ശ്രോതുമ് ഇച്ഛാമഹേ ബ്രഹ്മന് വര്ണധര്മാന് വിശേഷതഃ ചതുരാശ്രമധര്മാംശ് ച ദ്വിജവര്യ ബ്രവീഹി താന്
ബ്രഹ്മണേ, വർണ്ണങ്ങളുടെ ധർമ്മങ്ങളെപ്പറ്റി പ്രത്യേകമായി ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നാലു ആശ്രമങ്ങളുടെയും കർത്തവ്യങ്ങൾ ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.
ബ്രാഹ്മണക്ഷത്രിയവിശാം ശൂദ്രാണാം ച യഥാക്രമമ് ശൃണുധ്വം സംയതാ ഭൂത്വാ വര്ണധര്മാന് മയോദിതാന്
ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, ശൂദ്രൻ എന്നിങ്ങനെ ക്രമമായി ഞാൻ പറയുന്ന വർണ്ണധർമ്മങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ദാനദയാതപോദേവയജ്ഞസ്വാധ്യായതത്പരഃ നിത്യോദകീ ഭവേദ് വിപ്രഃ കുര്യാച് ചാഗ്നിപരിഗ്രഹമ്
ബ്രാഹ്മണൻ ദാനം, കരുണ, തപസ്, ദേവാരാധന, സ്വാധ്യായം എന്നിവയിൽ എപ്പോഴും താല്പര്യം കാണിക്കണം; എന്നും വെള്ളം കൈവശം വയ്ക്കണം, അഗ്നിപരിഗ്രഹം ചെയ്യുകയും വേണം.
വൃത്ത്യര്ഥം യാജയേത് ത്വ് അന്യാന് ദ്വിജാന് അധ്യാപയേത് തഥാ കുര്യാത് പ്രതിഗ്രഹാദാനം യജ്ഞാര്ഥം ജ്ഞാനതോ ദ്വിജാഃ
ജീവനാമായി, ബ്രാഹ്മണൻ മറ്റുള്ളവർക്കായി യജ്ഞങ്ങൾ നടത്താം, മറ്റു ദ്വിജന്മാരെ പഠിപ്പിക്കാം, യജ്ഞത്തിനായി അറിവോടെ ദാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാം, ദ്വിജന്മാരേ.
സര്വലോകഹിതം കുര്യാന് നാഹിതം കസ്യചിദ് ദ്വിജാഃ മൈത്രീ സമസ്തസത്ത്വേഷു ബ്രാഹ്മണസ്യോത്തമം ധനമ്
എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെ ഹിതം ചെയ്യണം, ആരെയും ദോഷപ്പെടുത്തരുത്, ദ്വിജന്മാരേ; എല്ലാ ജീവികളോടും സൗഹൃദം പുലർത്തുന്നതാണ് ബ്രാഹ്മണന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത്.
ഗവി രത്നേ ച പാരക്യേ സമബുദ്ധിര് ഭവേദ് ദ്വിജാഃ ഋതാവ് അഭിഗമഃ പത്ന്യാം ശസ്യതേ വാസ്യ ഭോ ദ്വിജാഃ
പശുവിനെയും, രത്നത്തെയും, മറ്റുള്ളവരുടെ വസ്തുക്കളെയും ഒരുപോലെ കാണണം, ദ്വിജന്മാരേ; ഭാര്യയുമായി ശരിയായ സമയത്ത് സംയോജനം ചെയ്യുന്നതാണ് പ്രശംസനീയം, ദ്വിജന്മാരേ.
ദാനാനി ദദ്യാദ് ഇച്ഛാതോ ദ്വിജേഭ്യഃ ക്ഷത്രിയോ ഽപി ഹി യജേച് ച വിവിധൈര് യജ്ഞൈര് അധീയീത ച ഭോ ദ്വിജാഃ
ക്ഷത്രിയനും തനിക്കിഷ്ടം പോലെ ദ്വിജന്മാർക്ക് ദാനം നൽകണം, വിവിധ യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തണം, പഠിക്കാനും ശ്രമിക്കണം, ദ്വിജന്മാരേ.
