വ്യാസവാക്യം ച തേ സര്വേ ശ്രുത്വാര്ജുനസമീരിതമ് രാജ്യേ പരീക്ഷിതം കൃത്വാ യയുഃ പാണ്ഡുസുതാ വനമ്
വ്യാസന്റെ വാക്കുകൾ അർജുനൻ പറഞ്ഞു കേട്ട ശേഷം, അവർ എല്ലാവരും പരിചിതിനെ രാജാവാക്കി, പാണ്ഡുവംശജർ വനംചെന്നു.
ഇത്യ് ഏവം വോ മുനിശ്രേഷ്ഠാ വിസ്തരേണ മയോദിതമ് ജാതസ്യ ച യദോര് വംശേ വാസുദേവസ്യ ചേഷ്ടിതമ്
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, യദുവംശത്തിൽ ജനിച്ച വാസുദേവന്റെ പ്രവർത്തികളും സംഭവങ്ങളും ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞു.
അഹോ കൃഷ്ണസ്യ മാഹാത്മ്യമ് അദ്ഭുതം ചാതിമാനുഷമ് രാമസ്യ ച മുനിശ്രേഷ്ഠ ത്വയോക്തം ഭുവി ദുര്ലഭമ്
കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വം അത്ഭുതകരവും അതിമാനുഷവുമാണ്; രാമന്റെയും മഹത്വം ഭൂമിയിൽ അപൂർവമാണെന്ന്, മുനിശ്രേഷ്ഠാ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെ.
ന തൃപ്തിമ് അധിഗച്ഛാമഃ ശൃണ്വന്തോ ഭഗവത്കഥാമ് തസ്മാദ് ബ്രൂഹി മഹാഭാഗ ഭൂയോ ദേവസ്യ ചേഷ്ടിതമ്
ഭഗവാന്റെ കഥകൾ കേട്ടാൽ ഞങ്ങൾക്ക് തൃപ്തിയുണ്ടാകുന്നില്ല; അതിനാൽ, മഹാഭാഗാ, ദേവന്റെ പ്രവർത്തികൾ വീണ്ടും പറയണം.
പ്രാദുര്ഭാവഃ പുരാണേഷു വിഷ്ണോര് അമിതതേജസഃ സതാം കഥയതാമ് ഏവ വരാഹ ഇതി നഃ ശ്രുതമ്
പുരാണങ്ങളിൽ സത്പുരുഷന്മാർ പറയുന്നതുപോലെ, അതിമിതമായ തേജസ്സുള്ള വിഷ്ണു വരാഹരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ന ജാനീമോ ഽസ്യ ചരിതം ന വിധിം ന ച വിസ്തരമ് ന കര്മഗുണസദ്ഭാവം ന ഹേതുത്വമനീഷിതമ്
അവന്റെ കഥയോ സ്വഭാവമോ അതിന്റെ വിശാലതയോ ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല; അവന്റെ പ്രവൃത്തികളും ഗുണങ്ങളും യഥാർത്ഥ സ്വരൂപവും ലക്ഷ്യവും ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല.
കിമാത്മകോ വരാഹോ ഽസൌ കാ മൂര്തിഃ കാ ച ദേവതാ കിമാചാരപ്രഭാവോ വാ കിം വാ തേന തദാ കൃതമ്
ആ വരാഹന്റെ സ്വഭാവം എന്താണ്? അവന്റെ രൂപം എങ്ങനെയാണ്? ഏത് ദേവനാണ് അവൻ? അവന്റെ ആചാരവും പ്രഭാവവും എന്ത്? അപ്പോൾ അവൻ എന്താണ് ചെയ്തത്?
യജ്ഞാര്ഥേ സമവേതാനാം മിഷതാം ച ദ്വിജന്മനാമ് മഹാവരാഹചരിതം സര്വലോകസുഖാവഹമ്
യാഗത്തിനായി ദ്വിജന്മാർ ഒന്നിച്ചു കൂടിയപ്പോൾ, അവർ നോക്കുന്തോറും, എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും സന്തോഷം നൽകുന്ന മഹാവരാഹന്റെ കഥ പറയണം.
