യന് മേ പ്രപിതാമഹാഇതി ദദൌ ച പ്രപിതാമഹേ കുശഗന്ധതിലോന്മിശ്രം സപുഷ്പമ് അപസവ്യതഃ
'എന്റെ പ്രപിതാമഹനു' എന്നു പറഞ്ഞ്, കുശഗന്ധവും എള്ളും പൂവും ചേർത്ത് ഇടതുവശത്ത് നിന്ന് പ്രപിതാമഹനു അർഘ്യം നൽകി.
തദ്വന് മാതാമഹേഭ്യസ് തു വിധിം ചക്രേ ജനാര്ദനഃ താന് അര്ച്യ ഭൂയോ ഗന്ധാദ്യൈര് ധൂപം ദത്ത്വാ തു ഭക്തിതഃ
അതു പോലെ തന്നെ, ജനാർദ്ദനൻ മാതാവിന്റെ പിതാക്കന്മാർക്കും വിധി അനുഷ്ഠിച്ചു, അവരെ വീണ്ടും സുഗന്ധങ്ങളാലും ധൂപം samarppichu ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു.
ആദിത്യാ വസവോ രുദ്രാ ഇത്യ് ഉച്ചാര്യ ജഗത്പ്രഭുഃ തതശ് ചാന്നം സമാദായ സര്പിസ്തിലകുശാകുലമ്
'ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ' എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, ലോകനാഥൻ നെയ്യും എള്ളും കുശയും ചേർത്ത അന്നം എടുത്തു.
വിധായ പാത്രേ തച് ചൈവ പര്യപൃച്ഛത് തതോ മുനീന് അഗ്നൌ കരിഷ്യ ഇതി തൈഃ കുരുഷ്വേതി ച ചോദിതഃ
അത് ഒരു പാത്രത്തിൽ ഒരുക്കി, ശേഷം മുനിമാരോടു 'ഇത് അഗ്നിയിൽ samarppikkatte?' എന്നു ചോദിച്ചു. അവർ 'കുരുക്കളിൽ ചെയ്യൂ' എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ അങ്ങനെ ചെയ്തു.
ആഹുതിത്രിതയം ദദ്യാത് സോമായാഗ്നേര് യമായ ച യേ മാമകാഇതി ച ജപേദ് യജുഃസപ്തകമ് അച്യുതമ്
സോമനും അഗ്നിക്കും യമനും മൂന്നു ഹോമങ്ങൾ samarppikkണം. ഓരോ ഹോമത്തിനും ഏഴു യജുസ് മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, 'ഇത് എന്റെവയാണ്' എന്നു പറയണം.
ഹുതാവശിഷ്ടം ച ദദൌ നാമഗോത്രസമന്വിതമ് ത്രിര് ആഹുതികമ് ഏകൈകം പിതരം തു പ്രതി ദ്വിജാഃ
ഹോമശേഷം ശേഷിച്ചത് പേരും ഗോത്രവും ചേർത്ത്, ഓരോ പിതാവിനും മൂന്നു ഹോമങ്ങൾ വീതം samarppichu, ദ്വിജന്മാർ അങ്ങനെ ചെയ്തു.
അതോ ഽവശിഷ്ടമ് അന്നാദ്യം പിണ്ഡപാത്രേ തു നിക്ഷിപേത് തതോ ഽന്നം സരസം സ്വാദു ദദൌ പായസപൂര്വകമ്
ശേഷിച്ച അന്നവും പാനീയവും പിണ്ഡപാത്രത്തിൽ വച്ചു. അതിനുശേഷം രസവും മധുരവും ഉള്ള അന്നം, പായസം കൂടെ സമർപ്പിച്ചു.
പ്രത്യഗ്രമ് ഏകദാ സ്വിന്നമ് അപര്യുഷിതമ് ഉത്തമമ് അല്പശാകം ബഹുഫലം ഷഡ്രസമ് അമൃതോപമമ്
അത് പുതിയതും ഒരിക്കൽ മാത്രം പാകം ചെയ്തതും ചൂടുള്ളതും പഴകിയതല്ലാത്തതും ഉത്തമമായതും കുറച്ച് പച്ചക്കറികളും കൂടുതൽ പഴങ്ങളും ആറു രുചികളുമുള്ളതും അമൃതത്തിനെപ്പോലും രുചിയുള്ളതുമായിരുന്നു.
