ദൈത്യം സോ ഽതിബലം ദൃഷ്ട്വാ ദൃപ്തശാര്ദൂലവിക്രമഃ ദൃപ്തൈര് ദൈത്യഗണൈര് ഗുപ്തം ഹതവാന് ഏകപാണിനാ
അത്യന്തം ശക്തനായ ദൈത്യനെ, അഭിമാനത്തോടെ കടുവയെപ്പോലെ ഭയങ്കരനായവനെയും, അവന്റെ ചുറ്റും അഭിമാനത്തോടെ നിന്നിരുന്ന ദൈത്യഗണത്തെയും കണ്ടു, അവനെ ഒരേ കൈകൊണ്ട് വധിച്ചു.
നൃസിംഹ ഏഷ കഥിതോ ഭൂയോ ഽയം വാമനഃ പരഃ യത്ര വാമനമ് ആസ്ഥായ രൂപം ദൈത്യവിനാശനമ്
ഇവൻ നരസിംഹനെന്നറിയപ്പെടുന്നു; വീണ്ടും, വാമനനെന്ന പരമോന്നത രൂപത്തിൽ ദൈത്യവംശത്തെ നശിപ്പിച്ചു.
ബലേര് ബലവതോ യജ്ഞേ ബലിനാ വിഷ്ണുനാ പുരാ വിക്രമൈസ് ത്രിഭിര് അക്ഷോഭ്യാഃ ക്ഷോഭിതാസ് തേ മഹാസുരാഃ
ശക്തനായ ബലിയുടെ യാഗത്തിൽ, അതിപ്രഭാവമുള്ള മഹാസുരന്മാരെ, ശക്തനായ വിഷ്ണു തന്റെ മൂന്നു വെട്ടുകൾകൊണ്ട് കീഴടക്കി.
വിപ്രചിത്തിഃ ശിവഃ ശങ്കുര് അയഃശങ്കുസ് തഥൈവ ച അയഃശിരാ അശ്വശിരാ ഹയഗ്രീവശ് ച വീര്യവാന്
വിപ്രചിത്തി, ശിവൻ, ശങ്കു, അയശങ്കു, അയശിര, അശ്വശിര, മഹാശക്തനായ ഹയഗ്രീവൻ—
വേഗവാന് കേതുമാന് ഉഗ്രഃ സോഗ്രവ്യഗ്രോ മഹാസുരഃ പുഷ്കരഃ പുഷ്കലശ് ചൈവ ശാശ്വോ ഽശ്വപതിര് ഏവ ച
വേഗവാൻ, കേതുമാൻ, ഉഗ്രൻ, സോഗ്രവ്യഗ്രൻ എന്ന മഹാസുരൻ, പുഷ്കരൻ, പുഷ്കലൻ, ശാശ്വൻ, അശ്വപതി എന്നിവരും,
പ്രഹ്ലാദോ ഽശ്വപതിഃ കുമ്ഭഃ സംഹ്രാദോ ഗമനപ്രിയഃ അനുഹ്രാദോ ഹരിഹയോ വാരാഹഃ സംഹരോ ഽനുജഃ
പ്രഹ്ലാദൻ, അശ്വപതി, കുംഭൻ, സംഹ്രാദൻ, ഗമനപ്രിയൻ, അനുഹ്രാദൻ, ഹരിഹയൻ, വാർാഹൻ, സംഹരൻ, അവന്റെ അനുജൻ,
ശരഭഃ ശലഭശ് ചൈവ കുപഥഃ ക്രോധനഃ ക്രഥഃ ബൃഹത്കീര്തിര് മഹാജിഹ്വഃ ശങ്കുകര്ണോ മഹാസ്വനഃ
ശരഭൻ, ശലഭൻ, കുപഥൻ, ക്രോധനൻ, ക്രഥൻ, ബൃഹത്കീർത്തി, മഹാജിഹ്വൻ, ശങ്കുകർണ്ണൻ, മഹാസ്വനൻ,
ദീപ്തജിഹ്വോ ഽര്കനയനോ മൃഗപാദോ മൃഗപ്രിയഃ വായുര് ഗരിഷ്ഠോ നമുചിഃ സമ്ബരോ വിസ്കരോ മഹാന്
ദീപ്തജിഹ്വൻ, അർക്കനയനൻ, മൃഗപാദൻ, മൃഗപ്രിയൻ, വായു, ഗരിഷ്ഠൻ, നമുചി, സംബരൻ, വിശ്കരൻ എന്ന മഹാനായവൻ,