യഥാ നാരായണോ ബ്രഹ്മന് വാരാഹം രൂപമ് ആസ്ഥിതഃ ദംഷ്ട്രയാ ഗാം സമുദ്രസ്ഥാമ് ഉജ്ജഹാരാരിമര്ദനഃ
ബ്രഹ്മനേ, നാരായണൻ കാളയെന്ന രൂപം ധരിച്ച്, തന്റെ ദന്തംകൊണ്ട് സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയ ഭൂമിയെ ഉയർത്തി, ശത്രുവിനെ സംഹരിച്ചതുപോലെ തന്നെ.
വിസ്തരേണൈവ കര്മാണി സര്വാണി രിപുഘാതിനഃ ശ്രോതും നോ വര്തതേ ബുദ്ധിര് ഹരേഃ കൃഷ്ണസ്യ ധീമതഃ
ഹരിയുടെയും കൃഷ്ണന്റെയും ശത്രുനാശകന്റെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും വിശദമായി കേൾക്കാൻ നമ്മുടെ മനസിന് കഴിയില്ല.
കര്മണാമ് ആനുപൂര്വ്യാ ച പ്രാദുര്ഭാവാശ് ച യേ വിഭോ യാ വാസ്യ പ്രകൃതിര് ബ്രഹ്മംസ് താശ് ചാഖ്യാതും ത്വമ് അര്ഹസി
പ്രഭുവിന്റെ കർമ്മങ്ങൾക്കും അവതാരങ്ങൾക്കും അവന്റെ സ്വഭാവത്തിനും അനുസരിച്ച്, ബ്രഹ്മനേ, നീ അവയെ വിവരിക്കണം.
പ്രശ്നഭാരോ മഹാന് ഏഷ ഭവദ്ഭിഃ സമുദാഹൃതഃ യഥാശക്ത്യാ തു വക്ഷ്യാമി ശ്രൂയതാം വൈഷ്ണവം യശഃ
നിങ്ങൾ ചോദിച്ച ഈ ചോദ്യം വളരെ ഭാരമുള്ളതാണ്; എനിക്ക് കഴിയുന്നതുവരെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. വിഷ്ണുവിന്റെ മഹത്വം നിങ്ങൾ കേൾക്കട്ടെ.
വിഷ്ണോഃ പ്രഭാവശ്രവണേ ദിഷ്ട്യാ വോ മതിര് ഉത്ഥിതാ തസ്മാദ് വിഷ്ണോഃ സമസ്താ വൈ ശൃണുധ്വം യാഃ പ്രവൃത്തയഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തി കേൾക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് മനസ്സ് ഉണർന്നത് ഭാഗ്യമാണ്; അതുകൊണ്ട് വിഷ്ണുവിന്റെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
സഹസ്രാസ്യം സഹസ്രാക്ഷം സഹസ്രചരണം ച യമ് സഹസ്രശിരസം ദേവം സഹസ്രകരമ് അവ്യയമ്
അവിനാശിയായ ദൈവം ആയിരം മുഖങ്ങളുള്ളവൻ, ആയിരം കണ്ണുകളും കാലുകളും തലകളും കൈകളും ഉള്ളവൻ, അവനെയാണ് എല്ലാവരും പാടുന്നത്.
സഹസ്രജിഹ്വം ഭാസ്വന്തം സഹസ്രമുകുടം പ്രഭുമ് സഹസ്രദം സഹസ്രാദിം സഹസ്രഭുജമ് അവ്യയമ്
അവൻ ആയിരം നാവുകളും, പ്രകാശമുള്ളവൻ, ആയിരം കിരീടങ്ങളും, ആയിരം ദാനങ്ങളും, ആയിരം ആരംഭങ്ങളും, ആയിരം ഭുജങ്ങളും ഉള്ള അവിനാശിയായ പ്രഭുവാണ്.