യദ് ബ്രാഹ്മണേഷു പ്രദദൌ പിണ്ഡപാത്രേ പിതൄംസ് തഥാ വേദപൂര്വം പിതൃസ്വന്നമ് ആജ്യപ്ലുതം മധൂക്ഷിതമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പിണ്ഡപാത്രത്തിൽ നൽകിയതുപോലെ തന്നെ പിതാക്കള്ക്കും സമർപ്പിച്ചു; വേദമന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി, നെയ്യിലും തേനിലും നനച്ച പിതൃഭോജനം നൽകി.
മന്ത്രിതം പൃഥിവീത്യ് ഏവം മധുവാതാതൃചം ജഗൌ ഭുഞ്ജാനേഷു തു വിപ്രേഷു ജപന് വൈ മന്ത്രപഞ്ചകമ്
അവൻ 'പൃഥിവി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് മധുവാത സ്തോത്രം പാടി; ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ, അഞ്ചു മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ചു.
യത് തേ പ്രകാരമ് ആരഭ്യ നാധികം തേ തതോ ജഗൌ ത്രിമധു ത്രിസുപര്ണം ച ബൃഹദാരണ്യകം തഥാ
നിശ്ചയിച്ച രീതിക്ക് അതിലധികം ഒന്നും ഉച്ചരിച്ചില്ല; ത്രിമധു, ത്രിസുപർണ, ബ്രഹദാരണ്യകവും ചൊല്ലി.
ജജാപ വൈഷാം ജാപ്യം തു സൂക്തം സൌരം സപൌരുഷമ് ഭുക്തവത്സു ച വിപ്രേഷു പൃഷ്ട്വാ തൃപ്താ സ്ഥ ഇത്യ് ഉത
അവൻ നിർദ്ദിഷ്ട ജപവും സാവിത്രം സ്തോത്രവും പുരുഷസൂക്തവും ജപിച്ചു; ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം, 'നിങ്ങൾ തൃപ്തരാണോ?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
തൃപ്താഃ സ്മേതി സകൃത് തോയം ദദൌ മൌനവിമോചനമ് പിണ്ഡപാത്രം സമാദായ ച്ഛായായൈ പ്രദദൌ തതഃ
അവർ 'നാം തൃപ്തരായി' എന്ന് മറുപടി നൽകിയപ്പോൾ, ഒരിക്കൽ വെള്ളം നൽകി മൗനം അവസാനിപ്പിച്ചു; പിണ്ഡപാത്രം എടുത്ത്, അതു ഛായയ്ക്ക് സമർപ്പിച്ചു.
സാ തദ് അന്നം ദ്വിധാ കൃത്വാ ത്രിധൈകൈകമ് അഥാകരോത് വാരാഹോ ഭൂമ് അഥോല്ലിഖ്യ സമാച്ഛാദ്യ കുശൈര് അപി
അവൾ ആ അന്നം രണ്ടായി വിഭജിച്ച്, ഓരോ ഭാഗവും വീണ്ടും മൂന്നു ആയി ചെയ്തു; കാളപോലെ ഭൂമിയിൽ അടയാളം വെച്ച്, കുശതൃണങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടി.
ദക്ഷിണാഗ്രാന് കുശാന് കൃത്വാ തേഷാമ് ഉപരി ചാസനമ് സതിലേഷു സമൂലേഷു കുശേഷ്വ് ഏവ തു സംശ്രയഃ
കുശതൃണങ്ങൾ ദക്ഷിണാഭാഗത്തേക്ക് അഗ്രം വെച്ച്, അതിന്മേൽ ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കി; തിലവും വേർപടർന്ന കുശതൃണങ്ങൾക്കുമേൽ സമർപ്പണം സ്ഥാപിച്ചു.
ഗന്ധപുഷ്പാദികം കൃത്വാ തതഃ പിണ്ഡം തു ഭക്തിതഃ പൃഥിവീ ദധീര് ഇത്യ് ഉക്ത്വാ തതഃ പിണ്ഡം പ്രദത്തവാന്
സുഗന്ധവും പുഷ്പവും അർപ്പിച്ച്, ഭക്തിയോടെ പിണ്ഡം സമർപ്പിച്ചു; 'ഭൂമി ഇതു കൈവശം വെക്കട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ് പിണ്ഡം നൽകി.
