മഹതാ പാംശുവര്ഷേണ പൂര്യമാണാ രുദന്തി ച മേഘാരവൈഃ സുഘോരൈശ് ച വിത്രാസ്യന്തേ മുഹുര് മുഹുഃ
വലിയ പൊടിമഴയിൽ മുങ്ങി, ഇവർ കരയുന്നു; ഭയങ്കരമായ മേഘങ്ങളുടെ ഗർജ്ജനത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ഭയപ്പെടുന്നു.
നിഃശേഷാഃ ശരവര്ഷേണ ചൂര്ണ്യമാണാശ് ച സര്വതഃ മഹാക്ഷാരാമ്ബുധാരാഭിഃ സിച്യമാനാ വ്രജന്തി ച
എല്ലായിടത്തും അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ പൂർണ്ണമായും ചിതറപ്പെടുന്നു; ഉപ്പു നിറഞ്ഞ വെള്ളത്തിന്റെ വലിയ ഒഴുക്കിൽ മുങ്ങി ഇവർ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
മഹാശീതേന മരുതാ രൂക്ഷേണ പരുഷേണ ച സമന്താദ് ദീര്യമാണാശ് ച ശുഷ്യന്തേ സംകുചന്തി ച
വലിയ തണുപ്പുള്ള, കഠിനമായ കാറ്റ് നാലുഭാഗത്തുനിന്നും ഇവരെ കീറുന്നു; അവർ ഉണങ്ങി ചുരുങ്ങിപ്പോകുന്നു.
ഇത്ഥം മാര്ഗേണ പുരുഷാഃ പാഥേയരഹിതേന ച നിരാലമ്ബേന ദുര്ഗേണ നിര്ജലേന സമന്തതഃ
ഇങ്ങനെ, ഭക്ഷണവും ആശ്രയവും വെള്ളവും ഇല്ലാത്ത കഠിനമായ വഴിയിൽ, മനുഷ്യർ യാത്രചെയ്യുന്നു.
അതിശ്രമേണ മഹതാ നിര്ഗതേനാശ്രമായ വൈ നീയന്തേ ദേഹിനഃ സര്വേ യേ മൂഢാഃ പാപകര്മിണഃ
വലിയ ക്ഷീണത്തിൽ, വിശ്രമം വിട്ട്, ഭ്രാന്തരായ പാപികളായ എല്ലാ ജീവികളും ഇങ്ങനെ നയിക്കപ്പെടുന്നു.
യമദൂതൈര് മഹാഘോരൈസ് തദാജ്ഞാകാരിഭിര് ബലാത് ഏകാകിനഃ പരാധീനാ മിത്രബന്ധുവിവര്ജിതാഃ
യമന്റെ ഭയങ്കരമായ ദൂതന്മാർ, അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ഇവരെ ബലമായി ഒറ്റയ്ക്കും സഹായമില്ലാതെയും സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളുമില്ലാതെയും കൊണ്ടുപോകുന്നു.
ശോചന്തഃ സ്വാനി കര്മാണി രുദന്തി ച മുഹുര് മുഹുഃ പ്രേതീഭൂതാ നിഷിദ്ധാസ് തേ ശുഷ്കകണ്ഠൌഷ്ഠതാലുകാഃ
സ്വന്തം പ്രവൃത്തികൾക്കു ദുഃഖിച്ച്, വീണ്ടും വീണ്ടും കരയുന്നു; പ്രേതരായി, വരണ്ട തൊണ്ടയും അധരവും तालുവുംകൊണ്ട്, അവരെ തടയപ്പെടുന്നു.
കൃശാങ്ഗാ ഭീതഭീതാശ് ച ദഹ്യമാനാഃ ക്ഷുധാഗ്നിനാ ബദ്ധാഃ ശൃങ്ഖലയാ കേചിത് കേചിദ് ഉത്താനപാദയോഃ
ക്ഷീണിച്ച ശരീരവും വീണ്ടും വീണ്ടും ഭയപ്പെടുന്ന മനസ്സും, വിശപ്പിന്റെ അഗ്നിയിൽ ദഹിച്ച്, ചിലർ കെട്ടിയിട്ടിരിക്കുന്നു; ചിലരുടെ കാലുകൾ മേലോട്ടാണ് കെട്ടിയിരിക്കുന്നത്.