ഹവനം സവനം ചൈവ ഹോതാരം ഹവ്യമ് ഏവ ച പാത്രാണി ച പവിത്രാണി വേദിം ദീക്ഷാം സമിത് സ്രുവമ്
അവൻ തന്നെയാണ് ഹവിയും സവനവും, യാഗികനും ഹവ്യവും, പാത്രങ്ങളും ശുദ്ധീകരണങ്ങളും, വേദിയും ദീക്ഷയും സമിതും സ്രുവയും.
സ്രുക്സോമസൂര്യമുശലം പ്രോക്ഷണീം ദക്ഷിണായനമ് അധ്വര്യും സാമഗം വിപ്രം സദസ്യം സദനം സദഃ
അവൻ സ്രുക്, സോമം, സൂര്യൻ, ഉഷളം, പ്രോക്ഷണീ, ദക്ഷിണായനം, അധ്വര്യു, സാമഗൻ, ബ്രാഹ്മണൻ, സദസ്യൻ, സദനം, സദസ്സും ആകുന്നു.
യൂപം ചക്രം ധ്രുവാം ദര്വീം ചരൂംശ് ചോലൂഖലാനി ച പ്രാഗ്വംശം യജ്ഞഭൂമിം ച ഹോതാരം ച പരം ച യത്
അവൻ യൂപം, ചക്രം, സ്ഥിരമായ സ്ഥലം, ദർവി, ചരു, ഉലൂഖലം, പ്രാഗ്വംശം, യജ്ഞഭൂമി, പ്രധാന ഹോതാവ്, മറ്റെല്ലാം ആകുന്നു.
ഹ്രസ്വാണ്യ് അതിപ്രമാണാനി സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച പ്രായശ്ചിത്താനി വാര്ഘ്യം ച സ്ഥണ്ഡിലാനി കുശാസ് തഥാ
അവൻ ചെറുതും അതിയായ വലുതുമായവയും, ചലനമില്ലാത്തവയും ചലിക്കുന്നവയും, പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ, അർഘ്യം, സ്തണ്ഡിലങ്ങൾ, കുശയും ആകുന്നു.
മന്ത്രയജ്ഞവഹം വഹ്നിം ഭാഗം ഭാഗവഹം ച യത് അഗ്രാസിനം സോമഭുജം ഹുതാര്ചിഷമ് ഉദായുധമ്
അവൻ മന്ത്രയജ്ഞം വഹിക്കുന്ന അഗ്നിയും, ഭാഗവും, ഭാഗം വഹിക്കുന്നവനും, ആദ്യം ഭോജിക്കുന്നവനും, സോമം കുടിക്കുന്നവനും, ഹോമശിഖയും, ഉയർത്തിയ ആയുധവുമാണ്.
ആഹുര് വേദവിദോ വിപ്രാ യം യജ്ഞേ ശാശ്വതം പ്രഭുമ് തസ്യ വിഷ്ണോഃ സുരേശസ്യ ശ്രീവത്സാങ്കസ്യ ധീമതഃ
വേദം അറിയുന്ന ബ്രാഹ്മണർ യജ്ഞത്തിൽ ശാശ്വതനായ പ്രഭുവിനെ, ശ്രീവത്സം അങ്കത്തിൽ ഉള്ള, ദേവതകളുടെ അധിപനായ വിഷ്ണുവിനെ എന്നാണ് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്.
പ്രാദുര്ഭാവസഹസ്രാണി സമതീതാന്യ് അനേകശഃ ഭൂയശ് ചൈവ ഭവിഷ്യന്തി ഹ്യ് ഏവമ് ആഹ പിതാമഹഃ
അനേകം രൂപങ്ങൾ പലവിധത്തിൽ കഴിഞ്ഞുപോയിട്ടുണ്ട്; ഇനിയും അനേകം അവതാരങ്ങൾ ഉണ്ടാകും; ഇതാണ് പിതാമഹൻ പറഞ്ഞത്.
യത് പൃച്ഛധ്വം മഹാഭാഗാ ദിവ്യാം പുണ്യാമ് ഇമാം കഥാമ് പ്രാദുര്ഭാവാശ്രിതാം വിഷ്ണോഃ സര്വപാപഹരാം ശിവാമ്
മഹാഭാഗന്മാരേ, നിങ്ങൾ വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കി ശുഭം നൽകുന്ന ഈ ദിവ്യമായ പുണ്യകഥയെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നു.
