സ്വാഹിപുത്രോ ഽഭവദ് രാജാ ഉഷദ്ഗുര് വദതാം വരഃ മഹാക്രതുഭിര് ഈജേ യോ വിവിധൈര് ഭൂരിദക്ഷിണൈഃ
സ്വന്തം മകനായ ഉഷദ്ഗു രാജാവായി, വാചാലന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു. അവൻ വലിയ യാഗങ്ങൾ പലവിധത്തിലും നടത്തി, ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകി.
തതഃ പ്രസൂതിമ് ഇച്ഛന് വൈ ഉഷദ്ഗുഃ സോ ഽഗ്ര്യമ് ആത്മജമ് ജജ്ഞേ ചിത്രരഥസ് തസ്യ പുത്രഃ കര്മഭിര് അന്വിതഃ
അതിനുശേഷം സന്താനാഗ്രഹത്തോടെ ഉഷദ്ഗു തന്റെ പ്രധാനപുത്രനായ ചിത്രരഥനെ ജനിപ്പിച്ചു. ആ ചിത്രരഥൻ നല്ല പ്രവൃത്തികളിൽ സമ്പന്നനായിരുന്നു.
ആസീച് ചൈത്രരഥിര് വീരോ യജ്വാ വിപുലദക്ഷിണഃ ശശബിന്ദുഃ പരം വൃത്തം രാജര്ഷീണാമ് അനുഷ്ഠിതഃ
ചിത്രരഥന്റെ വീര്യശാലിയായ പുത്രൻ വലിയ യാഗങ്ങൾ നടത്തി, വിശാലമായ ദാനങ്ങൾ നൽകി. ആ രാജർഷിമാരിൽ ഉത്തമമായ ആചാരത്തിൽ പ്രശസ്തനായവൻ ശശബിന്ദുവാണ്.
പൃഥുശ്രവാഃ പൃഥുയശാ രാജാസീച് ഛാശിബിന്ദവഃ ശംസന്തി ച പുരാണജ്ഞാഃ പാര്ഥശ്രവസമ് അന്തരമ്
ശശബിന്ദുവിന്റെ സന്തതികളിൽ പൃഥുശ്രവാ എന്ന രാജാവും, പൃഥുയശസെന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നവനും ഉണ്ടായിരുന്നു. പുരാണജ്ഞന്മാർ പാർത്ഥശ്രവസെന്ന ഇടനിലക്കാരനെയും പറയുന്നു.
അന്തരസ്യ സുയജ്ഞസ് തു സുയജ്ഞതനയോ ഽഭവത് ഉഷതോ യജ്ഞമ് അഖിലം സ്വധര്മേ ച കൃതാദരഃ
ആ ഇടനിലക്കാരനായ പാർത്ഥശ്രവസിന്റെ പുത്രനായി സുയജ്ഞൻ ജനിച്ചു. സുയജ്ഞന്റെ പുത്രൻ ഉഷതൻ ആയിരുന്നു. അവൻ എല്ലാ യാഗങ്ങളും നിർവ്വഹിച്ചു, സ്വന്തം ധർമ്മത്തിൽ അഗാധമായ ഭക്തിയുണ്ടായിരുന്നു.
ശിനേയുര് അഭവത് പുത്ര ഉഷതഃ ശത്രുതാപനഃ മരുതസ് തസ്യ തനയോ രാജര്ഷിര് അഭവന് നൃപഃ
ഉഷതന്റെ പുത്രനായി ശിനേയു ജനിച്ചു, ശത്രുക്കളെ തോൽപ്പിച്ചവൻ. ശിനേയുവിന്റെ പുത്രനായ മരുത് രാജർഷിയും രാജാവും ആയി.
മരുതോ ഽലഭത ജ്യേഷ്ഠം സുതം കമ്ബലബര്ഹിഷമ് ചചാര വിപുലം ധര്മമ് അമര്ഷാത് പ്രത്യഭാഗ് അപി
മരുതിന് മൂത്ത പുത്രനായി കംബലബർഹിഷ് ജനിച്ചു. അവൻ വലിയ ധർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു, തനിക്കു തുല്യരായവരെ പോലും അതിക്രമിച്ചു.
