നാനാച്ഛന്ദോഗതിപഥോ ഗുഹ്യോപനിഷദാസനഃ ഛായാപത്നീസഹായോ ഽസൌ മണിശൃങ്ഗ ഇവോത്ഥിതഃ
നാനാ ഛന്ദസ്സുകള് വഴികളായി, രഹസ്യോപനിഷത്തുകളുടെ ആസനമായി, ഛായാപത്നിയോടൊപ്പം, മണി കൊമ്പ് പോലെ അവന് ഉദിച്ചു.
മഹീം സാഗരപര്യന്താം സശൈലവനകാനനാമ് ഏകാര്ണവജലഭ്രഷ്ടാമ് ഏകാര്ണവഗതഃ പ്രഭുഃ
കുന്നുകളും കാടുകളും വനങ്ങളും ഉള്ള ഭൂമി, ഏകാര്ണവജലത്തില് വീണുപോയതിനെ, ഏകാര്ണവത്തില് കടന്നുപോയ ഭഗവാന് കണ്ടു.
ദംഷ്ട്രയാ യഃ സമുദ്ധൃത്യ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ സഹസ്രശീര്ഷോ ലോകാദിശ് ചകാര ജഗതീം പുനഃ
ലോകങ്ങളുടെ ഭലത്തിനായി, ആയിരം തലകളുള്ളവന് തന്റെ കുരുക്കളാല് ഭൂമിയെ ഉയര്ത്തി, വീണ്ടും ലോകം സൃഷ്ടിച്ചു.
ഏവം യജ്ഞവരാഹേണ ഭൂത്വാ ഭൂതഹിതാര്ഥിനാ ഉദ്ധൃതാ പൃഥിവീ ദേവീ സാഗരാമ്ബുധരാ പുരാ
ഇങ്ങനെ, യജ്ഞവാരാഹ രൂപം ധരിച്ച്, ജീവികളുടെ ഭലത്തിനായി, സമുദ്രവും പര്വ്വതങ്ങളും ചുമക്കുന്ന ഭൂമിദേവിയെ പുരാതനകാലത്ത് ഉയര്ത്തി.
വാരാഹ ഏഷ കഥിതോ നാരസിംഹസ് തതോ ദ്വിജാഃ യത്ര ഭൂത്വാ മൃഗേന്ദ്രേണ ഹിരണ്യകശിപുര് ഹതഃ
ഇത് കാളയാവതാരമായിരുന്നു; അതിന് ശേഷം നരസിംഹാവതാരമാണ്, ദ്വിജന്മാരേ, അപ്പോൾ സിംഹരൂപം ധരിച്ച് ഹിരണ്യകശിപുവിനെ വധിച്ചു.
പുരാ കൃതയുഗേ നാമ സുരാരിര് ബലദര്പിതഃ ദൈത്യാനാമ് ആദിപുരുഷശ് ചകാര സുമഹത് തപഃ
പണ്ടെ കൃതയുഗത്തിൽ, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുവും ശക്തിയിൽ അഹങ്കാരമുള്ളവനും ആയ ദൈത്യന്മാരിൽ ആദിപുരുഷനും കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
ദശ വര്ഷസഹസ്രാണി ശതാനി ദശ പഞ്ച ച ജപോപവാസനിരതസ് തസ്ഥൌ മൌനവ്രതസ്ഥിതഃ
പതിനായിരം വർഷങ്ങൾ പത്തു തവണയും അതിനു പുറമേ അഞ്ചു നൂറ് വർഷവും, ജപവും ഉപവാസവും ചെയ്തു, മൗനവ്രതത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നു.
തതഃ ശമദമാഭ്യാം ച ബ്രഹ്മചര്യേണ ചൈവ ഹി പ്രീതോ ഽഭവത് തതസ് തസ്യ തപസാ നിയമേന ച
ശാന്തിയും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും ബ്രഹ്മചര്യവും കൊണ്ടും, ആ തപസ്സിന്റെയും നിയന്ത്രണത്തിന്റെയും ഫലമായി, ഭഗവാൻ അവനിൽ സന്തോഷിച്ചു.
