തസ്മാത് പാപാഗതൈര് അര്ഥൈര് നാനുരജ്യേത പണ്ഡിതഃ ധര്മ ഏകോ മനുഷ്യാണാം സഹായഃ പരികീര്തിതഃ
അതിനാൽ, പാപംകൊണ്ട് ലഭിച്ച സമ്പത്തോട് പണ്ഡിതൻ ആസക്തനാകരുത്; മനുഷ്യർക്കു കൂട്ടുകാരനായി ധർമ്മം മാത്രം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ലോഭാന് മോഹാദ് അനുക്രോശാദ് ഭയാദ് വാഥ ബഹുശ്രുതഃ നരഃ കരോത്യ് അകാര്യാണി പരാര്ഥേ ലോഭമോഹിതഃ
ലാഭം, മായ, കാരുണ്യം, ഭയം എന്നിവകൊണ്ടും, വളരെ പഠിച്ചവൻ പോലും, മറ്റൊരാളുടെ കാര്യത്തിൽ ആസക്തനായി തെറ്റായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നു.
ധര്മശ് ചാര്ഥശ് ച കാമശ് ച ത്രിതയം ജീവതഃ ഫലമ് ഏതത് ത്രയമ് അവാപ്തവ്യമ് അധര്മപരിവര്ജിതമ്
ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം—ഈ മൂന്നു ജീവിക്കുന്നവർക്കുള്ള ഫലങ്ങളാണ്; അധർമ്മം ഒഴിവാക്കി ഇവ മൂന്നു നേടേണ്ടതാണ്.
ശ്രുതം ഭഗവതോ വാക്യം ധര്മയുക്തം പരം ഹിതമ് ശരീരനിചയം ജ്ഞാതും ബുദ്ധിര് നോ ഽത്ര പ്രജായതേ
ഭഗവാന്റെ ധർമ്മപൂർണ്ണമായ ഉത്തമ വാക്കുകൾ കേട്ടിട്ടും, ശരീരങ്ങളുടെ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാൻ ബുദ്ധി ഇവിടെ ഉണരുന്നില്ല.
മൃതം ശരീരം ഹി നൃണാം സൂക്ഷ്മമ് അവ്യക്തതാം ഗതമ് അചക്ഷുര്വിഷയം പ്രാപ്തം കഥം ധര്മോ ഽനുഗച്ഛതി
മരിച്ചവരുടെ ശരീരം സൂക്ഷ്മവും അദൃശ്യവുമാകുമ്പോൾ, കണ്ണുകൾക്കപ്പുറത്തായപ്പോൾ, എങ്ങനെ ധർമ്മം അതിനെ അനുഗമിക്കുന്നു?
പൃഥിവീ വായുര് ആകാശമ് ആപോ ജ്യോതിര് മനോന്തരമ് ബുദ്ധിര് ആത്മാ ച സഹിതാ ധര്മം പശ്യന്തി നിത്യദാ
ഭൂമി, വായു, ആകാശം, ജലം, അഗ്നി, മനസ്സ്, ബുദ്ധി, ആത്മാവ്—ഇവ ഒത്തുചേർന്ന് എപ്പോഴും ധർമ്മം കാണുന്നു.
പ്രാണിനാമ് ഇഹ സര്വേഷാം സാക്ഷിഭൂതാ ദിവാനിശമ് ഏതൈശ് ച സഹ ധര്മോ ഹി തം ജീവമ് അനുഗച്ഛതി
ഇവയെല്ലാം ജീവികൾക്കു പകൽ രാത്രിയും സാക്ഷികളാണ്; ഇവയോടൊപ്പം ധർമ്മം ആ ജീവിയെ പിന്തുടരുന്നു.
