മത്പ്രസാദേന ഭര്താരം ലബ്ധ്വാ തു പുരുഷോത്തമമ് മച്ഛാപോപഹതാഃ സര്വാ ദസ്യുഹസ്തം ഗമിഷ്യഥ
എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, നിങ്ങൾക്ക് പരമപുരുഷനായ ഭർത്താവിനെ ലഭിച്ചശേഷം, എന്റെ ശാപം മൂലം നിങ്ങൾ എല്ലാവരും കള്ളന്മാരുടെ കയ്യിൽ പോകും.
ഇത്യ് ഉദീരിതമ് ആകര്ണ്യ മുനിസ് താഭിഃ പ്രസാദിതഃ പുനഃ സുരേന്ദ്രലോകം വൈ പ്രാഹ ഭൂയോ ഗമിഷ്യഥ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത് കേട്ട ശേഷം, ആ സ്ത്രീകൾ സാന്ത്വനപെടുത്തിയ മুনি വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ വീണ്ടും ദേവലോകത്തിലേക്ക് മടങ്ങും.'
ഏവം തസ്യ മുനേഃ ശാപാദ് അഷ്ടാവക്രസ്യ കേശവമ് ഭര്താരം പ്രാപ്യ താഃ പ്രാപ്താ ദസ്യുഹസ്തം വരാങ്ഗനാഃ
അങ്ങനെ ആ മുനിയുടെ ശാപം മൂലം, അഷ്ടാവക്രന്റെ കീശവനെ ഭർത്താവായി ലഭിച്ച ശേഷം, ആ മഹിളകൾ കള്ളന്മാരുടെ കയ്യിൽ വീണു.
തത് ത്വയാ നാത്ര കര്തവ്യഃ ശോകോ ഽല്പോ ഽപി ഹി പാണ്ഡവ തേനൈവാഖിലനാഥേന സര്വം തദ് ഉപസംഹൃതമ്
അതുകൊണ്ട്, പാണ്ഡവാ, ഇവിടെ നീ ഒരു ചെറിയ ദുഃഖം പോലും അനുഭവിക്കേണ്ടതില്ല. ആ സർവ്വലോകനാഥൻ എല്ലാം അവസാനിപ്പിച്ചു.
ഭവതാം ചോപസംഹാരമ് ആസന്നം തേന കുര്വതാ ബലം തേജസ് തഥാ വീര്യം മാഹാത്മ്യം ചോപസംഹൃതമ്
നിങ്ങളുടെ വംശത്തിന്റെയും അവസാനം അടുത്തിരിക്കുന്നു. അവൻ നിങ്ങളുടെ ശക്തിയും തേജസ്സും വീര്യവും മഹത്വവും എല്ലാം പിൻവലിച്ചു.
ജാതസ്യ നിയതോ മൃത്യുഃ പതനം ച തഥോന്നതേഃ വിപ്രയോഗാവസാനം തു സംയോഗഃ സംചയഃ ക്ഷയഃ
ജനിച്ചവർക്കു മരണം ഉറപ്പാണ്; ഉയർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം വീഴ്ചയും ഉറപ്പാണ്; കൂടിച്ചേരലിന് അവസാനം വേർപാടാണ്; സമ്പാദ്യത്തിന് അവസാനം നഷ്ടമാണ്.
വിജ്ഞായ ന ബുധാഃ ശോകം ന ഹര്ഷമ് ഉപയാന്തി യേ തേഷാമ് ഏവേതരേ ചേഷ്ടാം ശിക്ഷന്തഃ സന്തി താദൃശാഃ
ഇത് മനസ്സിലാക്കുന്ന ജ്ഞാനികൾക്ക് ദുഃഖമോ സന്തോഷമോ വരില്ല; അവരുടെ പ്രവൃത്തികളിൽ നിന്ന് പഠിക്കുന്നവരാണ് അങ്ങനെ ഉള്ളവർ.
