പരിവാദം ന കുര്വീത പരിഹാസം ച ഭോ ദ്വിജാഃ ധവലാമ്ബരസംവീതഃ സിതപുഷ്പവിഭൂഷിതഃ
നന്മയുള്ളവർക്ക് ദോഷം പറയുകയോ പരിഹാസം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യരുത്; വെളുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച്, വെളുത്ത പുഷ്പങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കണം.
സദാ മാങ്ഗല്യവേഷഃ സ്യാന് ന വാമാങ്ഗല്യവാന് ഭവേത് നോദ്ധതോന്മത്തമൂഢൈശ് ച നാവിനീതൈശ് ച പണ്ഡിതഃ
എപ്പോഴും മംഗളമായ വേഷം ധരിക്കണം; അശുഭമായ വസ്ത്രങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം. പണ്ഡിതൻ അഹങ്കാരമുള്ളവരുമായി, മദ്യപാനികളുമായി, മൂഢന്മാരുമായി, ശീലമില്ലാത്തവരുമായി കൂട്ടുകൂടരുത്.
ഗച്ഛേന് മൈത്രീമ് അശീലേന ന വയോജാതിദൂഷിതൈഃ ന ചാതിവ്യയശീലൈശ് ച പുരുഷൈര് നൈവ വൈരിഭിഃ
ദുഷ്പ്രവർത്തികളുമായോ, വയസ്സോ ജാതിയോ കൊണ്ട് ദോഷം വന്നവരുമായോ, അധികം പണം ചെലവഴിക്കുന്നവരുമായോ, ശത്രുക്കളുമായോ സ്നേഹം പുലർത്തരുത്.
കാര്യാക്ഷമൈര് നിന്ദിതൈര് ന ന ചൈവ വിടസങ്ഗിഭിഃ നിസ്വൈര് ന വാദൈകപരൈര് നരൈശ് ചാന്യൈസ് തഥാധമൈഃ
കാർയ്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അയോഗ്യരായവരുമായി, അപകീർത്തിയുള്ളവരുമായി, വേശ്യകളുമായി ഇടപഴകുന്നവരുമായി, കഠിനഭാഷികളുമായോ, വഴക്കുപിടിക്കുന്നവരുമായോ, മറ്റുള്ള ചീത്തവരുമായോ കൂട്ടുകൂടരുത്.
സുഹൃദ്ദീക്ഷിതഭൂപാലസ്നാതകശ്വശുരൈഃ സഹ ഉത്തിഷ്ഠേദ് വിഭവാച് ചൈനാന് അര്ചയേദ് ഗൃഹമ് ആഗതാന്
സുഹൃത്തുക്കളും, ദീക്ഷിതനായ രാജാവും, വിദ്യാസമാപ്തി നേടിയവരും, മരുമക്കളുടെയും അച്ഛന്മാരുമായവരും വീട്ടിൽ വന്നാൽ, സ്വന്തശേഷിയനുസരിച്ച് എഴുന്നേറ്റ് അവരെ ആദരിക്കണം.
യഥാവിഭവതോ വിപ്രാഃ പ്രതിസംവത്സരോഷിതാന് സമ്യഗ് ഗൃഹേ ഽര്ചനം കൃത്വാ യഥാസ്ഥാനമ് അനുക്രമാത്
സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച്, ഓരോ വർഷവും വീട്ടിൽ താമസിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാരെ യഥാക്രമം, യഥാസ്ഥാനം ഉചിതമായി ആദരിക്കണം.
സംപൂജയേത് തഥാ വഹ്നൌ പ്രദദ്യാച് ചാഹുതീഃ ക്രമാത് പ്രഥമാം ബ്രഹ്മണേ ദദ്യാത് പ്രജാനാം പതയേ തതഃ
അവരെ അഗ്നിക്കരികിലും ആദരിക്കുകയും, യഥാക്രമം ഹോമം നടത്തുകയും വേണം; ആദ്യം ബ്രഹ്മാവിന്, പിന്നെ സർവ്വജനങ്ങളുടെ അധിപതിക്ക് അർപ്പണം ചെയ്യണം.