ശൃണുധ്വം താം മഹാഭാഗാസ് തദ്ഗതേനാന്തരാത്മനാ പ്രവക്ഷ്യാമ്യ് ആനുപൂര്വ്യേണ യത് പൃച്ഛധ്വം മമാനഘാഃ
മഹാഭാഗന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ മനസ്സ് അവനിൽ ലയിപ്പിച്ച് ഈ കഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ; നിങ്ങൾ ചോദിച്ചതനുസരിച്ച് ഞാൻ ക്രമമായി വിവരിക്കും, പാപരഹിതന്മാരേ.
വാസുദേവസ്യ മാഹാത്മ്യം ചരിതം ച മഹാമതേഃ ഹിതാര്ഥം സുരമര്ത്യാനാം ലോകാനാം പ്രഭവായ ച
വാസുദേവന്റെ മഹത്വവും, മഹാമതിയായവന്റെ ചരിതവും, ദേവന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും വേണ്ടി തന്നെയാണ്.
ബഹുശഃ സര്വഭൂതാത്മാ പ്രാദുര്ഭവതി വീര്യവാന് പ്രാദുര്ഭാവാംശ് ച വക്ഷ്യാമി പുണ്യാന് ദിവ്യാന് ഗുണാന്വിതാന്
സകലഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവായ ശക്തനായവൻ പലതവണ അവതരിക്കുന്നു; ഞാൻ അവന്റെ പുണ്യവും ദിവ്യവും ഗുണപൂർണ്ണവുമായ അവതാരങ്ങൾ വിശദീകരിക്കും.
സുപ്തോ യുഗസഹസ്രം യഃ പ്രാദുര്ഭവതി കാര്യതഃ പൂര്ണേ യുഗസഹസ്രേ ഽഥ ദേവദേവോ ജഗത്പതിഃ
ആയിരം യുഗങ്ങള് ഉറങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ്, കര്മ്മത്തിനായി എഴുന്നേറ്റു വരുന്നവന്—അങ്ങനെയാകുമ്പോള്, ദേവന്മാരുടെ ദേവനും ലോകത്തിന്റെ നാഥനും പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
ബ്രഹ്മാ ച കപിലശ് ചൈവ ത്ര്യമ്ബകസ് ത്രിദശാസ് തഥാ ദേവാഃ സപ്തര്ഷയശ് ചൈവ നാഗാശ് ചാപ്സരസസ് തഥാ
ബ്രഹ്മാവും കപിലനും ത്രയമ്പകനും മുപ്പതു ദേവന്മാരും ഏഴു മഹർഷിമാരും പാമ്പുകളും അപ്സരസ്സുകളും അപ്പോള് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
സനത്കുമാരശ് ച മഹാനുഭാവോ മനുര് മഹാത്മാ ഭഗവാന് പ്രജാകരഃ പുരാണദേവോ ഽഥ പുരാണി ചക്രേ പ്രദീപ്തവൈശ്വാനരതുല്യതേജാഃ
മഹത്തായ ആത്മാവായ സനത്കുമാരനും മഹാത്മാവായ മനുവും സൃഷ്ടിയുടെ കര്ത്താവായ പുരാതന ദേവനും അഗ്നിയെപ്പോലെ പ്രകാശം പകരുന്നവനും അന്നേരം പുരാതന സൃഷ്ടികളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
യോ ഽസൌ ചാര്ണവമധ്യസ്ഥോ നഷ്ടേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ നഷ്ടേ ദേവാസുരനരേ പ്രനഷ്ടോരഗരാക്ഷസേ
സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളൊക്കെയും നശിച്ചപ്പോള്, ദേവന്മാര്, അസുരന്മാര്, മനുഷ്യര്, പാമ്പുകള്, രാക്ഷസന്മാര് എന്നിവരും ഇല്ലാതായപ്പോള്, ആ മഹാത്മാവ് സമുദ്രത്തിന്റെ നടുവില് നിലകൊള്ളുന്നു.