പിതാമഹാഃ പ്രപിതാമഹാസ് തഥേതി ചാന്തരിക്ഷതഃ മാതാമഹാനാമ് അപ്യ് ഏവം ദദൌ പിണ്ഡാന് സ ശൂകരഃ
പിതാമഹന്മാരും പ്രപിതാമഹന്മാരും ആകാശത്തിൽ നിന്ന് 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞു; അതുപോലെ തന്നെ അമ്മാവൻമാർക്കും പിണ്ഡങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചു.
പിണ്ഡനിര്വാപണോച്ഛിഷ്ടമ് അന്നം ലേപഭുജേഷ്വ് അദാത് ഏതദ് വഃ പിതര് ഇത്യ് ഉക്ത്വാ ദദൌ വാസാംസി ഭക്തിതഃ
പിണ്ഡസമർപ്പണത്തിന് ശേഷമുള്ള അന്നം അവശിഷ്ടം കഴിക്കുന്നവർക്ക് നൽകി, 'ഇത് നിങ്ങൾക്കാണ്, പിതാക്കളേ' എന്ന് പറഞ്ഞു; ഭക്തിയോടെ വസ്ത്രങ്ങളും നൽകി.
ദ്വ്യങ്ഗുലജാനി ശുക്ലാനി ധൌതാന്യ് അഭിനവാനി ച ഗന്ധപുഷ്പാദികം ദത്ത്വാ കൃത്വാ ചൈഷാം പ്രദക്ഷിണാമ്
രണ്ട് വിരൽ വീതമുള്ള, വെള്ളയും കഴുകിയതും പുതുതുമായ വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകി; സുഗന്ധവും പുഷ്പവും അർപ്പിച്ച് അവരെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.
ആചമ്യാചാമയേദ് വിപ്രാന് പൈത്രാന് ആദൌ തതഃ സുരാന് തതസ് ത്വ് അഭ്യുക്ഷ്യ താം ഭൂമിം ദത്ത്വാപഃ സുമനോക്ഷതാന്
താൻ ആചമനം ചെയ്ത്, ആദ്യം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ പിതാക്കൾക്കായി ആചമിപ്പിച്ചു, പിന്നെ ദേവന്മാർക്കായി; പിന്നെ ആ ഭൂമിയിൽ പൂക്കളും വെള്ളവും ചിതറി സമർപ്പിച്ചു.
സതിലാമ്ബു പിതൃഷ്വ് ആദൌ ദത്ത്വാ ദേവേഷു സാക്ഷതമ് അക്ഷയ്യം നസ് ത്വ് ഇതി പിതൄന് പ്രീയതാമ് ഇതി ദേവതാഃ
ആദ്യം തിലം കലർന്ന വെള്ളം പിതാക്കൾക്കായി നൽകി, പിന്നെ ശുദ്ധജലം ദേവന്മാർക്കായി നൽകി; 'നമുക്ക് ഇത് ക്ഷയിക്കാതിരിക്കുക, പിതാക്കളും ദേവതകളും സന്തുഷ്ടരാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞു.
പ്രീണയിത്വാ പരാവൃത്യ ത്രിര് ജപേച് ചാഘമര്ഷണമ് തതോ നിവൃത്യ തു ജപേദ് യന് മേ നാമ ഇതീരയന്
അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചശേഷം, തിരിഞ്ഞ് മൂന്നു പ്രാവശ്യം അഘമർഷണം ജപിച്ചു; പിന്നെ പിന്മാറി, 'എന്റെ പേര് എന്താണോ അതു' എന്ന് ജപിച്ചു.
ഗൃഹാന് നഃ പിതരോ ദത്ത ധനധാന്യപ്രപൂരിതാന് അര്ഘ്യപാത്രാണി പിണ്ഡാനാമ് അന്തരേ സ പവിത്രകാന്
പിതാക്കളേ, ധനവും ധാന്യവും നിറഞ്ഞ വീടുകൾ ഞങ്ങൾക്കു നൽകണമേ; അർഘ്യപാത്രങ്ങളും പിണ്ഡങ്ങളുമിടയിൽ ശുദ്ധീകരണത്തിന്നുള്ള ദർഭയും വെച്ചു.