തൃതീയാം ചൈവ ഗൃഹ്യേഭ്യഃ കശ്യപായ തഥാപരാമ് തതോ ഽനുമതയേ ദദ്യാദ് ദദ്യാദ് ബഹുബലിം തതഃ
മൂന്നാമത്തെ ഹോമം ഗൃഹദേവന്മാർക്ക്, അതിന് ശേഷം കശ്യപന്, പിന്നെ അനുമതി ദേവിക്ക്, പിന്നെ ബഹുബലി ദേവിക്ക് അർപ്പണം ചെയ്യണം.
പൂര്വം ഖ്യാതാ മയാ യാ തു നിത്യക്രമവിധൌ ക്രിയാ വൈശ്വദേവം തതഃ കുര്യാദ് വദത ശൃണുത ദ്വിജാഃ
നിത്യക്രമത്തിൽ ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആ കർമ്മം കഴിഞ്ഞാൽ, വൈശ്വദേവം നിർവഹിക്കണം; ദ്വിജന്മാരേ, പറയുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്യൂ.
യഥാസ്ഥാനവിഭാഗം തു ദേവാന് ഉദ്ദിശ്യ വൈ പൃഥക് പര്ജന്യാപോധരിത്രീണാം ദദ്യാത് തു മണികേ ത്രയമ്
ദേവന്മാർക്കും, പർജന്യനും, വെള്ളത്തിനും, ഭൂമിക്കും യഥാസ്ഥാനം വേർതിരിച്ച്, ഓരോരുത്തർക്കും മൂന്ന് ധാന്യങ്ങൾ അർപ്പണം ചെയ്യണം.
വായവേ ച പ്രതിദിശം ദിഗ്ഭ്യഃ പ്രാച്യാദിഷു ക്രമാത് ബ്രഹ്മണേ ചാന്തരിക്ഷായ സൂര്യായ ച യഥാക്രമാത്
വായുവിന് ഓരോ ദിക്കിലും, കിഴക്കു തുടങ്ങി യഥാക്രമം; ബ്രഹ്മാവിനും, അന്തരീക്ഷത്തിനും, സൂര്യനുമൊക്കെ യഥാക്രമം അർപ്പണം ചെയ്യണം.
വിശ്വേഭ്യശ് ചൈവ ദേവേഭ്യോ വിശ്വഭൂതേഭ്യ ഏവ ച ഉഷസേ ഭൂതപതയേ ദദ്യാദ് വോത്തരതഃ ശുചിഃ
സകല ദേവന്മാർക്കും, സകല ജീവികൾക്കും, ഉഷസിനും, ഭൂതങ്ങളുടെ അധിപതിക്കും, ശുദ്ധനായവൻ വടക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് അർപ്പണം ചെയ്യണം.
സ്വധാ ച നമ ഇത്യ് ഉക്ത്വാ പിതൃഭ്യശ് ചൈവ ദക്ഷിണേ കൃത്വാപസവ്യം വായവ്യാം യക്ഷ്മൈതത് തൈതി സംവദന്
'സ്വധാ', 'നമഃ' എന്നിങ്ങനെ ഉച്ചരിച്ച്, പിതൃകർമ്മകൾക്ക് ദക്ഷിണദിക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച്, വാമഭാഗം വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് വച്ചുകൊണ്ട്, 'യക്ഷ്മൈതത് തൈതി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അർപ്പണം ചെയ്യണം.
അന്നാവശേഷമിശ്രം വൈ തോയം ദദ്യാദ് യഥാവിധി ദേവാനാം ച തതഃ കുര്യാദ് ബ്രാഹ്മണാനാം നമസ്ക്രിയാമ്
അവശിഷ്ടഭക്ഷ്യവും വെള്ളവും ചേർത്ത്, ദേവന്മാർക്ക് വിധിപ്രകാരം അർപ്പണം ചെയ്തശേഷം, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ നമസ്കരിക്കേണ്ട ചടങ്ങ് നടത്തണം.
അങ്ഗുഷ്ഠോത്തരതോ രേഖാ പാണേര് യാ ദക്ഷിണസ്യ ച ഏതദ് ബ്രാഹ്മമ് ഇതി ഖ്യാതം തീര്ഥമ് ആചമനായ വൈ
വലത് കൈയിലെ അങ്ങൂഠത്തിന് മുകളിലുള്ള രേഖ ബ്രഹ്മതീർത്ഥം എന്നറിയപ്പെടുന്നു; അതാണ് ആചമനത്തിന് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്.