തസ്മാത് ത്വയാ നരശ്രേഷ്ഠ ജ്ഞാത്വൈതദ് ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ പരിത്യജ്യാഖിലം രാജ്യം ഗന്തവ്യം തപസേ വനമ്
അതിനാൽ, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, ഇതെല്ലാം മനസ്സിലാക്കി നീയും സഹോദരന്മാരും രാജ്യം മുഴുവൻ ഉപേക്ഷിച്ച് വനംചെന്നു തപസ്സ് ചെയ്യണം.
തദ് ഗച്ഛ ധര്മരാജായ നിവേദ്യൈതദ് വചോ മമ പരശ്വോ ഭ്രാതൃഭിഃ സാര്ധം ഗതിം വീര യഥാ കുരു
പോ, ഈ വാക്കുകൾ ധർമ്മരാജാവിന് അറിയിക്കു; അതിനുശേഷം, വീരാ, നീ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം രണ്ടാമത്തെ ദിവസം പോകേണ്ടതാണ്.
ഇത്യ് ഉക്തോ ധര്മരാജം തു സമഭ്യേത്യ തഥോക്തവാന് ദൃഷ്ടം ചൈവാനുഭൂതം വാ കഥിതം തദ് അശേഷതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവൻ ധർമ്മരാജാവിനെ സമീപിച്ച് നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ എല്ലാം കണ്ടതും അനുഭവിച്ചതും പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞു.
വ്യാസവാക്യം ച തേ സര്വേ ശ്രുത്വാര്ജുനസമീരിതമ് രാജ്യേ പരീക്ഷിതം കൃത്വാ യയുഃ പാണ്ഡുസുതാ വനമ്
വ്യാസന്റെ വാക്കുകൾ അർജുനൻ പറഞ്ഞു കേട്ട ശേഷം, അവർ എല്ലാവരും പരിചിതിനെ രാജാവാക്കി, പാണ്ഡുവംശജർ വനംചെന്നു.
ഇത്യ് ഏവം വോ മുനിശ്രേഷ്ഠാ വിസ്തരേണ മയോദിതമ് ജാതസ്യ ച യദോര് വംശേ വാസുദേവസ്യ ചേഷ്ടിതമ്
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, യദുവംശത്തിൽ ജനിച്ച വാസുദേവന്റെ പ്രവർത്തികളും സംഭവങ്ങളും ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞു.
അഹോ കൃഷ്ണസ്യ മാഹാത്മ്യമ് അദ്ഭുതം ചാതിമാനുഷമ് രാമസ്യ ച മുനിശ്രേഷ്ഠ ത്വയോക്തം ഭുവി ദുര്ലഭമ്
കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വം അത്ഭുതകരവും അതിമാനുഷവുമാണ്; രാമന്റെയും മഹത്വം ഭൂമിയിൽ അപൂർവമാണെന്ന്, മുനിശ്രേഷ്ഠാ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെ.
ന തൃപ്തിമ് അധിഗച്ഛാമഃ ശൃണ്വന്തോ ഭഗവത്കഥാമ് തസ്മാദ് ബ്രൂഹി മഹാഭാഗ ഭൂയോ ദേവസ്യ ചേഷ്ടിതമ്
ഭഗവാന്റെ കഥകൾ കേട്ടാൽ ഞങ്ങൾക്ക് തൃപ്തിയുണ്ടാകുന്നില്ല; അതിനാൽ, മഹാഭാഗാ, ദേവന്റെ പ്രവർത്തികൾ വീണ്ടും പറയണം.
പ്രാദുര്ഭാവഃ പുരാണേഷു വിഷ്ണോര് അമിതതേജസഃ സതാം കഥയതാമ് ഏവ വരാഹ ഇതി നഃ ശ്രുതമ്
പുരാണങ്ങളിൽ സത്പുരുഷന്മാർ പറയുന്നതുപോലെ, അതിമിതമായ തേജസ്സുള്ള വിഷ്ണു വരാഹരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ന ജാനീമോ ഽസ്യ ചരിതം ന വിധിം ന ച വിസ്തരമ് ന കര്മഗുണസദ്ഭാവം ന ഹേതുത്വമനീഷിതമ്
അവന്റെ കഥയോ സ്വഭാവമോ അതിന്റെ വിശാലതയോ ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല; അവന്റെ പ്രവൃത്തികളും ഗുണങ്ങളും യഥാർത്ഥ സ്വരൂപവും ലക്ഷ്യവും ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല.