ശസ്ത്രാജീവോ മഹീരക്ഷാ പ്രവരാ തസ്യ ജീവികാ തസ്യാപി പ്രഥമേ കല്പേ പൃഥിവീപരിപാലനമ്
അയുധധാരിയായി ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതാണ് ക്ഷത്രിയന്റെ പ്രധാന ജീവിതോപാധി; ആദ്യം ഭൂമിയുടെ സംരക്ഷണമാണ് പ്രധാനമായത്.
ധരിത്രീപാലനേനൈവ കൃതകൃത്യാ നരാധിപാഃ ഭവന്തി നൃപതേ രക്ഷാ യതോ യജ്ഞാദികര്മണാമ്
ഭൂമിയെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടാണ് രാജാക്കന്മാർ തങ്ങളുടെ കര്ത്തവ്യം നിറവേറ്റുന്നത്; രാജാവിന്റെ സംരക്ഷണമാണ് യജ്ഞാദികർമ്മങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനമാകുന്നത്.
ദുഷ്ടാനാം ശാസനാദ് രാജാ ശിഷ്ടാനാം പരിപാലനാത് പ്രാപ്നോത്യ് അഭിമതാംല് ലോകാന് വര്ണസംസ്ഥാപകോ നൃപഃ
ദുഷ്ടന്മാരെ ശിക്ഷിക്കുകയും, സജ്ജന്മാരെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജാവിന് ആഗ്രഹിച്ച ലോകങ്ങൾ ലഭിക്കും; വർണ്ണങ്ങൾ നിലനിർത്തുന്ന രാജാവാണ് അതിന് അർഹൻ.
പാശുപാല്യം വണിജ്യാം ച കൃഷിം ച മുനിസത്തമാഃ വൈശ്യായ ജീവികാം ബ്രഹ്മാ ദദൌ ലോകപിതാമഹഃ
മഹർഷികളേ, ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവു വൈശ്യർക്കു നൽകിയ ജീവിതോപാധി പശുപാലനം, വ്യാപാരം, കൃഷി എന്നിവയാണ്.
തസ്യാപ്യ് അധ്യയനം യജ്ഞോ ദാനം ധര്മശ് ച ശസ്യതേ നിത്യനൈമിത്തികാദീനാമ് അനുഷ്ഠാനം ച കര്മണാമ്
അവർക്കും പഠനം, യജ്ഞം, ദാനം, ധർമ്മം എന്നിവയും, നിത്യവും പ്രത്യേകമായും ചെയ്യേണ്ട കര്മ്മങ്ങളും പ്രശംസനീയമാണ്.
ദ്വിജാതിസംശ്രയം കര്മ തദര്ഥം തേന പോഷണമ് ക്രയവിക്രയജൈര് വാപി ധനൈഃ കാരുഭവൈസ് തു വാ
ദ്വിജന്മാരെ ആശ്രയിച്ച് അവർക്കായി ജോലി ചെയ്ത്, വാങ്ങി വിൽക്കുന്നതിലൂടെയോ, കയ്യാറായ കലയിലൂടെയോ സമ്പാദിച്ച സമ്പത്ത് ഉപയോഗിച്ച് അവരെ പോഷിപ്പിക്കണം.
ദാനം ദദ്യാച് ച ശൂദ്രോ ഽപി പാകയജ്ഞൈര് യജേത ച പിത്ര്യാദികം ച വൈ സര്വം ശൂദ്രഃ കുര്വീത തേന വൈ
ശൂദ്രനും ദാനം നൽകാം, പാകയജ്ഞങ്ങൾ നടത്താം, പിതൃകർമ്മാദികൾ എല്ലാം ചെയ്യാം; ഇങ്ങനെ ശൂദ്രൻ പ്രവർത്തിക്കണം.
ഭൃത്യാദിഭരണാര്ഥായ സര്വേഷാം ച പരിഗ്രഹാഃ ഋതുകാലാഭിഗമനം സ്വദാരേഷു ദ്വിജോത്തമാഃ
ഭൃത്യന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും പോഷിപ്പിക്കാൻ എല്ലാവർക്കും സമ്പത്ത് സ്വീകരിക്കാം; സ്വഭാര്യയുമായി ശരിയായ സമയത്ത് സംയോജനം വേണം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
ദയാ സമസ്തഭൂതേഷു തിതിക്ഷാ നാഭിമാനിതാ സത്യം ശൌചമ് അനായാസോ മങ്ഗലം പ്രിയവാദിതാ
എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണ, ക്ഷമ, അഹങ്കാരമില്ലായ്മ, സത്യവാദിത്വം, ശുദ്ധി, അലസതയില്ലായ്മ, മംഗളം, സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിക്കൽ എന്നിവയാണ്.