തം വൈ സ്വയംഭൂര് ഭഗവാന് സ്വയമ് ആഗമ്യ ഭോ ദ്വിജാഃ വിമാനേനാര്കവര്ണേന ഹംസയുക്തേന ഭാസ്വതാ
അപ്പോൾ സ്വയംഭുവായ ഭഗവാൻ തന്നെ, ദ്വിജന്മാരേ, സൂര്യനുപമമായ പ്രകാശമുള്ള, ഹംസങ്ങളാൽ കെട്ടിയ വിമാനത്തിൽ വന്ന് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ആദിത്യൈര് വസുഭിഃ സാര്ധം മരുദ്ഭിര് ദൈവതൈസ് തഥാ രുദ്രൈര് വിശ്വസഹായൈശ് ച യക്ഷരാക്ഷസകിംനരൈഃ
ആദിത്യന്മാരും വസുക്കളും മരുതുകളും മറ്റു ദേവന്മാരും, രുദ്രന്മാരും ലോകത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നവരും, യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും കിംനരന്മാരും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദിശാഭിഃ പ്രദിശാഭിശ് ച നദീഭിഃ സാഗരൈസ് തഥാ നക്ഷത്രൈശ് ച മുഹൂര്തൈശ് ച ഖേചരൈശ് ച മഹാഗ്രഹൈഃ
ദിശകളും ഇടദിശകളും നദികളും സമുദ്രങ്ങളും, നക്ഷത്രങ്ങളും മുഹൂർത്തങ്ങളും ആകാശചാരികളും വലിയ ഗ്രഹങ്ങളും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദേവര്ഷിഭിസ് തപോവൃദ്ധൈഃ സിദ്ധൈര് വിദ്വദ്ഭിര് ഏവ ച രാജര്ഷിഭിഃ പുണ്യതമൈര് ഗന്ധര്വൈര് അപ്സരോഗണൈഃ
തപസ്സിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ ദേവർഷിമാരും സിദ്ധന്മാരും പണ്ഡിതന്മാരും, ഏറ്റവും പുണ്യവാന്മാരായ രാജർഷിമാരും ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരാസ്സമൂഹവും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
ചരാചരഗുരുഃ ശ്രീമാന് വൃതഃ സര്വൈഃ സുരൈസ് തഥാ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മവിദാം ശ്രേഷ്ഠോ ദൈത്യം വചനമ് അബ്രവീത്
ചലനമില്ലാത്തതും ചലിക്കുന്നതുമായ സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും ഗുരുവായ മഹാത്മാവ്, എല്ലാ ദേവന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ബ്രഹ്മാവായ പരമജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ, ആ ദൈത്യനോട് പറഞ്ഞു.
പ്രീതോ ഽസ്മി തവ ഭക്തസ്യ തപസാനേന സുവ്രത വരം വരയ ഭദ്രം തേ യഥേഷ്ടം കാമമ് ആപ്നുഹി
"നിന്റെ ഭക്തിയിലും ഈ തപസ്സിലും ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, സദ്ഗുണശാലിയായവനേ. നീ ഒരു വരം ചോദിക്കൂ, നിനക്കു സുഖം ഉണ്ടാകട്ടെ; ഇഷ്ടമുള്ളത് നേടുക."
ന ദേവാസുരഗന്ധര്വാ ന യക്ഷോരഗരാക്ഷസാഃ ഋഷയോ വാഥ മാം ശാപൈഃ ക്രുദ്ധാ ലോകപിതാമഹ
"ദേവന്മാരോ, അസുരന്മാരോ, ഗന്ധർവന്മാരോ, യക്ഷന്മാരോ, പാമ്പുകളോ, രാക്ഷസന്മാരോ, അതുപോലെ തന്നെ ഋഷിമാരോ, ലോകപിതാവേ, എനിക്ക് കോപത്തോടെ ശാപം നൽകാതിരിക്കട്ടെ."