ആകൃഷ്യന്തേ ശുഷ്യമാണാ യമദൂതൈര് ബലോത്കടൈഃ നരാ അധോമുഖാശ് ചാന്യേ കൃഷ്യമാണാഃ സുദുഃഖിതാഃ
ഉണങ്ങി പോകുന്ന ഇവരെ ശക്തിയുള്ള യമദൂതന്മാർ വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്നു; ചിലരെ തലകീഴായി വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു, ചിലർ അത്യന്തം ദുഃഖത്തോടെ വലിക്കപ്പെടുന്നു.
അന്നപാനീയരഹിതാ യാചമാനാഃ പുനഃ പുനഃ ദേഹി ദേഹീതി ഭാഷന്തഃ സാശ്രുഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
അന്നവും വെള്ളവും ഇല്ലാതെ, വീണ്ടും വീണ്ടും യാചിച്ച്, 'തരൂ, തരൂ' എന്നു കണ്ണീരോടെ കുഴഞ്ഞ ശബ്ദത്തിൽ ഇവർ വിളിക്കുന്നു.
കൃതാഞ്ജലിപുടാ ദീനാഃ ക്ഷുത്തൃഷ്ണാപരിപീഡിതാഃ ഭക്ഷ്യാന് ഉച്ചാവചാന് ദൃഷ്ട്വാ ഭോജ്യാന് പേയാംശ് ച പുഷ്കലാന്
കൈകൂപ്പി, ദുർബലരായി, വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് പീഡിതരായി, ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ വിഭവങ്ങളും ധാരാളം ഭക്ഷ്യവും പാനീയവും അവർ കാണുന്നു.
സുഗന്ധദ്രവ്യസംയുക്താന് യാചമാനാഃ പുനഃ പുനഃ ദധിക്ഷീരഘൃതോന്മിശ്രം ദൃഷ്ട്വാ ശാല്യോദനം തഥാ
സുഗന്ധമുള്ള വിഭവങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും യാചിച്ച്, തൈരും പാൽവും നെയ്യും ചേർത്ത അരിശ്ശോരും അവർ കാണുന്നു.
പാനാനി ച സുഗന്ധീനി ശീതലാന്യ് ഉദകാനി ച താന് യാചമാനാംസ് തേ യാമ്യാ ഭര്ത്സയന്തസ് തദാബ്രുവന് വചോഭിഃ പരുഷൈര് ഭീമാഃ ക്രോധരക്താന്തലോചനാഃ
സുഗന്ധമുള്ളതും തണുപ്പുള്ളതുമായ പാനീയങ്ങളും വെള്ളവും യാചിച്ചപ്പോൾ, യമന്റെ സേവകർ കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, ഭയാനകവും കഠിനവുമായ വാക്കുകളിൽ അവരെ തല്ലി തള്ളിച്ചു.
ന ഭവദ്ഭിര് ഹുതം കാലേ ന ദത്തം ബ്രാഹ്മണേഷു ച പ്രസഭം ദീയമാനം ച വാരിതം ച ദ്വിജാതിഷു
നിങ്ങൾ സമയത്ത് ഹോമം നടത്തിയില്ല, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ദാനം ചെയ്തില്ല; ബലമായി നൽകാൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ പോലും, നിങ്ങൾ ദാനം നിഷേധിച്ചു അല്ലെങ്കിൽ തടഞ്ഞു.
തസ്യ പാപസ്യ ച ഫലം ഭവതാം സമുപാഗതമ് നാഗ്നൌ ദഗ്ധം ജലേ നഷ്ടം ന ഹൃതം നൃപതസ്കരൈഃ
അവ പാപത്തിന്റെ ഫലം നിങ്ങൾക്ക് ഇപ്പോൾ അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നിരിക്കുന്നു; അത് neither അഗ്നിയിൽ കത്തിക്കപ്പെട്ടതുമല്ല, വെള്ളത്തിൽ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടതുമല്ല, കള്ളന്മാർ കൊണ്ടുപോയതുമല്ല.