സ സത്പ്രസൂതിമ് ഇച്ഛന് വൈ സുതം കമ്ബലബര്ഹിഷഃ ബഭൂവ രുക്മകവചഃ ശതപ്രസവതഃ സുതഃ
കംബലബർഹിഷ് ഉത്തമസന്താനത്തെ ആഗ്രഹിച്ച് ശതപ്രസവന്റെ പുത്രനായ രുക്മകവചനെ ജനിപ്പിച്ചു.
നിഹത്യ രുക്മകവചഃ ശതം കവചിനാം രണേ ധന്വിനാം നിശിതൈര് ബാണൈര് അവാപ ശ്രിയമ് ഉത്തമാമ്
രുക്മകവചൻ യുദ്ധത്തിൽ നൂറ് കാവചധാരികളായ ധനുര്വ്വിദ്യകളെ കൂർമുറിയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് സംഹരിച്ചു, അതിലൂടെ ഉത്തമമായ ഐശ്വര്യം നേടി.
ജജ്ഞേ ച രുക്മകവചാത് പരജിത് പരവീരഹാ ജജ്ഞിരേ പഞ്ച പുത്രാസ് തു മഹാവീര്യാഃ പരാജിതാഃ
രുക്മകവചനിൽ നിന്നു പരാജിത് എന്ന ശത്രുവിനെ ജയിച്ചവൻ ജനിച്ചു. പരാജിതിൽ നിന്ന് അഞ്ചു വീര്യശാലിയായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
രുക്മേഷുഃ പൃഥുരുക്മശ് ച ജ്യാമഘഃ പാലിതോ ഹരിഃ പാലിതം ച ഹരിം ചൈവ വിദേഹേഭ്യഃ പിതാ ദദൌ
രുക്മേഷു, പൃഥുരുക്മ, ജ്യാമഘ, പാലിത, ഹരി എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു പുത്രന്മാർ. പാലിതയെയും ഹരിയെയും അവരുടെ അച്ഛൻ വിദേഹരാജാക്കൾക്ക് നൽകി.
രുക്മേഷുര് അഭവദ് രാജാ പൃഥുരുക്മസ്യ സംശ്രയാത് താഭ്യാം പ്രവ്രാജിതോ രാജാ ജ്യാമഘോ ഽവസദ് ആശ്രമേ
പൃഥുരുക്മയുടെ പിന്തുണയോടെ രുക്മേഷു രാജാവായി. എന്നാൽ ആ ഇരുവരാൽ രാജ്യം വിട്ടു പോകേണ്ടി വന്ന ജ്യാമഘൻ ആശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചു.
പ്രശാന്തശ് ച തദാ രാജാ ബ്രാഹ്മണൈശ് ചാവബോധിതഃ ജഗാമ ധനുര് ആദായ ദേശമ് അന്യം ധ്വജീ രഥീ
അപ്പോൾ രാജാവ് ശാന്തനായി, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഉപദേശപ്രകാരം, വില്ലെടുത്ത് പതാകയുള്ള രഥത്തിൽ കയറി മറ്റൊരു ദേശത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
നര്മദാകൂലമ് ഏകാകീമ് ഏകലാം മൃത്തികാവതീമ് ഋക്ഷവന്തം ഗിരിം ജിത്വാ ശുക്തിമത്യാമ് ഉവാസ സഃ
അവൻ നർമദയുടെ തീരത്ത് ഒറ്റയ്ക്കായി, മണ്ണുകൊണ്ടു പണിത കുടിലിൽ താമസിച്ചു. ഋക്ഷവത് പർവ്വതം ജയിച്ച്, ശുക്തിമത് പ്രദേശത്ത് പാർത്തി.
ജ്യാമഘസ്യാഭവദ് ഭാര്യാ ശൈബ്യാ ബലവതീ സതീ അപുത്രോ ഽപി സ രാജാ വൈ നാന്യാം ഭാര്യാമ് അവിന്ദത
ജ്യാമഘന്റെ ഭാര്യ ശൈബ്യാ ശക്തിയും പവിത്രതയും ഉള്ളവളായിരുന്നു. രാജാവിന് സന്താനമില്ലെങ്കിലും, മറ്റൊരു ഭാര്യയെ സ്വീകരിച്ചില്ല.