ത്വഗ് അസ്ഥി മാംസം ശുക്രം ച ശോണിതം ച ദ്വിജോത്തമാഃ ശരീരം വര്ജയന്ത്യ് ഏതേ ജീവിതേന വിവര്ജിതമ്
ത്വക്ക്, അസ്ഥി, മാംസം, വീര്യം, രക്തം—മഹർഷിമാരേ, ജീവൻ വിട്ടശേഷം ഇവ ശരീരത്തെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
തതോ ധര്മസമായുക്തഃ സ ജീവഃ സുഖമ് ഏധതേ ഇഹലോകേ പരേ ചൈവ കിം ഭൂയഃ കഥയാമി വഃ
അതിനുശേഷം ധർമ്മം പാലിക്കുന്ന ആ ജീവൻ ഈ ലോകത്തും മറുവലോകത്തും സന്തോഷത്തോടെ വളരുന്നു. ഇതിലും കൂടുതൽ ഞാൻ പറയേണ്ടതുണ്ടോ?
തദ് ദര്ശിതം ഭഗവതാ യഥാ ധര്മോ ഽനുഗച്ഛതി ഏതത് തു ജ്ഞാതുമ് ഇച്ഛാമഃ കഥം രേതഃ പ്രവര്തതേ
ഭഗവാൻ നമ്മെ കാണിച്ചുതന്നത്, എങ്ങനെ ധർമ്മം അനുഗമിക്കുന്നു എന്ന്. എന്നാൽ, ഈ വിത്ത് എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്ന് അറിയാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അന്നമ് അശ്നന്തി യേ ദേവാഃ ശരീരസ്ഥാ ദ്വിജോത്തമാഃ പൃഥിവീ വായുര് ആകാശമ് ആപോ ജ്യോതിര് മനസ് തഥാ
ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവന്മാർ, ഭൂമി, വായു, ആകാശം, വെള്ളം, അഗ്നി, മനസ്സ് — ഇവയെല്ലാം ഭക്ഷണം അനുഭവിക്കുന്നു, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ.
തതസ് തൃപ്തേഷു ഭോ വിപ്രാസ് തേഷു ഭൂതേഷു പഞ്ചസു മനഃഷഷ്ഠേഷു ശുദ്ധാത്മാ രേതഃ സംപദ്യതേ മഹത്
അങ്ങനെ, ഈ അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളും ആറാമത്തേതായ മനസ്സും തൃപ്തരായാൽ, ശുദ്ധമായ ആത്മാവിൽ നിന്ന് വലിയ വിത്ത് ഉദ്ഭവിക്കുന്നു, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
തതോ ഗര്ഭഃ സംഭവതി ശ്ലേഷ്മാ സ്ത്രീപുംസയോര് ദ്വിജാഃ ഏതദ് വഃ സര്വമ് ആഖ്യാതം കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമ് ഇച്ഛഥ
ശേഷം, സ്ത്രീയും പുരുഷനും ചേർന്നുള്ള ദ്രവത്തിൽ നിന്ന് ഗർഭം രൂപപ്പെടുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ. ഇതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു; ഇനി നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്?
ആഖ്യാതം നോ ഭഗവതാ ഗര്ഭഃ സംജായതേ യഥാ യഥാ ജാതസ് തു പുരുഷഃ പ്രപദ്യതേ തദ് ഉച്യതാമ്
ഭഗവാൻ നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചതാണ് ഗർഭം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന്. എന്നാൽ, മനുഷ്യൻ ജനിച്ചശേഷം എന്ത് പ്രാപിക്കുന്നു എന്ന് പറയൂ.
ആസന്നമാത്രപുരുഷസ് തൈര് ഭൂതൈര് അഭിഭൂയതേ വിപ്രയുക്തസ് തു തൈര് ഭൂതൈഃ പുനര് യാത്യ് അപരാം ഗതിമ്
മനുഷ്യൻ ജനിച്ച ഉടനെ അവൻ ആ ഭൂതങ്ങൾകൊണ്ട് കീഴടക്കപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ അവയിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടാൽ, മറ്റൊരു അവസ്ഥയിലേക്ക് പോകുന്നു.