കുതോ വാ സാംപ്രതം വിപ്രേ യന് ന ദത്തം പുരാധമാഃ യൈര് ദത്താനി തു ദാനാനി സാധുഭിഃ സാത്ത്വികാനി തു
നിങ്ങൾ മുമ്പ് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകാത്തത് ഇപ്പോൾ എങ്ങനെ നൽകാൻ കഴിയും, പാപികളേ? സത്പുരുഷന്മാർ ശുദ്ധഹൃദയത്തോടെ നൽകിയ ദാനങ്ങൾ മാത്രം ഫലപ്രദമാണ്.
തേഷാമ് ഏതേ പ്രദൃശ്യന്തേ കല്പിതാ ഹ്യ് അന്നപര്വതാഃ ഭക്ഷ്യഭോജ്യാശ് ച പേയാശ് ച ലേഹ്യാശ് ചോഷ്യാശ് ച സംവൃതാഃ
അവർക്കായി ഇവിടെ ഭക്ഷ്യപർവതങ്ങൾ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു; ഭക്ഷിക്കാനുള്ളതും രുചിക്കാനുള്ളതും കുടിക്കാനുള്ളതും ചപ്പാനുള്ളതും ഉമ്മിയെടുക്കാനുള്ളതും എല്ലാം അവർക്കായി ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.
ന യൂയമ് അഭിലപ്സ്യധ്വേ ന ദത്തം ച കഥംചന യൈസ് തു ദത്തം ഹുതം ചേഷ്ടം ബ്രാഹ്മണാശ് ചൈവ പൂജിതാഃ
നിങ്ങൾക്ക് അതിൽ ഒന്നും ലഭിക്കില്ല; ദാനം ചെയ്തവരും ഹോമം നടത്തിയവരും ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആദരിച്ചവർക്കാണ് ഈ സുഖങ്ങൾ.
തേഷാമ് അന്നം സമാനീയ ഇഹ നിക്ഷിപ്യതേ സദാ പരസ്വം കഥമ് അസ്മാഭിര് ദാതും ശക്യേത നാരകാഃ
അവർക്കായി ഭക്ഷണം ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്ന് എപ്പോഴും വെച്ചിരിക്കുന്നു; മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വത്ത് ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ നൽകാൻ കഴിയും, നരകവാസികളേ?
കിംകരാണാം വചഃ ശ്രുത്വാ നിഃസ്പൃഹാഃ ക്ഷുത്തൃഷാര്ദിതാഃ തതസ് തേ ദാരുണൈശ് ചാസ്ത്രൈഃ പീഡ്യന്തേ യമകിംകരൈഃ
യമന്റെ സേവകരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, വിശപ്പിലും ദാഹത്തിലും കഷ്ടപ്പെട്ടവർ നിരാശരായി; പിന്നെ യമന്റെ ഭയാനകമായ ആയുധങ്ങളാൽ അവർ പീഡിക്കപ്പെടുന്നു.
മുദ്ഗരൈര് ലോഹദണ്ഡൈശ് ച ശക്തിതോമരപട്ടിശൈഃ പരിഘൈര് ഭിന്ദിപാലൈശ് ച ഗദാപരശുഭിഃ ശരൈഃ
മുതികൊള്ളികൾ, ഇരുമ്പ് ദണ്ഡങ്ങൾ, കുന്തങ്ങൾ, വാളുകൾ, വലിയ തടി, കല്ലെറിയുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ, ഗദ, പരശു, അമ്പുകൾ എന്നിവകൊണ്ടാണ് അവരെ തല്ലുന്നത്.
പൃഷ്ഠതോ ഹന്യമാന്യാശ് ച യമദൂതൈഃ സുനിര്ദയൈഃ അഗ്രതഃ സിംഹവ്യാഘ്രാദ്യൈര് ഭക്ഷ്യന്തേ പാപകാരിണഃ
യമന്റെ കനിഞ്ഞില്ലാത്ത ദൂതന്മാർ പിൻവശത്ത് അടിക്കുകയും, മുന്നിൽ സിംഹം, കടുവ തുടങ്ങിയ മൃഗങ്ങൾ അവരെ തിന്നുകയും ചെയ്യുന്നു; പാപികൾ ഇങ്ങനെ ദുരിതം അനുഭവിക്കുന്നു.