മൈത്രീ ചൈവാസ്പൃഹാ തദ്വദ് അകാര്പണ്യം ദ്വിജോത്തമാഃ അനസൂയാ ച സാമാന്യാ വര്ണാനാം കഥിതാ ഗുണാഃ
സ്നേഹവും, ആഗ്രഹം ഇല്ലായ്മയും, കഞ്ഞത്തനം ഇല്ലാതിരിക്കുകയും, അസൂയ ഇല്ലായ്മയും — ഈ ഗുണങ്ങൾ എല്ലാ വർണ്ണങ്ങൾക്കും പൊതുവായവയാണെന്ന് മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, പറയപ്പെടുന്നു.
ആശ്രമാണാം ച സര്വേഷാമ് ഏതേ സാമാന്യലക്ഷണാഃ ഗുണാസ് തഥോപധര്മാശ് ച വിപ്രാദീനാമ് ഇമേ ദ്വിജാഃ
എല്ലാ ആശ്രമങ്ങൾക്കുമുള്ള പൊതുവായ ലക്ഷണങ്ങൾ ഇവയാണ്. ഈ ഗുണങ്ങളും ഉപധർമങ്ങളും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും സംബന്ധിച്ചും നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.
ക്ഷാത്രം കര്മ ദ്വിജസ്യോക്തം വൈശ്യകര്മ തഥാപദി രാജന്യസ്യ ച വൈശ്യോക്തം ശൂദ്രകര്മാണി ചൈതയോഃ
യുദ്ധധർമ്മം ദ്വിജന്മാർക്കു നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, ആവശ്യം വന്നാൽ, വൈശ്യരുടെ ജോലി ചെയ്യാം. രാജവംശത്തിൽപെട്ടവർക്കും വൈശ്യരുടെ ജോലി നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്; ഇരുവരും ശൂദ്രരുടെ ജോലി ചെയ്യേണ്ടി വരും.
സസാമര്ഥ്യേ സതി ത്യാജ്യമ് ഉഭാഭ്യാമ് അപി ച ദ്വിജാഃ തദ് ഏവാപദി കര്തവ്യം ന കുര്യാത് കര്മസംകരമ്
ശക്തിയുള്ളപോൾ ഇരുവരും ഈ ജോലികൾ വിട്ട് നിൽക്കണം, ദ്വിജന്മാരേ. എന്നാൽ അപര്യാപ്തി വന്നാൽ മാത്രം ചെയ്യാം; ജോലികൾ തമ്മിൽ കലർത്തരുത്.
ഇത്യ് ഏതേ കഥിതാ വിപ്രാ വര്ണധര്മാ മയാദ്യ വൈ ധര്മമ് ആശ്രമിണാം സമ്യഗ് ബ്രുവതോ ഽപി നിബോധത
ഇങ്ങനെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, വർണ്ണധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ ഇന്ന് വിശദമായി പറഞ്ഞു. ഇനി ആശ്രമികളുടേയും ധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ വിശദീകരിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ബാലഃ കൃതോപനയനോ വേദാഹരണതത്പരഃ ഗുരോര് ഗേഹേ വസന് വിപ്രാ ബ്രഹ്മചാരീ സമാഹിതഃ
ഉപനയനം കഴിച്ച്, വേദപാഠത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ, ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്ന ബാലൻ — ബ്രാഹ്മണന്മാരേ — സമാധാനത്തോടെ ബ്രഹ്മചാരിയാണ്.
ശൌചാചാരരതസ് തത്ര കാര്യം ശുശ്രൂഷണം ഗുരോഃ വ്രതാനി ചരതാ ഗ്രാഹ്യോ വേദശ് ച കൃതബുദ്ധിനാ
അവിടെ, ശുദ്ധിയും നല്ല പെരുമാറ്റവും പാലിക്കണം; ഗുരുവിനെ സേവിക്കണം; വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കണം; ഉറച്ച മനസ്സോടെ വേദം പഠിക്കണം.
