ഭജമാനസ്യ സൃഞ്ജയ്യൌ ബാഹ്യകാഥോപബാഹ്യകാ ആസ്താം ഭാര്യേ തയോസ് തസ്മാജ് ജജ്ഞിരേ ബഹവഃ സുതാഃ
ഭജമാനന് രണ്ട് ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: സൃഞ്ജയിയും ബാഹ്യകയും, കൂടാതെ ഉപബാഹ്യകയും; അവരിൽ നിന്ന് അനേകം മക്കൾ ജനിച്ചു.
ക്രിമിശ് ച ക്രമണശ് ചൈവ ധൃഷ്ടഃ ശൂരഃ പുരംജയഃ ഏതേ ബാഹ്യകസൃഞ്ജയ്യാം ഭജമാനാദ് വിജജ്ഞിരേ
കൃമി, ക്രമണൻ, ധൃഷ്ടൻ, ശൂരൻ, പുരംജയൻ — ഇവർ ഭജമാനനും ബാഹ്യക-സൃഞ്ജയിയിലും നിന്ന് ജനിച്ചവർ.
ആയുതാജിത് സഹസ്രാജിച് ഛതാജിത് ത്വ് അഥ ദാസകഃ ഉപബാഹ്യകസൃഞ്ജയ്യാം ഭജമാനാദ് വിജജ്ഞിരേ
ആയുതാജിത്, സഹസ്രാജിത്, ശതാജിത്, ദാസകൻ — ഇവർ ഭജമാനനും ഉപബാഹ്യക-സൃഞ്ജയിയിലും നിന്ന് ജനിച്ചു.
യജ്വാ ദേവാവൃധോ രാജാ ചചാര വിപുലം തപഃ പുത്രഃ സര്വഗുണോപേതോ മമ സ്യാദ് ഇതി നിശ്ചിതഃ
യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുകയും, രാജാവായ ദേവാവൃദ്ധൻ വലിയ തപസ്സും അനുഷ്ഠിച്ചു; തന്റെ മകൻ എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നനാകണമെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു.
സംയുജ്യമാനസ് തപസാ പര്ണാശായാ ജലം സ്പൃശന് സദോപസ്പൃശതസ് തസ്യ ചകാര പ്രിയമ് ആപഗാ
തപസ്സിൽ ലയിച്ചവൻ ഇലകൾ മാത്രം ഭക്ഷിച്ച് ജലം സ്പർശിച്ച് സദാ ശുദ്ധി പാലിച്ചു; അങ്ങനെ ആ നദി എപ്പോഴും അവനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
ചിന്തയാഭിപരീതാ സാ ന ജഗാമൈവ നിശ്ചയമ് കല്യാണത്വാന് നരപതേസ് തസ്യ സാ നിമ്നഗോത്തമാ
ആലോചനയിൽ മുഴുകിയ അവൾ ഒരു തീരുമാനത്തിലും എത്തിച്ചേരാതെ നിന്നു; കാരണം, ആ ഉത്തമയായ നദി രാജാവിനോടു സൗഹൃദം പുലർത്തിയിരുന്നതുകൊണ്ടു.
നാധ്യഗച്ഛത് തു താം നാരീം യസ്യാമ് ഏവംവിധഃ സുതഃ ഭവേത് തസ്മാത് സ്വയം ഗത്വാ ഭവാമ്യ് അസ്യ സഹാനുഗാ
അവനിൽ നിന്നു ഇങ്ങനെയൊരു പുത്രൻ ജനിക്കും വിധത്തിൽ യോജ്യമായ സ്ത്രീയെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയാതെ, അതിനാൽ ഞാൻ തന്നെ അവന്റെ കൂടെ പോകാനും കൂട്ടുകാരിയാവാനും തീരുമാനിച്ചു.