സ ച ഭൂതസമായുക്തഃ പ്രാപ്നോതി ജീവമ് ഏവ ഹി തതോ ഽസ്യ കര്മ പശ്യന്തി ശുഭം വാ യദി വാശുഭമ് ദേവതാഃ പഞ്ചഭൂതസ്ഥാഃ കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമ് ഇച്ഛഥ
ഭൂതങ്ങളുമായി ചേർന്നാൽ ജീവൻ ലഭിക്കുന്നു; പിന്നെ ആഞ്ചു ഭൂതങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന ദേവന്മാർ അവന്റെ നല്ലതോ ചീത്തയോ കർമ്മങ്ങൾ കാണുന്നു. ഇനി നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് കേൾക്കണം?
ത്വഗ് അസ്ഥി മാംസമ് ഉത്സൃജ്യ തൈസ് തു ഭൂതൈര് വിവര്ജിതഃ ജീവഃ സ ഭഗവന് ക്വസ്ഥഃ സുഖദുഃഖേ സമശ്നുതേ
ത്വക്ക്, അസ്ഥി, മാംസം എന്നിവ ഉപേക്ഷിച്ച്, ആ ഭൂതങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ, ഭഗവാൻ, ആ ജീവൻ എവിടേക്ക് പോകുന്നു? എങ്ങനെ സുഖദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു?
ജീവഃ കര്മസമായുക്തഃ ശീഘ്രം രേതഃസമാഗതഃ സ്ത്രീണാം പുഷ്പം സമാസാദ്യ തതഃ കാലേന ഭോ ദ്വിജാഃ
ജീവൻ കർമ്മവുമായി ചേർന്ന്, ഉടൻ തന്നെ വിത്തുമായി ഒന്നിക്കുന്നു; സ്ത്രീയുടെ പുഷ്പം പ്രാപിച്ചശേഷം, ദ്വിജന്മാരേ, സമയമാകുമ്പോൾ—
യമസ്യ പുരുഷൈഃ ക്ലേശോ യമസ്യ പുരുഷൈര് വധഃ ദുഃഖം സംസാരചക്രം ച നരഃ ക്ലേശം ച വിന്ദതി
യമന്റെ ദൂതന്മാരാൽ കഷ്ടം അനുഭവപ്പെടുന്നു, യമന്റെ ദൂതന്മാർ വധം ചെയ്യുന്നു; മനുഷ്യൻ ദുഃഖവും, ജനനമരണചക്രവും, കഷ്ടവും അനുഭവിക്കുന്നു.
ഇഹ ലോകേ സ തു പ്രാണീ ജന്മപ്രഭൃതി ഭോ ദ്വിജാഃ സുകൃതം കര്മ വൈ ഭുങ്ക്തേ ധര്മസ്യ ഫലമ് ആശ്രിതഃ
ഈ ലോകത്ത്, ദ്വിജന്മാരേ, ജനനം മുതൽ ജീവൻ സദാചാരത്തിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു, നല്ല കർമ്മങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ.
യദി ധര്മം സമായുജ്യ ജന്മപ്രഭൃതി സേവതേ തതഃ സ പുരുഷോ ഭൂത്വാ സേവതേ നിത്യദാ സുഖമ്
ജനനം മുതൽ ധർമ്മം അനുസരിച്ചാൽ, മനുഷ്യനായി ജനിച്ചവൻ എപ്പോഴും സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു.
അഥാന്തരാന്തരം ധര്മമ് അധര്മമ് ഉപസേവതേ സുഖസ്യാനന്തരം ദുഃഖം സ ജീവോ ഽപ്യ് അധിഗച്ഛതി
പക്ഷേ, ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് ധർമ്മവും അധർമ്മവും അനുസരിച്ചാൽ, സുഖത്തിന് ശേഷം ആ ജീവൻ ദുഃഖവും അനുഭവിക്കും.