നിക്ഷിപ്യോര്ജം വഹന്തീതി കോകാതോയമ് അഥോ ഽജപത് ഹിമക്ഷീരം മധുതിലാന് പിതൄണാം തര്പണം ദദൌ
ശക്തി നിറഞ്ഞതായവയെ അവിടെ വെച്ച്, കോകജലമന്ത്രം ജപിച്ചു; തണുത്ത പാലും തേനും തിലവും പിതാക്കളുടെ തൃപ്തിക്ക് സമർപ്പിച്ചു.
സ്വസ്തീത്യ് ഉക്തേ പൈതൃകൈസ് തു സോരാഹ്നേ പ്നാവതര്പയന് രജതം ദക്ഷിണാം ദത്ത്വാ വിപ്രാന് ദേവോ ഗദാധരഃ
പിതാക്കന്മാർ 'മംഗളമായിരിക്കും' എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദൈവമായ ഗദാധരൻ ഉച്ചയ്ക്ക് അവർക്കായി വെള്ളം അർപ്പിച്ചു, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് വെള്ളി ദാനം ചെയ്തു.
സംവിഭാഗം മനുഷ്യേഭ്യോ ദദൌ സ്വദ് ഇതി ചാബ്രുവന് കശ്ചിത് സംപന്നമ് ഇത്യ് ഉക്ത്വാ പ്രത്യുക്തസ് തൈര് ദ്വിജോത്തമാഃ
അവൻ മനുഷ്യർക്കായി വിഭജിച്ച്, 'ഇത് നിങ്ങൾക്കാണ്' എന്നു പറഞ്ഞു. ആരോ ഒരാൾ 'സമാപ്തമായി' എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ മഹാനായ ദ്വിജന്മാർ അതിന് മറുപടി പറഞ്ഞു.
അഭിരമ്യതാമ് ഇത്യ് ഉവാച പ്രോചുസ് തേ ഽഭിരതാഃ സ്മ വൈ ശിഷ്ടമ് അന്നം ച പപ്രച്ഛ തൈര് ഇഷ്ടൈഃ സഹ ചോദിതഃ
അവൻ 'ദയവായി ആസ്വദിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു. അവർ 'നാം സംതൃപ്തരാണ്' എന്നു മറുപടി നൽകി. അവരുടേതായ ആഗ്രഹപ്രകാരം ശേഷിച്ച അന്നത്തെക്കുറിച്ച് അവൻ ചോദിച്ചു.
പാണാവ് ആദായ താന് വിപ്രാന് കുര്യാദ് അനുഗതസ് തദാ വാജേ വാജേ ഇതി പഠന് ബഹിര് വേദി വിനിര്ഗതഃ
അവൻ ആ ബ്രാഹ്മണ്മാരെ കൈകൊണ്ട് പിടിച്ച്, 'വാജേ വാജേ' എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, വേദിയുടെ പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി കൂടെ നടന്നു.
കോടിതീര്ഥജലേനാസാവ് അപസവ്യം സമുത്ക്ഷിപന് അലഗ്നാന് വിപുലാന് വാലാന് പ്രാര്ഥയാമ് ആസ ചാശിഷമ്
കോട്ടിതീർത്ഥത്തിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച്, ഇടതുകൈ ഉയർത്തി അപസവ്യക്രിയ ചെയ്തു. ഒടുവിൽ, ഒടുങ്ങാത്ത പുൽത്തണ്ട് തേടി അനുഗ്രഹം അഭ്യർത്ഥിച്ചു.
ദാതാരോ നോ ഽഭിവര്ധന്താം തൈസ് തഥേതി സമീരിതഃ പ്രദക്ഷിണമ് ഉപാവൃത്യ കൃത്വാ പാദാഭിവാദനമ്
'നമ്മുടെ ദാനദായകർ വളരട്ടെ' എന്നു അവർ പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം അവൻ അവരെ ചുറ്റി വലതുവശം നടന്നു, അവരുടെ കാലിൽ നമസ്കാരം ചെയ്തു.