തര്ജന്യങ്ഗുഷ്ഠയോര് അന്തഃ പിത്ര്യം തീര്ഥമ് ഉദാഹൃതമ് പിതൄണാം തേന തോയാനി ദദ്യാന് നാന്ദീമുഖാദ് ഋതേ
തരജ്ഞി വിരലും അങ്ങൂഠവും തമ്മിലുള്ള ഇടം പിതൃതീർത്ഥം എന്നറിയപ്പെടുന്നു; അതുപയോഗിച്ച് പിതൃദേവന്മാർക്ക് വെള്ളം അർപ്പിക്കണം, നന്ദിമുഖം ഒഴികെ.
അങ്ഗുല്യഗ്രേ തഥാ ദൈവം തേന ദിവ്യക്രിയാവിധിഃ തീര്ഥം കനിഷ്ഠികാമൂലേ കായം തത്ര പ്രജാപതേഃ
വിരലിന്റെ അഗ്രത്തിൽ ദൈവിക കര്മ്മം നടത്തണം; കനിഷ്ഠികയുടെ അടിയിൽ തീർത്ഥം എടുക്കണം; അവിടെ ശരീരം പ്രജാപതിക്ക് സമർപ്പിക്കണം.
ഏവമ് ഏഭിഃ സദാ തീര്ഥൈര് വിധാനം പിതൃഭിഃ സഹ സദാ കാര്യാണി കുര്വീത നാന്യതീര്ഥഃ കദാചന
ഇങ്ങനെ ഈ തീർത്ഥങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പിതാക്കളോടൊപ്പം സദാ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം; മറ്റേതെങ്കിലും തീർത്ഥം ഒരിക്കലും ഉപയോഗിക്കരുത്.
ബ്രാഹ്മേണാചമനം ശസ്തം പൈത്ര്യം പിത്ര്യേണ സര്വദാ ദേവതീര്ഥേന ദേവാനാം പ്രാജാപത്യം ജിതേന ച
ആചമനത്തിന് ബ്രാഹ്മം തീർത്ഥം ഉത്തമം; പിതൃകര്മ്മങ്ങൾക്ക് പൈത്ര്യം തീർത്ഥം; ദേവന്മാർക്ക് ദേവതീർത്ഥം; പ്രജാപതിക്ക് പ്രജാപത്യ തീർത്ഥം.
നാന്ദീമുഖാനാം കുര്വീത പ്രാജ്ഞഃ പിണ്ഡോദകക്രിയാമ് പ്രാജാപത്യേന തീര്ഥേന യച് ച കിംചിത് പ്രജാപതേഃ
നന്ദീമുഖ പിതാക്കൾക്കുള്ള പിണ്ഡം, വെള്ളം എന്നിവയുടെ കര്മ്മങ്ങൾക്കും, പ്രജാപതിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള എല്ലാ കര്മ്മങ്ങൾക്കും പ്രജാപത്യ തീർത്ഥം ഉപയോഗിക്കണം.
യുഗപജ് ജലമ് അഗ്നിം ച ബിഭൃയാന് ന വിചക്ഷണഃ ഗുരുദേവപിതൄന് വിപ്രാന് ന ച പാദൌ പ്രസാരയേത്
ജ്ഞാനം ഇല്ലാത്തവൻ ഒരുമിച്ച് വെള്ളവും അഗ്നിയും കൈവശം വയ്ക്കരുത്; ഗുരുക്കന്മാരോടോ, ദേവന്മാരോടോ, പിതാക്കളോടോ, ബ്രാഹ്മണന്മാരോടോ കാലുകൾ നീട്ടരുത്.
നാചക്ഷീത ധയന്തീം ഗാം ജലം നാഞ്ജലിനാ പിബേത് ശൌചകാലേഷു സര്വേഷു ഗുരുഷ്വ് അല്പേഷു വാ പുനഃ ന വിലമ്ബേത മേധാവീ ന മുഖേനാനലം ധമേത്
മോഷം ചെയ്യുമ്പോൾ പശുവിനെ നോക്കരുത്; കയ്യിൽ ചുരുണ്ട വെള്ളം കുടിക്കരുത്; ശുദ്ധീകരണ സമയങ്ങളിൽ, മുതിർന്നവരോടോ ഒറ്റയ്ക്കോ ആയാലും, ജ്ഞാനി വൈകരുത്; വായിലൂടെ അഗ്നിയിൽ ഊതരുത്.