അധര്മേണ സമായുക്തോ യമസ്യ വിഷയം ഗതഃ മഹാദുഃഖം സമാസാദ്യ തിര്യഗ്യോനൌ പ്രജായതേ
അധർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട്, യമന്റെ ലോകത്ത് എത്തുമ്പോൾ, വലിയ ദുഃഖം അനുഭവിച്ച്, അവൻ മൃഗജന്മത്തിൽ ജനിക്കുന്നു.
കര്മണാ യേന യേനേഹ യസ്യാം യോനൌ പ്രജായതേ ജീവോ മോഹസമായുക്തസ് തന് മേ ശൃണുത സാംപ്രതമ്
ഏത് കർമ്മത്താൽ, ഏത് ജന്മത്തിൽ ജീവൻ ഇവിടെ ജനിച്ചാലും, മോഹം ചേർന്നവൻ ആകുന്നു—അത് ഇപ്പോൾ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
യദ് ഏതദ് ഉച്യതേ ശാസ്ത്രൈഃ സേതിഹാസൈശ് ച ഛന്ദസി യമസ്യ വിഷയം ഘോരം മര്ത്യലോകം പ്രവര്തതേ
ശാസ്ത്രങ്ങളിലും ഇതിഹാസങ്ങളിലും വേദങ്ങളിലും പറയുന്നതു, യമന്റെ ഭയങ്കര ലോകം, ഈ മനുഷ്യലോകം, അങ്ങനെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.
ഇഹ സ്ഥാനാനി പുണ്യാനി ദേവതുല്യാനി ഭോ ദ്വിജാഃ തിര്യഗ്യോന്യതിരിക്താനി ഗതിമന്തി ച സര്വശഃ
ഈ ലോകത്ത്, ദ്വിജന്മാരേ, ദേവന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്; മൃഗജന്മം ഒഴികെ, അവയ്ക്കെല്ലാം തത്തുല്യമായ ഗതികൾ ഉണ്ട്.
യമസ്യ ഭവനേ ദിവ്യേ ബ്രഹ്മലോകസമേ ഗുണൈഃ കര്മഭിര് നിയതൈര് ബദ്ധോ ജന്തുര് ദുഃഖാന്യ് ഉപാശ്നുതേ
യമന്റെ ദിവ്യമായ ഭവനത്തിൽ, ബ്രഹ്മലോകത്തോടു സമമായ ഗുണങ്ങളോടെ, നിർണ്ണയിച്ച കർമ്മങ്ങളിൽ പെട്ട ജീവി കഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
യേന യേന ഹി ഭാവേന യേന വൈ കര്മണാ ഗതിമ് പ്രയാതി പുരുഷോ ഘോരാം തഥാ വക്ഷ്യാമ്യ് അതഃ പരമ്
ഏത് മനോഭാവത്താലും ഏത് കർമ്മത്താലും മനുഷ്യൻ എങ്ങനെയോ ഒരു ഗതിയിലേക്ക് പോകുന്നുവോ, അതിന്റെ ഭയങ്കരമായ ഫലങ്ങൾ ഞാൻ ഇനി വിശദമായി പറയും.
അധീത്യ ചതുരോ വേദാന് ദ്വിജോ മോഹസമന്വിതഃ പതിതാത് പ്രതിഗൃഹ്യാഥ ഖരയോനൌ പ്രജായതേ
നാലു വേദങ്ങളും പഠിച്ചിട്ടും ഭ്രമയിൽ ആകുന്ന ഒരു ദ്വിജൻ, പാപികളിൽ നിന്ന് ദാനം സ്വീകരിച്ചാൽ, കഴുതയുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കും.
ഖരോ ജീവതി വര്ഷാണി ദശ പഞ്ച ച ഭോ ദ്വിജാഃ ഖരോ മൃതോ ബലീവര്ദഃ സപ്ത വര്ഷാണി ജീവതി
കഴുത പത്ത് വർഷവും അഞ്ചു വർഷവും ജീവിക്കും, ദ്വിജന്മാരേ; കഴുത മരിച്ചാൽ, അത് കാളയാവും, കാള ഏഴു വർഷം ജീവിക്കും.