ചന്ദ്രഹന്താ ക്രോധഹന്താ ക്രോധവര്ധന ഏവ ച കാലകഃ കാലകോപശ് ച വൃത്രഃ ക്രോധോ വിരോചനഃ
ചന്ദ്രഹന്ത, ക്രോധഹന്ത, ക്രോധവർധനൻ, കാലകൻ, കാലകോപൻ, വൃത്രൻ, ക്രോധൻ, വിരോചനൻ,
ഗരിഷ്ഠശ് ച വരിഷ്ഠശ് ച പ്രലമ്ബനരകാവ് ഉഭൌ ഇന്ദ്രതാപനവാതാപീ കേതുമാന് ബലദര്പിതഃ
ഗരിഷ്ഠൻ, വരിഷ്ഠൻ, പ്രലമ്പനും നരകനും, ഇന്ദ്രതാപനൻ, വാതാപി, കേതുമാൻ, ബലദർപ്പിതൻ,
അസിലോമാ പുലോമാ ച ബാഷ്കലഃ പ്രമദോ മദഃ സ്വമിശ്രഃ കാലവദനഃ കരാലഃ കേശിര് ഏവ ച
അസിലോമൻ, പുലോമൻ, ബാഷ്കലൻ, പ്രമദൻ, മദൻ, സ്വമിശ്രൻ, കാലവദനൻ, കരാളൻ, കേശിയും,
ഏകാക്ഷശ് ചന്ദ്രമാ രാഹുഃ സംഹ്രാദഃ സമ്ബരഃ സ്വനഃ ശതഘ്നീചക്രഹസ്താശ് ച തഥാ മുശലപാണയഃ
ഏകാക്ഷൻ, ചന്ദ്രമാൻ, രാഹു, സംഹ്രാദൻ, സംബരൻ, സ്വനൻ, ശതഘ്നി ചക്രം കൈവശമുള്ളവർ, മുശലം പിടിച്ചിരിക്കുന്നവരും,
അശ്വയന്ത്രായുധോപേതാ ഭിന്ദിപാലായുധാസ് തഥാ ശൂലോലൂഖലഹസ്താശ് ച പരശ്വധധരാസ് തഥാ
കുതിരയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവർ, ഭിണ്ഡിപാലം ആയുധമാക്കിയവർ, കുന്തവും ഉലൂഖലവും കൈവശമുള്ളവർ, പരശു പിടിച്ചിരിക്കുന്നവരും,
പാശമുദ്ഗരഹസ്താശ് ച തഥാ പരിഘപാണയഃ മഹാശിലാപ്രഹരണാഃ ശൂലഹസ്താശ് ച ദാനവാഃ
പാശവും മുദ്ഗരവും കൈവശമുള്ളവർ, പരിഘം പിടിച്ചിരിക്കുന്നവർ, വലിയ കല്ലുകൾ ആയുധമാക്കിയവർ, കുന്തം കൈവശമുള്ള ദാനവന്മാർ,
നാനാപ്രഹരണാ ഘോരാ നാനാവേശാ മഹാബലാഃ കൂര്മകുക്കുടവക്ത്രാശ് ച ശശോലൂകമുഖാസ് തഥാ
നാനാവിധ ആയുധങ്ങളുമായി ഭയങ്കരരായ, വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളുള്ള, മഹാശക്തിയുള്ളവർ, ആമയും കോഴിയും മുഖമായവരും, മുയലും ആണ്ടിക്കിളിയും മുഖമായവരും,
ഖരോഷ്ട്രവദനാശ് ചൈവ വരാഹവദനാസ് തഥാ മാര്ജാരശിഖിവക്ത്രാശ് ച മഹാവക്ത്രാസ് തഥാ പരേ
കഴുതയും ഒട്ടകവും മുഖമായവരും, പന്നി മുഖമുള്ളവരും, പൂച്ചയും മയിൽ മുഖമുള്ളവരും, വലിയ വായുള്ള മറ്റു ചിലരുമായി,
നക്രമേഷാനനാഃ ശൂരാ ഗോജാവിമഹിഷാനനാഃ ഗോധാശല്ലകിവക്ത്രാശ് ച ക്രോഷ്ടുവക്ത്രാശ് ച ദാനവാഃ
