയോഗിച്ച്, ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ഗൃഹസ്ഥന്റെ എല്ലാ കര്ത്തവ്യങ്ങളും നിർവഹിക്കണം.
നിര്വാപേണ പിതൄന് അര്ച്യ യജ്ഞൈര് ദേവാംസ് തഥാതിഥീന് അന്നൈര് മുനീംശ് ച സ്വാധ്യായൈര് അപത്യേന പ്രജാപതിമ്
പിതാക്കന്മാരെ ഹോമംകൊണ്ട്, ദേവന്മാരെ യജ്ഞംകൊണ്ട്, അതിഥികളെ അന്നംകൊണ്ട്, മുനികളെ സ്വാധ്യായംകൊണ്ട്, സന്താനത്താൽ സൃഷ്ടാവിനെ ആദരിക്കണം.
ബലികര്മണാ ഭൂതാനി വാക്സത്യേനാഖിലം ജഗത് പ്രാപ്നോതി ലോകാന് പുരുഷോ നിജകര്മസമാര്ജിതാന്
ബലികർമ്മംകൊണ്ടും സത്യവാക്യത്താലും, എല്ലാ ലോകങ്ങളും നേടാം; ഓരോരുത്തനും തന്റെ കർമ്മഫലമനുസരിച്ച് ലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കും.
ഭിക്ഷാഭുജശ് ച യേ കേചിത് പരിവ്രാഡ് ബ്രഹ്മചാരിണഃ തേ ഽപ്യ് അത്ര പ്രതിതിഷ്ഠന്തി ഗാര്ഹസ്ഥ്യം തേന വൈ പരമ്
ഭിക്ഷയാൽ ജീവിക്കുന്ന പരിവ്രാജകരോ ബ്രഹ്മചാരികളോ ആയവർ പോലും, ഇവിടെയെല്ലാം ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ സ്ഥിരത നേടുന്നു; അതാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതം.
വേദാഹരണകാര്യേണ തീര്ഥസ്നാനായ ച ദ്വിജാഃ അടന്തി വസുധാം വിപ്രാഃ പൃഥിവീദര്ശനായ ച
വേദപാഠത്തിനും തീർത്ഥസ്നാനത്തിനുമായി, ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഭൂമിയിൽ ചുറ്റി നടക്കുന്നു; ഭൂമി കാണാനായി പോലും അവർ യാത്ര ചെയ്യുന്നു.
അനികേതാ ഹ്യ് അനാഹാരാ യേ തു സായംഗൃഹാസ് തു തേ തേഷാം ഗൃഹസ്ഥഃ സതതം പ്രതിഷ്ഠാ യോനിര് ഉച്യതേ
വീട് ഇല്ലാതെ, ഭക്ഷണം ഇല്ലാതെ കഴിയുന്നവരും, വൈകുന്നേരം വീട്ടിൽ പോകുന്നവരും ഉണ്ട്. ഇവരിൽ, ഗൃഹസ്ഥനാണ് എപ്പോഴും സ്ഥിരമായ ആധാരം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
തേഷാം സ്വാഗതദാനാനി വക്തവ്യം മധുരം സദാ ഗൃഹാഗതാനാം ദദ്യാച് ച ശയനാസനഭോജനമ്
വീട്ടിലെത്തുന്നവരെ എപ്പോഴും മധുരമായ വാക്കുകളാൽ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും, അവർക്കു സമ്മാനങ്ങൾ നൽകുകയും, വിശ്രമിക്കാൻ കിടക്കയും ഇരിക്കാനുള്ള ഇരിപ്പിടവും ഭക്ഷണവും ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുകയും വേണം.
അതിഥിര് യസ്യ ഭഗ്നാശോ ഗൃഹാത് പ്രതിനിവര്തതേ സ ദത്ത്വാ ദുഷ്കൃതം തസ്മൈ പുണ്യമ് ആദായ ഗച്ഛതി
ഒരു അതിഥി പ്രതീക്ഷകൾ നിറവേറാതെ വീട്ടിൽ നിന്ന് തിരിച്ചു പോകുമ്പോൾ, ആ വീട്ടുകാരൻ തന്റെ പുണ്യം അതിഥിക്കു നൽകി, അതിഥിയുടെ പാപം സ്വന്തമാക്കുന്നു.
അവജ്ഞാനമ് അഹംകാരോ ദമ്ഭശ് ചാപി ഗൃഹേ സതഃ പരിവാദോപഘാതൌ ച പാരുഷ്യം ച ന ശസ്യതേ
വീട്ടിൽ കഴിയുന്നവർക്ക് അവജ്ഞ, അഹങ്കാരം, കപടത, പരനിന്ദ, മറ്റുള്ളവരെ ദോഷപ്പെടുത്തൽ, കഠിനമായ പെരുമാറ്റം എന്നിവ യോജിച്ചതല്ല.
യശ് ച സമ്യക് കരോത്യ് ഏവം ഗൃഹസ്ഥഃ പരമം വിധിമ് സര്വബന്ധവിനിര്മുക്തോ ലോകാന് ആപ്നോതി ചോത്തമാന്
ഈ വിധത്തിൽ പരമോന്നത മാർഗം അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗൃഹസ്ഥൻ എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി ഉന്നത ലോകങ്ങൾ നേടുന്നു.
വയഃപരിണതൌ വിപ്രാഃ കൃതകൃത്യോ ഗൃഹാശ്രമീ പുത്രേഷു ഭാര്യാം നിക്ഷിപ്യ വനം ഗച്ഛേത് സഹൈവ വാ
വയസ്സാകുമ്പോൾ, ഗൃഹസ്ഥധർമ്മങ്ങൾ നിറവേറ്റിയ ദ്വിജന്മാർ ഭാര്യയെ മക്കളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഏല്പിച്ച്, ഒറ്റയ്ക്കോ ചേർന്നോ വനത്തിലേക്ക് പോകണം.
പര്ണമൂലഫലാഹാരഃ കേശശ്മശ്രുജടാധരഃ ഭൂമിശായീ ഭവേത് തത്ര മുനിഃ സര്വാതിഥിര് ദ്വിജാഃ
അവിടെ, മുനി ഇല, മൂല, പഴങ്ങൾ എന്നിവ ഭക്ഷ്യമായി സ്വീകരിച്ച്, മുടിയും താടിയും ചുരുളാക്കി, നിലത്താണ് ഉറങ്ങേണ്ടത്. അവിടെയെത്തുന്ന എല്ലാവരെയും, പ്രത്യേകിച്ച് ദ്വിജന്മാരെയും, ആദരിക്കണം.