തത്ര വിപ്രാ ന വസ്തവ്യം യത്ര നാസ്തി ചതുഷ്ടയമ് ഋണപ്രദാതാ വൈദ്യശ് ച ശ്രോത്രിയഃ സജലാ നദീ
വായ്പ നൽകുന്നവൻ, വൈദ്യൻ, പണ്ഡിതൻ ബ്രാഹ്മണൻ, വെള്ളമുള്ള നദി — ഈ നാലും ഇല്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് ബ്രാഹ്മണർ താമസിക്കരുത്.
ജിതഭൃത്യോ നൃപോ യത്ര ബലവാന് ധര്മതത്പരഃ തത്ര നിത്യം വസേത് പ്രാജ്ഞഃ കുതഃ കുനൃപതൌ സുഖമ്
ഭൃത്യന്മാരെ കീഴടക്കിയ, ശക്തനായ, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച രാജാവുള്ള സ്ഥലത്ത് ജ്ഞാനികൾ എപ്പോഴും താമസിക്കണം; ദുഷ്ടരാജാവിന്റെ കീഴിൽ എങ്ങനെ സന്തോഷം ഉണ്ടാകാം?
പൌരാഃ സുസംഹതാ യത്ര സതതം ന്യായവര്തിനഃ ശാന്താമത്സരിണോ ലോകാസ് തത്ര വാസഃ സുഖോദയഃ
നഗരവാസികൾ ഐക്യത്തോടെ നീതിപഥത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന, ശാന്തരും അസൂയ ഇല്ലാത്തവരുമായ ജനങ്ങൾ ഉള്ളിടത്ത് താമസം സന്തോഷം നൽകും.
യസ്മിന് കൃഷീവലാ രാഷ്ട്രേ പ്രായശോ നാതിമാനിനഃ യത്രൌഷധാന്യ് അശേഷാണി വസേത് തത്ര വിചക്ഷണഃ
കർഷകർ അധികം അഭിമാനമില്ലാത്ത, ഔഷധങ്ങൾ സമൃദ്ധമായ ദേശത്ത് വിവേകമുള്ളവർ താമസിക്കണം.
തത്ര വിപ്രാ ന വസ്തവ്യം യത്രൈതത് ത്രിതയം സദാ ജിഗീഷുഃ പൂര്വവൈരശ് ച ജനശ് ച സതതോത്സവഃ
എപ്പോഴും വഴക്കു തേടുന്നവരും, പഴയ വൈരവും, എല്ലായ്പ്പോഴും ഉത്സവങ്ങളിൽ മുഴുകിയ ജനവും ഉള്ളിടത്ത് ബ്രാഹ്മണർ താമസിക്കരുത്.
വസേന് നിത്യം സുശീലേഷു സഹചാരിഷു പണ്ഡിതഃ യത്രാപ്രധൃഷ്യോ നൃപതിര് യത്ര സസ്യപ്രദാ മഹീ
നല്ല സ്വഭാവമുള്ള കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത രാജാവും ധാന്യസമൃദ്ധമായ ഭൂമിയും ഉള്ളിടത്ത് പണ്ഡിതൻ എപ്പോഴും താമസിക്കണം.
ഇത്യ് ഏതത് കഥിതം വിപ്രാ മയാ വോ ഹിതകാമ്യയാ അതഃപരം പ്രവക്ഷ്യാമി ഭക്ഷ്യഭോജ്യവിധിക്രിയാമ്
ബ്രാഹ്മണമാരേ, നിങ്ങളുടെ ഭലത്തിനായി ഇതുവരെ ഞാൻ പറഞ്ഞതാണിത്; ഇനി ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങളുടെ നിയമങ്ങൾ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.
ഭോജ്യമ് അന്നം പര്യുഷിതം സ്നേഹാക്തം ചിരസംഭൃതമ് അസ്നേഹാ അപി ഗോധൂമയവഗോരസവിക്രിയാഃ
പഴകിയ അന്നം, എണ്ണ ചേർത്തത്, ദീർഘകാലം സൂക്ഷിച്ചത്, എണ്ണ ചേർക്കാത്ത ഗോതമ്പ്, യവം, പശുവിന്റെ പാൽ എന്നിവയാൽ തയ്യാറാക്കിയ വിഭവങ്ങൾ ഭക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്.