മുതലയും ആടും മുഖമായ വീരന്മാർ, പശു, ആന, മഹിഷം മുഖമുള്ളവർ, ഉണ്ണി, ശലഭം മുഖമായവരും, നായ്ക്കളി മുഖമുള്ള ദാനവന്മാരും,
ആഖുദര്ദുരവക്ത്രാശ് ച ഘോരാ വൃകമുഖാസ് തഥാ ഭീമാ മകരവക്ത്രാശ് ച ക്രൌഞ്ചവക്ത്രാശ് ച ദാനവാഃ
എലി, തവള മുഖമുള്ള ഭയങ്കരന്മാർ, ചിരുതയുടെ മുഖമുള്ള ഭയാനകരായവർ, ഭീമൻ മകരമുഖമുള്ളവർ, ക്രൗഞ്ചമുഖമുള്ള ദാനവന്മാർ.
അശ്വാനനാഃ ഖരമുഖാ മയൂരവദനാസ് തഥാ ഗജേന്ദ്രചര്മവസനാസ് തഥാ കൃഷ്ണാജിനാമ്ബരാഃ
കുതിര മുഖവും കഴുത വായും മയിലിന്റെ മുഖവും, ആനയുടെ തൊലിയിൽ പൊതിഞ്ഞവരും കൃഷ്ണമൃഗത്വച്ചിൽ പൊതിഞ്ഞവരുമായവരായിരുന്നു.
ചീരസംവൃതഗാത്രാശ് ച തഥാ നീലകവാസസഃ ഉഷ്ണീഷിണോ മുകുടിനസ് തഥാ കുണ്ഡലിനോ ഽസുരാഃ
ചീരം ധരിച്ച് ശരീരം മൂടിയവരും നീലവസ്ത്രം ധരിച്ചവരും തലയിൽ തുര്ബാനും കിരീടവും കാതിൽ കുണ്ഡലവും ധരിച്ച അസുരന്മാരുമായിരുന്നു.
കിരീടിനോ ലമ്ബശിഖാഃ കമ്ബുഗ്രീവാഃ സുവര്ചസഃ നാനാവേശധരാ ദൈത്യാ നാനാമാല്യാനുലേപനാഃ
കിരീടം ധരിച്ചും നീണ്ട ജടയുമായി ശംഖംപോലെയുള്ള കഴുത്തോടെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞും വിവിധ വസ്ത്രങ്ങൾ അണിഞ്ഞും പലതരം പുഷ്പമാലകളും സുഗന്ധങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച ദൈത്യന്മാരുമുണ്ടായിരുന്നു.
സ്വാന്യ് ആയുധാനി സംഗൃഹ്യ പ്രദീപ്താനി ച തേജസാ ക്രമമാണം ഹൃഷീകേശമ് ഉപാവര്തന്ത സര്വശഃ
തങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങൾ എടുത്ത് തേജസ്സോടെ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട്, എല്ലാവരും മുന്നോട്ട് പോവുന്ന ഹൃഷീകേശനോടു ചേർന്ന് സമീപിച്ചു.
പ്രമഥ്യ സര്വാന് ദൈതേയാന് പാദഹസ്തതലൈര് വിഭുഃ രൂപം കൃത്വാ മഹാഭീമം ജഹാരാശു സ മേദിനീമ്
ശക്തനായവൻ കൈകളും കാലുകളും ഉപയോഗിച്ച് എല്ലാ ദൈത്യന്മാരെയും തകർത്തു, ഭയാനകമായ രൂപം ധരിച്ച് ഭൂമിയെ വേഗത്തിൽ പിടിച്ചെടുത്തു.
