നാര്യോ നാത്യചരന് ഭര്തൄന് ഭാര്യാം നാത്യചരത് പതിഃ സര്വമ് ആസീജ് ജഗദ് ദാന്തം നിര്ദസ്യുര് അഭവന് മഹീ
ഭാര്യകൾ ഭർത്താക്കളെ മറികടന്നില്ല; ഭർത്താക്കന്മാർ ഭാര്യയെ മറികടന്നില്ല; ലോകം മുഴുവൻ ശാന്തമായിരുന്നു; ഭൂമിയിൽ കള്ളന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
രാമ ഏകോ ഽഭവദ് ഭര്താ രാമഃ പാലയിതാഭവത് ആസന് വര്ഷസഹസ്രാണി തഥാ പുത്രസഹസ്രിണഃ
രാമൻ മാത്രം ഭർത്താവായും രക്ഷകനായും നിലകൊണ്ടു; ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ, ആയിരക്കണക്കിന് പുത്രന്മാരോടുകൂടി അങ്ങനെ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
അരോഗാഃ പ്രാണിനശ് ചാസന് രാമേ രാജ്യം പ്രശാസതി ദേവതാനാമ് ഋഷീണാം ച മനുഷ്യാണാം ച സര്വശഃ
രാമൻ രാജ്യം ഭരിച്ചിരുന്നപ്പോൾ, ദേവന്മാർക്കും ഋഷിമാർക്കും മനുഷ്യർക്കും ഒക്കെ രോഗമോ വേദനയോ ഇല്ലായിരുന്നു.
പൃഥിവ്യാം സമവായോ ഽഭൂദ് രാമേ രാജ്യം പ്രശാസതി ഗാഥാമ് അപ്യ് അത്ര ഗായന്തി യേ പുരാണവിദോ ജനാഃ
രാമൻ രാജ്യം ഭരിച്ചപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ സമാധാനവും ഐക്യവും ഉണ്ടായിരുന്നു. പുരാണങ്ങൾക്കു പരിചയമുള്ളവർ ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ഗാഥയും പാടുന്നു.
രാമേ നിബദ്ധതത്ത്വാര്ഥാ മാഹാത്മ്യം തസ്യ ധീമതഃ ശ്യാമോ യുവാ ലോഹിതാക്ഷോ ദീപ്താസ്യോ മിതഭാഷിതഃ
തത്വവും സത്യം ഉറപ്പുള്ള ധീരനായ രാമന്റെ മഹത്വം ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: കറുത്ത നിറം, യൗവനം, ചുവന്ന കണ്ണുകൾ, പ്രകാശമുള്ള മുഖം, അളവുള്ള സംസാരവും.
ആജാനുബാഹുഃ സുമുഖഃ സിംഹസ്കന്ധോ മഹാഭുജഃ ദശ വര്ഷസഹസ്രാണി രാമോ രാജ്യമ് അകാരയത്
ദീർഘമായ ഭുജങ്ങൾ, മനോഹരമായ മുഖം, സിംഹത്തിന്റെ പോലെ ഭംഗിയുള്ള ഭുജങ്ങൾ, ശക്തമായ കൈകൾ — ഇങ്ങനെ രാമൻ പത്ത് ആയിരം വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ചു.
ഋക്സാമയജുഷാം ഘോഷോ ജ്യാഘോഷശ് ച മഹാത്മനഃ അവ്യുച്ഛിന്നോ ഽഭവദ് രാഷ്ട്രേ ദീയതാം ഭുജ്യതാമ് ഇതി
ഋക്, സാമ, യജുർ മന്ത്രങ്ങളുടെ ശബ്ദവും മഹാത്മാവിന്റെ വില്ലിന്റെ ശബ്ദവും രാജ്യത്ത് തുടർച്ചയായി മുഴങ്ങി: 'തരിക, അനുഭവിക്കൂ' എന്നായിരുന്നു ആഹ്വാനം.
സത്ത്വവാന് ഗുണസംപന്നോ ദീപ്യമാനഃ സ്വതേജസാ അതി ചന്ദ്രം ച സൂര്യം ച രാമോ ദാശരഥിര് ബഭൌ
സദ്ഗുണങ്ങളും മഹത്വവും നിറഞ്ഞ ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ, തന്റെ തേജസ്സിൽ ചന്ദ്രനെയും സൂര്യനെയും പോലും മിന്നിച്ചുപോയി.
ഈജേ ക്രതുശതൈഃ പുണ്യൈഃ സമാപ്തവരദക്ഷിണൈഃ ഹിത്വായോധ്യാം ദിവം യാതോ രാഘവോ ഹി മഹാബലഃ
അവൻ അനേകം പുണ്യയജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും ധാരാളം ദാനം നൽകി. പിന്നെ അയോധ്യ വിട്ട് മഹാശക്തനായ രാഘവൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
ഏവമ് ഏവ മഹാബാഹുര് ഇക്ഷ്വാകുകുലനന്ദനഃ രാവണം സഗണം ഹത്വാ ദിവമ് ആചക്രമേ വിഭുഃ
ഇങ്ങനെ തന്നെ, ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽ ജനിച്ച മഹാബാഹുവായ ഭഗവാൻ രാമൻ, രാവണനെയും അവന്റെ കൂട്ടരെയും സംഹരിച്ചു, പിന്നെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
അപരഃ കേശവസ്യായം പ്രാദുര്ഭാവോ മഹാത്മനഃ വിഖ്യാതോ മാഥുരേ കല്പേ സര്വലോകഹിതായ വൈ
മഹാത്മാവായ കേശവന്റെ മറ്റൊരു അവതാരം മഥുരായുഗത്തിൽ പ്രശസ്തമാണ്, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെ ഭലയ്ക്കായി.