ശപേയുസ് തപസാ യുക്താ വര ഏഷ വൃതോ മയാ ന ശസ്ത്രേണ ന വാസ്ത്രേണ ഗിരിണാ പാദപേന വാ
"തപസ്സിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവരായാലും അവർ എനിക്ക് ശാപം നൽകരുത്; ഈ വരം ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു. ആയുധം കൊണ്ടോ, അസ്ത്രം കൊണ്ടോ, പർവതം കൊണ്ടോ, മരക്കൊണ്ടോ എനിക്ക് മരണം വരരുത്."
ന ശുഷ്കേണ ന ചാര്ദ്രേണ ന ചൈവോര്ധ്വം ന ചാപ്യ് അധഃ പാണിപ്രഹാരേണൈകേന സഭൃത്യബലവാഹനമ്
"ഉണക്കിയതുകൊണ്ടോ, ഈരിയതുകൊണ്ടോ, മുകളിൽ നിന്നോ, കീഴിൽ നിന്നോ, കൈകൊണ്ടുള്ള അടിയാലോ, ഒറ്റയ്ക്കോ, ഭൃത്യന്മാരോടോ, സൈന്യത്തോടോ, വാഹനങ്ങളോടോ എനിക്ക് മരണം വരരുത്."
യോ മാം നാശയിതും ശക്തഃ സ മേ മൃത്യുര് ഭവിഷ്യതി ഭവേയമ് അഹമ് ഏവാര്കഃ സോമോ വായുര് ഹുതാശനഃ
"എന്നെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ എനിക്ക് മരണമായിരിക്കും. ഞാൻ സൂര്യനാകട്ടെ, ചന്ദ്രനാകട്ടെ, വായുവാകട്ടെ, അഗ്നിഹോത്രമായിരിക്കും."
സലിലം ചാന്തരിക്ഷം ച ആകാശം ചൈവ സര്വശഃ അഹം ക്രോധശ് ച കാമശ് ച വരുണോ വാസവോ യമഃ ധനദശ് ച ധനാധ്യക്ഷോ യക്ഷഃ കിംപുരുഷാധിപഃ
"ജലം, ആകാശം, അന്തരീക്ഷം എല്ലാം ഞാൻ ആകട്ടെ; കോപവും കാമവും, വരുണനും ഇന്ദ്രനും യമനും, ധനത്തിന്റെ രക്ഷകനും, യക്ഷനും കിംപുരുഷന്മാരുടെ അധിപനും ആയിരിക്കും."
ഏതേ ദിവ്യാ വരാസ് താത മയാ ദത്താസ് തവാദ്ഭുതാഃ സര്വാന് കാമാന് ഇമാംസ് താത പ്രാപ്സ്യസി ത്വം ന സംശയഃ
"ഈ ദിവ്യമായ അത്ഭുതകരമായ വരങ്ങൾ, പ്രിയനേ, ഞാൻ നിനക്ക് നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഈ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നീ നേടും, സംശയമില്ല."
ഏവമ് ഉക്ത്വാ തു ഭഗവാഞ് ജഗാമാശു പിതാമഹഃ വൈരാജം ബ്രഹ്മസദനം ബ്രഹ്മര്ഷിഗണസേവിതമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഭഗവാൻ പിതാമഹൻ വേഗത്തിൽ വിരാജയുടെ ദൈവലോകത്തിലേക്ക്, ബ്രഹ്മർഷിമാരുടെ സേവനത്തോടെ, തിരിച്ചു പോയി.
തതോ ദേവാശ് ച നാഗാശ് ച ഗന്ധര്വാ മുനയസ് തഥാ വരപ്രദാനം ശ്രുത്വൈവ പിതാമഹമ് ഉപസ്ഥിതാഃ
അതിനുശേഷം ദേവന്മാരും പാമ്പുകളും ഗന്ധർവന്മാരും മുനിമാരും, ആ വരം നൽകിയ വിവരം കേട്ട്, പിതാമഹനെ സമീപിച്ചു.