കിമാത്മകോ വരാഹോ ഽസൌ കാ മൂര്തിഃ കാ ച ദേവതാ കിമാചാരപ്രഭാവോ വാ കിം വാ തേന തദാ കൃതമ്
ആ വരാഹന്റെ സ്വഭാവം എന്താണ്? അവന്റെ രൂപം എങ്ങനെയാണ്? ഏത് ദേവനാണ് അവൻ? അവന്റെ ആചാരവും പ്രഭാവവും എന്ത്? അപ്പോൾ അവൻ എന്താണ് ചെയ്തത്?
യജ്ഞാര്ഥേ സമവേതാനാം മിഷതാം ച ദ്വിജന്മനാമ് മഹാവരാഹചരിതം സര്വലോകസുഖാവഹമ്
യാഗത്തിനായി ദ്വിജന്മാർ ഒന്നിച്ചു കൂടിയപ്പോൾ, അവർ നോക്കുന്തോറും, എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും സന്തോഷം നൽകുന്ന മഹാവരാഹന്റെ കഥ പറയണം.
യഥാ നാരായണോ ബ്രഹ്മന് വാരാഹം രൂപമ് ആസ്ഥിതഃ ദംഷ്ട്രയാ ഗാം സമുദ്രസ്ഥാമ് ഉജ്ജഹാരാരിമര്ദനഃ
ബ്രഹ്മനേ, നാരായണൻ കാളയെന്ന രൂപം ധരിച്ച്, തന്റെ ദന്തംകൊണ്ട് സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയ ഭൂമിയെ ഉയർത്തി, ശത്രുവിനെ സംഹരിച്ചതുപോലെ തന്നെ.
വിസ്തരേണൈവ കര്മാണി സര്വാണി രിപുഘാതിനഃ ശ്രോതും നോ വര്തതേ ബുദ്ധിര് ഹരേഃ കൃഷ്ണസ്യ ധീമതഃ
ഹരിയുടെയും കൃഷ്ണന്റെയും ശത്രുനാശകന്റെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും വിശദമായി കേൾക്കാൻ നമ്മുടെ മനസിന് കഴിയില്ല.
കര്മണാമ് ആനുപൂര്വ്യാ ച പ്രാദുര്ഭാവാശ് ച യേ വിഭോ യാ വാസ്യ പ്രകൃതിര് ബ്രഹ്മംസ് താശ് ചാഖ്യാതും ത്വമ് അര്ഹസി
പ്രഭുവിന്റെ കർമ്മങ്ങൾക്കും അവതാരങ്ങൾക്കും അവന്റെ സ്വഭാവത്തിനും അനുസരിച്ച്, ബ്രഹ്മനേ, നീ അവയെ വിവരിക്കണം.
പ്രശ്നഭാരോ മഹാന് ഏഷ ഭവദ്ഭിഃ സമുദാഹൃതഃ യഥാശക്ത്യാ തു വക്ഷ്യാമി ശ്രൂയതാം വൈഷ്ണവം യശഃ
നിങ്ങൾ ചോദിച്ച ഈ ചോദ്യം വളരെ ഭാരമുള്ളതാണ്; എനിക്ക് കഴിയുന്നതുവരെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. വിഷ്ണുവിന്റെ മഹത്വം നിങ്ങൾ കേൾക്കട്ടെ.