യത്ര ശാല്വം ച ചൈദ്യം ച കംസം ദ്വിവിദമ് ഏവ ച അരിഷ്ടം വൃഷഭം കേശിം പൂതനാം ദൈത്യദാരികാമ്
അവിടെ ശാൽവനും ചൈദ്യനും കംസനും ദ്വിവിദനും അരിഷ്ടനും വൃഷഭനും കേശിയും, പൂതന എന്ന ദാനവസ്ത്രീയെയും സംഹരിച്ചു.
നാഗം കുവലയാപീഡം ചാണൂരം മുഷ്ടികം തഥാ ദൈത്യാന് മാനുഷദേഹേന സൂദയാമ് ആസ വീര്യവാന്
കുവലയാപീഡം എന്ന ആനയും, ചാണൂരനും മുഷ്ടികനും മറ്റു അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരൂപത്തിൽ ധൈര്യത്തോടെ സംഹരിച്ചു.
ഛിന്നം ബാഹുസഹസ്രം ച ബാണസ്യാദ്ഭുതകര്മണഃ നരകശ് ച ഹതഃ സംഖ്യേ യവനശ് ച മഹാബലഃ
അദ്ഭുതകൃത്യങ്ങളുള്ള ബാണന്റെ ആയിരം കൈകൾ വെട്ടി വീഴ്ത്തി; നരകാസുരനെയും മഹാശക്തനായ യവനനെയും യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിച്ചു.
ഹൃതാനി ച മഹീപാനാം സര്വരത്നാനി തേജസാ ദുരാചാരാശ് ച നിഹിതാഃ പാര്ഥിവാ യേ മഹീതലേ
അവന്റെ തേജസ്സാൽ ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരുടെ എല്ലാ രത്നങ്ങളും കൈവശമാക്കി; ദുഷ്ടമായ ഭരണാധികാരികളെ ഭൂമിയിൽ കീഴടക്കി.
ഏഷ ലോകഹിതാര്ഥായ പ്രാദുര്ഭാവോ മഹാത്മനഃ കല്കീ വിഷ്ണുയശാ നാമ ശമ്ഭലഗ്രാമസംഭവഃ
ലോകത്തിന്റെ ഭലത്തിനായി, മഹാത്മാവ് വിഷ്ണുയശസ് എന്ന പേരിൽ കൽക്കിയായി, ശംഭല ഗ്രാമത്തിൽ ജനിക്കും.
സര്വലോകഹിതാര്ഥായ ഭൂയോ ദേവോ മഹായശാഃ ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ ദിവ്യാ ദേവഗണൈര് വൃതാഃ
എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെ ഭലത്തിനായി വീണ്ടും മഹാശക്തനായ ദേവൻ അവതരിക്കും; കൂടാതെ അനേകം ദിവ്യരൂപങ്ങളും ദേവതകളുടെ കൂട്ടത്തോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും.
പ്രാദുര്ഭാവാഃ പുരാണേഷു ഗീയന്തേ ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ യത്ര ദേവാ വിമുഹ്യന്തി പ്രാദുര്ഭാവാനുകീര്തനേ
ഈ അവതാരങ്ങൾ പുരാണങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ പാടുന്നു; അവതാരങ്ങളെ വിവരിക്കുമ്പോൾ ദേവന്മാർക്കു പോലും അത്ഭുതം തോന്നുന്നു.
പുരാണം വര്തതേ യത്ര വേദശ്രുതിസമാഹിതമ് ഏതദ് ഉദ്ദേശമാത്രേണ പ്രാദുര്ഭാവാനുകീര്തനമ്
വേദശ്രുതിയുടെ സാരമായ പുരാണം എവിടെയുണ്ടോ, അവിടെ ഈ അവതാരങ്ങളുടെ പരാമർശം പോലും ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു.
കീര്തിതം കീര്തനീയസ്യ സര്വലോകഗുരോര് വിഭോഃ പ്രീയന്തേ പിതരസ് തസ്യ പ്രാദുര്ഭാവാനുകീര്തനാത്
സർവ്വലോകഗുരുവായ പരമേശ്വരന്റെ അവതാരങ്ങൾക്കു കീർത്തനം ചെയ്യുന്നത് മഹത്വം പ്രാപിക്കുന്നു; അതിനാൽ പിതാക്കന്മാർ സന്തോഷിക്കുന്നു.