തസ്യാസീദ് വിജയോ യുദ്ധേ തത്ര കന്യാമ് അവാപ സഃ ഭാര്യാമ് ഉവാച സംത്രസ്തഃ സ്നുഷേതി സ ജനേശ്വരഃ
അവിടെ യുദ്ധത്തിൽ വിജയിച്ച്, ഒരു കന്യയെ സ്വന്തമാക്കി. ഭയപ്പെട്ട രാജാവ് ഭാര്യയോട് ആ കന്യയെ 'മരുമകൾ' എന്ന് വിളിച്ചു.
ഏതച് ഛ്രുത്വാബ്രവീദ് ദേവീ കസ്യ ദേവ സ്നുഷേതി വൈ അബ്രവീത് തദ് ഉപശ്രുത്യ ജ്യാമഘോ രാജസത്തമഃ
ഇത് കേട്ട രാജ്ഞി ചോദിച്ചു: 'പ്രഭോ, ഇവൾ ആരുടെ മരുമകളാണ്?' അപ്പോൾ രാജാവായ ജ്യാമഘൻ അതിനുത്തരം പറഞ്ഞു:
യസ് തേ ജനിഷ്യതേ പുത്രസ് തസ്യ ഭാര്യോപപാദിതാ
'നിനക്കു ജനിക്കാനിരിക്കുന്ന പുത്രന്റെ ഭാര്യയാണിവൾ.'
ഉഗ്രേണ തപസാ തസ്യാഃ കന്യായാഃ സാ വ്യജായത പുത്രം വിദര്ഭം സുഭാഗാ ശൈബ്യാ പരിണതാ സതീ
ഉഗ്രമായ തപസ്സിലൂടെ ആ ഭാഗ്യവതിയായ, പ്രായപൂർത്തിയായ കന്യക ഒരു മകനായ വിദർഭനെ പ്രസവിച്ചു.
രാജപുത്ര്യാം തു വിദ്വാംസൌ സ്നുഷായാം ക്രഥകൈശികൌ പശ്ചാദ് വിദര്ഭോ ഽജനയച് ഛൂരൌ രണവിശാരദൌ
പിന്നീട് രാജകുമാരിയായ തന്റെ മരുമകളിൽ നിന്ന് വിദർഭന് ക്രഥനും കൈശികനും എന്ന യുദ്ധശൂരന്മാരായ രണ്ടു മക്കൾ ജനിച്ചു.
ഭീമോ വിദര്ഭസ്യ സുതഃ കുന്തിസ് തസ്യാത്മജോ ഽഭവത് കുന്തേര് ധൃഷ്ടഃ സുതോ ജജ്ഞേ രണധൃഷ്ടഃ പ്രതാപവാന്
വിദർഭന്റെ മകൻ ഭീമൻ ആയിരുന്നു; ഭീമന്റെ മകൻ കുന്തി, കുന്തിയുടെ മകൻ ധൃഷ്ടൻ, യുദ്ധത്തിൽ പ്രശസ്തനായ ധൈര്യശാലിയായവൻ.
ധൃഷ്ടസ്യ ജജ്ഞിരേ ശൂരാസ് ത്രയഃ പരമധാര്മികാഃ ആവന്തശ് ച ദശാര്ഹശ് ച ബലീ വിഷഹരശ് ച സഃ
ധൃഷ്ടന് മൂന്ന് ധൈര്യശാലികളും ഉത്തമധാർമ്മികരുമായ മക്കൾ ജനിച്ചു: ആവന്തൻ, ദശാർഹൻ, ശക്തനായ വിഷഹരൻ.
ദശാര്ഹസ്യ സുതോ വ്യോമാ വ്യോമ്നോ ജീമൂത ഉച്യതേ ജീമൂതപുത്രോ വികൃതിസ് തസ്യ ഭീമരഥഃ സ്മൃതഃ
ദശാർഹന്റെ മകൻ വ്യോമൻ; വ്യോമന്റെ മകൻ ജിമൂതൻ; ജിമൂതന്റെ മകൻ വികൃതിയും വികൃതിയുടെ മകൻ ഭീമരഥനും ആയിരുന്നു.