അഥ ഭൂത്വാ കുമാരീ സാ ബിഭ്രതീ പരമം വപുഃ വരയാമ് ആസ നൃപതിം താമ് ഇയേഷ ച സ പ്രഭുഃ
അപ്പോൾ അവൾ ഒരു കന്യകയായി, അത്യന്തം മനോഹരമായ രൂപം ധരിച്ച്, രാജാവിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു; ആ പ്രഭുവും അവളെ ആഗ്രഹിച്ചു.
തസ്യാമ് ആധത്ത ഗര്ഭം സ തേജസ്വിനമ് ഉദാരധീഃ അഥ സാ ദശമേ മാസി സുഷുവേ സരിതാം വരാ
അവളിൽ ആ മഹാത്മാവ് പ്രകാശമുള്ള ഗർഭം സ്ഥാപിച്ചു; പത്താം മാസത്തിൽ നദികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയായ അവൾ ഒരു പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു.
പുത്രം സര്വഗുണോപേതം ബഭ്രും ദേവാവൃധം ദ്വിജാഃ അത്ര വംശേ പുരാണജ്ഞാ ഗായന്തീതി പരിശ്രുതമ്
അവൾ സർവ്വഗുണസമ്പന്നനായ ബഭ്രുവും ദേവാവൃദ്ധനും എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു; ഈ വംശത്തിൽ പുരാതനജ്ഞർ ഇങ്ങനെ പാടുന്നതായി പ്രശസ്തമാണ്.
ഗുണാന് ദേവാവൃധസ്യാപി കീര്തയന്തോ മഹാത്മനഃ യഥൈവാഗ്രേ തഥാ ദൂരാത് പശ്യാമസ് താവദ് അന്തികാത്
ദേവാവൃദ്ധന്റെ മഹാത്മാവിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഇപ്പോഴും മഹത്വത്തോടെ പാടപ്പെടുന്നു; മുമ്പ് ദൂരത്ത് നിന്നു കണ്ടതുപോലെ ഇപ്പോഴും അടുത്ത് നിന്ന് കാണുന്നു.
ബഭ്രുഃ ശ്രേഷ്ഠോ മനുഷ്യാണാം ദേവൈര് ദേവാവൃധഃ സമഃ ഷഷ്ടിശ് ച ഷട് ച പുരുഷാഃ സഹസ്രാണി ച സപ്ത ച
മനുഷ്യരിൽ ബഭ്രു ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു; ദേവാവൃദ്ധൻ ദേവന്മാരോട് തുല്യനായിരുന്നു; അറുപത്താറായിരത്തി ഏഴു പുരുഷന്മാർ,
ഏതേ ഽമൃതത്വം പ്രാപ്താ വൈ ബഭ്രോര് ദേവാവൃധാദ് അപി യജ്വാ ദാനപതിര് ധീമാന് ബ്രഹ്മണ്യഃ സുദൃഢായുധഃ
ഇവരൊക്കെയും ബഭ്രുവിനെയും ദേവാവൃദ്ധനെയുംക്കാൾ കൂടുതൽ അമൃതത്വം നേടി; യാഗങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർ, ദാനശീലികൾ, ധീരന്മാർ, ബ്രഹ്മണ്യന്മാർ, ഉറച്ച ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവർ.
തസ്യാന്വവായഃ സുമഹാന് ഭോജാ യേ സാര്തികാവതാഃ അന്ധകാത് കാശ്യദുഹിതാ ചതുരോ ഽലഭതാത്മജാന്
അവന്റെ വലിയ വംശം ഭോജന്മാരായിരുന്നു, സാർതികന്മാരും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു; അന്ധകൻ കാശ്യയുടെ മകളിൽ നിന്ന് നാലു പുത്രന്മാരെ ലഭിച്ചു.