വിഷ്ണോര് അമിതവീര്യസ്യ യഃ ശൃണോതി കൃതാഞ്ജലിഃ
അപരിമിതമായ ശക്തിയുള്ള വിഷ്ണുവിന്റെ മഹത്വം കൃതജ്ഞതയോടെ, കയ്യുകൂപ്പി കേൾക്കുന്നവന്—
ഏതാശ് ച യോഗേശ്വരയോഗമായാഃ ശ്രുത്വാ നരോ മുച്യതി സര്വപാപൈഃ ഋദ്ധിം സമൃദ്ധിം വിപുലാംശ് ച ഭോഗാന് പ്രാപ്നോതി ശീഘ്രം ഭഗവത്പ്രസാദാത്
ഈ യോഗേശ്വരന്റെ അത്ഭുതമായ മായകൾ കേൾക്കുന്നവന് എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു; ഭഗവാന്റെ കൃപയാൽ, അവന് വേഗത്തിൽ ഐശ്വര്യവും സമ്പത്തും വലിയ അനുഭവങ്ങളും നേടുന്നു.
ഏവം മയാ മുനിശ്രേഷ്ഠാ വിഷ്ണോര് അമിതതേജസഃ സര്വപാപഹരാഃ പുണ്യാഃ പ്രാദുര്ഭാവാഃ പ്രകീര്തിതാഃ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവരേ, അപാരതേജസ്സുള്ള വിഷ്ണുവിന്റെ പുണ്യമുള്ള, പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന അവതാരങ്ങൾ ഞാൻ വിവരിച്ചു.
ന തൃപ്തിമ് അധിഗച്ഛാമഃ പുണ്യധര്മാമൃതസ്യ ച മുനേ ത്വന്മുഖഗീതസ്യ തഥാ കൌതൂഹലം ഹി നഃ
മഹർഷേ, പുണ്യധർമ്മത്തിന്റെ അമൃതവും, നിന്റെ വായിൽ നിന്നുള്ള ഗാനങ്ങളും കേട്ടാലും ഞങ്ങൾക്ക് തൃപ്തി വരുന്നില്ല; ഞങ്ങളുടെ കൗതുകം അശാന്തമായിരിക്കുന്നു.
ഉത്പത്തിം പ്രലയം ചൈവ ഭൂതാനാം കര്മണോ ഗതിമ് വേത്സി സര്വം മുനേ തേന പൃച്ഛാമസ് ത്വാം മഹാമതിമ്
മഹർഷേ, സകലഭൂതങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും ലയവും, അവയുടെ കര്മ്മഫലവും നീ അറിയുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ എല്ലാം നിനക്കു ചോദിക്കുന്നത്, മഹാമതിയുള്ളവനേ.
ശ്രൂയതേ യമലോകസ്യ മാര്ഗഃ പരമദുര്ഗമഃ ദുഃഖക്ലേശകരഃ ശശ്വത് സര്വഭൂതഭയാവഹഃ
യമലോകത്തിലേക്കുള്ള വഴി അത്യന്തം ദുഷ്കരവും, ദുഃഖവും വേദനയും ഉണ്ടാക്കുന്നതും, എല്ലാപ്രാണികൾക്കും എപ്പോഴും ഭയമുണർത്തുന്നതുമാണെന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
കഥം തേന നരാ യാന്തി മാര്ഗേണ യമസാദനമ് പ്രമാണം ചൈവ മാര്ഗസ്യ ബ്രൂഹി നോ വദതാം വര
ആ വഴിയിലൂടെ മനുഷ്യർ എങ്ങനെ യമന്റെ ആലയത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു? ആ വഴിയുടെ അളവും സ്വഭാവവും ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയൂ, വാഗ്മികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
മുനേ പൃച്ഛാമ സര്വജ്ഞ ബ്രൂഹി സര്വമ് അശേഷതഃ കഥം നരകദുഃഖാനി നാപ്നുവന്തി നരാന് മുനേ
മഹർഷേ, സർവ്വജ്ഞനേ, ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു, ദയവായി എല്ലാം പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിക്കൂ: മനുഷ്യർ എങ്ങനെ നരകത്തിലെ ദുഃഖങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നു?
കേനോപായേന ദാനേന ധര്മേണ നിയമേന ച മാനുഷസ്യ ച യാമ്യസ്യ ലോകസ്യ കിയദ് അന്തരമ്
ഏത് മാർഗ്ഗം കൊണ്ടോ, ഏത് ദാനത്താലോ, ഏത് ധർമ്മത്താലോ, ഏത് নিয়മത്താലോ മനുഷ്യലോകത്തും യമലോകത്തും എത്ര ദൂരം ഉണ്ട്?
കഥം ച സ്വര്ഗതിം യാന്തി നരകം കേന കര്മണാ സ്വര്ഗസ്ഥാനാനി കിയന്തി കിയന്തി നരകാണി ച
മനുഷ്യർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എങ്ങനെ എത്തുന്നു, ഏത് കർമ്മം കൊണ്ടാണ് അവർ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നത്? സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്ര സ്ഥലം ഉണ്ട്, നരകങ്ങൾ എത്രയുണ്ട്?