തസ്യ വിക്രമതോ ഭൂമിം ചന്ദ്രാദിത്യൌ സ്തനാന്തരേ നഭഃ പ്രക്രമമാണസ്യ നാഭ്യാം കില തഥാ സ്ഥിതൌ
അവൻ ഭൂമിയിൽ നടന്ന് മുന്നോട്ട് പോവുമ്പോൾ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും അവന്റെ മുലക്കിടയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു; ആകാശത്തിലൂടെ ചെന്ന് മുന്നേറുമ്പോൾ അവയുടെ സ്ഥാനം നാഭിയിലായിരുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
പരമ് ആക്രമമാണസ്യ ജാനുദേശേ വ്യവസ്ഥിതൌ വിഷ്ണോര് അമിതവീര്യസ്യ വദന്ത്യ് ഏവം ദ്വിജാതയഃ
അവൻ പരമമായ കാൽവയ്പ്പ് എടുത്തപ്പോൾ, വിഷ്ണുവിന്റെ അതിമഹത്തായ ശക്തിയിൽ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും അവന്റെ മുട്ടിനരികിലായിരുന്നു എന്ന് ദ്വിജന്മാർ പറയുന്നു.
ഹൃത്വാ സ മേദിനീം കൃത്സ്നാം ഹത്വാ ചാസുരപുംഗവാന് ദദൌ ശക്രായ വസുധാം വിഷ്ണുര് ബലവതാം വരഃ
ഭൂമിയെ മുഴുവനും പിടിച്ചെടുത്ത് പ്രധാന അസുരന്മാരെ കൊല്ലുകയും, ശക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിഷ്ണു ഭൂമിയെ ഇന്ദ്രനു സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഏഷ വോ വാമനോ നാമ പ്രാദുര്ഭാവോ മഹാത്മനഃ വേദവിദ്ഭിര് ദ്വിജൈര് ഏതത് കഥ്യതേ വൈഷ്ണവം യശഃ
ഇതാണ് വാമനൻ എന്ന മഹാത്മാവിന്റെ അവതാരം; വേദങ്ങൾ അറിയുന്ന ദ്വിജന്മാർ ഇതിനെ വിഷ്ണുവിന്റെ മഹത്വം എന്നുപറയുന്നു.
ഭൂയോ ഭൂതാത്മനോ വിഷ്ണോഃ പ്രാദുര്ഭാവോ മഹാത്മനഃ ദത്താത്രേയ ഇതി ഖ്യാതഃ ക്ഷമയാ പരയാ യുതഃ
വീണ്ടും, ഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവായ വിഷ്ണുവിന്റെ മഹാത്മാവിന്റെ അവതാരമായ ദത്താത്രേയൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ പരമക്ഷമയോടെ ജനിച്ചു.
തേന നഷ്ടേഷു വേദേഷു പ്രക്രിയാസു മഖേഷു ച ചാതുര്വര്ണ്യേ ച സംകീര്ണേ ധര്മേ ശിഥിലതാം ഗതേ
വേദങ്ങളും യാഗങ്ങളും ചടങ്ങുകളും നഷ്ടമായപ്പോൾ, നാലു വർണ്ണങ്ങളും കലങ്ങിയപ്പോൾ, ധർമ്മം ദുർബലമായപ്പോൾ,
അതിവര്ധതി ചാധര്മേ സത്യേ നഷ്ടേ ഽനൃതേ സ്ഥിതേ പ്രജാസു ശീര്യമാണാസു ധര്മേ ചാകുലതാം ഗതേ
അധർമ്മം അതിയായി വളർന്നപ്പോൾ, സത്യം നഷ്ടമായി അസത്യം നിലനിന്നപ്പോൾ, ജനങ്ങൾ ക്ഷയിച്ചു ധർമ്മം അശാന്തിയായി മാറിയപ്പോൾ,