ഉഭേ സംധ്യേ രവിം വിപ്രാസ് തഥൈവാഗ്നിം സമാഹിതഃ ഉപതിഷ്ഠേത് തഥാ കുര്യാദ് ഗുരോര് അപ്യ് അഭിവാദനമ്
രണ്ടു സന്ധ്യകളിലും, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സൂര്യനെയും അഗ്നിയെയും ഏകാഗ്രതയോടെ ആരാധിക്കണം; അതുപോലെ തന്നെ ഗുരുവിനോട് വന്ദനം ചെയ്യണം.
സ്ഥിതേ തിഷ്ഠേദ് വ്രജേദ് യാതി നീചൈര് ആസീത ചാസിതേ ശിഷ്യോ ഗുരൌ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാഃ പ്രതികൂലം ച സംത്യജേത്
ഗുരു നിൽക്കുമ്പോൾ ശിഷ്യനും നിൽക്കണം; ഗുരു പോകുമ്പോൾ പിന്തുടരണം; ഇരിക്കുമ്പോൾ താഴെ ഇരിക്കണം; മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, ഗുരുവിന് വിരുദ്ധമായത് ഒന്നും ചെയ്യരുത്.
തേനൈവോക്തം പഠേദ് വേദം നാന്യചിത്തഃ പുരസ്ഥിതഃ അനുജ്ഞാതം ച ഭിക്ഷാന്നമ് അശ്നീയാദ് ഗുരുണാ തതഃ
ഗുരു പറയുന്നതുപോലെ, മനസ്സു മറ്റിടത്തേക്ക് തിരിയാതെ, നേരെ മുന്നിൽ നിന്ന് വേദം പാരായണം ചെയ്യണം; ഗുരു അനുമതി നൽകിയ ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിക്കണം.
അവഗാഹേദ് അപഃ പൂര്വമ് ആചാര്യേണാവഗാഹിതാഃ സമിജ്ജലാദികം ചാസ്യ കല്യകല്യമ് ഉപാനയേത്
ആദ്യം ഗുരു കുളിച്ചശേഷം മാത്രമേ ശിഷ്യൻ കുളിക്കാവൂ; അതിനുശേഷം വെള്ളം മുതലായ ആവശ്യങ്ങൾ ഗുരുവിന് അനുസരിച്ച് കൊണ്ടുവരണം.
ഗൃഹീതഗ്രാഹ്യവേദശ് ച തതോ ഽനുജ്ഞാമ് അവാപ്യ വൈ ഗാര്ഹസ്ഥ്യമ് ആവസേത് പ്രാജ്ഞോ നിഷ്പന്നഗുരുനിഷ്കൃതിഃ
വേദം പഠിച്ചു മനസ്സിലാക്കി, ഗുരുവിന്റെ അനുമതി വാങ്ങിയശേഷം, ഗുരുവിന് വേണ്ടതൊക്കെ നിർവഹിച്ച്, വിവേകമുള്ളവൻ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കണം.
വിധിനാവാപ്തദാരസ് തു ധനം പ്രാപ്യ സ്വകര്മണാ ഗൃഹസ്ഥകാര്യമ് അഖിലം കുര്യാദ് വിപ്രാഃ സ്വശക്തിതഃ
ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ഭാര്യയെ സ്വീകരിച്ച്, സ്വന്തം കർമ്മത്തിലൂടെ സമ്പാദിച്ച സമ്പത്ത് ഉപയോഗിച്ച്, ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ഗൃഹസ്ഥന്റെ എല്ലാ കര്ത്തവ്യങ്ങളും നിർവഹിക്കണം.
നിര്വാപേണ പിതൄന് അര്ച്യ യജ്ഞൈര് ദേവാംസ് തഥാതിഥീന് അന്നൈര് മുനീംശ് ച സ്വാധ്യായൈര് അപത്യേന പ്രജാപതിമ്
പിതാക്കന്മാരെ ഹോമംകൊണ്ട്, ദേവന്മാരെ യജ്ഞംകൊണ്ട്, അതിഥികളെ അന്നംകൊണ്ട്, മുനികളെ സ്വാധ്യായംകൊണ്ട്, സന്താനത്താൽ സൃഷ്ടാവിനെ ആദരിക്കണം.