അഥ ഭീമരഥസ്യാസീത് പുത്രോ നവരഥസ് തഥാ തസ്യ ചാസീദ് ദശരഥഃ ശകുനിസ് തസ്യ ചാത്മജഃ
അതിനുശേഷം ഭീമരഥന് നവരഥൻ എന്ന മകൻ ജനിച്ചു; നവരഥന്റെ മകൻ ദശരഥൻ; ദശരഥന്റെ മകൻ ശകുനി.
തസ്മാത് കരമ്ഭഃ കാരമ്ഭിര് ദേവരാതോ ഽഭവന് നൃപഃ ദേവക്ഷത്രോ ഽഭവത് തസ്യ വൃദ്ധക്ഷത്രോ മഹായശാഃ
അവിടെ നിന്ന് കരംബൻ ജനിച്ചു; കരംബന്റെ മകൻ രാജാവായ ദേവരാതൻ; ദേവരാതന്റെ മകൻ ദേവക്ഷത്രൻ; ദേവക്ഷത്രന്റെ മകൻ മഹാപ്രശസ്തനായ വൃദ്ധക്ഷത്രൻ.
ദേവഗര്ഭസമോ ജജ്ഞേ ദേവക്ഷത്രസ്യ നന്ദനഃ മധൂനാം വംശകൃദ് രാജാ മധുര് മധുരവാഗ് അപി
ദേവക്ഷത്രന്റെ മകൻ ദേവന്മാരെപ്പോലെയുള്ള ജനനശുദ്ധിയുള്ള മധുർ; മധുർ മധുവിന്റെ വംശം സ്ഥാപിച്ച രാജാവും മധുരമായ വാക്കുള്ളവനുമായിരുന്നു.
മധോര് ജജ്ഞേ ഽഥ വൈദര്ഭ്യാം പുരുദ്വാന് പുരുഷോത്തമഃ ഐക്ഷ്വാകീ ചാഭവദ് ഭാര്യാ മധോസ് തസ്യാം വ്യജായത
മധുരും വൈദർഭ്യയും ചേർന്ന് പുരുദ്വാൻ എന്ന പുരുഷോത്തമൻ ജനിച്ചു; മധുരിന്റെ ഭാര്യ ഐക്ഷ്വാകു വംശത്തിൽപ്പെട്ടവളായിരുന്നു, അവളിൽ നിന്ന് മകനും ജനിച്ചു.
സത്വാന് സര്വഗുണോപേതഃ സാത്വതാ കീര്തിവര്ധനഃ ഇമാം വിസൃഷ്ടിം വിജ്ഞായ ജ്യാമഘസ്യ മഹാത്മനഃ യുജ്യതേ പരമപ്രീത്യാ പ്രജാവാംശ് ച ഭവേത് സദാ
സകലഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനായ സത്വൻ സാത്വതരുടെ കീർത്തി വർദ്ധിപ്പിച്ചു. മഹാത്മാവായ ജ്യാമഘന്റെ ഈ സൃഷ്ടി അറിയുന്നവൻ പരമാനന്ദത്തോടെ ചേർന്ന് സന്തതിയോടെ എപ്പോഴും അനുഗ്രഹിക്കപ്പെടണം.
സത്വതഃ സത്ത്വസംപന്നാന് കൌശല്യാ സുഷുവേ സുതാന് ഭാഗിനം ഭജമാനം ച ദിവ്യം ദേവാവൃധം നൃപമ്
സത്വന്റെ ഭാര്യ കൗശല്യ ഭാഗിനൻ, ഭജമാനൻ, ദിവ്യനായ ദേവാവൃദ്ധൻ, രാജാവ് എന്നിവരെ ഗുണസമ്പന്നരായി പ്രസവിച്ചു.
അന്ധകം ച മഹാബാഹും വൃഷ്ണിം ച യദുനന്ദനമ് തേഷാം വിസര്ഗാശ് ചത്വാരോ വിസ്തരേണേഹ കീര്തിതാഃ
മഹാബാഹുവായ അന്ധകൻ, യദുക്കളുടെ ആനന്ദമായ വൃഷ്ണി എന്നിവരും ജനിച്ചു; അവരുടെ നാലു വംശങ്ങൾ ഇവിടെ വിശദമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.