കുകുരം ഭജമാനം ച സസകം ബലബര്ഹിഷമ് കുകുരസ്യ സുതോ വൃഷ്ടിര് വൃഷ്ടേസ് തു തനയസ് തഥാ
കുകുരൻ, ഭജമാനൻ, ശശകൻ, ബലബർഹിഷൻ; കുകുരന്റെ പുത്രൻ വൃഷ്ടി, വൃഷ്ടിക്കും ഒരു പുത്രൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കപോതരോമാ തസ്യാഥ തിലിരിസ് തനയോ ഽഭവത് ജജ്ഞേ പുനര് വസുസ് തസ്മാദ് അഭിജിച് ച പുനര് വസോഃ
കപോതരോമൻ അവന്റെ പുത്രനായി ജനിച്ചു; പിന്നെ തിലിരി ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് പുനർവസു, പുനർവസുവിൽ നിന്ന് അഭിജിത് ജനിച്ചു.
തഥാ വൈ പുത്രമിഥുനം ബഭൂവാഭിജിതഃ കില ആഹുകഃ ശ്രാഹുകശ് ചൈവ ഖ്യാതൌ ഖ്യാതിമതാം വരൌ
അഭിജിതിന് ഇരട്ടപ്പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി; ആഹുകനും ശ്രാഹുകനും, ഇരുവരും പ്രശസ്തരായ മഹാത്മാക്കളായിരുന്നു.
ഇമാം ചോദാഹരന്ത്യ് അത്ര ഗാഥാം പ്രതി തമ് ആഹുകമ് ശ്വേതേന പരിവാരേണ കിശോരപ്രതിമോ മഹാന്
ആ ആഹുകനെ കുറിച്ച് ഇവിടെയൊരു ഗാഥ പാടപ്പെടുന്നു: 'ശ്വേതരൂപത്തിലുള്ള കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം, യുവാവിനോട് സമമായ മഹാൻ'.
അശീതിവര്മണാ യുക്ത ആഹുകഃ പ്രഥമം വ്രജേത് നാപുത്രവാന് നാശതദോ നാസഹസ്രശതായുഷഃ
എൺപത് കവർച്ചകളുമായി ആഹുകൻ ആദ്യം പോകണം; പുത്രന്മാർ ഇല്ലാത്തവനും, നൂറ് വയസ്സില്ലാത്തവനും, ആയിരം വയസ്സുള്ളവനും പോകരുത്.
നാശുദ്ധകര്മാ നായജ്വാ യോ ഭോജമ് അഭിതോ വ്രജേത് പൂര്വസ്യാം ദിശി നാഗാനാം ഭോജസ്യ പ്രയയുഃ കില
ശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തിയില്ലാത്തവനും, യാഗങ്ങൾ ചെയ്യാത്തവനും ഭോജനടുത്തേക്ക് പോകരുത്; കിഴക്കൻ ദിശയിൽ നാഗന്മാർ ഭോജന്റെ അടുക്കൽ പോയതാണെന്ന് പറയുന്നു.
സോമാത് സങ്ഗാനുകര്ഷാണാം ധ്വജിനാം സവരൂഥിനാമ് രഥാനാം മേഘഘോഷാണാം സഹസ്രാണി ദശൈവ തു
സോമനിൽ നിന്ന് പതിനായിരം പതാകകളും, സൈന്യങ്ങളും, യാനങ്ങളും, ആനകളും, ഇടിമുഴക്കമുള്ള രഥങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
രൌപ്യകാഞ്ചനകക്ഷാണാം സഹസ്രാണ്യ് ഏകവിംശതിഃ താവത്യ് ഏവ സഹസ്രാണി ഉത്തരസ്യാം തഥാ ദിശി
വെള്ളിയും പൊന്നും കവർച്ചയായി ധരിച്ച ഇരുപത്തൊന്ന് ആയിരം സൈന്യങ്ങൾ, അത്രയും തന്നെ വടക്കൻ ദിശയിലും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആഭൂമിപാലാ ഭോജാസ് തു സന്തി ജ്യാകിങ്കിണീകിനഃ ആഹുഃ കിം ചാപ്യ് അവന്തിഭ്യഃ സ്വസാരം ദദുര് അന്ധകാഃ
ഭോജന്മാർ ഭൂമിയുടെ രക്ഷകരാണ്, അവർ വില്ലും മണിച്ചങ്ങലുകളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ; അന്ധകർ അവരുടെ സഹോദരിയെ അവന്തികൾക്ക് നൽകിയതായും പറയുന്നു.