വരേണാനേന ഭഗവന് ബാധിഷ്യതി സ നോ ഽസുരഃ തത് പ്രസീദാശു ഭഗവന് വധോ ഽപ്യ് അസ്യ വിചിന്ത്യതാമ്
ഭഗവനെ, ഈ വരംകൊണ്ട് ആ അസുരൻ ഞങ്ങളെ ഉപദ്രവിക്കും; അതിനാൽ ദയവായി ഭഗവനെ, അവന്റെ നാശം ഉടൻ ആലോചിക്കണമെന്നു ഞങ്ങൾ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
ഭഗവന് സര്വഭൂതാനാം സ്വയംഭൂര് ആദികൃത് പ്രഭുഃ സ്രഷ്ടാ ച ഹവ്യകവ്യാനാമ് അവ്യക്തം പ്രകൃതിര് ധ്രുവമ്
ഭഗവനെ, നീ സ്വയം ജനിച്ചവൻ, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ആദികർത്താവും പ്രഭുവും, ദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും ഹോമം നൽകുന്നവനും, അപ്രത്യക്ഷമായ പ്രകൃതിയും ശാശ്വതത്വവുമാണ്.
തതോ ലോകഹിതം വാക്യം ശ്രുത്വാ ദേവഃ പ്രജാപതിഃ പ്രോവാച ഭഗവാന് വാക്യം സര്വദേവഗണാംസ് തഥാ
ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ദേവനായ പ്രജാപതി ഭഗവാൻ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അവശ്യം ത്രിദശാസ് തേന പ്രാപ്തവ്യം തപസഃ ഫലമ് തപസോ ഽന്തേ ച ഭഗവാന് വധം വിഷ്ണുഃ കരിഷ്യതി
അവൻ ചെയ്ത തപസ്സിന്റെ ഫലം ദേവന്മാർക്ക് ലഭിക്കേണ്ടതാണു; എന്നാൽ തപസ്സിന്റെ അവസാനം ഭഗവാൻ വിഷ്ണു തന്നെ അവന്റെ വധം നടത്തും.
ഏതച് ഛ്രുത്വാ സുരാഃ സര്വേ വാക്യം പങ്കജജന്മനഃ സ്വാനി സ്ഥാനാനി ദിവ്യാനി ജഗ്മുസ് തേ വൈ മുദാന്വിതാഃ
പങ്കജത്തിൽ ജനിച്ചവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ദേവന്മാർ എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ ദിവ്യസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.
ലബ്ധമാത്രേ വരേ ചാപി സര്വാഃ സോ ഽബാധത പ്രജാഃ ഹിരണ്യകശിപുര് ദൈത്യോ വരദാനേന ദര്പിതഃ
വരം ലഭിച്ച ഉടൻ തന്നെ, വരം ലഭിച്ചതിന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ ഹിരണ്യകശിപു എന്ന ദൈത്യൻ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും ഉപദ്രവിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ആശ്രമേഷു മഹാഭാഗാന് മുനീന് വൈ സംശിതവ്രതാന് സത്യധര്മരതാന് ദാന്താംസ് തദാ ധര്ഷിതവാംസ് തഥാ
അവൻ അശ്രമങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന മഹാന്മാരായ, ഉറച്ച വ്രതമുള്ള, സത്യധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്ന മുനിമാരെയും അവമാനിച്ചു.
ത്രിദിവസ്ഥാംസ് തഥാ ദേവാന് പരാജിത്യ മഹാബലഃ ത്രൈലോക്യം വശമ് ആനീയ സ്വര്ഗേ വസതി സോ ഽസുരഃ
വലിയ ശക്തിയാൽ സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവന്മാരെ ജയിച്ച ശേഷം, ആ അസുരൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും തന്റെ അധീനതയിൽ ആക്കി സ്വർഗത്തിൽ വസിച്ചു.