ന പ്രവേഷ്ടും ന നിര്ഗന്തും ലഭന്തേ ദുഃഖിതാ ഭൃശമ് സ്വകര്മോപഹതാഃ പാപാഃ ക്രന്ദമാനാഃ സുദാരുണാഃ
അവർ അത്യന്തം ദുഃഖിതരായി അകത്തേക്കോ പുറത്തേക്കോ പോകാൻ കഴിയുന്നില്ല; സ്വന്തം പാപങ്ങൾ കൊണ്ടു പീഡിതരായി, ഭയാനകമായി കരയുന്നു.
തത്ര സംപീഡ്യ സുഭൃശം പ്രവേശം യമകിംകരൈഃ നീയന്തേ പാപിനസ് തത്ര യത്ര തിഷ്ഠേത് സ്വയം യമഃ
അവിടെ യമന്റെ ദൂതന്മാർ ഭയാനകമായി പീഡിപ്പിച്ച ശേഷം, പാപികളെ യമൻ സ്വയം നില്ക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു.
ധര്മാത്മാ ധര്മകൃദ് ദേവഃ സര്വസംയമനോ യമഃ ഏവം പഥാതികഷ്ടേന പ്രാപ്താഃ പ്രേതപുരം നരാഃ
ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവനും, എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും നിയന്ത്രണമുള്ള ദേവനുമായ യമൻ അവിടെയുണ്ട്; ഇങ്ങനെ കഠിനമായ വഴിയിലൂടെ യാത്ര ചെയ്ത് മനുഷ്യർ പ്രേതലോകത്തിലെത്തുന്നു.
പ്രജ്ഞാപിതാസ് തദാ ദൂതൈര് നിവേശ്യന്തേ യമാഗ്രതഃ തതസ് തേ പാപകര്മാണസ് തം പശ്യന്തി ഭയാനകമ്
അവിടെ ദൂതന്മാർ അറിയിച്ച്, അവരെ യമന്റെ മുമ്പിൽ കൊണ്ടുവരുന്നു; പിന്നെ പാപം ചെയ്തവർ ഭയാനകമായ യമനെ കാണുന്നു.
പാപാപവിദ്ധനയനാ വിപരീതാത്മബുദ്ധയഃ ദംഷ്ട്രാകരാലവദനം ഭ്രുകൂടീകുടിലേക്ഷണമ്
പാപം കൊണ്ട് കണ്ണുകൾ മങ്ങിയവരും, മനസ്സ് തെറ്റിപ്പോയവരും, വലിയ പല്ലുകൾ പുറത്തുള്ള ഭയങ്കരമായ മുഖവും, ചുരുണ്ട കണ്പൊട്ടുകളും ഉള്ളവനാണ് അവൻ.
ഊര്ധ്വകേശം മഹാശ്മശ്രും പ്രസ്ഫുരദധരോത്തരമ് അഷ്ടാദശഭുജം ക്രുദ്ധം നീലാഞ്ജനചയോപമമ്
മുടി നേരെ നിൽക്കുന്നവനും, വലിയ താടിയും, ചലിക്കുന്ന അധരവും താടിയും ഉള്ളവനും, പതിനെട്ടു കൈകളും, കറുത്ത അഞ്ജനമേഘംപോലെയും, കോപത്തിൽ കത്തുന്നവനുമാണ്.
സര്വായുധോദ്യതകരം തീവ്രദണ്ഡേന സംയുതമ് മഹാമഹിഷമ് ആരൂഢം ദീപ്താഗ്നിസമലോചനമ്
എല്ലാ ആയുധങ്ങളും കൈകളിൽ പിടിച്ചവനും, ഭയങ്കരമായ ദണ്ഡം കൈവശമുള്ളവനും, വലിയ മഹിഷത്തിൽ കയറിയവനും, കണ്ണുകൾ തീപോലെ കത്തുന്നവനുമാണ്.
രക്തമാല്യാമ്ബരധരം മഹാമേഘമ് ഇവോച്ഛ്രിതമ് പ്രലയാമ്ബുദനിര്ഘോഷം പിബന്ന് ഇവ മഹോദധിമ്
ചുവപ്പുനിറമുള്ള പുഷ്പമാലയും വസ്ത്രവും ധരിച്ചവനും, വലിയ മേഘംപോലെ ഉയർന്നവനും, പ്രളയകാലത്തെ മേഘഗർജ്ജനംപോലെയുള്ള ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നവനും, മഹാസമുദ്രം കുടിക്കുന്നതുപോലെ ഭയാനകവുമാണ്.