ആഹുകസ്യ തു കാശ്യായാം ദ്വൌ പുത്രൌ സംബഭൂവതുഃ ദേവകശ് ചോഗ്രസേനശ് ച ദേവഗര്ഭസമാവ് ഉഭൌ
ആഹുകനും കാശ്യയും ചേർന്ന് രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; ദേവകനും ഉഗ്രസേനനും, ഇരുവരും ദിവ്യശക്തിയാൽ നിറഞ്ഞവരായിരുന്നു.
ദേവകസ്യാഭവന് പുത്രാശ് ചത്വാരസ് ത്രിദശോപമാഃ ദേവവാന് ഉപദേവശ് ച സംദേവോ ദേവരക്ഷിതഃ
ദേവകന്റെ നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവർ ദേവന്മാരെപ്പോലെ മഹത്വമുള്ളവർ ആയിരുന്നു. അവരുടെ പേരുകൾ ദേവവാൻ, ഉപദേവൻ, സംദേവൻ, ദേവരക്ഷിതൻ.
കുമാര്യഃ സപ്ത ചാസ്യാഥ വസുദേവായ താ ദദൌ ദേവകീ ശാന്തിദേവാ ച സുദേവാ ദേവരക്ഷിതാ
ദേവകിക്ക് ഏഴ് പുത്രിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അവളവരെ വസുദേവനു നൽകിയതും, അവരിൽ ദേവകി, ശാന്തിദേവി, സുദേവ, ദേവരക്ഷിതാ എന്നിങ്ങനെയാണ്.
വൃകദേവ്യ് ഉപദേവീ ച സുനാമ്നീ ചൈവ സപ്തമീ നവോഗ്രസേനസ്യ സുതാസ് തേഷാം കംസസ് തു പൂര്വജഃ
വൃകദേവി, ഉപദേവി, സുനാമ്നി, ഏഴാമത്തേത് നവോഗ്ര എന്നിങ്ങനെയാണ് ഉഗ്രസേനന്റെ പുത്രിമാർ. അവരിൽ കംസൻ മൂത്തവനായിരുന്നു.
ന്യഗ്രോധശ് ച സുനാമാ ച തഥാ കങ്കഃ സുഭൂഷണഃ രാഷ്ട്രപാലോ ഽഥ സുതനുര് അനാവൃഷ്ടിസ് തു പുഷ്ടിമാന്
ന്യഗ്രോധൻ, സുനാമൻ, കങ്കൻ, സുഭൂഷണൻ, രാജ്യരക്ഷകൻ, സുതനു, അനാവൃഷ്ടി, പുഷ്ടിമാൻ എന്നിങ്ങനെയാണ്.
തേഷാം സ്വസാരഃ പഞ്ചാസന് കംസാ കംസവതീ തഥാ സുതനൂ രാഷ്ട്രപാലീ ച കങ്കാ ചൈവ വരാങ്ഗനാ
അവർക്കു അഞ്ച് സഹോദരിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: കംസ, കംസവതി, സുതനു, രാജ്യരക്ഷിത, കങ്ക എന്നിങ്ങനെ, ഇവർ എല്ലാവരും ഉത്തമഗുണങ്ങളുള്ള സ്ത്രീകളാണ്.
ഉഗ്രസേനഃ സഹാപത്യോ വ്യാഖ്യാതഃ കുകുരോദ്ഭവഃ കുകുരാണാമ് ഇമം വംശം ധാരയന്ന് അമിതൌജസാമ്
ഉഗ്രസേനനും അവന്റെ പുത്രന്മാരും വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കുകുര വംശത്തിൽ ജനിച്ച ഉഗ്രസേനൻ ഈ മഹാശക്തിയുള്ള കുകുരവംശത്തെ നിലനിർത്തുന്നു.