വിഷ്ണോഃ പ്രഭാവശ്രവണേ ദിഷ്ട്യാ വോ മതിര് ഉത്ഥിതാ തസ്മാദ് വിഷ്ണോഃ സമസ്താ വൈ ശൃണുധ്വം യാഃ പ്രവൃത്തയഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തി കേൾക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് മനസ്സ് ഉണർന്നത് ഭാഗ്യമാണ്; അതുകൊണ്ട് വിഷ്ണുവിന്റെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
സഹസ്രാസ്യം സഹസ്രാക്ഷം സഹസ്രചരണം ച യമ് സഹസ്രശിരസം ദേവം സഹസ്രകരമ് അവ്യയമ്
അവിനാശിയായ ദൈവം ആയിരം മുഖങ്ങളുള്ളവൻ, ആയിരം കണ്ണുകളും കാലുകളും തലകളും കൈകളും ഉള്ളവൻ, അവനെയാണ് എല്ലാവരും പാടുന്നത്.
സഹസ്രജിഹ്വം ഭാസ്വന്തം സഹസ്രമുകുടം പ്രഭുമ് സഹസ്രദം സഹസ്രാദിം സഹസ്രഭുജമ് അവ്യയമ്
അവൻ ആയിരം നാവുകളും, പ്രകാശമുള്ളവൻ, ആയിരം കിരീടങ്ങളും, ആയിരം ദാനങ്ങളും, ആയിരം ആരംഭങ്ങളും, ആയിരം ഭുജങ്ങളും ഉള്ള അവിനാശിയായ പ്രഭുവാണ്.
ഹവനം സവനം ചൈവ ഹോതാരം ഹവ്യമ് ഏവ ച പാത്രാണി ച പവിത്രാണി വേദിം ദീക്ഷാം സമിത് സ്രുവമ്
അവൻ തന്നെയാണ് ഹവിയും സവനവും, യാഗികനും ഹവ്യവും, പാത്രങ്ങളും ശുദ്ധീകരണങ്ങളും, വേദിയും ദീക്ഷയും സമിതും സ്രുവയും.
സ്രുക്സോമസൂര്യമുശലം പ്രോക്ഷണീം ദക്ഷിണായനമ് അധ്വര്യും സാമഗം വിപ്രം സദസ്യം സദനം സദഃ
അവൻ സ്രുക്, സോമം, സൂര്യൻ, ഉഷളം, പ്രോക്ഷണീ, ദക്ഷിണായനം, അധ്വര്യു, സാമഗൻ, ബ്രാഹ്മണൻ, സദസ്യൻ, സദനം, സദസ്സും ആകുന്നു.
യൂപം ചക്രം ധ്രുവാം ദര്വീം ചരൂംശ് ചോലൂഖലാനി ച പ്രാഗ്വംശം യജ്ഞഭൂമിം ച ഹോതാരം ച പരം ച യത്
അവൻ യൂപം, ചക്രം, സ്ഥിരമായ സ്ഥലം, ദർവി, ചരു, ഉലൂഖലം, പ്രാഗ്വംശം, യജ്ഞഭൂമി, പ്രധാന ഹോതാവ്, മറ്റെല്ലാം ആകുന്നു.
ഹ്രസ്വാണ്യ് അതിപ്രമാണാനി സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച പ്രായശ്ചിത്താനി വാര്ഘ്യം ച സ്ഥണ്ഡിലാനി കുശാസ് തഥാ
അവൻ ചെറുതും അതിയായ വലുതുമായവയും, ചലനമില്ലാത്തവയും ചലിക്കുന്നവയും, പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ, അർഘ്യം, സ്തണ്ഡിലങ്ങൾ, കുശയും ആകുന്നു.
മന്ത്രയജ്ഞവഹം വഹ്നിം ഭാഗം ഭാഗവഹം ച യത് അഗ്രാസിനം സോമഭുജം ഹുതാര്ചിഷമ് ഉദായുധമ്
അവൻ മന്ത്രയജ്ഞം വഹിക്കുന്ന അഗ്നിയും, ഭാഗവും, ഭാഗം വഹിക്കുന്നവനും, ആദ്യം ഭോജിക്കുന്നവനും, സോമം കുടിക്കുന്നവനും, ഹോമശിഖയും, ഉയർത്തിയ ആയുധവുമാണ്.